💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (69): Hình các sa quý (8), ngự lô, mãn sàng nha hốt và các bút

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (69): Hình các sa quý (8), ngự lô, mãn sàng nha hốt và các bút

Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát
琢玉斧巒頭歌括 (諸砂美惡形 · 五)
Tác giả: Từ Chi Mạc 徐之鏌 (tự Thí Khả 試可, người Chương Châu, Phúc Kiến, đời Minh) soạn · Trương Cửu Nghi 張九儀 (tên Phượng Tảo 鳳藻, người Nghiêm Lăng, Chiết Giang, đời Thanh) tăng thích · học trò Viên Sĩ Lân 袁士麟 tham đính
Bản gốc: Nghiêm Lăng Trương Cửu Nghi tăng thích Địa Lý Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 嚴陵張九儀增釋地理琢玉斧巒頭歌括, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng 小酉山房 khắc lại năm Đạo Quang thứ 8 (1828); lời tựa đề năm Khang Hy Tân Tỵ (1701).

Bài trước, Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát chép tám sa quý từ phượng liễn đến hoàng đế toạ. Bài này chép ngự lô, mãn sàng nha hốt, quỵ lô rồi sang nhóm bút: văn bút, thái phượng bút, tể tướng bút, tam công bút và mạ thiên bút, vẫn theo đồ sa của Ngọc tuỷ chân kinh.

Trả lời nhanh: Ngự lô là kim thổ tương sinh, vuông tròn gọn gàng; mãn sàng nha hốt là nhiều ngọn nhọn hay măng đá mọc thành cụm, cốt ở thanh tú; quỵ lô là núi cong một đầu cao một đầu thấp như người quỳ, nên ở thuỷ khẩu; văn bút là hoả tinh nhọn tú đứng vút, nên ở xa chân trời; thái phượng bút có núi theo bên dưới như phượng bay; tể tướng bút là hoả tinh đứng trên thổ tinh mà không ở giữa; tam công bút là ba ngọn trên thổ tinh; mạ thiên bút là ngọn nhọn chẻ hai nhánh, dù đẹp cũng không tốt.

Ngự lô và mãn sàng nha hốt – 御爐 · 滿床牙笏

  • Ngự lô: kim và thổ tương sinh, phải vuông tròn gọn gàng, tôn quý có tình. Thượng cách long chủ ngày ngày gần mặt vua, thân vương hương lò ngự; trung cách long phú quý mà ưa việc quỷ thần; tiện cách long chủ thần miếu linh thiêng và tăng đạo.
  • Mãn sàng nha hốt: hoặc ngọn nhọn, hoặc măng đá mọc thành cụm, giống hốt ngà để đầy giường. Không kể lớn nhỏ cao thấp, cốt lấy thanh tú làm quý. Thượng cách long chủ ba đời cùng làm quan một triều, cả nhà áo đỏ áo tía, nhiều đời phú quý; trung cách long chủ cha con anh em cùng đỗ một khoa, văn chương có danh; tiện cách long chủ pháp sư, tăng đạo, thợ vẽ.
Đồ ngự lô và mãn sàng nha hốt
Trang sách vẽ hình ngự lô và mãn sàng nha hốt, kèm lời ứng. Trang gốc bản khắc năm 1828.
Rừng đá Thạch Lâm
Rừng đá Thạch Lâm, Vân Nam; ảnh CEphoto, Uwe Aranas. Ảnh minh hoạ nhiều măng đá mọc thành cụm. Ảnh: CEphoto, Uwe Aranas, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Quỵ lô và văn bút – 跪爐 · 文筆

  • Quỵ lô: núi cong, một đầu cao vút, một đầu thấp, như dáng người quỳ. Nên ở thuỷ khẩu, nên cao lớn; không nên vỡ vụn, xuôi nước bay động. Thượng cách long chủ thượng thư, tể chấp, bề tôi thị tòng; trung cách long chủ giàu mà ưa việc thần Phật; tiện cách long chủ tăng đạo, thờ Phật thờ thần.
  • Văn bút: hoả tinh nhọn tú, đứng vút cao, nên ở xa nơi chân trời. Sách dẫn câu khoá: bút trạng nguyên vút lên mây ngàn dặm. Thượng cách long chủ văn chương khoa đệ, danh tiếng vang xa; trung cách long có văn danh, coi châu quận; tiện cách long chủ thầy đồ dạy trẻ, thợ vẽ.
Ngọn Matterhorn
Ngọn Matterhorn nhìn từ Domhütte; ảnh chil. Ảnh minh hoạ một ngọn nhọn đứng vút. Ảnh: Photo: chil, on Camptocamp.org, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.
Ngự lô, mãn sàng nha hốt và các bút
Bảng tóm tám hình: tên, cấu tạo và lời ứng với thượng cách long. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.

