💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (83): Giám thuỷ ca (3), triều thuỷ cục và đất họ Hồng

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (83): Giám thuỷ ca (3), triều thuỷ cục và đất họ Hồng

Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát
琢玉斧巒頭歌括 (鑑水歌 · 三 · 朝水局)
Tác giả: Từ Chi Mạc 徐之鏌 (tự Thí Khả 試可, người Chương Châu, Phúc Kiến, đời Minh) soạn · Trương Cửu Nghi 張九儀 (tên Phượng Tảo 鳳藻, người Nghiêm Lăng, Chiết Giang, đời Thanh) tăng thích · học trò Viên Sĩ Lân 袁士麟 tham đính
Bản gốc: Nghiêm Lăng Trương Cửu Nghi tăng thích Địa Lý Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 嚴陵張九儀增釋地理琢玉斧巒頭歌括, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng 小酉山房 khắc lại năm Đạo Quang thứ 8 (1828); lời tựa đề năm Khang Hy Tân Tỵ (1701).

Bài trước, Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát chép phép soi nước thứ nhất là xét phân hợp. Bài này chép phép soi nước thứ hai: xét kết cục của thuỷ. Câu ca nêu năm cục, rồi sách bàn kỹ cục đầu tiên là triều thuỷ cục (cũng gọi nghịch thuỷ cục), kèm một đất thật là mộ tổ họ Hồng ngoài cửa bắc huyện Thọ Xương.

Trả lời nhanh: Năm cục của thuỷ là nghịch triều, hoành bão, cứ thuỷ, thuận lưu và cao sơn vô thuỷ. Triều thuỷ cục là long trở mình nghịch thế kết huyệt, đón nước chầu trước mặt. Huyệt tinh phải cao lớn có dư khí, hoặc có sa thấp chắn ngang để nước không xung cắt. Ruộng chầu lớn nhỏ đều tốt, chỉ một thửa mà bốn bề bờ cao ôm lại thì phúc càng lớn; nước khe suối chảy gấp xung thẳng thì hung. Dù nghịch triều vẫn phải tàng phong: được nước, tránh gió mới gọi là phong thuỷ.

Câu ca thứ hai: soi nước luận kết cục – 二鑑水論結局

Câu ca nói: soi nước thứ hai luận kết cục; nghịch triều, hoành bão chất vàng ngọc; kế đến lấy cứ thuỷ và thuận lưu; cao sơn vô thuỷ, cộng là năm cục. Nay đã nhận cục cho rõ, thì tụ lớn tụ nhỏ đều đáng ghi.

Năm cục của thuỷ
Sơ đồ năm cục trong câu ca thứ hai: triều thuỷ, hoành thuỷ, cứ thuỷ, thuận thuỷ, cao sơn vô thuỷ; bài này bàn triều thuỷ cục. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.
Mã Viễn, Thuỷ đồ: mây dậy biển xanh
Mã Viễn (đời Nam Tống), một tờ trong tập Thuỷ đồ: mây dậy trên biển xanh. Tranh thuộc phạm vi công cộng. Ảnh: Ma Yuan, Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Triều thuỷ cục là gì – 朝水局 · 逆水局

Triều thuỷ cục là long trở mình theo thế nghịch mà kết huyệt, để nhận nước mênh mông chầu thẳng trước mặt. Huyệt tinh phải cao lớn, có dư khí; hoặc có sa thấp chắn ngang, không để nước xung cắt thì cát. Nước chầu nên uốn khúc theo nguồn, hoặc là ruộng bằng mênh mông chầu đến thì tốt. Nếu huyệt trường thấp yếu, tinh thần thấp nhỏ, núi không xứng với nước thì hung.

Sách lại nói có đất mà cánh đồng lớn chầu đến rất thịnh, huyệt trường nhỏ lại vừa thấp vừa yếu, nhưng hai bên huyệt có gò đất ôm lại che bớt nước lớn, chỉ thấy phía trước nước chầu vào tụ trong minh đường; đất như vậy phúc lực càng lớn. Vì thế không thể nói chung rằng hễ nghịch cục là cát.

