Linh vật trên tường nhà: chim ưng, gà trống trong phong thủy

Linh vật trên tường nhà là một trào lưu không mới nhưng đang nở rộ trở lại: tượng chim ưng sải cánh, tượng rồng uốn mình, đầu sư tử, tượng gà trống… gắn hẳn lên mặt tiền, lên đầu hồi, lên mái. Có một tấm ảnh từng gây chú ý: một căn biệt thự trắng, trên bức tường đầu hồi là một con chim ưng đắp nổi khổng lồ, cánh dang rộng, móng vuốt quắp chặt, mắt nhìn xuống đường. Dòng chữ trên ảnh: "Con ưng hung mãnh quá!". Lời bình kể lại: mấy chục năm trước, có người dùng một con gà trống gỗ để "đối" lại hình sát của nhà bên; giờ không biết con chim ưng này còn "mạnh" hơn đến mức nào.

Bài này không bàn về căn nhà cụ thể nào. Bài này dùng câu chuyện "gà trống – chim ưng" để nói về linh vật trong phong thuỷ: hiểu thế nào cho đúng, dùng khi nào, và vì sao Liên Hoa luôn đặt Hình Pháp trước linh vật.

Linh vật là gì trong phong thuỷ?

Linh vật là những hình tượng mang ý nghĩa biểu trưng – thường là con vật thật hoặc con vật trong truyền thuyết – được đặt trong hoặc ngoài nhà với mục đích bổ cứu khí. Một số linh vật quen thuộc: kỳ lân, tỳ hưu, sư tử đá, rùa, cóc, gà trống, đại bàng, ngựa.

Trong Liên Hoa, linh vật thuộc nhóm pháp khí, và pháp khí là phần bổ cứu sau Hình Pháp. Thầy Vũ Giới giảng: "Hình nào khí đó." Một con vật dữ thì mang khí dữ, một con vật hiền thì mang khí hiền. Đặt một hình tượng vào nhà là đặt thêm một "khí" vào cục – vì vậy phải biết rõ mình đang thêm gì, thêm vào đâu, để làm gì.

Gà trống và chim ưng: đọc theo hình

Dân gian hay dùng gà trống để "khắc" những hình sát dạng côn trùng, rết – ví dụ nhà đối diện có hình dáng hay chi tiết giống con rết. Gà mổ rết, nên đặt gà để "trị". Cách nghĩ này dựa trên quan hệ khắc chế trong tự nhiên.

Chim ưng thì khác: đây là loài săn mồi, ở trên cao, có móng vuốt, có mỏ quặp. Hình chim ưng sải cánh, móng quắp, mắt nhìn xuống mang khí rất mạnh, rất "công". Nếu gà trống là một vị quan nhỏ giữ cổng, thì chim ưng là một vị tướng đang xuất trận.

Đặt một hình tượng mạnh như vậy lên mặt tiền có mấy hệ quả:

• Khí "công" chĩa ra ngoài. Móng vuốt, mỏ, ánh mắt hướng ra đường, ra nhà đối diện – thành hình sát với người khác.
• Khí dữ trong nhà. Người trong nhà ngày ngày sống dưới một hình tượng "hung mãnh" – không phải ai cũng hợp.
• Vòng "đối đầu". Nhà này đặt gà, nhà kia đặt ưng, nhà nọ đặt rồng, đặt hổ… cả xóm thành trận địa linh vật.

Thầy Vũ Giới giảng: "Không có Hình thì Khí không tụ. Không có Cục tốt thì hướng tốt cũng chẳng để làm gì."

Vì sao Liên Hoa đặt Hình Pháp trước linh vật?

Có ba lý do chính:

1. Linh vật không thay đổi được hình. Nếu nhà bị đường đâm, bị góc nhọn chĩa vào, bị thiếu chỗ dựa – thì những vấn đề ấy vẫn còn đó dù có treo bao nhiêu linh vật. Linh vật chỉ là lớp bổ cứu mỏng bên ngoài.
2. Linh vật đặt sai còn gây thêm hại. Một con vật dữ đặt sai hướng, sai chỗ có thể đem khí xung vào chính nhà mình hoặc sang nhà khác.
3. Linh vật phải được "dưỡng". Pháp khí không phải mua về gắn lên là xong. Phải giữ sạch, giữ nguyên vẹn, đặt đúng lúc. Linh vật bể, bám bụi, phai màu thì khí của nó cũng suy.

Phong là phong toả, Ấn là ấn xuống, Trấn là trấn giữ, Yểm là giấu vào. Mỗi chữ có cách làm riêng. Treo một bức tượng lớn ra mặt tiền chỉ là "phô", không phải trấn, càng không phải yểm.

