Khi bắt đầu tìm hiểu phong thuỷ đại cương, nhiều người gặp cảm giác "biết từng mảnh mà không ghép được": nghe nói Ngũ Hoàng, Thái Tuế, Sinh Khí, Tràng Sinh, Nhị Thập Bát Tú… nhưng không rõ chúng nằm ở đâu trong tổng thể, cái nào học trước, cái nào học sau.
Chuyên mục Phong Thuỷ Đại Cương trên vugioi.com được Thầy Vũ Giới và Phong Thuỷ Liên Hoa sắp xếp như một bản đồ nền. Dưới đây là từng vùng của bản đồ ấy: mỗi vùng dùng để làm gì, nằm ở tầng nào và nên đọc bài chi tiết nào, để phần kiến thức phong thuỷ cơ bản của quý vị có thứ tự ngay từ đầu thay vì nhặt nhạnh từng mẩu.
Tầng 1 — Bốn viên gạch nền: âm dương, ngũ hành, can chi, bát quái
Âm dương
Mọi phép phong thuỷ bắt đầu từ sự đối đãi và chuyển hoá của âm và dương: sáng – tối, động – tĩnh, cao – thấp, trước – sau. Thầy Vũ Giới đặt câu hỏi cho người học: toàn ngành đều luận âm dương, nhưng có sách nào nói đến "luật âm dương" không? Trong hệ thống Hình Pháp Liên Hoa, phần Âm – Dương Luận được triển khai thành 24 định luật, là nền tảng cốt lõi để cân bằng tĩnh – động, sáng – tối, hư – thực trong không gian.
Ngũ hành
Kim, Mộc, Thuỷ, Hoả, Thổ cùng hai vòng sinh – khắc. Điểm Thầy nhấn mạnh trong bài Lý luận ngũ hành thực tế có nhiều sai sót: ngũ hành không tồn tại rời từng hành mà phải đủ năm hành thành một cục; sơn đi với hướng, tả đi với hữu tạo thành các bộ âm dương sinh cơ của ngôi nhà. Nguy hiểm lớn nhất là suy luận tuỳ tiện kiểu "thiếu hành gì bổ hành nấy".
Thiên can, địa chi
Mười thiên can và mười hai địa chi là đơn vị đo thời gian và phương vị. Chúng xuất hiện trong năm sinh, trong lịch, trên vòng 24 sơn của la kinh. Không thuộc can chi thì không đọc được la kinh, không chọn được ngày.
Bát quái
Tám quẻ gắn với tám phương, tám người trong nhà, tám nhóm sự vật. Phần này nối sang chuyên mục Kinh Dịch Liên Hoa; quý vị có thể đọc bài Kinh Dịch và phong thuỷ để thấy vì sao bát quái là cầu nối từ lý thuyết sang mặt bằng nhà.
Tầng 2 — Các bộ sao: công cụ đánh giá phương vị
Khi đã có nền, người học bước sang các bộ sao — mỗi bộ là một cách gán ý nghĩa cát hung cho phương vị hoặc thời gian. Cần nhớ ngay từ đầu: theo học thuật Liên Hoa, các bộ sao và phép đo trên la kinh là công cụ, là phần ngọn; hình thế của đất và của ngôi nhà mới là gốc.
- Cửu Tinh: chín sao từ Nhất Bạch đến Cửu Tử, bay trong lưới Lạc Thư theo vận, năm, tháng. Nên đọc trước Nhị Hắc Cự Môn, Ngũ Hoàng Liêm Trinh, Bát Bạch Tả Phụ và Cửu Tử Hữu Bật — bốn sao gặp nhiều nhất trong thực tế.
- Bát Biến Du Niên: tám sao Sinh Khí, Thiên Y, Diên Niên, Phục Vị, Hoạ Hại, Lục Sát, Ngũ Quỷ, Tuyệt Mệnh — bộ khung của Bát Trạch. Bài Bát Biến Du Niên Là Gì gợi ba bước học: thuộc ý nghĩa tám sao, thuộc cách biến hào, rồi áp vào mệnh quái và toạ hướng.
- Nhị Thập Bát Tú: 28 chòm sao chia bốn cung Thanh Long, Chu Tước, Bạch Hổ, Huyền Vũ; dùng trong chọn ngày, phân sơn lập hướng và âm trạch. Bắt đầu từ Nhị Thập Bát Tú Là Gì.