Thái phượng bút và tể tướng bút – 彩鳳筆 · 宰相筆

  • Thái phượng bút: hoả tinh chọc trời, dưới có núi theo, bay bổng như phượng ngũ sắc vút lên trời; phải đoan chính tú lệ, ở xa chân trời. Thượng cách long chủ bậc tông chủ lý học, văn chương đứng đầu đời, thầy của người học sau, thần đồng, làm tướng làm tướng quốc, thầy dạy trong cung; trung cách long đỗ đầu khoa, hiển vinh; tiện cách long chủ thợ vẽ nổi danh thiên hạ.
  • Tể tướng bút: hoả tinh đứng trên thổ tinh mà không ở chính giữa. Khẩu quyết: bút tể tướng mọc ở đầu án, ưa án ngay bút tú. Thượng cách long làm tể tướng thời thái bình, nắm giữ quyền chính; trung cách long làm kinh đường thị tòng, trấn giữ phiên lớn; tiện cách long chủ thầy đồ, học trò đông.
Đồ thái phượng bút và tể tướng bút
Trang sách vẽ hình thái phượng bút và tể tướng bút, kèm lời ứng. Trang gốc bản khắc năm 1828.
Vương Hy Chi, tranh Tiền Tuyển
Vương Hy Chi ngắm ngỗng trong đình, tranh Tiền Tuyển đời Nguyên. Gợi lời ứng văn bút: văn chương, danh xa. Ảnh: Qian Xuan 錢選 (ca. 1235–before 1307), Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Tam công bút và mạ thiên bút – 三公筆 · 罵天筆

  • Tam công bút: ba ngọn đứng trên thổ tinh, phải ngọn giữa lớn, hai bên nhỏ, khoảng cách đều nhau. Thượng cách long chủ công cô cực phẩm, chức đứng hàng tam thai, thân gánh an nguy thiên hạ, cũng chủ người tu tiên; trung cách long chủ cha con anh em liền khoa, quý hiển ở ngọc đường; tiện cách long chủ văn danh xa mà không có chức vị.
  • Mạ thiên bút: ngọn nhọn chẻ ra hai nhánh; dù tú lệ cũng không tốt. Sách dẫn lời Lưu Bạch Đầu: văn bút chẻ nhánh lại nghiêng, mười lần đi thi chín lần về không. Thượng cách long chủ tiến thân bằng nghề đao bút, làm quan không ngay; trung cách long chủ tú tài thi không đỗ, thợ vẽ, thầy kiện; tiện cách long chủ thị phi kiện tụng, và ra người sứt môi.
Đồ tam công bút
Trang sách vẽ hình tam công bút: ba ngọn đứng trên thổ tinh, giữa lớn bên nhỏ. Trang gốc bản khắc năm 1828.
Dáng các bút và lô
Phác ý dáng tám hình theo đồ trong sách, chỉ để nhận dáng; không theo tỉ lệ. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.

Nguyên văn – 原文

(御爐)御爐砂,金土相生,要方員伶俐,尊貴有情。上格龍日近天顏,身惹御爐香;中格龍富貴而好事鬼神;賤格龍神廟威靈及僧道。
(滿床牙笏)滿床牙笏者,或尖峯,或石筍叢聚者,似于滿床牙笏。不拘大小高低,總以清秀為貴。上格龍主三世同朝,滿門朱紫,累代富貴;中格龍主父子兄弟同科,文章名譽;賤格龍主法師、僧道、畫工。
(跪爐)跪爐砂者,山彎一頭高聳一頭低,如人跪狀。宜居水口,宜高大,不宜破碎順水飛動。上格龍主尚書宰執侍從之臣;中格龍主富而好事神佛;賤格龍主僧道,供佛事神。
(文筆)文筆者,火星尖秀,卓立聳拔也,宜遠在天表。課云:狀元筆,千里雲霄出,是也。上格龍主文章科第,名譽遠播;中格龍主有文名,典州郡;賤格龍主蒙師、畫工。
(彩鳳筆)彩鳳筆者,火星插天,下有從山,飛揚如彩鳳之騰霄也。要端正秀麗,遠在天表。上格龍主理學宗主,文章冠世,後學宗師,神童將相,御苑師保;中格龍魁解顯榮;賤格龍主畫工,名播天下。
(宰相筆)宰相筆者,火星卓立土星之上而不居中。訣云:宰相筆,案頭出,喜案正筆秀。上格龍太平宰相,進秉均軸;中格龍京堂侍從,鎮掌大藩;賤格龍主蒙師,生徒多衆。
(三公筆)三公筆者,三峯卓立于土星之上,要中尊傍小,疎密相等。上格龍公孤極品,職列三台,身係天下安危,亦主仙子;中格龍主父子兄弟聯科,玉堂貴顯;賤格龍主文名遠播而無位。
(罵天筆)罵天筆者,尖峯開兩岐也,縱秀麗亦不吉。劉白頭云:文筆開了叉帶歪,十遭赴舉九空回。上格龍主刀筆進身,居官不正;中格龍主秀才不第,及畫工、訟師;賤格龍主是非爭訟,及出缺唇之人。

