Địa Lý Ngũ Quyết
地理五訣 (水訣歌 · 水法指明 · 救貧水法圖)
Tác giả: Triệu Đình Đống 趙廷棟 (tự Ngọc Tài 玉材, hiệu Cửu Phong 九峰, người Từ Châu, Bắc Trực Lệ, đời Thanh) soạn · con Triệu Bạch 趙白, Triệu Mộng Lân 趙夢麟 hiệu đính · học trò Vương Dung Bật 王庸弼, Trương Hợp Chương 張合章 cùng soạn
Bản gốc: Địa Lý Ngũ Quyết 地理五訣, tám quyển, bản khắc Tảo Diệp Sơn Phòng 埽葉山房 đời Thanh; sách soạn đời Càn Long (khoảng 1786), in chung với Dương Trạch Tam Yếu 陽宅三要 của cùng tác giả.
Bài thứ mười chín mở quyển năm của Địa Lý Ngũ Quyết, quyển bàn về nước. Sau long, huyệt và sa, Triệu Cửu Phong cho rằng hoạ phúc phải xét ở thuỷ khẩu: long thật huyệt đúng mà đặt nước sai thì có phát cũng chỉ phát nhỏ rồi trôi dạt. Bài này gồm bài Thuỷ quyết ca, phần thuỷ pháp chỉ minh, bốn mươi tám hướng theo bốn cục và bảy nhóm đồ “cứu bần thuỷ pháp”.
Trả lời nhanh: Cách làm của sách là: đến chỗ núi vòng sa hội, hai nước giao nhau, dùng vòng ngoại bàn của la kinh đo thuỷ khẩu ra ở chữ nào, rồi theo nước chảy từ trái hay phải mà lập hướng. Nước phải sang trái ra Ất Đinh Tân Quý thì lập chính sinh hoặc tự sinh hướng; nước trái sang phải ra Ất Đinh Tân Quý thì lập chính vượng hoặc tự vượng; nước ra Càn Khôn Cấn Tốn thì lập mộ hướng (nước trái sang phải) hoặc dưỡng hướng (nước phải sang trái). Bốn cục nhân sáu kiểu, mỗi kiểu hai sơn, thành bốn mươi tám hướng. Có ba điều răn: lấy thuỷ khẩu gần huyệt, dùng ngoại bàn phùng châm, nước phải ra thiên can.
Thuỷ quyết ca – 水訣歌
Bài ca mở đầu nói nước là huyết mạch tinh tuý của nhà núi, làm lợi hay hại người đều nhanh như thần. Long, huyệt, sa đều có chỗ dùng, nhưng thật hay giả đều định ở thuỷ khẩu. Thầy nào cũng chỉ nói loan đầu đẹp mà không biết long với nước phải phối hợp, âm dương phối hợp mới phát phúc. Long thật huyệt đúng mà đặt nước sai thì dù có phát nhỏ cũng trôi dạt; sa giàu sa sang kéo đến từng cụm, thuỷ khẩu dùng sai thì thành tro cả. Người người đều theo phép Dương Công mà chưa được chân truyền nên tự sai; dùng la kinh sai ắt hại người. Nước đến bên trái hay bên phải phải phân rõ, cục có chính có biến phải tỏ tường; thuộc rồi thì phú quý về sau đoán trước được, cát hung đã qua nói thẳng được, không cần đến quái lệ hay phép tiếp tinh.

Thuỷ pháp chỉ minh – 水法指明
Đất có lên xuống chuyển biến gọi là long; sở dĩ lên xuống chuyển biến là do địa khí đi; khí dừng thì ắt có nước làm giới hạn. Lớn như sông hồ biển cả, nhỏ như ngòi rãnh, đều là phụ tá của long. Ngọc Xích Kinh nói hoạ phúc phải xét rõ ở đường nước. Người xưa hoặc vẽ hình nước mà chia kim mộc thuỷ hoả, hoặc truyền tính tình mà phân hướng bối nghênh nghịch; dùng cho một nhà một mộ thì được, nhưng gặp sông lớn mênh mông hay ngòi lạch vòng quanh mà nhiều nhà cùng dùng, thì hình tượng không định được cát hung từng nhà. Sách kể Dương Công đời Đường viết Thanh Nang, lời sâu khó hiểu, người sau hoặc bàn bừa, hoặc dùng quái lệ cao xa, ngoài mặt theo tên Dương Công mà thực là trái phép Dương Công. Đến Triệu quốc công đời Nguyên viết Bình Sa Ngọc Xích, ý xa, lời rõ, phép đủ, với bốn câu: “Ất Bính giao mà về Tuất, Tân Nhâm hội mà tụ Thìn, Đẩu Ngưu nạp khí Đinh Canh, Kim dương thu linh Quý Giáp”. Thuỷ pháp nghìn mối vạn đầu cũng không ra ngoài bốn câu ấy. Tác giả gom lời các nhà, thêm phần từng trải, vẽ thành đồ, không bỏ lời phái hình thế nhưng lấy lý phu phụ thư hùng giao độ làm gốc.

