Địa Lý Ngũ Quyết
地理五訣 (地理五訣卷八 · 山地平洋總論 · 平洋穴論)
Tác giả: Triệu Đình Đống 趙廷棟 (tự Ngọc Tài 玉材, hiệu Cửu Phong 九峰, người Từ Châu, Bắc Trực Lệ, đời Thanh) soạn · con Triệu Bạch 趙白, Triệu Mộng Lân 趙夢麟 hiệu đính · học trò Vương Dung Bật 王庸弼, Trương Hợp Chương 張合章 cùng soạn
Bản gốc: Địa Lý Ngũ Quyết 地理五訣, tám quyển, bản khắc Tảo Diệp Sơn Phòng 埽葉山房 đời Thanh; sách soạn đời Càn Long (khoảng 1786), in chung với Dương Trạch Tam Yếu 陽宅三要 của cùng tác giả.
Bài thứ ba mươi chín mở đầu quyển tám, quyển cuối của Địa Lý Ngũ Quyết. Sau bảy quyển dạy long, huyệt, sa, thuỷ, hướng trên đất núi, Triệu Đình Đống dành quyển này cho đất bình dương, tức vùng đồng bằng sông nước. Phần đầu gồm bốn mục: tổng luận đất núi và đất bằng, luận huyệt đất bằng, phép bổ sa án quý nhân, và phép nghịch chuyển thuỷ.
Trả lời nhanh: Đất núi thuộc âm, lấy núi làm chủ, cần “toạ thực triều không”: sau lưng cao, trước mặt thoáng. Đất bằng thuộc dương, lấy nước làm chủ, cần “toạ không triều mãn”: sau lưng thấp gối nước, trước mặt nước ôm và đất ngoài nước cao dần. Đất núi long chân huyệt đích thì thuỷ pháp hơi sai vẫn phát; đất bằng thuỷ pháp hợp cách thì long huyệt không chân cũng phát. Hai mươi bốn đồ phối long thuỷ ở các quyển trước dùng chung cho cả hai, chỉ khác cách toạ.
Tổng luận đất núi và đất bằng – 山地平洋總論
Sách mở bằng một phép phân âm dương: chỗ nhô cao là âm, chỗ bằng phẳng là dương, nên cách xem khác nhau. Đất núi quý ở toạ thực triều không, huyệt sau lưng nên cao; đất bằng cần toạ không triều mãn, huyệt sau lưng nên thấp. Sách dẫn câu “Sơn thượng long thần bất hạ thuỷ, thuỷ lý long thần bất thượng sơn”: ở núi, âm thịnh dương suy, chỉ cần long chân huyệt đích, mạch khí hùng tráng thì thuỷ pháp hơi sai đầu năm vẫn phát; ở đồng bằng, dương thịnh âm suy, chỉ cần bốn mặt nước quấn về một chỗ, lấy nước làm long mạch, lấy nước làm hộ vệ, thuỷ thần hợp cách thì long huyệt không chân cũng phát phú quý.


Luận huyệt đất bằng – 平洋穴論
Đại bình dương là một vùng toàn nước, không có gò núi. Nước động thuộc dương, núi tĩnh thuộc âm. Đất núi huyệt dựa núi thì đinh vượng thọ cao; đất bằng thì gối nước, sách dẫn câu “gió thổi nước vỗ, thọ đinh dài”: ngồi nước như ngồi núi, ngồi nước càng nên là nước cong ngược sau lưng. Chỗ bốn bề là nước, giữa hơi cao, nước không đổ vào, là “một gò nổi giữa đồng bằng”, mới là huyệt lạ; trước mặt nước ôm về khố, ngoài nước đất phải cao dần từng lớp thì đại phát.
- Ví dụ hướng Bính Ngọ (tự vượng, nước ra Đinh): các phương Tốn Tị, Bính Ngọ, Đinh Mùi, Khôn Thân phải cao dài, Càn Hợi thấp, sau huyệt phương Nhâm Tý có nước ngang cong ngược là huyệt thật.