- Vòng Tràng Sinh và Vòng Phúc Đức: mười hai chặng sinh – vượng – suy – mộ, dùng trong thuỷ pháp, mệnh lý và cả việc chia bậc thang, gian nhà. Đọc Vòng Tràng Sinh Là Gì và Vòng Phúc Đức Là Gì.
Tầng 3 — Thời gian: tiết khí và âm lịch
Phần "Thiên" trong Thiên – Địa – Nhân chính là thời gian. Phong thuỷ, chọn ngày và mệnh lý đều cần tính đúng lịch:
- Lịch tiết khí: hai mươi bốn tiết khí là mốc chia năm theo vị trí mặt trời; tháng trong tứ trụ và trong chọn ngày cắt theo tiết khí chứ không theo mùng một âm lịch. Xem Lý Thuyết Tiết Khí: Âm Dương, Ngũ Hành Và Ứng Dụng Trong Học Thuật.
- Âm lịch: âm dương hợp lịch, có tháng nhuận, ngày sóc, trung khí. Xem Lý Thuyết Âm Lịch.
Tầng 4 — Thuật ngữ kiêng kỵ và ứng dụng cơ bản
Cuối cùng là các thuật ngữ sát khí và những ứng dụng gần gũi nhất với gia chủ: Thái Tuế, Tam Sát, Ngũ Hoàng, Bát Sát, Huỳnh Tuyền; xem tuổi làm nhà với Kim Lâu, Hoang Ốc, Tam Tai; vị trí bếp; quy trình từ xem tuổi đến nhập trạch. Phần thuật ngữ được gom lại trong bài Thuật ngữ phong thuỷ đại cương cần biết; phần ứng dụng nằm trong chuyên mục Phong Thuỷ Cơ Bản, ví dụ Tư vấn cất nhà — quy trình từ xem tuổi đến ngày nhập trạch.
Lịch tám tuần đi hết phong thuỷ đại cương
| Tuần | Nội dung | Kết quả cần đạt |
|---|---|---|
| 1–2 | Âm dương, ngũ hành, can chi | Nói được hành của mỗi can chi và vòng sinh khắc |
| 3 | Bát quái, Lạc Thư | Chia được tám cung trên mặt bằng nhà mình |
| 4 | Cửu Tinh | Nhận được các sao chính và tính chất |
| 5 | Bát Biến Du Niên | Tự tính được tám du niên cho một toạ hướng |
| 6 | Tràng Sinh, Phúc Đức, Nhị Thập Bát Tú | Hiểu ý nghĩa và chỗ dùng của từng vòng |
| 7 | Tiết khí, âm lịch | Biết vì sao tháng tính theo tiết |
| 8 | Thuật ngữ sát khí, quy trình cất nhà | Đọc hiểu một bản tư vấn cơ bản |
Trong lúc học, quý vị có thể dùng các ký hiệu trực quan ở mục Học Phong Thuỷ Qua Hình Ảnh để ôn nhanh. Khi muốn có thầy kèm, xem khoá Khảo Luận Phong Thuỷ – Khôi Phục Nguyên Lý Gốc hoặc Khoá Phong Thuỷ Ứng Dụng Hình Pháp – Bát Trạch tại Giảng Đường.
Câu hỏi thường gặp
Nắm kiến thức phong thuỷ cơ bản mất bao lâu?
Nếu học đều đặn, phần đại cương có thể nắm trong khoảng hai tháng như lịch gợi ý. Để vận dụng thành thạo trên nhà thật thì cần thêm thời gian thực hành và có người hướng dẫn.
Có nên học Cửu Tinh trước Bát Quái không?
Không nên. Cửu Tinh bay trong lưới Lạc Thư, mà Lạc Thư gắn với Hậu Thiên Bát Quái. Học bát quái trước thì học cửu tinh nhẹ nhàng hơn nhiều.
Thuộc hết các bộ sao rồi có xem được nhà không?
Chưa đủ. Các bộ sao là công cụ; xem nhà còn cần đọc hình thế, đo hướng chính xác và hiểu trường phái mình dùng. Thầy Vũ Giới luôn nhắc học từ gốc và học có thứ tự.
Tài liệu Phong Thuỷ Đại Cương trên vugioi.com có miễn phí không?
Các bài viết trong chuyên mục đều đọc tự do trên vugioi.com. Các khoá học có lộ trình và người kèm được giới thiệu riêng tại Giảng Đường.