Bốn mươi tám hướng theo bốn cục – 四十八向
Đến chỗ núi vòng sa hội, hai nước giao hợp, dùng ngoại bàn la kinh đo thuỷ khẩu ra ở chữ nào, mấy phân, hay chữ này kiêm chữ kia mấy phân. Nước từ phải đến, ra ở Ất Tân Đinh Quý: xét đường cục hình thế lập được chính sinh hướng thì lập chính sinh (ra Ất lập Khôn Thân là thuỷ cục chính sinh; ra Đinh lập Càn Hợi là mộc cục; ra Tân lập Cấn Dần là hoả cục; ra Quý lập Tốn Tị là kim cục). Nếu hình thế không lập được, như long phạm bát sát hay triều án lệch, thì lập tự sinh hướng (ra Ất lập Tốn Tị, ra Đinh lập Khôn Thân, ra Tân lập Càn Hợi, ra Quý lập Cấn Dần).
Nước từ trái đến, ra ở Ất Tân Đinh Quý: lập chính vượng hướng (ra Ất lập Nhâm Tý, ra Đinh lập Giáp Mão, ra Tân lập Bính Ngọ, ra Quý lập Canh Dậu); không lập được thì lập tự vượng (ra Ất lập Giáp Mão, ra Đinh lập Bính Ngọ, ra Tân lập Canh Dậu, ra Quý lập Nhâm Tý). Nước từ trái đến ra ở Càn Khôn Cấn Tốn thì lập mộ hướng (ra Càn lập Tân Tuất, ra Khôn lập Đinh Mùi, ra Cấn lập Quý Sửu, ra Tốn lập Ất Thìn); nước từ phải đến ra ở bốn chữ ấy thì lập dưỡng hướng. Sách nói bốn mươi tám hướng này “rất chính rất vững, đất lớn phát lớn, đất nhỏ phát nhỏ”.


Chữ chú trong sách nhỏ và có chỗ mờ; bảng trên ghi theo lời chính văn và theo lệ “thuỷ khẩu định cục” mà các trang đồ phía sau cũng dùng. Sách còn nêu những trường hợp long thật huyệt đúng nhưng nước không về chính khố mà ra ở Giáp Canh Bính Nhâm: có phép vượng hướng, sinh hướng, suy hướng tiêu thuỷ ở mộc dục, phép sinh hướng nước ra ngay trước mặt và thai hướng nước ra phương thai. Các phép này phải không phạm mảy may vào địa chi, nước phải đi trăm bước mới chuyển, không thấy chảy thẳng, lại phải long thật huyệt đúng mới phát; sai một ly là hại người không nhỏ.

Bảy nhóm đồ cứu bần thuỷ pháp – 救貧水法圖
Từ trang 247 đến 252, sách vẽ bảy nhóm đồ, mỗi nhóm bốn la bàn cho bốn cục, mỗi la bàn ghi mười hai cung trường sinh và đường nước. Lời kết từng nhóm cho biết vì sao đó là nước “cứu bần”:
- Vượng khứ nghênh sinh và sinh lai hội vượng: nước ra chính khố; sách dẫn “sinh với vượng cùng về, người với của đều tốt”.
- Tự sinh mượn khố tiêu thuỷ: hợp tiến thần cứu bần của Dương Công, “chỗ tuyệt gặp sinh nên tốt”.