- Minh đường: sách dẫn các câu “minh đường bình dương cao lại cao” thì giàu, “minh đường thấp lại thấp, vạn lạng vàng hoá tro”, “minh đường thấp lại khuyết, con cháu nghèo đến cùng”. Nước trước huyệt phải cong như cung nằm; ngoài nước cao thì phú quý, thấp thì bại tuyệt.
- Bổ khuyết: phương quý nhân bị khuyết thì đắp gò, dựng nhà, miếu, tháp để bổ, chủ phát khoa giáp nhanh. Hướng Bính Ngọ nước ra đúng chữ Giáp, phương Tốn Tị có nhà cao là quý nhân lâm quan, gọi là “xích xà nhiễu ấn”; nhưng nước ra không được phạm chữ Mão, chữ Dần.
- Nhận long: sách dẫn câu “bình dương mạc vấn long, thuỷ nhiễu thị chân tung”. Hai nước kẹp đưa là chỗ quá giáp thúc khí, hai nước giao hợp là chỗ kết huyệt.
- Đất không có dòng chảy: hỏi chủ đất và người làm ruộng sau cơn mưa nước nổi ở đâu, dồn về đâu, giao ở đâu, theo đó mà đoán; “bình dương cao một tấc là núi, thấp một tấc là nước”.


Phép bổ sa án và quý nhân – 平洋地補砂案貴人法
Đồng bằng không có núi cao. Có một gò nổi, long thuỷ phối hợp mà phương lâm quan thiếu quý nhân thì theo phép trên mà bổ; trước huyệt không có án thì ngoài trăm bước đắp gò hình ngọc kỷ, miên cung, nga mi, tam thai, phụ tinh, triển cáo, tất phát khoa giáp, đặt ở phương tam cát lục tú, quý nhân càng nhanh. Sa đồng bằng phải “nằm xuống mà xem”: dải đất kẹp giữa hai đường đi là cờ trống, đao thương, hốt, kho; nhà cửa, miếu thờ cũng tính là kho, cờ trống, ấn tinh.


Nước trước sau huyệt và phép nghịch chuyển thuỷ – 逆轉水法
Nước trước huyệt phải cong như cung nằm, nước sau huyệt phải cong ngược; ngồi trên nước cong như cung nằm là “khoả đầu thuỷ”, không tốt. Bốn bên nước về một chỗ, sau thấp dần, trước ngoài nước cao dần, huyệt càng cao là đại địa, phát phúc lâu nhất. Đồng bằng long không rời nước, phải dùng phép toạ không triều mãn: chân đạp nước đến ở chỗ cao, đầu gối nước đi ở chỗ thấp, hợp sáu hướng sinh, vượng, mộ, dưỡng, tự sinh, tự vượng mà gom được các dòng về khố thì không kể nước sang trái hay phải, đến trước hay sau, chỉ cần đứng trên huyệt thấy nước đi về khố là đại phát.
Sách nêu ví dụ: lập hướng Tốn Tị, nước từ Tốn đến, vòng qua Khôn Thân, Càn Hợi, Nhâm Tý rồi ra đúng khố Quý Sửu; sinh hướng vốn nên nước phải sang trái, đây là nước trái sang phải mà vẫn về khố, nên gọi là nghịch chuyển thuỷ. Hướng Bính Ngọ nước từ Tốn Tị vòng qua sau huyệt ra chữ Giáp cũng vậy. Tác giả ghi đã nghiệm thấy nhà đại phú quý phần nhiều có kiểu nước này.


