Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát
琢玉斧巒頭歌括 (鑑水歌 · 一)
Tác giả: Từ Chi Mạc 徐之鏌 (tự Thí Khả 試可, người Chương Châu, Phúc Kiến, đời Minh) soạn · Trương Cửu Nghi 張九儀 (tên Phượng Tảo 鳳藻, người Nghiêm Lăng, Chiết Giang, đời Thanh) tăng thích · học trò Viên Sĩ Lân 袁士麟 tham đính
Bản gốc: Nghiêm Lăng Trương Cửu Nghi tăng thích Địa Lý Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 嚴陵張九儀增釋地理琢玉斧巒頭歌括, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng 小酉山房 khắc lại năm Đạo Quang thứ 8 (1828); lời tựa đề năm Khang Hy Tân Tỵ (1701).
Sau Bát sa ca, Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát sang quyển Giám thuỷ ca (鑑水歌, bài ca soi xét nước), phần thuỷ pháp của sách, do Trương Cửu Nghi ở Nghiêm Lăng tăng thích, các học trò và con rể cùng tham đính. Bài này chép câu ca mở đầu: long là gốc, thuỷ là dụng; tìm long lập huyệt thì trước xem nước.
Trả lời nhanh: Long, huyệt, sa, thuỷ là bốn dụng của địa lý; long là gốc vì long thật đến thì huyệt thật kết, sa ắt ôm, thuỷ ắt tụ. Long giữ địa khí, tĩnh; sa thuỷ được thiên khí, động, nên cát hung hoạ phúc sinh ở sa thuỷ. Nhưng tìm long thì phải dựa vào nước: nguồn nước dài ngắn cho biết long xa gần, thế nước lớn nhỏ cho biết long cán hay chi, nước đến đi cho biết thuận nghịch. Long thật dừng thì nước tụ; huyệt thật kết thì nước quấn.
Câu ca mở đầu – 鑑水歌
Câu ca nói: long là gốc, thuỷ là dụng, hai thứ xưa nay không bên nào nhẹ bên nào nặng; tìm long lập huyệt thì nước là trước, xin đem phép cốt yếu truyền cho người.


Bốn dụng và vì sao long là gốc – 四用 · 龍為根本
Người ta đều lấy long, huyệt, sa, thuỷ làm bốn dụng của địa lý, mà trong bốn thứ chỉ đặt long đứng đầu, vì long là gốc. Cứ xem: long nếu thật đến thì huyệt ắt thật kết; chỗ huyệt kết thì sa ắt ôm; chỗ sa ôm thì nước ắt tụ. Long thật huyệt đúng thì sa thuỷ theo đó mà có. Lời chú trong sách khen mấy câu này đã nói hết yếu lĩnh xem đất. Liêu thị cũng nói: địa lý xưa nay chia bốn dụng, đều lấy long làm trọng.

Long tĩnh, sa thuỷ động – 地氣靜 · 天氣動
Long chỉ giữ địa khí, hoặc lạnh hoặc ấm, cát hung hoạ phúc không tự chủ được, vì long tĩnh. Sa thuỷ được khí trời; người khéo thừa nhận thì cát, thì phúc; người không khéo thì hung, thì hoạ, vì sa thuỷ động. Kinh Dịch nói cát hung hối lận sinh ra từ động.
Có người hỏi: long cũng luôn động, hai mươi bốn long lúc chuyển Càn, bỗng chuyển Khôn, lúc vào Cấn, bỗng vào Tốn; còn sa thuỷ cũng tĩnh, sa Tốn đứng hầu thì muôn đời là Tốn, nước Dậu chầu đến thì muôn đời là Dậu. Trương Cửu Nghi đáp: hai mươi bốn long mặc cho đi xa uốn lượn, đến nhập thủ ở Hợi thì dừng ở Hợi, nhập thủ ở Mão thì dừng ở Mão, há chẳng phải tĩnh sao? Còn sa thuỷ thì biến động không chừng: cùng một long Mão, có nơi sa thuỷ thấy ở Càn Hợi, có nơi thấy ở Bính Ngọ; cùng một long Bính, có nơi sa thuỷ tụ ở Khôn Thân, có nơi tụ ở Sửu Cấn. Chính vì động mà khó bó buộc nên có hỷ kỵ chia ra: hợp thì cát phúc, kỵ thì hung hoạ. Địa khí tĩnh do long chủ, thiên khí động do sa thuỷ chủ; trời ban đất nhận, chồng xướng vợ theo, đó là lẽ không đổi.


Vì sao tìm long phải xem nước trước – 水為尋龍要法
Đã nói long là gốc mà câu ca lại đặt nước sau long, huyệt, sa, là vì nước là phép cốt yếu để tìm long. Người xưa nói: khí là mẹ của nước, nước là con của khí; nước lai để dẫn long đi, nước giới để long dừng. Nguồn nước dài hay ngắn thì đoán được long xa hay gần; thế nước lớn hay nhỏ thì phân được long cán hay chi; xét nước cong lại mà chầu thì định chủ khách của huyệt; xem nước đến và đi thì phân thuận nghịch của long và sa. Lời chú ghi hai lần "chí quyết".
Vì vậy người xưa nói: chưa xem núi, trước xem nước; long thật dừng thì nước tụ, huyệt thật kết thì nước quấn. Có nước chảy cong ắt có sa uốn cong. Phép soi nước chi tiết ở các bài sau. Đông Hồ chủ thêm: có nước cong ắt có sa cong, đủ thấy nước đi hay dừng là do sa; hai câu long thật dừng thì nước tụ, huyệt thật kết thì nước quấn thật là được phép xem nước.



