💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (76): Hình các sa (15), thiết mạo, bảo cái, hoa cái, quan cái, mã cái, các sa ngựa, cảnh trướng

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (76): Hình các sa (15), thiết mạo, bảo cái, hoa cái, quan cái, mã cái, các sa ngựa, cảnh trướng

Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát
琢玉斧巒頭歌括 (諸砂美惡形 · 十二)
Tác giả: Từ Chi Mạc 徐之鏌 (tự Thí Khả 試可, người Chương Châu, Phúc Kiến, đời Minh) soạn · Trương Cửu Nghi 張九儀 (tên Phượng Tảo 鳳藻, người Nghiêm Lăng, Chiết Giang, đời Thanh) tăng thích · học trò Viên Sĩ Lân 袁士麟 tham đính
Bản gốc: Nghiêm Lăng Trương Cửu Nghi tăng thích Địa Lý Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 嚴陵張九儀增釋地理琢玉斧巒頭歌括, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng 小酉山房 khắc lại năm Đạo Quang thứ 8 (1828); lời tựa đề năm Khang Hy Tân Tỵ (1701).

Bài trước, Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát chép các sa mũ áo, giày đai từ triều ngoa đến đường mạo. Bài này chép tiếp mười hai hình: thiết mạo; ba loại lọng là bảo cái, hoa cái, quan cái; mã cái và các sa ngựa (giao trì mã, đái giáp mã, thiên mã, lặc mã hồi đầu, xuất sứ mã); cùng cảnh trướng và thuần y bách kết, vẫn theo đồ sa của Ngọc tuỷ chân kinh.

Trả lời nhanh: Ba ngọn chồng lên, đầu tròn như kim tinh là bảo cái, đầu nhọn như hoả tinh là hoa cái; một ngọn nổi riêng, hai bên ngắn nhỏ là quan cái; ba ngọn nhọn mờ xa là mã cái. Thiên mã là hai ngọn một cao một thấp, cao vút sát trời, ở phương Ngọ càng tốt; thiên mã có chân quay lại là lặc mã hồi đầu. Cảnh trướng là thuỷ tinh ngang rộng gấp nếp như màn, ưa xa không ưa gần; cảnh trướng xấu thì gọi thuần y bách kết.

Thiết mạo và ba loại lọng – 鉄帽 · 寶蓋 · 華蓋 · 冠蓋

  • Thiết mạo (mũ sắt): đường mạo, tịch mạo đều thanh tú; thiết mạo khác ở chỗ mang đá sưng u. Quý tiện đều tuỳ long huyệt. Thượng cách long chủ quân quan có công, đời đời nối võ quan; trung cách long chủ quân hộ giàu lớn; tiện cách long chủ lính bị đày, lưu lạc nghèo hèn.
  • Bảo cái: ba ngọn chồng lên, đầu tròn như kim tinh; cần đều đặn ngay ngắn. Hai núi, ba núi họp lại cũng đoán như vậy. Thượng cách long chủ vào triều quý hiển; trung cách long chủ đỗ đạt, coi châu quận; tiện cách long chủ tăng đạo.
  • Hoa cái: ba ngọn chồng lên, đầu nhọn như hoả tinh. Thượng cách long chủ văn chương ghi sử, công khắc vào đỉnh; trung cách long chủ đỗ đạt, coi châu quận; tiện cách long chủ tăng đạo.
  • Quan cái: một ngọn nổi riêng, hai bên ngắn nhỏ; được nghi trượng, tinh tiết thì càng quý. Thượng cách long chủ đỗ đạt hiển quý, xe ngựa đầy cửa; trung cách long chủ giàu sang, tôi tớ ngựa xe đủ đầy; tiện cách long chủ lính hầu đền miếu.
Núi Hoàng Sơn nhiều ngọn
Các ngọn núi Hoàng Sơn, An Huy; ảnh JesseW900, CC BY-SA 4.0. Núi nhiều ngọn chồng lớp, gợi các hình cái. Ảnh: JesseW900, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
Đồ hoa cái và quan cái
Trang sách vẽ hình hoa cái và quan cái, kèm lời giải; đầu trang là đoạn cuối bảo cái. Trang gốc bản khắc năm 1828.

