Ngày tốt xấu trong lịch Á Đông được xét qua nhiều lớp chồng lên nhau: can chi của ngày so với tuổi người làm việc, ngày hoàng đạo hay hắc đạo, trực của ngày trong vòng 12 trực, sao trực nhật trong 28 sao, các thần sát cát hung và các ngày kỵ dân gian. Hiểu từng lớp nghĩa là gì và lớp nào nặng hơn giúp người xem lịch không bối rối khi các lớp "nói ngược nhau".
Trả lời nhanh: Một ngày được coi là tốt khi can chi ngày không xung với tuổi người chủ việc, không rơi vào ngày kỵ nặng của chính việc đó, và có trực, sao, thần sát thuận cho việc định làm. Khi các lớp mâu thuẫn, ưu tiên tránh xung tuổi và ngày kỵ lớn trước, sau đó mới xét hoàng đạo, 12 trực và 28 sao. Không cần tìm ngày hoàn hảo ở mọi lớp.
"Nếu chỉ chú trọng Hình Pháp mà bỏ qua Thời Vận, chẳng khác nào có một chiếc xe tốt nhưng không chọn được lộ trình và thời điểm khởi hành thích hợp." – theo bài giảng của Thầy Vũ Giới
Câu giảng trên trong bài "Hai quy tắc thống trị vũ trụ" của Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa) đặt việc chọn ngày đúng chỗ: chọn ngày là chọn thời điểm khởi hành cho một chiếc xe đã tốt. Bài giảng cũng nói vế ngược lại: chỉ xét thời vận mà quên Hình Pháp thì khí không có nơi hội tụ. Bài này không bàn chuyện xe tốt hay xấu; bài này giải thích những "biển báo" trên lộ trình, tức các lớp ngày tốt xấu trong lịch.
Bài thuộc chuyên mục Chọn Ngày Tốt Xấu. Cách dùng phần mềm và cách đọc bảng lịch tháng đã có bài riêng; bài này đi vào nội dung lý thuyết của từng lớp.
Ngày tốt xấu được xét theo những lớp nào?
Ngày tốt xấu được xét theo khoảng sáu lớp chính, từ lớp gắn với người đến lớp gắn với lịch chung. Lớp gắn với người làm việc thường nặng hơn lớp chung cho mọi người.
- Can chi ngày so với tuổi: ngày có địa chi xung với tuổi người chủ việc (ví dụ tuổi Tý gặp ngày Ngọ) thường bị tránh cho việc lớn.
- Ngày hoàng đạo, hắc đạo: mỗi ngày do một trong 12 vị thần trực, sáu vị tốt gọi là hoàng đạo, sáu vị xấu gọi là hắc đạo.
- Thập nhị trực (12 trực): vòng 12 trạng thái Kiến, Trừ, Mãn, Bình, Định, Chấp, Phá, Nguy, Thành, Thu, Khai, Bế, mỗi trực hợp với một số việc.
- Nhị thập bát tú (28 sao): mỗi ngày có một sao trực nhật trong 28 sao, mỗi sao có tính cát hung riêng.
- Thần sát: các sao cát như Thiên Đức, Nguyệt Đức, Thiên Hỷ; các sao hung như Thiên Cương, Thổ Phủ, Thiên Hoả. Có sao chỉ ảnh hưởng một số việc nhất định.
- Ngày kỵ dân gian: Tam Nương, Nguyệt Kỵ, Dương Công Kỵ Nhật, Sát Chủ, Thọ Tử…
Theo bài giảng thời không luận của Thầy Vũ Giới, can chi là bộ lập cực âm dương của thời không: "Can chủ Thiên khí – Chi chủ Địa khí. Can chi hình thành toàn thể của thời không." Mọi lớp ngày tốt xấu kể trên rốt cuộc đều xây trên can chi. Vì thế người muốn hiểu chọn ngày từ gốc nên học can chi trước, không nên học thuộc lòng danh sách ngày kỵ.