Nguyên văn – 原文
【鑑水歌】嚴陵張九儀增釋地理琢玉斧巒頭歌括。受業諸暨陳綵持三、趙斌方旦、趙溥功成,男張廷楨貞木、張廷樫聖木,壻蔣徵祥發其同課,受業暨庠袁士麟玉書參訂。
(歌)龍為根本水為用,兩者由來無輕重。尋龍立穴水為先,詳將要法與君傳。
(釋)人皆以龍、穴、砂、水為地理之四用,而四者之中獨以龍為之首者,何?蓋以龍者根本也。故常觀龍苟有真來,穴必有真結;穴結之處,砂必抱;砂抱之處,水必聚。是龍真穴的,而砂水隨之矣。(看地之要領,此數句已說盡了。)故廖氏曰:地理由來分四用,皆以龍為重。吉凶禍福此中生,須要察情真。龍止管得地氣,或冷或煖,吉凶禍福不能自主,以其靜故也。砂水得天之氣,人善承之則吉則福,人不善承之則凶則禍,以其動故也。故周易言吉凶悔吝生乎動。或曰:龍亦恒動,二十四龍不拘其何龍入首,時而轉乾,又忽轉坤,時而入艮,又忽入于巽,詎曰不動?砂水亦靜,如巽砂侍側,則終古是巽,不見其為丙;酉水朝來,則終古是酉,不見其為辰,似砂水亦靜。余應之曰:二十四龍,聽龍遠迤,至于入首,在亥則止于亥,入首在卯則止于卯,詎非靜乎?若夫砂水,則變動無方。同一卯龍,有砂水見於乾亥者,有砂水見于丙午者;同一丙龍,有砂水聚于坤申者,有砂水聚于丑艮者,豈非動而難拘者乎?(惟其)動而難拘,則有喜忌分于其間已。喜者為吉為福,忌者為凶為禍,理固然也。地氣靜,龍主之;天氣動,砂水主之。天施地承,夫倡婦隨,不易之理也。此可知四者之中龍為本也。然既曰龍為根本,而獨以水括于龍穴與砂之後者,又何?蓋以水者尋龍之要法也。故古人云:氣為水之母,水為氣之子。來水所以導龍行,界水所以止龍住。水源有短長,而龍之近遠可卜;水勢有大小,而龍之支幹可分;察水勢之返彎而朝,與穴之主賓判于此;觀水流之來去,而龍與砂之順逆別于斯。(至訣至訣。)故古人曰:未看山,先看水。真龍落處水聚,真穴落處水纏。(喫緊話。)若有曲流之水,定有曲轉之砂。此可知尋地之法,水為要也。其所以鑑水之法,詳見下文。
(東湖主云)有曲流水定有曲轉砂,可見水之行止由于砂也。而真龍落處水聚、真穴落處水纏二句,實得看水要法。
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa
Thầy Vũ Giới dặn người học: câu ca mở đầu Giám thuỷ ca đặt đúng chỗ của nước. Long là gốc vì địa khí do long mang đến; nhưng ra thực địa, nước là cái thấy được trước, nên người tìm long đọc nước để biết long ở đâu, lớn hay nhỏ, dừng ở chỗ nào. Ý long tĩnh, sa thuỷ động cũng rất đáng ghi: cùng một long nhập thủ, sa thuỷ ở phương nào mới quyết định hỷ kỵ. Đó là chỗ loan đầu nối sang lý khí, và là lý do các bài sau bàn kỹ phân hợp, lai khứ của nước.

Tóm lại
Long là gốc, thuỷ là dụng, hai bên không nhẹ không nặng. Long tĩnh giữ địa khí, sa thuỷ động mang thiên khí và sinh hoạ phúc. Muốn tìm long thì trước xem nước: nguồn, thế, độ cong và chiều đến đi của nước cho biết long xa gần, cán chi, chủ khách, thuận nghịch. Bài sau bàn phân hợp của thuỷ.
Bài sau: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (82): Giám thuỷ ca (2), phân hợp của thuỷ và ba đường.
Bài trước: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (80): Luận kết Bát sa ca, ba điều cùng hợp thì long và sa phối nhau.
Nguồn: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (琢玉斧巒頭歌括), Từ Chi Mạc soạn, Trương Cửu Nghi tăng thích, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng khắc năm 1828: Giám thuỷ ca, câu ca mở đầu (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
- Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
- Mục lục Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 琢玉斧巒頭歌括
- Kệ sách Tam Hợp trong Kho Sách Quý
- Địa Lý Ngũ Quyết 地理五訣
- La Kinh Thấu Giải 羅經透解
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Vì sao long đứng đầu bốn dụng? – 龍為根本
Vì long là gốc: long thật đến thì huyệt thật kết, sa ắt ôm, thuỷ ắt tụ.
Long tĩnh, sa thuỷ động nghĩa là gì? – 地氣靜 · 天氣動
Long nhập thủ ở đâu thì dừng ở đó, giữ địa khí; sa thuỷ đổi phương theo từng đất, mang thiên khí nên sinh hỷ kỵ, hoạ phúc.
Vì sao chưa xem núi phải xem nước trước? – 未看山先看水
Vì nước dẫn long đi và giới long dừng; xem nước thì biết long xa gần, cán chi và chỗ dừng.
Xem thế nước để biết điều gì? – 水勢
Nguồn dài ngắn biết long xa gần; thế lớn nhỏ biết long cán chi; nước cong chầu định chủ khách; nước đến đi phân thuận nghịch.
Long thật dừng thì nước thế nào? – 水聚 · 水纏
Long thật dừng thì nước tụ; huyệt thật kết thì nước quấn; có nước cong ắt có sa cong.