Trang sách bàn triều thuỷ cục
Trang sách gốc: lời giảng triều thuỷ cục (nghịch thuỷ cục) và phép ruộng chầu. Trang gốc bản khắc năm 1828.

Ruộng chầu về huyệt – 平田洋朝

Có cả cánh đồng lớn chầu đến thì huyệt trường phải gọn nhỏ để thu lấy; đó là cục thứ nhất. Kém hơn là mười mấy thửa ruộng chầu, kế đến ba năm thửa, kế nữa một hai thửa, đều tốt. Thậm chí chỉ có một thửa trước mặt, còn lại bờ cao quá lông mày bốn bề vây quanh, huyệt nằm trên ổ trong chỗ trũng, thì càng đắc lực, phúc lớn lâu dài. Nhưng nếu nước chảy gấp xung thẳng thì lại thành hung. Trong núi có khe suối thường mắc lỗi này nên không phát; trong cánh đồng thì không lo.

Riêng thiên huyệt và huyệt ngưỡng cao thì không sợ nước xa đặc biệt chầu đến, nhưng nước phải đến được miệng huyệt: trước huyệt có tiểu minh đường đón lấy mới phát, không thì mắc bệnh huyệt cao nước thấp, nước không vào.

Ruộng chầu về huyệt
Bảng thứ bậc ruộng chầu theo lời sách: cánh đồng lớn, mười mấy thửa, vài thửa đều tốt; nước khe suối xung thẳng thì hung. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.
Ruộng bậc thang trữ nước
Ruộng bậc thang trữ nước ở Pha Đầu, Kiến Thuỷ, Vân Nam. Ảnh: Vmenkov, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons. Ảnh: User:Vmenkov, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Nghịch triều vẫn phải tàng phong – 藏風

Huyệt này phần nhiều kết ở giữa thuỷ khẩu; dù hạ quan sơn ngắn rút cũng không hại, lời chú khen là đúng. Nhưng huyệt trường phải tàng tụ, huyệt không chịu gió mới thật. Liêu thị nói: trở mình nghịch thế mà mở ra đón triều thì không sợ tám gió lay. Câu ấy nói về thế long, không phải nói huyệt trường không sợ gió. Thuật sĩ đương thời thường điểm huyệt ở chỗ gió thổi nước cướp rồi mượn câu "không sợ tám gió" để chống chế. Lời chú ghi người chú từng ngờ điều đó: trong ruộng bằng bốn bề không núi, vào đến huyệt trường mà thấy ổ tụ tàng phong thì mới phát phúc, há có thể vì nghịch thế mà mặc gió thổi.

Bốc thị nói: chớ lấy nước làm cục cố định, chỉ cầu trong huyệt tàng phong. Tóm lại phải lấy được nước, tránh gió làm chủ mới nói được hai chữ phong thuỷ. Đại để lẽ trời nên thuận, lẽ đất nên nghịch, nên triều thuỷ là rất cát; vì long trở mình đón triều thì âm dương giao hội mà có dung kết. Đó là gốc được phúc của nghịch thuỷ cục.

Ruộng tầng lớp lớp
Ruộng tầng lớp lớp trên sườn đồi ở Pha Đầu, Kiến Thuỷ, Vân Nam. Ảnh: Vmenkov, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons. Ảnh: User:Vmenkov, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Đất họ Hồng ngoài cửa bắc Thọ Xương – 壽昌洪氏

Đông Hồ chủ dẫn một đất nghịch thuỷ: mộ tổ họ Hồng ngoài cửa bắc huyện Thọ Xương. Long nhập thủ khí Thìn, đặt hướng Tuất kiêm Càn ba phân. Bên phải nước Dần vào ao, mộ dựa vào nước ao. Ngoài ao, nước nguồn ruộng trong thung núi lớp lớp chầu về huyệt, huyệt hướng thẳng vào đó. Nước chầu từ xa đến, không phải như tên bắn, mà lạy đến dưới minh đường. Thuỷ khẩu tuy rộng nhưng đứng ở huyệt không thấy nước đi; lời chú nhấn mạnh lấy chỗ đứng ở huyệt thấy hay không thấy làm chủ.