Mã cái, giao trì mã và đái giáp mã – 馬蓋 · 交馳馬 · 帶甲馬

  • Mã cái: ba ngọn nhọn hiện ra mờ xa; được nghi trượng, tinh tiết càng quý. Thượng cách long chủ đại tướng quân, uy chấn trong ngoài; trung cách long chủ văn kiêm võ chức, danh lớn thọ cao; tiện cách long chủ thua chạy, không nên việc.
  • Giao trì mã: hai cặp ngọn như ngựa cùng phi. Một ngựa trái cao phải thấp, một ngựa phải cao trái thấp mới hợp cách. Thượng cách long chủ anh em chú cháu cùng đỗ; trung cách long chủ giàu nhất làng, nhiều ngựa tốt; tiện cách long chủ người chạy ngựa, kẻ hầu.
  • Đái giáp mã: thân núi ngựa có vết gấp, đá đen, như ngựa chiến mặc giáp; cần có cờ trống, quý nhân cùng các sa ứng nhau. Thượng cách long chủ đại tướng chuyên chinh phạt, lập công biên ải; trung cách long chủ phó tướng có công; tiện cách long chủ đền miếu linh thiêng.
Người dắt ngựa, tranh Triệu Mạnh Phủ
Tranh người dắt ngựa của Triệu Mạnh Phủ đời Nguyên; Bảo tàng tỉnh Liêu Ninh. Ảnh: Zhao Mengfu, Wikimedia Commons, tranh công cộng.
Đồ đái giáp mã và thiên mã
Trang sách vẽ hình đái giáp mã và thiên mã, kèm lời ứng. Trang gốc bản khắc năm 1828.

Thiên mã, lặc mã hồi đầu và xuất sứ mã – 天馬 · 勒馬回頭 · 出使馬

  • Thiên mã: hai ngọn đứng sừng sững, một cao một thấp; gọi là "trời" vì cao vút thanh tú, xa sát chân trời. Ở phương Ngọ càng tốt. Thượng cách long chủ coi trấn lớn, giữ chức một phương; trung cách long chủ quan coi một thành (ngũ mã chuyên thành); tiện cách long chủ lính chạy việc, chăn ngựa.
  • Lặc mã hồi đầu: núi thiên mã có chân quay lại. Nếu có sa cờ trống ứng thì chủ võ chức uy danh, công lao chinh chiến. Thượng cách long chủ đi sứ biên phương, uy vũ lừng lẫy; trung cách long chủ giàu lớn, nhiều tôi tớ ngựa xe; tiện cách long chủ chăn ngựa, buôn ngựa.
  • Xuất sứ mã: dưới núi ngựa kéo ra một sa nhọn sắc, nên có hình đi sứ xa. Thượng cách long chủ đi sứ nước ngoài, có công vinh hiển; trung cách long chủ giàu, nhiều tôi tớ ngựa xe; tiện cách long chủ kẻ cưỡi ngựa làm giặc cướp, và thợ mộc.
Đàn ngựa trên thảo nguyên Mông Cổ
Đàn ngựa trên thảo nguyên Mông Cổ; ảnh Laika ac, CC BY-SA 2.0. Gợi tên các sa mã. Ảnh: Laika ac from UK, Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0.
Dáng tám sa từ bảo cái đến xuất sứ mã
Phác ý tám dáng sa theo đồ trong sách: bảo cái, hoa cái, quan cái, giao trì mã, thiên mã, lặc mã hồi đầu, cảnh trướng, xuất sứ mã; không theo tỉ lệ. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.

Cảnh trướng và thuần y bách kết – 景帳 · 鶉衣百結

Cảnh trướng là thuỷ tinh ngang rộng, gấp nếp như tấm màn. Long giàu thì là màn trướng, long quý thì là núi treo bảng (quải bảng). Nếu đầu núi lệch nghiêng, thô xấu lởm chởm, chân lại bay xiên thì thành áo rách trăm mảnh. Sa này ưa xa, không ưa gần: xa thì tú, gần thì xấu. Thượng cách long chủ quý; trung cách long chủ giàu nhất làng; tiện cách long chủ nhiều kỹ nữ.

Thuần y bách kết (áo chim cút trăm nút, tức áo vá) chính là cảnh trướng xấu, nên thể sa thế nào cũng tự biết.

Đồ thuần y bách kết và xuất sứ mã
Trang sách vẽ hình thuần y bách kết và xuất sứ mã, kèm lời ứng. Trang gốc bản khắc năm 1828.
Mười hai sa: mũ, lọng, ngựa, trướng
Bảng tóm mười hai sa từ thiết mạo đến xuất sứ mã: tên, cấu tạo và điều kiện hoặc lời ứng chính. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.

