Thân vượng, thân nhược và dụng thần trong bát tự phong thủy

Thân vượng, thân nhược và dụng thần là ba khái niệm then chốt khi đọc kết quả của app Bát Tự: lá số có tám chữ, nhưng muốn biết người đó cần gì thì phải xét nhật chủ mạnh hay yếu, rồi tìm hành giúp cân bằng. Bài viết giải thích cách môn Bát Tự xét vượng nhược, các phép tìm dụng thần phổ biến, và cách dùng kết quả ấy trong phong thuỷ nhà ở cho đúng mức.

"Tài cũng cần được xét từ mệnh lý, và phải kích đúng điểm – đừng vì tham lam mà tiêu phí khí lực một cách quá mức." – Thầy Vũ Giới

Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa) viết câu trên trong bài "Muốn kích tài, trước hết phải có bố cục thu tài!". Câu nói nối thẳng mệnh lý với phong thuỷ: muốn bổ khí cho một người qua nhà ở, phải biết người đó cần gì. Phần "cần gì" ấy chính là dụng thần trong Bát Tự.

Bài trước trong chuyên mục App Bát Tự đã giới thiệu cách lập lá số tứ trụ và các phần chính của lá số. Bài này đi sâu vào bước khó nhất: đánh giá vượng nhược và tìm dụng thần. Bài không mô tả giao diện app, chỉ giải thích lý thuyết đằng sau các con số app trả về.

Thân vượng và thân nhược là gì?

Thân vượng là nhật chủ mạnh, được nhiều lực hỗ trợ trong lá số; thân nhược là nhật chủ yếu, bị nhiều lực tiêu hao hoặc chế ngự. Nhật chủ là thiên can của ngày sinh, đại diện cho chính người có lá số.

Vượng hay nhược không phải là tốt hay xấu. Thân vượng như một người khoẻ mạnh nhưng dễ quá sức, cần chỗ để tiêu hao năng lượng. Thân nhược như một người mảnh khảnh, cần được nuôi dưỡng và chỗ dựa. Mỗi trạng thái cần một cách bổ cứu khác nhau, và đó là lý do phải xét vượng nhược trước khi bàn đến cát hung.

Điều này rất gần với cách Thầy Vũ Giới giảng về âm dương: "Âm trợ âm thì mạnh lên, dương trợ dương thì mạnh lên." Cái quyết định là sự cân bằng của cả hệ, không phải lực của từng chữ riêng lẻ. Một lá số cân bằng thì khí vận hành trơn tru; một lá số lệch thì cần được điều chỉnh.

Xét nhật chủ mạnh hay yếu dựa vào đâu?

Xét nhật chủ mạnh hay yếu dựa vào ba yếu tố: đắc lệnh, đắc địa, đắc thế. Ba yếu tố này có trọng lượng khác nhau, trong đó đắc lệnh thường được xem là nặng nhất.

Yếu tố	Nghĩa	Cách xét
Đắc lệnh	Sinh đúng mùa của hành mình	Xem chi tháng: nhật chủ ở thế vượng, tướng hay hưu, tù, tử
Đắc địa	Có gốc trong địa chi	Xem các địa chi có tàng can cùng hành với nhật chủ hay không
Đắc thế	Nhiều chữ hỗ trợ	Đếm các can chi cùng hành (tỷ kiếp) và hành sinh cho nhật chủ (ấn)

Ví dụ một nhật chủ Bính Hoả sinh vào tháng Ngọ giữa mùa hạ: Hoả đang vượng nên đắc lệnh. Nếu trong lá số còn có Dần, Tỵ (tàng Bính) thì đắc địa. Nếu có thêm Giáp, Ất Mộc sinh Hoả thì đắc thế. Ba yếu tố đều có, đây là lá số thân vượng rõ ràng.

Ngược lại, cùng nhật chủ Bính Hoả mà sinh vào tháng Tý mùa đông, Hoả ở thế tù, xung quanh nhiều Thuỷ khắc, nhiều Thổ tiết, thì thân nhược. Cùng một chữ Bính, hai bức tranh hoàn toàn khác.

Lưu ý: nhiều app đưa ra một "điểm" hoặc tỷ lệ phần trăm vượng nhược. Con số này là kết quả của một công thức gán trọng số, mỗi app một khác. Người dùng nên xem nó như gợi ý, rồi tự kiểm lại bằng ba yếu tố trên. Những lá số ở ranh giới, không vượng hẳn cũng không nhược hẳn, là chỗ các phép tính dễ cho kết luận khác nhau nhất.

