Động thổ sửa nhà khi đang ở là việc đào nền, đập tường, làm móng mới hoặc cơi nới trong lúc gia đình vẫn sống trong ngôi nhà. Theo phong thuỷ, đây là tình huống nhạy hơn xây mới, vì người ở đang nằm ngay trong cục khí bị đánh động; cần xét phương động thổ tính từ tâm ngôi nhà, thứ tự thi công, tuổi người đứng ra làm và hoàn cảnh gia đình.
Trả lời nhanh: Sửa nhà khi đang ở cần xét phương động thổ tính từ tâm ngôi nhà, không khởi đập ở phương kỵ của năm, không phá nhiều phương cùng lúc, và ưu tiên sửa phần lỗi Hình Pháp nặng nhất trước. Gia chủ có tang hoặc tuổi xung năm có thể mượn tuổi người hợp đứng ra động thổ. Việc nhỏ không đào đập kết cấu thì không cần xét kỹ.
"Đời người có ba việc lớn: Cưới gả, Làm nhà, và Chết." – Thầy Vũ Giới
Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa) nhắc câu trên khi giải vì sao có tang thì tránh cưới gả và làm nhà: những việc lớn này đòi hỏi huy động thần khí của người chủ. Sửa nhà lớn cũng thuộc "làm nhà". Bài này nói về những điều riêng của việc động thổ khi nhà đang có người ở, điều mà nhiều gia đình gặp phải hơn cả xây mới.
Bài thuộc chuyên mục Hướng Động Thổ. Các phương kỵ trong năm như Thái Tuế, Tuế Phá, Tam Sát, Ngũ Hoàng đã có bài riêng; bài này đi vào cách áp dụng cho nhà đang ở.
Sửa nhà đang ở có cần xem hướng động thổ không?
Sửa nhà đang ở cần xem hướng động thổ khi việc sửa có đào nền, đập tường chịu lực, làm móng, đổ thêm tầng hoặc cơi nới ra phía nào đó của ngôi nhà. Việc nhỏ như sơn lại, thay cửa cùng kích thước, lát lại gạch không đào sâu thì thường không cần xét kỹ.
Khác với xây mới trên đất trống, phương động thổ của nhà đang ở được tính từ tâm ngôi nhà hiện tại. Ví dụ nhà muốn cơi nới phía sau, phía sau lại là phương Bắc của tâm nhà, mà năm đó phương Bắc phạm Tam Sát hay Tuế Phá, thì việc khởi đào phía sau cần cân nhắc thời điểm hoặc cách khởi công.
Một số việc sửa thường gặp và mức độ cần xét:
- Cần xét kỹ: đào nền, nâng nền, làm móng cơi nới, đập tường chịu lực, đổ thêm tầng, đào bể nước ngầm, hầm phân.
- Nên xét: đục mở cửa mới, dời cầu thang, dời bếp có đục sàn, làm lại mái.
- Thường không cần: sơn sửa, thay thiết bị, đóng trần thạch cao, thay gạch nền không đục sâu.
Theo Thầy Vũ Giới, động thổ là "khai khí cục". Với nhà đang ở, cục đó đã có người sống, đã có nếp khí riêng. Đánh động nó là đánh động bể khí mà cả gia đình đang dựa vào hằng ngày.
Sửa nhà khi đang ở khác xây mới ở điểm nào?
Sửa nhà khi đang ở khác xây mới ở ba điểm: người vẫn ở trong cục bị động, khí bị động nhiều lần trong thời gian dài, và có những phần không thể thay đổi như kết cấu hay vị trí lô đất. Vì vậy cách làm cần thận trọng và có thứ tự hơn.
| Tiêu chí | Xây mới trên đất trống | Sửa nhà khi đang ở |
|---|---|---|
| Tâm để tính phương | Tâm khu đất | Tâm ngôi nhà hiện tại |
| Người trong cục | Chưa có | Cả gia đình đang sống |
| Số lần động | Một lần khởi công, thi công liên tục | Có thể động nhiều phương, nhiều đợt |
| Quyền chọn | Chọn được toạ hướng, bố cục | Bị giới hạn bởi kết cấu, mặt bằng cũ |
| Rủi ro thường gặp | Sai bố cục từ đầu | Sửa chắp vá, phá nhiều chỗ cùng lúc |
Phong Thuỷ Liên Hoa xem phong thuỷ là "y học dành cho đất đai". Hình ảnh này rất hợp với việc sửa nhà: xây mới giống như sinh ra một cơ thể khoẻ, còn sửa nhà giống như phẫu thuật cho một cơ thể đang sống. Phẫu thuật thì phải biết mổ chỗ nào trước, mổ bao nhiêu, và không mổ nhiều chỗ cùng lúc.
Sửa nhà nên làm phần nào trước?