Nguyên văn – 原文

(鉄帽)唐帽席帽皆清秀,鉄帽則帶石腫臃為異耳。其貴賤皆係乎龍穴。上格龍主軍官有功,世襲武官;中格龍主軍戶巨富;賤格龍主軍配流離貧賤。
(寶蓋)三峯累起,頭員似金者為寶蓋,要均勻端正。有二山三山湊合者同斷。上格龍主升朝貴顯;中格龍主科第,典州郡;賤格龍主僧道。
(華蓋)三峯累起,帶尖似火者為華蓋。上格龍主文章清史,功著鼎彝;中格龍主科第,典州郡;賤格龍主僧道。
(冠蓋)冠蓋者,獨出一峯,左右短小者是,得儀仗旌節尤貴。上格龍主科第顯貴,車馬盈門;中格龍主富貴而僕馬豐足;賤格龍主神廟卒徒。
(馬蓋)三峯尖微茫出者為馬蓋,得儀仗旌節尤貴。上格龍主大將軍,威振華彝;中格龍主文兼武職,名重壽高;賤格龍主敗走無成。
(交馳馬)交馳馬者,雙峯兩兩如馬相馳走也。一馬左高右低,一馬右高左低,為合格。上格龍主兄弟叔姪聯登科第;中格龍主富冠鄉邑,多駿馬;賤格龍主出人走馬奴隸。
(帶甲馬)帶甲馬者,馬山身帶摺痕黑石,如戰馬之披甲也。要旗鼓貴人諸砂相應。上格龍主出大將專征伐,立功邊塞;中格龍主偏將有功;賤格龍主神壇廟宇威靈。
(天馬)天馬雙峯峙立,一高一低,而以天名者,高聳清秀,遠貼天表也。在午位尤嘉。上格龍主出典大藩方面之職;中格龍主五馬專城;賤格龍主走卒牧馬。
(勒馬回頭)勒馬回頭者,天馬山有轉脚也。若旗鼓砂應,主武職威名,汗馬功業。上格龍主出使邊方,威武烜赫;中格龍主巨富多僕馬;賤格龍主牧馬販馬。
(景帳)景帳者,水星橫濶,摺疊如帳然。富龍為帳,貴龍則為掛榜山。若山頭歪側,粗醜巉崖,脚又飛斜,則為鶉衣百衲已。如此砂喜遠不喜近,遠則秀,近則醜也。上格龍主貴;中格龍主富冠鄉邑;賤格龍主多娼妓。
(鶉衣百結)鶉衣百結即景帳之醜者,則其砂體可知。
(出使馬)出使馬者,馬山之下拖出尖利砂,故有遠使之象。上格龍主出使外國,有功榮顯;中格龍主富多僕馬;賤格龍主走馬賊寇及木匠。

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa

Thầy Vũ Giới dặn người học: ở nhóm hình này, sách phân biệt bằng chính đầu núi. Cùng ba ngọn chồng lên, đầu tròn là bảo cái (kim), đầu nhọn là hoa cái (hoả); cùng là sa ngựa, có chân quay lại hay có sa nhọn kéo ra thì đổi tên và đổi lời ứng. Cảnh trướng cho thấy một điều quan trọng: cùng một sa, ở xa thì tú, ở gần thì xấu, đầu lệch chân bay thì thành áo vá. Nghĩa là xem sa phải xét cả khoảng cách và dáng đầu, không chỉ gọi tên. Lời ứng là sách chép lại; người học ghi để hiểu cách nghĩ, phải kiểm bằng nhiều đất thật.

Tắm ngựa, tranh Triệu Mạnh Phủ
Một đoạn cuộn tranh Tắm ngựa của Triệu Mạnh Phủ đời Nguyên; Bảo tàng Cố Cung, Bắc Kinh. Ảnh: Zhao Mengfu, Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Tóm lại

Mười hai hình trong bài là thiết mạo, bảo cái, hoa cái, quan cái, mã cái, giao trì mã, đái giáp mã, thiên mã, lặc mã hồi đầu, xuất sứ mã, cảnh trướng và thuần y bách kết. Lọng phân theo đầu tròn hay nhọn; ngựa phân theo cao thấp, chân quay lại hay sa nhọn kéo ra; cảnh trướng ưa xa, xấu thì thành áo vá. Bài sau tiếp các sa còn lại trong đồ sa.

Bài sau: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (77): Hình các sa (16), đới kỳ mã, phá võng, khách quan, hoành cầm, trang đài, kính đài, bôi bàn, ngân bình.

Bài trước: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (75): Hình các sa (14), triều ngoa, tăng hài, ngọc đới, kim đới, đâu mâu, ngọc kỷ, tịch mạo, đường mạo.

Nguồn: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (琢玉斧巒頭歌括), Từ Chi Mạc soạn, Trương Cửu Nghi tăng thích, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng khắc năm 1828: Bát sa ca, hình các sa lọng và ngựa (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
  • Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Bảo cái và hoa cái khác nhau thế nào? – 寶蓋 · 華蓋

Cả hai đều là ba ngọn chồng lên; đầu tròn như kim tinh là bảo cái, đầu nhọn như hoả tinh là hoa cái.

Thiên mã là sa thế nào? – 天馬

Hai ngọn đứng, một cao một thấp, cao vút thanh tú sát chân trời; ở phương Ngọ càng tốt.

Lặc mã hồi đầu là gì? – 勒馬回頭

Là núi thiên mã có chân quay lại; có sa cờ trống ứng thì chủ võ chức uy danh.

Vì sao cảnh trướng ưa ở xa? – 景帳

Sách ghi sa này xa thì tú, gần thì xấu; đầu lệch, thô, chân bay xiên thì thành thuần y bách kết.

Giao trì mã hợp cách khi nào? – 交馳馬

Hai ngựa phải ngược nhau: một ngựa trái cao phải thấp, một ngựa phải cao trái thấp.

Từ khoá: trác ngọc phủ · 琢玉斧 · bát sa ca · bảo cái · 寶蓋 · hoa cái · 華蓋 · quan cái · thiên mã · 天馬 · giao trì mã · lặc mã hồi đầu · cảnh trướng · 景帳 · xuất sứ mã

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…