Khi nào linh vật có ích?

Không phải linh vật lúc nào cũng vô ích. Có những trường hợp chúng giúp được, nếu dùng đúng:

• Sau khi đã xử lý hình mà vẫn còn một phần sát nhỏ – ví dụ góc nhọn xa xa không thể che được bằng cây hay tường.
• Như một điểm tâm lý – gia chủ thấy yên tâm hơn, sống thoải mái hơn. Tâm an thì nhân khí tốt.
• Như một yếu tố trang trí có ý nghĩa – đôi sư tử đá hiền ở cổng, đôi kỳ lân nhỏ trong phòng khách – vừa đẹp vừa gợi sự che chở.

Nguyên tắc chung: chọn hình hiền hơn hình dữ, chọn kích thước vừa phải, đặt đúng vị trí, hướng vào trong hoặc hướng chầu chứ không hướng tấn công. Lý pháp thì chia sẻ, còn chọn con gì, đặt ở đâu cho từng nhà là thủ pháp, phải xem trực tiếp.

Linh vật trong văn hoá Á Đông: từ biểu trưng đến mê tín

Linh vật có mặt trong văn hoá Á Đông từ rất lâu: rồng trên mái đình, nghê trước cổng đền, sư tử đá trước dinh thự, rùa đội bia ở văn miếu. Những hình tượng ấy ban đầu mang ý nghĩa biểu trưng – sức mạnh, sự trường thọ, sự trung thành, sự bảo vệ – và được đặt ở những công trình có quy mô, có nghi lễ.

Điều đáng chú ý là người xưa đặt linh vật rất có trật tự. Sư tử đá luôn đi đôi, một đực một cái, đặt hai bên cổng, mặt nhìn ra ngoài nhưng dáng ngồi điềm tĩnh – là canh giữ chứ không tấn công. Rồng trên mái chầu về phía giữa, hướng về ngọn lửa hay mặt trời – là chầu chứ không đánh. Âm dương, tả hữu, chủ khách đều có chỗ.

Ngày nay, linh vật bị đem ra dùng tuỳ tiện: con càng to càng tốt, càng dữ càng mạnh, đặt đâu cũng được, mua bán như món hàng. Từ biểu trưng có nguyên lý, linh vật trượt dần sang mê tín. Liên Hoa nhắc người học: phong thuỷ không phải là khoa học, nhưng học phải bằng trí lực, không bí hiểm hoá, không mê tín hoá.

Nhất âm nhất dương chi vị đạo. Một linh vật đúng nghĩa phải có cặp, có chỗ, có hướng, có lý do. Thiếu những điều ấy thì chỉ còn là một bức tượng.

Đạo đức nghề: không đẩy sát sang người

Câu chuyện "gà trống đối ưng" cho thấy một lối nghĩ rất phổ biến: hoá giải sát bằng cách đặt một thứ mạnh hơn để "đánh" lại. Liên Hoa không ủng hộ lối nghĩ này.

Thầy Vũ Giới giảng: "Việc đời trả bằng thể xác, việc nghề này trả bằng linh hồn." Người làm phong thuỷ tư vấn giải pháp, không bán vật phẩm như hàng hoá, càng không bày cho gia chủ cách "đánh" hàng xóm. Một căn nhà đặt linh vật để công kích nhà khác thì có thể được yên một thời gian, nhưng khí trong xóm xấu đi, quan hệ con người xấu đi, và cái gì đi ra rồi cũng có lúc quay về.

Phong thuỷ là y học cho đất đai. Thầy thuốc giỏi không chữa bệnh cho người này bằng cách gây bệnh cho người khác.

Thay vì linh vật: những cách xử lý bằng hình

Nếu lý do muốn đặt linh vật là để đối phó một hình sát từ nhà bên – một góc nhọn, một đầu hồi chĩa sang, một mái chéo – thì trước khi nghĩ đến chim ưng hay gà trống, hãy thử các cách xử lý bằng hình:

1. Trồng cây chắn. Một hàng cây tán dày giữa nhà mình và nguồn sát là lớp "sa" tự nhiên, vừa đẹp vừa hiền.
2. Làm mái hiên, lam che. Che bớt tầm nhìn thẳng vào góc nhọn từ cửa sổ, cửa chính.
3. Đổi chức năng phòng. Phòng hướng thẳng vào nguồn sát dùng làm kho, phòng phụ thay vì phòng ngủ, phòng thờ.
4. Lùi hoặc lệch cửa trong phạm vi hợp lý. Không nắn cửa tuỳ tiện, nhưng có thể làm bình phong, tiền sảnh để khí vào được mềm.