Sửa nhà nên làm phần lỗi Hình Pháp nặng nhất trước, thi công từ phương không phạm kỵ của năm, và tránh đập phá nhiều phương của ngôi nhà cùng một lúc. Phần trang trí, hoàn thiện để sau cùng.
- Khảo sát và lập danh sách lỗi: nền thấp hơn đường, cửa phạm sát, bếp sai vị trí, cầu thang giữa nhà, nhà vệ sinh trên bếp hoặc trên bàn thờ…
- Xếp lỗi theo mức độ: lỗi về hình thế và kết cấu (nền, cửa chính, cầu thang) nặng hơn lỗi về nội thất.
- Đối chiếu phương kỵ của năm: phần nào nằm ở phương kỵ thì xếp vào đợt sau hoặc chọn cách khởi công phù hợp.
- Chọn ngày khởi công: không xung tuổi người đứng ra động thổ.
- Thi công theo đợt, mỗi đợt một khu vực: làm xong khu này rồi mới sang khu khác.
- Hoàn thiện và ổn định: dọn dẹp, sắp xếp lại bàn thờ, bếp, giường theo vị trí mới.
Thầy Vũ Giới dặn: "Muốn kích tài, trước hết phải có bố cục thu tài." Áp vào sửa nhà, điều đó có nghĩa là đừng dùng đợt sửa để đặt thêm vật phẩm chiêu tài khi bố cục còn lỗi. Sửa hình trước, mọi thứ khác đến sau.
Nâng nền nhà khi đường cao hơn cần lưu ý gì?
Nâng nền nhà là một trong những việc sửa phổ biến nhất ở đô thị, khi đường được nâng cốt cao hơn nền nhà. Theo Phong Thuỷ Liên Hoa, nền nhà thấp hơn đường là lỗi cần sửa, vì nó làm rối cặp âm dương nóc nhà và nền nhà.
Thầy Vũ Giới giải thích trong bài "Tại sao nền nhà lại phải cao hơn đường": nóc nhà là dương chủ, nền nhà là âm chủ; nóc phối khí với nền là cặp phu thê chính phối của ngôi nhà. Theo nguyên lý vận khí "âm nhô cao", nền nhà phải cao trong khu vực cục địa chiếm thì mới là âm chủ. Nền thấp hơn đường thì khí nạp vào cục bị loạn. Thầy cũng lưu ý so sánh này trong hệ đồng đẳng, không so với các yếu tố như huyền vũ của cục.
Khi nâng nền, cần lưu ý:
- Đây là việc động thổ thật sự: đổ đất, đổ bê tông toàn bộ nền là động cả cục. Nên chọn ngày và xét phương.
- Nâng đủ cao so với đường: nâng ngang bằng đường thì vài năm sau đường lại nâng tiếp.
- Kiểm tra chiều cao tầng sau khi nâng: nâng nền mà trần thấp quá làm nhà bức bí, mất cân bằng nóc – nền.
- Xử lý cửa, bậc thềm: kích thước cửa sau khi nâng nền nên kiểm tra lại theo thước Lỗ Ban, cung 52,2 cm thông thuỷ.
Bàn thờ khi sửa nhà xử lý thế nào?
Khi sửa nhà có ảnh hưởng đến khu vực bàn thờ, gia đình thường làm lễ xin phép, tạm thỉnh bàn thờ sang vị trí sạch sẽ, an toàn trong thời gian thi công, rồi an vị lại khi sửa xong. Không nên để bàn thờ giữa bụi bặm, đập phá.
- Chọn ngày tạm dời và ngày an vị lại, không xung tuổi người chủ.
- Vị trí tạm phải sạch, cao ráo, không dưới dầm, không cạnh nhà vệ sinh.
- Nếu bàn thờ gia tiên phải dời hẳn sang vị trí mới, nên nhờ xem vị trí mới theo Hình Pháp trước khi làm.
- Bàn thờ Thổ Địa: Phong Thuỷ Liên Hoa giảng Thổ Địa là khí sát đất, bàn thờ sát nền, không cao quá rốn. Khi sửa nền, nên đặt lại bàn thờ Thổ Địa đúng nguyên tắc này.
Việc lễ nghi cụ thể tuỳ tín ngưỡng từng gia đình. Điều Phong Thuỷ Liên Hoa nhấn mạnh là tâm thành và sự sạch sẽ, không phải nghi thức rườm rà.
Có tang hoặc tuổi xung năm có sửa nhà được không?
Gia đình có tang hoặc gia chủ có tuổi xung năm vẫn có thể sửa nhà khi cần thiết, bằng cách mượn tuổi người hợp đứng ra động thổ. Với việc không gấp, lùi sang thời điểm thuận hơn vẫn là lựa chọn an toàn.