Ngày hoàng đạo và ngày hắc đạo là gì?
Ngày hoàng đạo là ngày do một trong sáu vị thần tốt trực, ngày hắc đạo là ngày do một trong sáu vị thần xấu trực. Mười hai vị thần này luân phiên theo một vòng cố định, điểm khởi của vòng thay đổi theo tháng.
| Sáu thần hoàng đạo (tốt) | Sáu thần hắc đạo (xấu) |
|---|---|
| Thanh Long | Thiên Hình |
| Minh Đường | Chu Tước |
| Kim Quỹ | Bạch Hổ |
| Bảo Quang (Thiên Đức) | Thiên Lao |
| Ngọc Đường | Huyền Vũ |
| Tư Mệnh | Câu Trận |
Điểm khởi của vòng 12 thần được tính theo tháng âm lịch, dựa vào khẩu quyết lịch pháp phổ biến "Dần Thân gia Tý, Mão Dậu gia Dần, Thìn Tuất gia Thìn, Tỵ Hợi gia Ngọ, Tý Ngọ gia Thân, Sửu Mùi gia Tuất". Nghĩa là:
- Tháng Giêng (Dần) và tháng Bảy (Thân): ngày Tý là ngày Thanh Long.
- Tháng Hai (Mão) và tháng Tám (Dậu): ngày Dần là ngày Thanh Long.
- Tháng Ba (Thìn) và tháng Chín (Tuất): ngày Thìn là ngày Thanh Long.
- Tháng Tư (Tỵ) và tháng Mười (Hợi): ngày Ngọ là ngày Thanh Long.
- Tháng Năm (Ngọ) và tháng Mười Một (Tý): ngày Thân là ngày Thanh Long.
- Tháng Sáu (Mùi) và tháng Chạp (Sửu): ngày Tuất là ngày Thanh Long.
Từ ngày Thanh Long, các ngày tiếp theo lần lượt là Minh Đường, Thiên Hình, Chu Tước, Kim Quỹ, Bảo Quang, Bạch Hổ, Ngọc Đường, Thiên Lao, Huyền Vũ, Tư Mệnh, Câu Trận, rồi lặp lại. Phần mềm chọn ngày làm sẵn phép tính này; hiểu cách tính giúp người dùng tự kiểm tra khi cần.
Ngày hoàng đạo là điều kiện thuận, không phải điều kiện đủ. Một ngày hoàng đạo mà xung tuổi người chủ việc vẫn không nên dùng cho việc lớn. Ngược lại, một ngày hắc đạo có trực và sao thuận, không xung tuổi, đôi khi vẫn dùng được cho việc nhỏ. Vòng 12 thần này cũng được dùng cho giờ trong ngày, gọi là giờ hoàng đạo.
Thập nhị trực là gì, trực nào hợp việc nào?
Thập nhị trực là vòng 12 trạng thái của khí trong tháng, mỗi trạng thái hợp với một loại việc. Tên trực đã gợi nghĩa: Kiến là dựng lên, Phá là phá đi, Thành là thành tựu, Bế là đóng lại. Bảng dưới đây tóm cách hiểu phổ biến trong lịch vạn sự.
