Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát
琢玉斧巒頭歌括 (鑑水歌 · 據水局)
Tác giả: Từ Chi Mạc 徐之鏌 (tự Thí Khả 試可, người Chương Châu, Phúc Kiến, đời Minh) soạn · Trương Cửu Nghi 張九儀 (tên Phượng Tảo 鳳藻, người Nghiêm Lăng, Chiết Giang, đời Thanh) tăng thích · học trò Viên Sĩ Lân 袁士麟 tham đính
Bản gốc: Nghiêm Lăng Trương Cửu Nghi tăng thích Địa Lý Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 嚴陵張九儀增釋地理琢玉斧巒頭歌括, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng 小酉山房 khắc lại năm Đạo Quang thứ 8 (1828); lời tựa đề năm Khang Hy Tân Tỵ (1701).
Bài trước, Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát bàn hoành thuỷ cục. Bài này chép cục thứ ba: cứ thuỷ cục, cũng gọi tụ thuỷ cục, huyệt đối diện hồ lớn, đầm sâu. Đông Hồ chủ dẫn một đất nổi tiếng là mộ tổ của Vương Văn Khác công (Vương Ngao) ở Đông Động Đình sơn giữa Thái Hồ, và nhân đó bác những lời ký truyền miệng về đất này.
Trả lời nhanh: Cứ thuỷ cục là huyệt kết mà trước mặt có hồ lớn hoặc đầm sâu, nước lặng đọng trước huyệt, có một sa hạ thủ sát thân khoá rất chặt, thế hùng cứ một phương. Đất lấy được nước làm trên, nước lấy ngưng tĩnh làm đẹp; cục này chủ giàu lớn lâu dài. Ở mộ tổ Vương Ngao, Đông Hồ chủ thấy không có hình phượng hoàng hay cờ trạng nguyên như lời truyền; đất phát nhờ long hổ thu hết nước Thái Hồ, nhờ sa Ất cao sáng làm thôi quan, và nhờ hai mộ đặt lệch về Mùi Sửu theo phép thu sơn, xuất sát.
Cứ thuỷ cục là gì – 據水局 · 聚水局
Sách nói: cứ thuỷ cục tức là tụ thuỷ cục. Long kết huyệt mà trước mặt kề hồ lớn và đầm sâu, nước lắng đọng trước huyệt. Được một sa hạ thủ sát thân đóng giữ rất chặt thì có thế hùng cứ một phương. Đất lấy được nước làm trên, nước lấy ngưng tĩnh làm đẹp. Cục này chủ giàu lớn, bền lâu.


Lời truyền về đất họ Vương ở Đông Sơn – 鳳皇展翅
Đông Hồ chủ nói: cứ thuỷ cục như mộ tổ của Vương Văn Khác công ở lưng núi Đông Động Đình giữa Thái Hồ. Văn Khác công tên Ngao, một bậc danh nho; sách chép Đường Bá Hổ đề mộ ông là văn chương trong nước thứ nhất, tể tướng trong núi không ai bằng. Vì văn chương phú quý một thời không ai sánh, người tìm đất truyền nhau về đất đẹp họ Vương ở Đông Sơn, kèm một bài ký: phượng hoàng giương cánh thế bay liệng, sinh người đứng một mình nắm triều cương, tiếc thay cờ trạng nguyên không ngay, năm khác ắt làm thám hoa lang.
Nghe lời ấy, Đông Hồ chủ đoán: đã nói phượng hoàng giương cánh thì long sau huyệt ắt là đại cái chướng, đại phi nga, chữ "cá" lớn, thể kim thuỷ thái dương; đã nói cờ trạng nguyên không ngay thì ắt có ngọn Tốn Càn nổi lên, không thì phương Khôn Ngọ cao, trong bốn sa phải có một sa như cờ đứng phấp phới.


Lên huyệt mới thấy – 偕眾登穴
Đến giữa hạ năm Mậu Dần, Đông Hồ chủ qua hồ sang Tây Sơn xem đất. Từ giữa hồ chỉ thấy Đông Sơn mặt nào cũng hướng đông, phía tây toàn là lưng núi. Người lái thuyền chỉ mà nói đất tổ Vương Ngao ở núi này. Ông hỏi lại: lưng các núi ai cũng biết kỵ, nay đất sinh một bậc vĩ nhân lại kết ở đây sao?