Thầy Vũ Giới giải thích cơ sở của việc mượn tuổi khi có tang: đeo tang là dùng thần lực của "bộ đầu" người sống để trợ cho linh hồn người đã khuất. Khi thần khí đang làm nhiệm vụ đó, gia chủ không nên dùng chính thần khí ấy để khai mở khí cục ngôi nhà. Theo Thầy, khi có tang "có thể mượn tuổi người khác để tránh dùng đến thần khí bộ đầu của gia chủ để kích huyệt hay khai mở khí cục ngôi nhà".
Người được mượn tuổi thường là người có tuổi hợp với năm, không xung ngày động thổ, có sức khoẻ, có quan hệ tốt với gia đình. Việc chọn người và cách làm cụ thể nên hỏi người có chuyên môn.
Những sai lầm thường gặp khi sửa nhà đang ở
Sai lầm phổ biến nhất khi sửa nhà đang ở là phá nhiều phương cùng lúc và sửa phần phụ trước phần chính. Kết quả là nhà bị động khí kéo dài, chi phí đội lên, mà lỗi chính vẫn còn.
- Đập phá đồng loạt trước, sau, trái, phải để "làm một lần cho xong".
- Khởi đào đúng phương kỵ của năm vì không tính từ tâm nhà.
- Nắn cửa, xoay hướng cửa chính vài độ để "hợp tuổi" mà làm lệch hình nhà.
- Nâng nền mà quên tính lại chiều cao tầng và kích thước cửa.
- Để bàn thờ giữa công trường bụi bặm suốt thời gian sửa.
- Sửa xong đặt ngay vật phẩm chiêu tài khi bố cục chưa được kiểm tra lại.
Tóm lại: sửa nhà đang ở là phẫu thuật cho một cơ thể đang sống. Tìm đúng bệnh, mổ đúng chỗ, làm từng phần, chọn đúng thời điểm. Hình pháp bất chân – lý khí vô dụng; sửa hình đúng thì mọi thứ khác mới có chỗ để đứng.
Biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới – Phong Thuỷ Liên Hoa.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- Vẽ Mặt Bằng: dựng mặt bằng hiện trạng và phương án sửa.
- La Kinh Liên Hoa: đo phương khu vực sửa tính từ tâm nhà.
- Trạch Cát: chọn ngày khởi công, ngày tạm dời và an vị bàn thờ.
- Thước Lỗ Ban: kiểm tra lại kích thước cửa sau khi nâng nền.
Bài liên quan
- Coi ngày giờ động thổ, khai trương theo phong thuỷ
- Cách trấn trạch theo Hình Pháp: 5 bước sửa bố cục
- Thẩm định hiện trạng phong thuỷ nhà đang ở
- Tại sao bàn thờ Thổ Địa không thể cao quá rốn
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới
Hình Pháp nhà ở, chọn ngày và phương động thổ được giảng trong các khoá ứng dụng của Phong Thuỷ Liên Hoa.
Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp
Sửa nhà vệ sinh có cần coi ngày không?
Nếu chỉ thay thiết bị, lát lại gạch thì không cần xét kỹ. Nếu đục sàn, dời vị trí, đào lại đường ống và bể phốt thì nên chọn ngày và xét phương như động thổ.
Có nên dọn ra ngoài ở trong thời gian sửa nhà?
Nếu sửa lớn, đập phá nhiều khu vực, dọn ra ở tạm là tốt cho cả sức khoẻ lẫn an toàn. Nếu sửa từng phần, có thể ở lại nhưng nên chia khu vực sinh hoạt tách khỏi khu thi công.
Năm nay tuổi xung mà nhà dột nặng thì sao?
Việc sửa chữa cấp thiết để bảo đảm an toàn vẫn nên làm. Có thể mượn tuổi người hợp đứng ra khởi công và chọn ngày không xung tuổi người đó.
Sửa xong có cần làm lễ nhập trạch lại không?
Sửa lớn, thay đổi bố cục nhiều thì nhiều gia đình làm lễ an vị lại bàn thờ và lễ nhập trạch. Sửa nhỏ thì thường chỉ cần dọn dẹp sạch sẽ, sắp xếp lại.
Cơi nới thêm phòng phía sau nhà có ảnh hưởng phong thuỷ không?
Có. Cơi nới làm thay đổi hình dạng ngôi nhà và có thể làm dịch chuyển tâm nhà, kéo theo thay đổi cách chia cung. Trước khi cơi nới nên dựng lại mặt bằng mới, định lại tâm và xem phần cơi nới có tạo góc khuyết, góc lồi hay phạm Hình Pháp ở phía sau không. Phần nhà phía sau thường là chỗ toạ, mà theo Thầy Vũ Giới, "toạ là quan trọng nhất – toạ xấu thì hướng phế".