Mới táng thì phòng thứ ba phát ngay, giàu nhất một huyện, sau ra cống sĩ ba đời, đến đời thứ sáu vẫn giàu, vì nước Tuất Càn tốt. Lời chú nói nước ấy tốt vì dài và chầu lạy, không chuyên luận lý khí; người ta thường sợ nước Tuất Càn, thấy là muốn đổi hướng để tránh. Trên phương Cấn có vượng sa nên ra cống sĩ; phòng trưởng và phòng thứ hai không có sa nên sa sút. Nhưng đời đời khắc vợ, sách cho là vì phạm cổ bồn sát.

Trang sách chép đất họ Hồng
Trang sách gốc: lời Đông Hồ chủ về mộ tổ họ Hồng ngoài cửa bắc huyện Thọ Xương. Trang gốc bản khắc năm 1828.
Đồ đất họ Hồng ở Thọ Xương
Đồ trong sách: đất giàu lâu đời của họ Hồng ngoài cửa bắc Thọ Xương. Trang gốc bản khắc năm 1828.

Nguyên văn – 原文

(歌)二鑑水論結局,逆潮橫抱堆金玉。次取據水及順流,高山無水共五局。今君認局既分明,大聚小聚皆堪錄。
(朝水局,即逆水局也)朝水之局,乃翻身逆勢結穴,以受當面洋潮之水。要穴星高大有餘氣,或有低砂橫攔,不使水沖割為吉。又順水流之元曲折,或平田洋潮為善。(平田洋朝)有大田坂朝來,須穴場緊小以收之,固為第一局。次之者或十多坵朝來,再次之者或三五坵朝來,再次之者或一二坵朝來,俱好。甚至止有面前一坵,餘即高勘高過眉上,四畔圍之,穴在低窩中之窠上,更為得力,福大綿遠。若急流直沖,又反為凶。在山中有溪澗處多犯此病,所以不發;田坂中則無慮此。唯天穴及仰高穴則不怕遠水特朝,卻要到口,穴前有小明堂承接之方發,不然即犯穴高水低不入疾之病。若穴場卑弱,星辰低小,山不稱水,則凶。亦有大坂田洋朝盛大,而小小穴場又卑又弱,逆朝以收之者,卻穴場兩邊土埣圍抱,遮斷大水,止面前見其朝來,聚入堂中,如此者福力更大。不可一槩謂逆局為吉也。此穴又多結于水口之間,或下關山短縮,亦不為害。(是的。)但要穴場藏聚,穴不受風為真。(至言。)廖氏云:翻身逆勢去張朝,不怕八風搖。乃言其龍勢,非言穴場不怕風搖也。時術嘗于風吹水刼處點穴,借口不怕八風搖。予嘗疑之,以為風吹決忌的。平田之中,四圍無山,及入穴場,不覺窩聚藏風,方能發福,豈可以翻逆即任風吹?不意此書蚤以辨明,識可謂先得我心者。卜氏云:莫把水為定局,但求穴裡藏風。則善矣。總以得水避風為主,方可言風水二字。大抵天理宜順,地理宜逆,故朝水為至吉。(如今天理亦喜逆,逆者享福,順者被欺。)蓋以翻身當潮,即陰陽交會而有融結故也。此逆水局所以得福之源也。(于此述明,千古隻眼。)
(東湖主云)逆水局,如壽昌縣北門外洪宅祖塋,入首辰氣,扦戌向兼乾三分。右手寅水入塘,墳據塘水。塘外山塢內田源水層層朝穴,穴即向之。要知遠遠朝來,並非箭射,拜至堂下。雖水口寬濶,立穴中不見其去。(總以穴中見不見為主。)初扦,第三房驟發,富甲一邑,後出貢士三代,至六世仍富,以戌乾水之佳故也。(佳以其長而潮拜,非專論理氣。人皆怕戌乾水,見之即要換向以避之,何故?)艮上止旺砂,故出貢;長二無砂,遂蕭條已。但世世剋妻,未免為鼓盆殺故也。【壽昌北門外洪氏久富地圖】