Mấy hôm sau cùng mọi người lên huyệt, chỉ thấy huyệt kết thái dương kim tinh, không có hình phượng hoàng, không có thế giương cánh, trước không có đệm chiếu, sau không có quỷ lạc. Thanh long bên trái cao chỉ ngang huyệt; chân núi thu giữ nước nhỏ nội đường, đầu núi không cao nên mở thiên môn, lại thu hết nước lớn từ tây nam đến. Nước trong nước ngoài, trong huyệt thu giữ hết, nên giàu và lâu. Chỗ long dứt gọi là Hàn Sơn chuỷ, lại vòng ra sau lưng huyệt cong vào Thái Hồ, làm dương cơ thu nước.
Xét thế lớn thì Đông Sơn ở lưng các núi, xét long thì huyệt ở lưng thân long. Chỉ có núi cao ở tay bạch hổ sáng rực ép gần; lời chú nói sức của đất dồn cả ở bốn chữ "cao sơn tinh quang", vì long đến làm thôi quan đã nặng, lại cao lớn ép gần thì sức càng nặng. Các núi sau sa hổ nối sang dãy Mộc Lư cũng đều quay lưng, mặt ngọn Mộc Lư cũng hướng đông, chỉ đứng trong huyệt mới thấy chúng quay đầu ngoảnh lại. Núi nào cũng quay lưng, núi nào cũng là bạch hổ, nhưng núi nào cũng ở hạ thủ Thái Hồ, thu giữ nước Thái Hồ không cho lọt.


Thu sơn, xuất sát và hai mộ Mùi Sửu – 收山 · 出煞
Long từ núi cao rơi xuống, nhập thủ Ất Thìn, là thái dương kim, lại chính Ngọ. Huyệt trường không có oa, giống kim cứng; không có kiềm khẩu, như thiếu bao bọc; hình như bụng phẳng, nên người ta táng ngang hàng giữa sườn hơn hai mươi ngôi. Hai mộ ông bà Văn Khác công không chống chính mạch mà hơi lệch sang phải; lời chú nói lệch phải quá thì chủ tinh vào Khôn, lại không hợp. Đem long Ngọ gạt vào phương Đinh Mùi, đặt sơn hướng Đinh Quý kiêm Mùi Sửu ba phân.
Đông Hồ chủ quyết rằng: cục này đặt chính Đinh Quý thì bình bình; chỉ hai huyệt đặt Mùi Sửu này gạt được sát khí ở Ngọ sau huyệt, nâng sa Ất bên núi hổ làm thôi quan, mới được trọn sức kết của núi. Sa Ất là quyền tinh của phương này, phải dùng nó làm thực thần mới được trọn sức; đó là phép thu sơn người xưa nói. Đã dùng Ất làm thực thần thì chủ tinh chính Ngọ lại thành sát khí. Chính Ngọ thái dương kim là tôn tinh của đất, không thể để nó thành sát, nên huyệt phải nép sang phải, gạt nó về phương Đinh Mùi bên trái, làm sinh làm vượng, thì sát khí được đưa ra; đó là phép xuất sát. Ông nói không cần bàn thêm, chỉ tra năm Văn Khác công đỗ hội nguyên là Ất Mùi hay Ất Sửu thì rõ. Xuống núi cùng xem biển ngạch, quả đỗ khoa Ất Mùi.


Bác lời ký giả: hình phải thấy được – 形家
Đông Hồ chủ nói người đời không biết chỗ thật của loan đầu nên không biết đất dung kết vừa đúng ở đâu; lời chú thêm: ở đất này, nép trái không đúng, nép phải quá cũng không đúng, hai huyệt ấy chính ở chỗ vừa vặn. Người ta đoán bừa theo lời ký truyền tục, vốn là ký giả làm ra sau khi đã phát: không có hình phượng mà nói giương cánh, không có cờ trạng nguyên mà nói cờ không ngay; chẳng những không biết phép lý khí gạt Ly lấy Ất để ứng hội nguyên Ất Mùi, mà ngay hình sa cửu tinh trong loan đầu cũng không biết.