Những cách này không công kích ai, không gây sát cho ai, mà lại giải quyết vấn đề tận gốc hơn một bức tượng.

Tượng đắp nổi trên mặt tiền: góc nhìn kiến trúc

Ngoài ý nghĩa linh vật, một bức tượng đắp nổi khổng lồ trên tường còn là chuyện kiến trúc:

• Tải trọng – tượng nặng gắn lên tường cao cần kết cấu chịu lực tốt; gió bão, rung động có thể làm nứt.
• Tỉ lệ – tượng quá lớn so với mặt tiền làm nhà mất cân, chi tiết lấn át tổng thể.
• Hình bóng – bóng của cánh, móng đổ lên tường, cửa sổ vào những giờ nắng xiên tạo cảm giác nặng nề.

Phong thuỷ sư chính là kiến trúc sư cổ. Một chi tiết trang trí đẹp phải đẹp trong tổng thể, không gây áp lực cho chính căn nhà.

Những hiểu lầm hay gặp

Linh vật càng dữ càng mạnh, càng tốt

Dữ thì mạnh, nhưng mạnh không có nghĩa là tốt. Khí dữ trong nhà làm người ở căng thẳng; khí dữ ra ngoài gây sát cho người khác.

Có linh vật là không cần sửa nhà

Linh vật không thay được việc sửa hình. Nhà lệch cửa, thiếu tựa, bị đường đâm thì phải xử lý từ bố cục.

Mua linh vật đắt là linh

Giá tiền không làm nên tác dụng. Linh vật đúng chỗ, được chăm sóc, đặt với tâm sáng mới có ý nghĩa.

Đi từ gốc sẽ thấu triệt cái ngọn, còn trên ngọn thì muôn đời không thể thấy gốc.

Nếu đã lỡ gắn một linh vật lớn, dữ lên mặt tiền, cũng không cần hoảng tháo gỡ ngay. Hãy nhờ người hiểu nghề xem nó đang hướng về đâu, có chĩa vào nhà ai không, có hợp với hình nhà không. Nhiều khi chỉ cần trồng thêm cây che phần móng vuốt, hoặc chuyển hướng nhìn, là khí đã dịu đi nhiều.

Tóm lại

Linh vật – gà trống, chim ưng, rồng, sư tử – là pháp khí bổ cứu, đứng sau Hình Pháp. Hình nào khí đó: con vật dữ mang khí dữ, hướng ra ngoài thành hình sát cho người khác. Linh vật không thay đổi được hình nhà, đặt sai còn gây hại, và phải được dưỡng. Dùng thì chọn hình hiền, kích thước vừa, hướng chầu chứ không hướng công – và giữ đạo đức nghề: không đẩy sát sang người.

Đại đạo chí giản. Hiểu vậy là đủ!

— Vũ Kim —

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

• Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa 2D: vẽ nhà mình và nhà xung quanh để xác định hình sát trước khi nghĩ đến linh vật.
• Lập Cục Pháp: định tâm, xem cục đất trước khi bàn đến hướng.
• Thước Lỗ Ban Liên Hoa: chọn kích thước linh vật, bệ đặt theo cung tốt 42,9 cm dương trạch.

Bài liên quan

• Toà nhà như lưỡi dao: hình sát công trình
• Treo đồ trước cửa sổ, ban công
• Nhà hình thù lạ trong phong thủy
• Nhà phía trước cao hơn nhà mình

Câu hỏi thường gặp

Có nên gắn tượng chim ưng lên mặt tiền nhà?

Chim ưng mang khí rất mạnh, móng vuốt, mỏ hướng ra ngoài dễ thành hình sát cho nhà khác và làm khí trong nhà dữ. Nên cân nhắc kỹ, ưu tiên hình hiền.

Gà trống có hoá giải được sát không?

Gà trống chỉ là pháp khí bổ cứu nhỏ. Nếu hình nhà còn bị sát, phải xử lý từ bố cục trước: che, chắn, đổi cách dùng phòng.

Linh vật có thay được việc sửa nhà không?

Không. Linh vật không thay đổi được hình. Nhà lệch cửa, thiếu tựa, bị đường đâm phải xử lý từ bố cục.

Đặt linh vật thế nào cho đúng?

Chọn hình hiền, kích thước vừa phải, đặt đúng vị trí, hướng chầu vào trong chứ không hướng tấn công ra ngoài, và giữ gìn sạch sẽ.

Thay vì linh vật có thể xử lý hình sát thế nào?

Trồng cây chắn, làm mái hiên, lam che, đổi chức năng phòng hướng thẳng vào nguồn sát, làm bình phong hoặc tiền sảnh để khí vào mềm hơn.