Dụng thần là gì và có những phép tìm nào?

Dụng thần là hành mà lá số cần nhất để trở về cân bằng; hỷ thần là hành hỗ trợ dụng thần; kỵ thần là hành làm lá số lệch thêm. Có bốn phép tìm dụng thần phổ biến, dùng tuỳ theo đặc điểm của lá số.

1. Phù ức: thân vượng thì "ức", dùng hành tiết khí (thực thương), hao khí (tài) hoặc khắc chế (quan sát); thân nhược thì "phù", dùng hành sinh (ấn) hoặc trợ (tỷ kiếp). Đây là phép cơ bản nhất.
2. Điều hầu: điều chỉnh khí hậu của lá số. Sinh mùa đông lạnh cần Hoả sưởi ấm; sinh mùa hạ nóng cần Thuỷ làm mát. Phép này coi trọng mùa sinh.
3. Thông quan: khi hai hành mạnh đối đầu nhau, dùng hành trung gian để nối. Kim và Mộc tranh nhau thì dùng Thuỷ làm cầu.
4. Bệnh dược: tìm chữ gây mất cân bằng nhất (bệnh) và hành chế được nó (thuốc).

Một tình huống thường gặp cho thấy vì sao phải kết hợp: nhật chủ Nhâm Thuỷ sinh tháng Tý giữa mùa đông, trong lá số lại nhiều Kim. Theo phù ức, thân quá vượng nên cần tiết, cần hao. Theo điều hầu, lá số lạnh giá nên cần Hoả. Ở đây hai phép cùng chỉ về Hoả và Mộc, nên dụng thần khá rõ. Nhưng cũng có lá số mà hai phép chỉ về hai hướng khác nhau, khi ấy người luận phải cân nhắc phép nào là "bệnh" chính của lá số.

Trong thực tế, người luận thường kết hợp các phép, ưu tiên phép phù hợp với tình trạng nổi bật nhất của lá số. Đây là phần nghệ thuật của môn Bát Tự, nơi kinh nghiệm quan trọng hơn công thức.

Thầy Vũ Giới nhắc: "Luận âm dương mới là quyết định, chứ không phải luận của ngũ hành." Áp vào Bát Tự, điều này có nghĩa là đừng chỉ đếm số chữ của mỗi hành. Phải xét can dương hay can âm, trụ động hay trụ tĩnh, các chữ đứng gần hay xa nhau. Hai chữ Thuỷ dương đứng cạnh nhật chủ có lực khác hẳn hai chữ Thuỷ âm ẩn ở trụ giờ.

Đọc kết quả dụng thần trên app như thế nào?

Đọc kết quả dụng thần trên app là đọc một gợi ý tính theo quy tắc, rồi đối chiếu với ba câu hỏi: nhật chủ đắc lệnh không, lá số có quá lạnh hoặc quá nóng không, có hai hành đối đầu gay gắt không. Nếu gợi ý của app khớp với cả ba câu hỏi thì có thể tin cậy hơn.

• Xem nhật chủ và tháng sinh trước: đây là hai thông tin quyết định vượng nhược.
• Xem bảng ngũ hành có tính tàng can không: app chỉ đếm can chi bề mặt sẽ cho kết quả thiếu chính xác.
• Xem dụng thần và kỵ thần đi đôi: biết cái cần cũng phải biết cái tránh.
• Xem đại vận theo dụng thần: vận đi vào hành dụng thần thường thuận, vận đi vào kỵ thần thường cần thận trọng.

Chú ý ranh giới của app: app tính theo một phép (thường là phù ức), nên với những lá số đặc biệt, như lá số tòng cách, hoá cách, kết quả có thể ngược hẳn. Tòng cách là trường hợp nhật chủ quá yếu đến mức "theo" hẳn hành mạnh nhất, lúc đó dụng thần lại là hành mạnh chứ không phải hành sinh trợ. Những lá số như vậy cần người có kinh nghiệm xem.

Thầy Vũ Giới đã viết khi giới thiệu bộ phần mềm hợp luận mà Thầy phát triển: "Công nghệ không thể thay thế luận đoán của thầy phong thuỷ!" App giúp tính nhanh, đúng; luận đúng là việc của người.

Dụng thần được dùng thế nào trong phong thuỷ nhà ở?