Có người nói: xem đất lấy ý, không cần câu nệ hình. Ông đáp: nhà kham dư vốn là hình gia, thấy hình ấy mới gọi tên ấy; Phục Hy thấy hình tám phương mới vạch quẻ tám phương, là tổ của địa lý. Đất có hình rồng, phượng, rùa, rắn, trâu, ngựa, cá, nhạn, mặt trời, mặt trăng thì có huyệt pháp theo hình ấy mà đặt, hợp thì được phúc, trái thì bại hung. Cờ lại chia văn võ và phương vị: cờ Bính Ngọ Đinh ở đoan môn, Tốn Tân ở phủ văn chương, Dần Giáp ở học đường văn quán, Càn là thiên môn, đều chủ quan văn; Khôn là nguyên qua, Canh Đoài ở bạch hổ, Mão là lôi môn, đều chủ quan võ. Hình cờ có cờ trạng nguyên, tướng quân, xuất trận, đắc thắng, cho đến cờ giặc, cờ hàng, đều phải rõ ràng trước mắt người, không thể nói suông như hoa trong gương, trăng dưới nước. Đất này thật nhờ sa Ất cao sáng vượng tướng, được ý Khôn nguyên (Ất nạp về Khôn), nên đỗ hội nguyên, đỗ đỉnh giáp. Cuối cùng lời chú tự nói chỉ mượn đồ này làm một chứng cho tụ thuỷ cục.

Nguyên văn – 原文
(據水局,即聚水局也)據水局,龍之結穴,前臨大湖及深潭,沉注穴前也。得貼身下手一砂關閉甚緊,有雄據一方之勢。地以得水為上,水以凝靜為佳。此局主大富綿遠。
(東湖主云)據水局,如太湖中東洞庭山之背,王文恪公祖墳是也。王文恪公諱鏊,一代名儒。唐伯虎題其墓云:海內文章第一,山中宰相無雙。其文章富貴一時莫並。于是覔地者盛傳東山王氏美地,且述記云:鳳皇展翅勢翺翔,生人獨立掌朝綱,可惜狀元旗不正,他年定作探花郎。予聽人言及記意,此地既云鳳皇展翅,則穴後來龍定是大蓋幛、大飛鵞、大个字,金水太陽體。且云狀元旗不正,意旗頭雖斜,諒必巽乾峯起,不則坤午方高,四砂中定有一砂如旌如旗,卓立飄動。迨戊寅仲夏,渡湖往西山閱地,湖中但見東山面面向東,其在西面盡是山背。舟人同道人遙指曰:王鏊祖地即在此山。予詰之曰:眾山之背,人人知忌,今產一代偉人之地,乃結此乎?數日後,偕眾登穴,止見穴結太陽金星,並無鳳皇形,並無展翅勢,前無裀褥,後無鬼樂,左手青龍高止齊穴,(妙在齊穴二字。)山腳既收住內堂小水,山頭不高,放開天門,又收盡西南來大水,內外二水,穴中盡收住,故富且久。龍盡處名寒山嘴者,反向穴背彎入太湖,為陽基收水。是此地論東山大勢,既在眾山之背;論來龍形勢,又在龍身之背。唯佇望白虎手來龍高山晶光逼焰,(此地得力之重,全在高山晶光四字,何也?以來龍做催官,力既重已,而又高大,又逼焰,力詎不更重耶?)而虎砂之背,聯過木閭諸山,又皆是背,即木閭峯面亦向東,惟穴中視緊緊回頭焰顧。(妙處。)山山雖背,山山雖是白虎,卻山山在太湖下手,山山收住太湖水,不使走漏。來龍高山落下,是乙辰入首,太陽金,又是正午。穴場無窩,(一似頑金。)無鉗口,(似少包裹。)形如坦腹,竟在半胥橫排而葬二十餘塚。文恪公祖父二塚,不頂正脈,稍偏右邊,(太偏右去,則主星入坤,又不合了。)將午龍撥入丁未方,(巧法。)扦丁癸山向,兼未丑三分。予決之曰:此局扦正丁癸者平平,唯此二穴扦未丑,撥去穴後午上煞氣,(巧法。)扶起虎山乙砂以作催官,(巧法。)方得此山結作之全力。乙砂乃此方權星,要用他做食神,始得其全力,此即古仙所云收山法是也。既用乙為食神,則主星正午反為殺氣。夫正午太陽金,係此地尊星,豈可任他為煞,只得穴挨右邊,撥他左丁未方上住,為生為旺,則煞氣乃出,此古仙所云出煞法是也。我等餘文不用講,但查文恪公之會元,中在乙未,或在乙丑,則此地之證驗明已。隨即下山同看坊額,果中在乙未科。世人不知看巒頭真竅,便不知地之融結恰好處在何處,(即此地論,挨左固不是,過于挨右亦不是,則此二穴非正在恰好處乎?)紛紛亂猜俗傳之記,乃發福後假記。無鳳皇形而言展翅,無狀元旗而言旗不正,非但不知理氣中撥離取乙以蔭乙未會元之訣,并無此鳳與旗巒頭而揑造鳳與旗,是並巒頭中九星之砂形亦不知已。或曰:凡地取其意,不必泥其形。予曰:堪輿家原為形家,見此形乃喝此名。故伏羲氏見八方之形,乃畫八方之卦,為地理祖。凡地有龍鳳龜蛇牛馬魚雁日月等形,即有等形之穴法以扦之,合則獲福,違則敗凶。況旗分文武,又有方位:丙午丁旗在端門,巽辛旗在文章之府,寅甲旗在學堂文館,乾旗為天門,俱主文官;坤為元戈,庚兌在白虎,卯為雷門,俱主武官。至于旗形,有狀元旗、將軍旗、出陣旗、得勝旗,以及賊旗、降旗,俱要明白顯見人目,睹非鏡花水月可以虛空立說者也。此地實賴乙砂高明旺相,得坤元之意,(乙納于坤也。)所以中元中鼎甲。世人不知此處真竅,而假記雜出也。(即予此段議論,未得道者亦不知,不過借此圖以為聚水局之一証耳。)【王文恪公鏊祖地圖】