| Trực | Nghĩa chữ | Thường hợp | Thường kỵ |
|---|---|---|---|
| Kiến | Dựng, khởi | Xuất hành, nhậm chức | Động thổ, đào đất |
| Trừ | Trừ bỏ | Dọn dẹp, chữa trị, giải trừ | Cưới hỏi, xuất hành xa |
| Mãn | Đầy | Cầu tài, nhập kho | Nhậm chức, kiện tụng |
| Bình | Bằng phẳng | Sửa đường, san lấp, việc thường | Việc lớn cần khởi sắc |
| Định | Ổn định | Cưới hỏi, ký kết, nhập trạch | Kiện tụng, xuất hành |
| Chấp | Giữ | Xây dựng, sửa chữa, giữ gìn | Dời nhà, xuất tiền |
| Phá | Phá | Phá dỡ công trình cũ | Hầu hết việc lớn |
| Nguy | Nguy hiểm | Việc nhỏ, cúng lễ | Leo cao, đi biển, việc mạo hiểm |
| Thành | Thành tựu | Khai trương, cưới hỏi, nhập trạch | Kiện tụng |
| Thu | Thu về | Thu nợ, thu hoạch, nhập kho | Khai trương, an táng |
| Khai | Mở | Khai trương, động thổ, nhập học | An táng |
| Bế | Đóng | Đắp đê, lấp hố, đóng kho | Khai trương, xuất hành |
Các sách lịch khác nhau có thể ghi khác nhau ở một vài ô trong bảng. Người dùng nên hiểu tinh thần của trực hơn là thuộc từng ô: trực mang nghĩa mở, thành thì hợp việc khởi đầu; trực mang nghĩa đóng, phá thì hợp việc kết thúc, dỡ bỏ.
Nhị thập bát tú trong chọn ngày dùng thế nào?
Nhị thập bát tú là 28 chòm sao trên vòng hoàng đạo cổ, chia làm bốn nhóm theo bốn phương, mỗi nhóm bảy sao. Trong lịch, mỗi ngày có một sao trực nhật, luân phiên theo vòng 28 ngày. Mỗi sao được xếp là cát hoặc hung, và hợp hay kỵ với một số việc.
- Phương Đông – Thanh Long: Giác, Cang, Đê, Phòng, Tâm, Vĩ, Cơ.
- Phương Bắc – Huyền Vũ: Đẩu, Ngưu, Nữ, Hư, Nguy, Thất, Bích.
- Phương Tây – Bạch Hổ: Khuê, Lâu, Vị, Mão, Tất, Chuỷ, Sâm.
- Phương Nam – Chu Tước: Tỉnh, Quỷ, Liễu, Tinh, Trương, Dực, Chẩn.
28 sao là lớp chi tiết, thường dùng để phân biệt hai ngày đều đã đạt các lớp trên. Ví dụ có hai ngày cùng không xung tuổi, cùng hoàng đạo, cùng trực thuận, thì sao trực nhật giúp chọn ngày tốt hơn. Dùng 28 sao để loại một ngày đã đủ điều kiện ở các lớp nặng hơn là dùng ngược thứ tự.
Ngày kỵ dân gian có cần tránh tuyệt đối không?
Ngày kỵ dân gian nên tránh cho những việc lớn như cưới hỏi, động thổ, khai trương, nhập trạch, nhưng không cần sợ hãi đến mức không dám làm việc thường ngày. Mỗi loại ngày kỵ có phạm vi riêng, không phải ngày kỵ nào cũng cấm mọi việc.
- Tam Nương: các ngày âm lịch mùng 3, 7, 13, 18, 22, 27. Dân gian thường tránh cho cưới hỏi, khởi sự.
- Nguyệt Kỵ: các ngày âm lịch mùng 5, 14, 23. Dân gian tránh xuất hành, khởi sự lớn.
- Dương Công Kỵ Nhật: mười ba ngày trong năm được ghi là kỵ theo truyền thống gắn với tên tổ Dương Công, thường tránh cho việc lớn.
- Sát Chủ, Thọ Tử: các ngày được xếp là xấu theo tháng, thường tránh cho việc trọng đại.
Phong Thuỷ Liên Hoa không cổ vũ mê tín. Thầy Vũ Giới dặn không đi xem bói quá nhiều và luôn nhắc phải hiểu gốc của mỗi quy tắc. Ngày kỵ là kinh nghiệm truyền lại, biết để tránh cho việc lớn là đủ; đem ngày kỵ ra để lo lắng cho từng việc nhỏ hằng ngày là đặt nó sai chỗ.
Khi các lớp mâu thuẫn thì ưu tiên lớp nào?