Trong phong thuỷ nhà ở, dụng thần cho biết gia chủ cần bổ hành nào, để ưu tiên phương vị, công năng, màu sắc và vật liệu hỗ trợ, sau khi bố cục và hình thế đã đúng. Đây là bước "phối mệnh", nối mệnh chủ với mệnh trạch.

Ví dụ một gia chủ thân nhược, dụng thần là Mộc. Khi bố trí, có thể ưu tiên phòng làm việc ở phương Đông, dùng nhiều chất liệu gỗ, cây xanh trong không gian sinh hoạt chính. Một gia chủ thân vượng, dụng thần là Kim, thì ngược lại, ưu tiên không gian gọn, sáng, vật liệu kim loại, đá ở mức vừa phải.

Tuy vậy, Phong Thuỷ Liên Hoa luôn giữ thứ tự: hình trước, số sau. Thầy Vũ Giới có ví dụ quạt điện 110V cắm vào ổ 220V để nói về phối mệnh: quạt tốt, ổ tốt mà phối sai thì vẫn hỏng. Nhưng trước khi bàn ổ điện, ngôi nhà phải có điện, tức cục phải có khí. Một căn nhà bị hình sát thì bổ đúng dụng thần cũng không bù được.

Và câu của Thầy trong bài kích tài là lời nhắc quan trọng: phải "kích đúng điểm", đừng vì tham mà tiêu phí khí lực quá mức. Bổ dụng thần là để cân bằng, không phải để dồn thật nhiều một hành. Bổ quá tay thì lá số lại lệch sang phía ngược lại.

Những lỗi thường gặp khi tự xác định dụng thần

Lỗi thường gặp nhất khi tự xác định dụng thần là đếm số chữ của mỗi hành rồi bổ hành "thiếu", bỏ qua mùa sinh và vượng nhược của nhật chủ. Các lỗi khác:

• Coi hành nạp âm năm sinh là "mệnh" rồi bổ theo đó, không xét nhật chủ.
• Không tính tàng can, nên thấy "thiếu" một hành mà thực ra hành đó ẩn trong địa chi.
• Dùng một phép duy nhất cho mọi lá số, bỏ qua điều hầu với người sinh mùa đông, mùa hạ.
• Bổ dụng thần bằng vật phẩm thật nhiều, coi như càng nhiều càng tốt.
• Dùng kết quả để lo lắng, phán xét bản thân hoặc người khác.

Thầy Vũ Giới dặn không nên đi xem bói quá nhiều, và nhắc câu Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên. Biết dụng thần là để sống thuận, chọn việc hợp, bố trí nhà hợp, không phải để buông xuôi theo lá số.

Giới hạn: bài trình bày các phép xét vượng nhược và tìm dụng thần phổ biến. Lá số đặc biệt và việc phối dụng thần vào một căn nhà cụ thể cần người có chuyên môn xem trực tiếp.

Tóm lại: đọc Bát Tự bắt đầu từ nhật chủ mạnh hay yếu, rồi tìm hành đưa lá số về cân bằng. App tính dữ liệu, người hiểu nguyên lý mới luận được. Đó là lý pháp, còn thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới – Phong Thuỷ Liên Hoa.

— Vũ Giới —

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

Bài liên quan

• App Bát Tự: lập lá số tứ trụ và phối mệnh
• Ngũ hành tứ thời: vượng, tướng, hưu, tù, tử
• Mệnh ta là trời sinh
• Phép kích tài an toàn

Câu hỏi thường gặp

Thân vượng có tốt hơn thân nhược không?

Không. Vượng hay nhược chỉ là trạng thái của nhật chủ. Lá số tốt là lá số cân bằng hoặc có dụng thần rõ ràng và gặp vận thuận.

Dụng thần có thay đổi theo năm không?

Dụng thần gốc của lá số không đổi, nhưng tác động của nó thay đổi theo đại vận và lưu niên. Năm gặp hành dụng thần thường thuận hơn năm gặp kỵ thần.

App cho dụng thần là Thuỷ thì có nên đặt bể cá trong nhà?

Không nên làm ngay. Phải xét bể cá đặt ở cung nào, cục nhà có hợp không. Phong Thuỷ Liên Hoa xét hình thế và bố cục trước, vật phẩm sau.

Không biết giờ sinh có tìm được dụng thần không?

Có thể tìm tương đối dựa vào ba trụ năm, tháng, ngày, vì nhật chủ và tháng sinh vẫn còn. Kết luận sẽ kém chắc chắn hơn so với lá số đủ bốn trụ.