- Tự vượng nước đi phương suy: “chỉ phương suy mới được để nước đi”, hoá tử thành vượng, không xem là tử hướng.
- Đế vượng quy tuyệt: mộ hướng, nước ra tuyệt vị; “nước đế vượng tụ trước mặt, một sân vượng khí phát ruộng vườn”.
- Quý nhân lộc mã thượng ngự nhai: dưỡng hướng, nước đúng tuyệt vị; tiểu thần chảy vào trung thần, trung thần chảy vào đại thần, hai lần gấp khúc.
- Lộc tồn tiêu thuỷ: tự sinh hướng, gọi là hoá quyền sinh quyền, nước đi ở mộc dục của ngũ hành trên hướng.


Ba điều răn – 三戒
Sách kết rằng các đồ trên hoặc nước ra chính khố, hoặc mượn khố, hoặc ra phương suy, tuyệt vị, lộc tồn, đều hợp phép tiến thần cứu bần; làm đúng thì cát hung đoán thẳng được, đất mới đoán trước được hưng thịnh. Nhưng có ba điều răn: thứ nhất lấy thuỷ khẩu gần huyệt, không lấy nước xa; thứ hai dùng ngoại bàn phùng châm lệch phải của Dương Công, không dùng nội bàn chính châm; thứ ba nước phải ra thiên can, không được ra địa chi. Ra lầm địa chi thì phú quý giảm nửa; dùng lầm nội bàn chính châm, lấy lầm nước lớn ở xa thì hoàn toàn không đúng.


Nguyên văn – 原文
水是山家血脈精,和人害人速如神。龍穴與砂各有用,都於水口定假眞。師師單說巒頭好,孤陰不長誰慕到(?)。不知龍水要配合,陰陽配合乃發福。龍眞穴的水錯放,縱然小發終飄蕩。富砂貴砂簇簇來,水口錯用盡成灰。人人盡遵楊公法,未得眞傳用自差。吾今說出眞口訣,學者臨場仔細閱。錯用羅經必悞人,坐山取水理不眞。水來左右須詳辨,局有正變要分明。未來富貴能預定,已過吉凶可直言(?)。熟此自能招福祿,何用卦例並接星。
地之有起伏轉變者,謂之龍。其所以起伏轉變者,因地氣之行也;時而止,則必有水以界之。故大而江湖河海,小而溝渠乾流,皆所以爲龍之訓佐也。玉尺經云:五行寶(?)無係於龍家,禍福須取明於水路。水之見重於地理也,其來久矣。伊古明師哲匠,無不以水爲兢兢,或寫其圖象而分金木水火之形,或傳其性情而別向背迎逆之勢,種種立法,似無遺意矣。(p245)第形勢狹小,只爲一家一塋之用者則可;若江河浩蕩,或溝澗瀠環,而爲衆所取用,則形象既不能定家家之吉凶,而性情又不能斷人人之禍福,使無一定之法,於此其不致於悞人者鮮矣。唐楊公得異書於變亂之時,爰著青囊一篇,言水者至詳且悉。第其文曲奧,難以猝解,後世遂有妄爲擬議而自以爲得訣者,有務高遠而用卦例諸法者,其實皆陽奉楊公之名,而陰違楊公之法者也。元太師趙國公能神其術,著平砂玉尺,其旨遠,其文明,其法備,實地理之宗師、楊公之功臣也。其曰:乙丙交而趨戌,辛壬會而聚辰,斗牛納丁庚之氣,金羊收癸甲之靈。水法雖有千條萬緒,而至神至妙,總不能越此四語之範圍。劉青田爲之水法甚詳,四明老僧深信其理,以暢其說而表彰之。予幸生成法大備之後,折衷羣言,加以閱歷,頗有會心,因著水法一冊,雖朝拜環繞、反跳衝擊,歷歷成圖,不廢形家者言,而夫婦雌雄交度之理,實探楊公之旨,而爲通俗之言以發明也。
凡尋龍至山環砂會、兩水交合之處,即用羅經外盤格定水口,看其出某字幾分,或某字兼某字幾分,衲水自