Khi các lớp ngày tốt xấu mâu thuẫn, nên ưu tiên theo thứ tự: tránh xung tuổi người chủ việc, tránh ngày kỵ nặng của chính việc đó, rồi mới xét hoàng đạo, trực, sao. Lớp gắn với người luôn nặng hơn lớp chung.
- Loại các ngày xung tuổi người đứng ra làm việc (tuổi người chủ việc, không nhất thiết là người lớn tuổi nhất).
- Loại các ngày kỵ nặng của chính việc đó: ví dụ ngày kỵ động thổ khi định động thổ.
- Trong các ngày còn lại, ưu tiên ngày hoàng đạo và trực hợp việc.
- Dùng 28 sao và thần sát để chọn giữa các ngày ngang nhau.
- Cuối cùng chọn giờ: giờ hoàng đạo, không xung tuổi trong ngày đã chọn.
Không cần tìm một ngày đạt điểm tuyệt đối ở mọi lớp. Theo thứ tự trên, gần như tháng nào cũng có vài ngày dùng được. Với việc rất lớn như động thổ công trình lớn hay an táng, nên nhờ người có chuyên môn chọn, vì còn phải xét phương động thổ, vận năm và mệnh từng người.
Điều cuối cùng, theo tinh thần Liên Hoa: ngày tốt chỉ là phần thời gian. Phần không gian là ngôi nhà, là Hình Pháp. Thầy Vũ Giới giảng thời gian vô hình thuộc dương, không gian hữu hình thuộc âm; hai phần phải đi cùng nhau. Có xe tốt rồi mới cần chọn giờ khởi hành. Hình pháp bất chân – lý khí vô dụng.
Phong Thuỷ Liên Hoa biên soạn.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- Trạch Cát: chọn ngày giờ theo can chi, xét xung tuổi và các lớp ngày tốt xấu.
- La Kinh Liên Hoa: xác định phương vị khi chọn ngày kèm phương động thổ, xuất hành.
- Thước Lỗ Ban: chọn kích thước cửa, bàn thờ khi chuẩn bị nhập trạch.
Bài liên quan
- Coi ngày giờ động thổ, khai trương theo phong thuỷ
- Khoá học coi ngày hành sự
- Hai quy tắc thống trị vũ trụ trong phong thuỷ hiện đại
- App Trạch Cát: chọn ngày giờ tốt theo phong thuỷ Liên Hoa
Xem thêm chuyên mục Thiên Can để nắm nền can chi.
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới
Phép chọn ngày hành sự theo nguyên lý thiên – địa – nhân khí và hệ can chi được giảng có hệ thống tại Phong Thuỷ Liên Hoa.
Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp
Ngày hoàng đạo có phải ngày tốt cho mọi việc không?
Không. Ngày hoàng đạo chỉ là một lớp thuận. Nếu ngày đó xung tuổi người chủ việc hoặc là ngày kỵ của chính việc định làm thì vẫn nên tránh cho việc lớn.
Ngày Tam Nương có làm việc gì được không?
Việc thường ngày vẫn làm bình thường. Dân gian chỉ tránh ngày Tam Nương cho các việc khởi sự lớn như cưới hỏi, khai trương, động thổ.
Trực Phá có phải lúc nào cũng xấu?
Trực Phá xấu cho việc khởi đầu, nhưng lại hợp cho việc phá dỡ công trình cũ. Mỗi trực hợp một loại việc; hiểu nghĩa chữ của trực giúp dùng đúng.
Lịch mỗi nơi ghi trực và sao khác nhau thì tin cái nào?
Nên dùng nhất quán một nguồn có quy tắc rõ ràng. Khác biệt nhỏ giữa các sách là bình thường; đổi qua đổi lại giữa các nguồn mới dễ gây rối.
Chọn ngày theo tuổi ai khi cả nhà cùng làm?
Thường theo tuổi người chủ việc: người đứng tên, người quyết định chính. Sau đó tránh ngày xung với các thành viên quan trọng khác nếu có thể.