Nguyên văn – 原文
北直磁州趙廷棟玉材氏著,男□麟較訂;受業西川彭邑王庸弼夢亭氏、成都張台章應泰氏參著;受業西蜀成都李質義菴氏較閱。
山地屬陰,平洋屬陽;高起爲陰,平坦爲陽。陰陽各分,看法不同。山地貴坐實朝空,平洋要坐空朝滿。山地以山作主,穴後宜高;平洋以水作主,穴後宜低。書云:「山上龍神不下水,水裡龍神不上山。」蓋山地陰盛陽衰,只要龍真穴的,脈氣雄壯,即水法稍差,初年亦發富貴,山上龍神不下水,此之謂也。平洋地陽盛陰衰,只要四面水繞歸流一處,以水爲龍脈,以水爲護衛,若得水神合法,消納大小文庫,即龍穴不真,亦發富貴,水裡龍神不上山,此之謂也。至於龍水配合二十四圖,不論山地平洋,樣樣作用,惟立向分坐實朝空、坐空朝滿耳。
大平洋者,一片皆水而無山岡土嶺也。水動屬陽,山靜屬陰。山地穴後靠山,主丁旺壽高;平洋地則要枕水,左(p342)主丁旺壽高。書云:「風吹水激,壽丁長。」蓋坐水如山,坐水尤宜反弓,如山之倒地也。平洋地多無起伏,凡是週圍皆水,中間微高,水不倒者,即是平洋一突,始爲奇穴;即落於高處,面前水繞抱歸庫,水外正向前要一層高似一層,大發富貴。如立丙午自旺向,水出丁方,巽巳丙午丁未坤申要高長,乾亥二方要低,穴後壬子方有水橫過,要反弓,乃是真穴,大吉。如丁癸養向,坤申巽巳丙午丁未方高,乾亥艮寅方低,主各房大富大貴。書云:「平洋明堂外高長,切(字疑)兩房足富饒。」又云:「平洋明堂高又高,金銀□庫米陳腐。」故穴前之水要眠弓,水外高則富貴,外低則敗絕。書云:「明堂低又低,萬兩黃金化灰泥(「泥」字模糊)。」又云:「明堂低又缺,子孫窮到底。」至於平洋地貴人方欠缺陷,則宜補修,或土堆、房屋、廟宇、高塔,主速發科甲,蓋平洋缺陷故也。如丙午向,前後左右水皆從正甲字上出去,巽巳方有高房大廈,是臨官貴人,又係向上祿山,此處文峰高聳,功名最利;再土堆上或有廟宇,名爲赤蛇繞印,官居二品,翰苑鼎甲,文武全才。但出水不可犯卯字、寅字:犯寅三分主乏嗣敗絕,犯卯三分主淫蕩夭亡。平洋地此等水法甚多。
○平洋龍故難識認,故云:「平洋莫問龍,水繞是真蹤。」水(p343)自左來,龍則從左;水自右來,龍則從右。兩水□送處,即是過峽束氣;兩水交合處,即是結作。龍分陰陽兩片,取水對三叉細認蹤,此看平洋之妙訣也。
○平洋地止許墓塚堆高,墓後不宜修土圍圍城,有礙(字疑)利于丁。若四面無水,止是一片平地,即以乾流□,以驗砂:高者爲砂,低者爲水,以村莊、鄉場、市郡、房屋、廟宇、城墻等作案作山峰。如或高或低有土岡小嶺者,不可概作平洋看。至若似平非平、似山非山者,須留心細審,萬勿輕忽。
○平洋地若有溝渠流水,固能一見了然;設一片皆平而杳無流水者,又何以知其吉凶?此法宜□業主、農夫(「夫」字刻似「天」),細問往日雨霽後某處起水,眾水由某處交合流去,即照此斷驗,萬無一失。平洋高一寸爲山,低一寸爲水,故云「平洋星辰眠倒看」,此之謂也。
○平洋無高峰,倘得一突,龍水配合,而臨官方却無貴人者,宜照前法補修。倘如穴前無案,即於正穴前百步外添修土堆,或如玉几、眠弓、蛾眉、三台、輔星、展誥等案,必發科甲;如在三台、六秀、貴人方,更准更速。
○平洋地砂法與山地不同,山地要立起看,平洋要倒(p344)地看。如兩路夾一土角,即作旗鼓、刀鎗、圭笏、倉庫看,名爲倒地文筆、倒地旗星;如有房屋、廟宇,亦作倉庫、旗鼓、印星看。只要平洋起突,水歸大小文庫,與山地發達一也。
○平洋地穴前水要眠弓,穴後水要反弓。如坐眠弓,爲裹頭水,不吉;坐反弓,爲穴後低,個個兒孫會讀(書?)。穴之左右眾水皆歸一處,後邊漸低,前邊水外漸高,穴上更高,即是大地,發福最久。
○平洋地龍不離水,水不離龍,龍得水而生活,必用坐空朝滿法。或橫坐龍,或倒騎龍,腳登來龍水來高處,頭枕去水橫水低處,合生、旺、墓、養、自生、自旺六向,能撥眾水歸庫,亦不論倒左倒右、先到後到、逆轉順轉,只要站穴上看見去水歸庫,即大發富貴;如有遮攔,發福不准。設立巽巳向,水從巽方來,轉坤申乾亥壬子,出癸丑正庫,或左邊乙甲艮方合流癸丑出去,大富大貴,人丁興旺,名逆轉水法。何爲逆轉?生向宜右水倒左,此是左水倒右歸庫,故曰逆轉水法。如立丙午向,水從巽巳方來,由丙丁坤庚辛乾,轉穴後壬癸艮寅,出正甲字沐浴方,亦名逆轉水法。總之宜左旋而右、宜右旋而左,即名逆轉水法。大富大貴之家,類(p345)多此水,此予所歷驗甚准者,名祿存流盡佩金魚,餘可類推。
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa
Thầy Vũ Giới lưu ý: phần lớn đất ở đồng bằng Bắc Bộ và Nam Bộ là đất bình dương, nên quyển tám rất hợp với người học ở Việt Nam. Điều dễ sai nhất là đem cách xem đất núi (sau lưng phải có núi cao) áp vào đồng bằng; ở đây sau lưng thấp, gối nước mới đúng. Một gò hơi nổi, một con mương, một dãy nhà cũng đã là sa, là án, nên khi khảo sát phải đo cao độ và ghi đường nước sau mưa rất kỹ. Đây là lý pháp; còn cách đo đạc, lập hướng ngoài thực địa phải học trực tiếp.

Tóm lại
Đất núi toạ thực triều không, đất bằng toạ không triều mãn; đất bằng lấy nước làm long, sa thì nằm mà xem, thiếu thì bổ, nước về khố là phát. Bài sau tiếp quyển tám với bốn phép cầu đinh, phú, quý, thọ và phép quý nhân lộc mã ở đất bằng.

Bài sau: Địa Lý Ngũ Quyết (40): Bốn phép cầu đinh, phú, quý, thọ và quý nhân lộc mã ở đất bằng.
Bài trước: Địa Lý Ngũ Quyết (38): Mười hai cửa nước của toạ Càn Hợi hướng Tốn Tị.
Nguồn: Địa Lý Ngũ Quyết (地理五訣), Triệu Đình Đống soạn, bản khắc Tảo Diệp Sơn Phòng đời Thanh: quyển tám, Sơn địa bình dương tổng luận, Bình dương huyệt luận, Bình dương địa bổ sa án quý nhân pháp (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
- Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
- Mục lục Địa Lý Ngũ Quyết 地理五訣
- Kệ sách Tam Hợp trong Kho Sách Quý
- Địa Lý Đại Thành 地理大成
- La Kinh Thấu Giải 羅經透解
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Toạ không triều mãn là gì? – 坐空朝滿
Là cách toạ của đất bằng: sau huyệt thấp, gối nước; trước huyệt nước ôm và đất ngoài nước cao dần.
Vì sao đất bằng long huyệt không chân vẫn phát? – 水裡龍神
Vì đất bằng dương thịnh, lấy nước làm long mạch; thuỷ thần hợp cách, tiêu nạp đúng văn khố thì vẫn phát phú quý.
Đất bằng không có núi thì lấy gì làm sa? – 倒地看
Lấy gò, dải đất giữa hai đường, nhà cửa, miếu, tháp làm sa, án; “cao một tấc là núi, thấp một tấc là nước”.
Nghịch chuyển thuỷ là gì? – 逆轉水法
Là nước chảy ngược với chiều thường của hướng mà vẫn về đúng khố; sách nói nhà đại phú quý phần nhiều có kiểu nước này.
Phương quý nhân bị khuyết thì làm sao? – 補砂
Sách dạy đắp gò, dựng nhà, miếu hoặc tháp ở phương ấy để bổ, chủ phát khoa giáp nhanh.