右來,止在乙辛丁癸四字上出,審其堂局形勢可立正生向者,即立正生向以取之(如右水倒左出乙立坤申二向爲水局正生,右水倒左出丁立乾亥二向爲木局正生,右水倒左出辛立艮寅二向爲火局正生,右水倒左出癸立巽巳二向爲金局正生)。若堂局形勢不可立正生向者(或龍上八煞,或朝案歪斜之類),即立自生向以取之(如右水倒左出乙立巽巳二向爲水局自生,右水倒左出丁立坤申二向爲木局自生,右水倒左出辛立乾亥二向爲火局自生,右水倒左出癸立艮寅二向爲金局自生)。(小注字細,局名依四局水口定局之例校讀)(p246)
水自左來,正在乙辛丁癸四字上出,審其堂局形勢可立正旺向者,即立正旺向以取之(如左水倒右出乙立壬子二向爲水局正旺,左水倒右出丁立甲卯二向爲木局正旺,左水倒右出辛立丙午二向爲火局正旺,左水倒右出癸立庚酉二向爲金局正旺)。若堂局形勢不可立正旺者,即立自旺以取之(如左水倒右出乙立甲卯二向爲水局自旺,左水倒右出丁立丙午二向爲木局自旺,左水倒右出辛立庚酉二向爲火局自旺,左水倒右出癸立壬子二向爲金局自旺)。
若水自左來,卻自乾坤艮巽四字上出,即立墓向以取之(如左水倒右出乾立辛戌二向爲火局墓向,左水倒右出坤立丁未二向爲木局墓向,左水倒右出艮立癸丑二向爲金局墓向,左水倒右出巽立乙辰二向爲水局墓向)。若水自右來,從乾坤艮巽四字出,即立養向以取之(如右水倒左出巽立丁未二向爲水局養向,右水倒左出坤立辛戌二向爲木局養向,右水倒左出乾立癸丑二向爲火局養向,右水倒左出艮立乙辰二向爲金局養向)。(養向小注字細,依理校讀)
此四十八向,至正至穩,大地大發,小地小發,莫不發,自中之訣也。然或有龍眞穴的,水不歸正庫,亦不用絕位,卻自甲庚丙壬而出者,形勢果好,則亦有法焉,但稍差一線,即害人不淺,愼之愼之。(p247)倘水自右來出甲庚丙壬,則有旺向沐浴消水之法(如右水倒左出甲立丙午向,出庚立壬子向,出丙立庚酉向,出壬立甲卯向)。倘水自左來出甲庚丙壬,則有生向沐浴消水之法(如左水倒右出甲立艮寅向,出丙立巽巳向,出庚立坤申向,出壬立乾亥向)。倘左水倒右從乙辛丁癸方來出甲庚丙壬,則有衰向沐浴消水之法(如左水倒右從丁上來出壬立丁未向,從癸上來出丙立癸丑向,從辛上來出甲立辛戌向,從乙上來出庚立乙辰向)。又有生向當面出水之法(如水倒(左右字疑)出艮即立艮寅向,出坤即立坤申向,出乾即立乾亥向,出巽即立巽巳向)。又有胎向胎方出水之法(如水倒(字疑)出甲即立甲卯向,出庚即立庚酉向,出丙即立丙午向,出壬即立壬子向)。凡此四十(?)向,既不絲毫沖犯地支,且定要百步轉欄,不見其直去,更須龍眞穴的,方能發福,否則鮮不誤人。
(圖:四局旺去迎生救貧水法圖,四個羅盤圖。)
(p248 圖:四局生來會旺救貧水法圖(題字疑))
以上四圖俱係水出正庫,合旺去迎生進神水法。書云:生與旺而同歸,人共財而咸吉,即此是也。
以上四圖俱係水出正庫,合生來會旺進神水法。若有甲庚丙壬當面朝來,書云:甲庚朝堂,腰懸金印;丙壬到(?)……爲身卦來(?),葬後九子發橫財。
(p249 圖:四局自生借庫消水救貧水法圖)
以上四圖俱係借庫消水自生向,合楊公進神救貧水法,絕處逢生故吉。
(圖:四局自旺衰方去水法圖,續下頁)
(p250)以上四圖俱係借庫消水自旺向,合楊公進神救貧水法。書云:惟有衰方可去來,此化死爲旺,不作死向論。
(圖:四局帝旺歸絕救貧水法圖)
(p251)以上四圖俱係墓向水出絕位,合楊公進神救貧水法。書云:帝旺水來聚面前,一堂旺氣發庄田,即此是也。
(圖:四局貴人祿馬上御街救貧水法圖)
以上四圖俱係養向水當絕位,合奇貴貪狼並祿馬宮,貴聲名滿天下。小神流入中神,中神流入大神,二折貴人祿馬上御街,救貧進神水法。
(p252 圖:四局祿存消水救貧水法圖)
以上四圖俱係祿存消水自生向,謂之化權生權,絕處逢生,合向上五行沐浴去水進神水法。以上共二十八(?)之圖,或水出正庫,或係借庫,或出衰方,或出絕位,或出祿存,俱合楊(公)救貧進神水法,果能如此,吉凶可以直斷,富貴新地可以預許興隆,百發百中,斷無不准。但其中有戒焉:第一是取近穴水口,不是遠水;第二是用楊公偏右外盤縫針,不是內盤正針;第三是要出天干,不可出地支。若悞出地支,則富貴減半;若誤用內盤正針,悞取遠處大水,則全不準矣,非予傳誤,愼之愼之。
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa