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa

Thầy Vũ Giới dặn người học: triều thuỷ cục quý vì long trở mình đón nước, âm dương giao hội. Nhưng sách đặt ba điều kiện rất rõ: huyệt phải xứng với nước, nước phải chầu uốn khúc chứ không xung thẳng, và huyệt trường phải tàng phong. Câu "không sợ tám gió" là nói thế long, đừng mượn nó để điểm huyệt ở chỗ gió lùa. Đất họ Hồng cũng cho thấy cách đọc: nước chầu dài, lạy vào minh đường, đứng ở huyệt không thấy nước đi; mỗi phòng thịnh suy còn theo sa từng phương. Lời ứng là sách chép lại; người học ghi để hiểu cách nghĩ, phải kiểm bằng nhiều đất thật.

Mã Viễn, Thuỷ đồ: Hoàng Hà vỡ dòng
Mã Viễn (đời Nam Tống), một tờ trong tập Thuỷ đồ: Hoàng Hà vỡ dòng. Tranh thuộc phạm vi công cộng. Ảnh: Ma Yuan, Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Tóm lại

Phép soi nước thứ hai là xét kết cục, gồm năm cục: nghịch triều, hoành bão, cứ thuỷ, thuận lưu, cao sơn vô thuỷ. Triều thuỷ cục cần huyệt cao lớn xứng nước, ruộng chầu lớn nhỏ đều tốt, nước không xung thẳng, và huyệt phải tàng phong. Bài sau bàn hoành thuỷ cục.

Bài sau: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (84): Giám thuỷ ca (4), hoành thuỷ cục và đất họ Dư.

Bài trước: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (82): Giám thuỷ ca (2), phân hợp của thuỷ và ba đường.

Nguồn: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (琢玉斧巒頭歌括), Từ Chi Mạc soạn, Trương Cửu Nghi tăng thích, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng khắc năm 1828: Giám thuỷ ca, triều thuỷ cục (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
  • Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Năm cục của thuỷ là gì? – 五局

Nghịch triều (triều thuỷ), hoành bão (hoành thuỷ), cứ thuỷ, thuận lưu và cao sơn vô thuỷ.

Triều thuỷ cục cần điều kiện gì? – 朝水局

Huyệt tinh cao lớn có dư khí, hoặc có sa thấp chắn ngang để nước không xung cắt; núi phải xứng với nước.

Ruộng chầu ít có tốt không? – 平田洋朝

Tốt; một hai thửa cũng tốt, chỉ một thửa mà bốn bề bờ cao vây quanh thì phúc càng lớn và lâu.

"Không sợ tám gió lay" nghĩa là gì? – 不怕八風搖

Sách nói câu của Liêu thị chỉ thế long trở mình, không có nghĩa huyệt trường không cần tàng phong.

Vì sao đất họ Hồng giàu lâu? – 壽昌洪氏

Sách nói nhờ nước Tuất Càn dài và chầu lạy vào minh đường; sa phương Cấn sinh cống sĩ cho phòng thứ ba.

Từ khoá: trác ngọc phủ · 琢玉斧 · giám thuỷ ca · 鑑水歌 · triều thuỷ cục · 朝水局 · nghịch thuỷ cục · 逆水局 · ruộng chầu · tàng phong · đất họ Hồng · thuỷ pháp

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…