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa
Thầy Vũ Giới dặn người học: cứ thuỷ cục quý ở chữ "tĩnh": nước lớn mà lặng, có sa hạ thủ khoá chặt, đứng trong huyệt thu được trọn. Bài Vương Ngao là bài học thực địa rất hay: lưng núi, huyệt không oa không kiềm, theo sách vở thì bỏ, nhưng long hổ thu trọn nước Thái Hồ, núi quanh đều quay đầu về huyệt. Đông Hồ chủ cũng cảnh giác lối gọi hình theo lời truyền: hình phải thấy được trước mắt mới gọi tên. Phép thu sơn, xuất sát là phần lý khí tác giả dùng để giải hai mộ lệch về Mùi Sửu; người học ghi để hiểu cách nghĩ, phải kiểm bằng nhiều đất thật.
Tóm lại
Cứ thuỷ cục là huyệt đối hồ lớn, đầm sâu, nước ngưng tĩnh, sa hạ thủ khoá chặt; chủ giàu lớn lâu dài. Mộ tổ Vương Ngao phát nhờ thu trọn nước Thái Hồ, sa Ất cao sáng làm thôi quan và phép thu sơn, xuất sát, không phải nhờ hình phượng hay cờ như lời truyền. Bài sau bàn thuận thuỷ cục.
Bài sau: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (86): Giám thuỷ ca (6), thuận thuỷ cục, đất họ Chu và mộ họ Phạm.
Bài trước: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (84): Giám thuỷ ca (4), hoành thuỷ cục và đất họ Dư.
Nguồn: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (琢玉斧巒頭歌括), Từ Chi Mạc soạn, Trương Cửu Nghi tăng thích, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng khắc năm 1828: Giám thuỷ ca, cứ thuỷ cục (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
- Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
- Mục lục Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 琢玉斧巒頭歌括
- Kệ sách Tam Hợp trong Kho Sách Quý
- Địa Lý Ngũ Quyết 地理五訣
- La Kinh Thấu Giải 羅經透解
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Cứ thuỷ cục là gì? – 據水局
Là tụ thuỷ cục: huyệt kết trước hồ lớn hoặc đầm sâu, nước lắng đọng trước huyệt, có sa hạ thủ khoá chặt.
Cứ thuỷ cục chủ gì? – 大富綿遠
Sách nói chủ giàu lớn lâu dài; đất lấy được nước làm trên, nước lấy ngưng tĩnh làm đẹp.
Mộ tổ Vương Ngao có hình phượng hoàng không? – 鳳皇展翅
Đông Hồ chủ nói không: huyệt là thái dương kim tinh, lời ký phượng hoàng, cờ trạng nguyên là đặt ra sau khi phát.
Phép thu sơn và xuất sát ở đất này là gì? – 收山 · 出煞
Dùng sa Ất làm thực thần thôi quan là thu sơn; nép huyệt sang phải, gạt chính Ngọ về Đinh Mùi cho thành sinh vượng là xuất sát.
Có cần câu nệ hình khi gọi tên đất? – 形家
Đông Hồ chủ nói kham dư vốn là hình gia: thấy hình mới gọi tên, và hình phải rõ trước mắt, không nói suông.