Thầy Vũ Giới lưu ý đây là phần thuỷ pháp Tam Hợp được trình bày gọn nhất trong bộ sách: một bảng bốn mươi tám hướng và ba điều răn. Muốn dùng được, người học phải thuộc mười hai cung trường sinh của bốn cục và đo thuỷ khẩu thật chính xác ở vòng ngoại bàn. Những chỗ chữ chú mờ trong bản gốc được ghi rõ trong nguyên văn; khi áp dụng nên đối chiếu với các đồ la bàn ở trang sau. Đo thuỷ khẩu ngoài thực địa cần được chỉ trực tiếp.

Tóm lại
Thuỷ khẩu định thật giả của long huyệt. Đo thuỷ khẩu ở ngoại bàn, xét nước trái hay phải, rồi lập một trong sáu kiểu hướng của bốn cục: chính sinh, tự sinh, chính vượng, tự vượng, mộ, dưỡng. Bảy nhóm đồ cứu bần đều quy về bốn câu Bình Sa Ngọc Xích, và luôn giữ ba điều răn. Bài sau là các cục nước hoàng tuyền giết người cần tránh.

Bài sau: Địa Lý Ngũ Quyết (20): Nước hoàng tuyền giết người và bốn mươi đồ nước hung.
Bài trước: Địa Lý Ngũ Quyết (18): Án sơn, tiên cung, triều bái, la tinh và sáu mươi đồ sa.
Nguồn: Địa Lý Ngũ Quyết (地理五訣), Triệu Đình Đống soạn, bản khắc Tảo Diệp Sơn Phòng đời Thanh: quyển năm, Thuỷ quyết ca, Thuỷ pháp chỉ minh, Tứ thập bát hướng, Cứu bần thuỷ pháp đồ (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
- Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
- Mục lục Địa Lý Ngũ Quyết 地理五訣
- Kệ sách Tam Hợp trong Kho Sách Quý
- Địa Lý Đại Thành 地理大成
- La Kinh Thấu Giải 羅經透解
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Thuỷ khẩu đo bằng vòng nào của la kinh? – 外盤縫針
Theo sách là vòng ngoại bàn phùng châm lệch phải của Dương Công, không phải nội bàn chính châm.
Bốn mươi tám hướng tính thế nào? – 四十八向
Bốn cục nhân sáu kiểu hướng (chính sinh, tự sinh, chính vượng, tự vượng, mộ, dưỡng), mỗi kiểu hai sơn.
Bốn câu Bình Sa Ngọc Xích là gì? – 平砂玉尺
Ất Bính giao mà về Tuất, Tân Nhâm hội mà tụ Thìn, Đẩu Ngưu nạp khí Đinh Canh, Kim dương thu linh Quý Giáp.
Vì sao nước phải ra thiên can? – 出天干
Sách răn rằng nước ra địa chi thì phú quý giảm nửa.
Tự sinh hướng dùng khi nào? – 自生向
Khi nước phải sang trái ra Ất Đinh Tân Quý mà hình thế không lập được chính sinh hướng, như long phạm bát sát hay triều án lệch.









