Cầm một chiếc la kinh lần đầu, ai cũng bối rối trước hàng chục vòng chữ nhỏ xếp đồng tâm. Thực tế, để đọc được hướng một ngôi nhà, người mới chỉ cần thuộc vài vòng quan trọng và biết cách chuyển một số độ đo được thành tên sơn, tên cung. Bài này hướng dẫn cách đọc la kinh phong thủy theo đúng thứ tự: kim và vạch chữ thập, vòng 8 cung, vòng 24 sơn, cách xác định toạ và hướng, cách nhận biết hướng nằm sát ranh giới. Cấu tạo chung của la kinh và các bước đo có ở bài la bàn phong thủy: nguyên lý và cách đo.
Trong bài này: những vòng người mới cần thuộc · bảng 24 sơn và số độ · đọc toạ và hướng · ranh giới giữa các sơn · ví dụ đọc một số đo · lỗi hay gặp · câu hỏi thường gặp.
1. Người mới cần thuộc những vòng nào?
La kinh có thể có từ vài tầng đến vài chục tầng, thứ tự các vòng cũng khác nhau giữa các nhà sản xuất và các trường phái. Với việc xem nhà ở, người mới nên tập trung vào bốn phần:
- Thiên trì và kim: ô tròn ở giữa chứa kim nam châm. Một đầu kim được đánh dấu riêng để phân biệt đầu Bắc và đầu Nam; mỗi loại la kinh đánh dấu một kiểu, nên cần xem kỹ hướng dẫn của chiếc la kinh mình dùng.
- Vòng 8 cung (Bát quái): chia vòng tròn thành 8 phần, mỗi phần 45°: Khảm (Bắc), Cấn (Đông Bắc), Chấn (Đông), Tốn (Đông Nam), Ly (Nam), Khôn (Tây Nam), Đoài (Tây), Càn (Tây Bắc).
- Vòng 24 sơn (Địa bàn chính châm): mỗi cung chia làm 3 sơn, mỗi sơn 15°. Đây là vòng dùng nhiều nhất khi xem nhà.
- Vòng số độ: 0–360°, giúp ghi chép chính xác và đối chiếu với bản đồ, bản vẽ.
Các vòng khác như Nhân bàn, Thiên bàn, 60 long, 72 long, phân kim phục vụ những phương pháp chuyên sâu hơn và nên học sau khi đã vững bốn phần trên.
2. Bảng 24 sơn và số độ
Thứ tự 24 sơn đi theo chiều kim đồng hồ, bắt đầu từ chính Bắc. Mỗi sơn rộng 15°:
| Cung | Sơn 1 | Sơn 2 (chính giữa cung) | Sơn 3 |
|---|---|---|---|
| Khảm (Bắc) | Nhâm 337,5–352,5° | Tý 352,5–7,5° | Quý 7,5–22,5° |
| Cấn (Đông Bắc) | Sửu 22,5–37,5° | Cấn 37,5–52,5° | Dần 52,5–67,5° |
| Chấn (Đông) | Giáp 67,5–82,5° | Mão 82,5–97,5° | Ất 97,5–112,5° |
| Tốn (Đông Nam) | Thìn 112,5–127,5° | Tốn 127,5–142,5° | Tỵ 142,5–157,5° |
| Ly (Nam) | Bính 157,5–172,5° | Ngọ 172,5–187,5° | Đinh 187,5–202,5° |
| Khôn (Tây Nam) | Mùi 202,5–217,5° | Khôn 217,5–232,5° | Thân 232,5–247,5° |
| Đoài (Tây) | Canh 247,5–262,5° | Dậu 262,5–277,5° | Tân 277,5–292,5° |
| Càn (Tây Bắc) | Tuất 292,5–307,5° | Càn 307,5–322,5° | Hợi 322,5–337,5° |
Một mẹo nhớ nhanh: bốn hướng chính Bắc, Đông, Nam, Tây ứng với Tý, Mão, Ngọ, Dậu nằm ở chính giữa các cung Khảm, Chấn, Ly, Đoài.
3. Đọc toạ và hướng
Trong phong thủy, một ngôi nhà luôn được gọi bằng cặp toạ – hướng. Hướng là phía mặt tiền nhìn ra; toạ là phía ngược lại, phía lưng nhà. Hai sơn toạ và hướng luôn đối nhau 180°:
- Đo được hướng, cộng hoặc trừ 180° sẽ ra toạ.
- Gọi tên theo cách: "nhà toạ … hướng …". Ví dụ toạ Tý hướng Ngọ là nhà quay mặt về chính Nam.
- Các cặp sơn đối nhau luôn cố định: Tý – Ngọ, Mão – Dậu, Càn – Tốn, Khôn – Cấn, Nhâm – Bính, Quý – Đinh, Giáp – Canh, Ất – Tân, Thìn – Tuất, Sửu – Mùi, Dần – Thân, Tỵ – Hợi.
Cách đứng đo, chọn điểm đo và tránh nhiễu từ được hướng dẫn trong bài phong thủy cửa chính và bài về la bàn đã nêu ở trên.
4. Ranh giới giữa các sơn và các cung
Khi số độ đo được nằm sát ranh giới giữa hai sơn, đặc biệt là ranh giới giữa hai cung (như 22,5°, 67,5°, 112,5°…), nhiều trường phái coi đó là hướng cần cân nhắc vì khí không thuần một sơn. Thực hành phổ biến là:
- Đo lại ở nhiều điểm để chắc chắn số độ không phải do nhiễu.
- Khi thiết kế mới, xoay hướng nhà hoặc hướng cửa vài độ để rơi vào khoảng giữa một sơn.