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa

Thầy Vũ Giới dặn người học: nhóm bút trong bài đều là hoả tinh nhọn, nhưng chỗ đứng và cách phối làm lời ứng khác hẳn. Bút đứng riêng ở xa là văn bút; có núi theo dưới là thái phượng; đứng trên thổ mà lệch là tể tướng, ba ngọn trên thổ là tam công. Riêng mạ thiên bút cho thấy một ngọn nhọn đẹp đến đâu mà đầu chẻ hai thì đã đổi tính. Sách cũng nhắc quỵ lô không được xuôi nước bay động, giống cách xét chiều nước ở các bài trước. Lời ứng là sách chép lại; người học ghi nhận để hiểu cách nghĩ, cần kiểm bằng nhiều đất thật.

Văn hội đồ của Tống Huy Tông
Văn hội đồ, tranh lụa đời Tống tương truyền của Tống Huy Tông; Bảo tàng Cố Cung, Đài Bắc. Gợi cảnh văn nhân cùng triều. Ảnh: Emperor Huizong of Song, Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Tóm lại

Bài chép ngự lô, mãn sàng nha hốt, quỵ lô và năm bút: văn bút, thái phượng bút, tể tướng bút, tam công bút, mạ thiên bút; mỗi hình ứng theo ba cấp long. Bút cần nhọn tú, ngay, ở xa; chẻ hai nhánh thì thành mạ thiên. Bài sau tiếp trạng nguyên bút và các sa tiếp theo.

Bài sau: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (70): Hình các sa quý (9), trạng nguyên bút, bút trận, đấu tụng bút, tiến điền bút.

Bài trước: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (68): Hình các sa quý (7), phượng liễn, long lâu phượng các, ngự tản, ngự bình, hoàng đế toạ.

Nguồn: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (琢玉斧巒頭歌括), Từ Chi Mạc soạn, Trương Cửu Nghi tăng thích, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng khắc năm 1828: Bát sa ca, hình các bút (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
  • Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Mãn sàng nha hốt là hình gì? – 滿床牙笏

Nhiều ngọn nhọn hay măng đá mọc thành cụm; không kể lớn nhỏ cao thấp, lấy thanh tú làm quý.

Quỵ lô nên đặt ở đâu? – 跪爐

Nên ở thuỷ khẩu, nên cao lớn; không nên vỡ vụn, xuôi nước bay động.

Văn bút và thái phượng bút khác nhau ở đâu? – 文筆 · 彩鳳筆

Cả hai là hoả tinh nhọn tú; thái phượng bút có thêm núi theo bên dưới như phượng bay.

Tể tướng bút và tam công bút nhận thế nào? – 宰相筆 · 三公筆

Tể tướng bút là một hoả tinh trên thổ tinh mà không ở giữa; tam công bút là ba ngọn trên thổ tinh, giữa lớn bên nhỏ, cách đều.

Vì sao mạ thiên bút không tốt? – 罵天筆

Vì đầu bút chẻ hai nhánh; sách nói dù tú lệ cũng không tốt, đi thi mười lần chín lần về không.

Từ khoá: trác ngọc phủ · 琢玉斧 · bát sa ca · văn bút · 文筆 · thái phượng bút · tể tướng bút · tam công bút · mạ thiên bút · 罵天筆 · mãn sàng nha hốt · ngự lô · quỵ lô

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…