- Với nhà đã xây, ghi rõ số độ và nhờ người có kinh nghiệm xem xét theo phương pháp cụ thể đang dùng.
5. Ví dụ đọc một số đo
Giả sử đứng ở cửa chính, quay lưng vào nhà, đo được hướng nhìn ra là 136°:
- Tra cung: 136° nằm trong khoảng 112,5–157,5° nên thuộc cung Tốn (Đông Nam).
- Tra sơn: 136° nằm trong khoảng 127,5–142,5° nên hướng là sơn Tốn.
- Tính toạ: 136° + 180° = 316°, thuộc khoảng 307,5–322,5°, tức sơn Càn.
- Gọi tên: nhà toạ Càn hướng Tốn.
- Kiểm tra ranh giới: 136° cách hai mép sơn Tốn (127,5° và 142,5°) đủ xa, không phải hướng sát ranh giới.
Từ cặp toạ – hướng này, người xem mới áp dụng các phương pháp lý khí để phân tích từng cung trong nhà. Muốn thấy ngay các phòng rơi vào phương nào, có thể đặt la kinh lên mặt bằng bằng app Lập Cục Pháp.
6. Những lỗi hay gặp khi đọc la kinh
- Nhầm đầu kim: không xem ký hiệu đầu Nam, đầu Bắc của chiếc la kinh mình dùng.
- Đọc nhầm vòng: lấy tên ở vòng Nhân bàn hoặc Thiên bàn thay vì vòng 24 sơn chính châm.
- Nhầm toạ với hướng: ghi ngược lưng và mặt nhà.
- Không ghi số độ: chỉ ghi "hướng Đông Nam" khiến lần sau không đối chiếu được.
- Đo một điểm duy nhất: dễ bị sai do nhiễu từ mà không biết.
Người mới có thể tập đọc trước bằng la kinh trực tuyến Liên Hoa, sau đó chọn mua la kinh thật theo bài la kinh tiếng Việt Liên Hoa. Muốn học bài bản cách dùng la kinh trong xem nhà, tham khảo khoá học phong thủy.
7. Đọc la kinh trên bản vẽ và trên điện thoại
Ngoài việc đo tại hiện trường, người xem phong thủy thường phải "đọc" hướng trên bản vẽ. Cách làm:
- Xác định mũi tên chỉ Bắc trên bản vẽ; nếu bản vẽ không có, phải đo ngoài thực địa rồi ghi lại lên bản vẽ.
- Tìm tâm nhà bằng cách kẻ hai đường chéo của khối nhà chính.
- Đặt tâm la kinh (hoặc hình la kinh in trong suốt) trùng tâm nhà, xoay cho vạch Bắc của la kinh trùng mũi tên Bắc của bản vẽ.
- Kẻ 8 tia chia cung (mỗi cung 45°) và, nếu cần, 24 tia chia sơn (mỗi sơn 15°).
- Ghi tên cung cho từng phòng để biết cửa, bếp, phòng ngủ, phòng thờ rơi vào đâu.
Ứng dụng la bàn trên điện thoại tiện để tham khảo nhanh, nhưng dễ sai do cảm biến chưa hiệu chỉnh và nhiễu từ từ vỏ máy, ốp lưng có nam châm. Nếu dùng điện thoại, nên hiệu chỉnh cảm biến trước, đo ở nhiều điểm, đối chiếu với la kinh thật trước khi đưa ra kết luận cho công trình. Việc đặt la kinh lên mặt bằng có thể làm nhanh bằng app Lập Cục Pháp sau khi đã có số độ đo thực tế.
8. Ghi lại kết quả đọc la kinh thế nào cho đúng?
Mỗi lần đo, nên ghi đủ bốn thông tin: số độ của hướng, tên sơn và tên cung tương ứng, cặp toạ – hướng, cùng vị trí đứng đo (cửa chính, ban công, giữa nhà). Ghi thêm ngày đo và loại la kinh đã dùng. Một dòng ghi chép như "136°, sơn Tốn, cung Tốn, toạ Càn hướng Tốn, đo tại cửa chính" giúp người khác kiểm tra lại được và giúp chính mình đối chiếu khi đo lần sau hoặc khi đặt la kinh lên bản vẽ.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- La kinh trực tuyến Liên Hoa: tập đo và đọc hướng ngay trên web.
- App Lập Cục Pháp: đặt la kinh Liên Hoa lên mặt bằng để xác định hướng và phân cung cho từng phòng.
- Vật phẩm Liên Hoa: la kinh tiếng Việt các cỡ, chân la kinh và laser định vị.
Câu hỏi thường gặp về cách đọc la kinh
La kinh có bao nhiêu sơn, mỗi sơn bao nhiêu độ?
Vòng địa bàn chính châm có 24 sơn, mỗi sơn rộng 15°; cứ 3 sơn hợp thành một cung 45°.
Toạ và hướng khác nhau thế nào?
Hướng là phía mặt nhà nhìn ra, toạ là phía lưng nhà. Hai sơn toạ và hướng luôn đối nhau 180°.
Người mới có cần học hết các vòng trên la kinh không?
Không. Nên thuộc vòng 8 cung, vòng 24 sơn và vòng số độ trước; các vòng chuyên sâu học dần theo phương pháp mình theo đuổi.
Hướng nằm sát ranh giới hai sơn thì sao?
Nên đo lại nhiều điểm để chắc chắn. Khi xây mới có thể điều chỉnh vài độ để hướng rơi vào giữa một sơn; với nhà đã xây, nên nhờ người có kinh nghiệm xem kỹ.
Cần người hướng dẫn đọc la kinh cho ngôi nhà cụ thể, có thể liên hệ Phong Thuỷ Liên Hoa.
