Xem đất âm trạch ở vùng đồng bằng, điều phải xét trước tiên là đất khô hay đất ướt, vì một khu đất trũng, nước ngầm cao thì hướng đẹp mấy cũng khó dùng làm mộ. Nhiều gia đình chọn đất theo tuổi, theo hướng, rồi tới mùa mưa mới thấy phần mộ đọng nước quanh năm. Lúc đó sửa rất khó.
Trả lời nhanh: Đất trũng, nước ngầm cao không phải là đất tốt để đặt mộ, vì khí không tụ được ở nơi nước đọng và phần mộ khó giữ khô ráo. Theo Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa), xem đất âm trạch phải xét hình thế trước, hướng sau: đất cần cao ráo vừa phải, có chỗ cho nước thoát, có thế ôm giữ. Khi không còn lựa chọn khác, việc tôn nền và thoát nước phải được khảo sát tại chỗ.
"Không có Hình thì Khí không tụ. Không có Cục tốt thì hướng tốt cũng chẳng để làm gì." — Thầy Vũ Giới
Câu này áp vào đất làm mộ rất sát. Hình ở đây là thế đất: cao hay thấp, khô hay ướt, nước đến từ đâu và đi về đâu. Hướng là việc của cái la kinh, làm sau. Bài này chỉ bàn một việc: nhận biết và xử lý vấn đề nước khi xem đất âm trạch.
Đất trũng, nước ngầm cao có đặt mộ được không?
Đất trũng, nước ngầm cao không nên dùng để đặt mộ khi gia đình còn lựa chọn khác. Lý do có hai tầng, một tầng thực tế và một tầng phong thuỷ.
Tầng thực tế: mộ nằm trong đất ướt thì vật liệu mau hỏng, nền mộ lún, bia nghiêng, việc chăm sóc và cải táng về sau rất vất vả. Con cháu đi thăm mộ mùa mưa phải lội nước, lâu dần ngại đến. Một phần mộ không ai chăm thì dù đặt đúng hướng cũng thành hoang lạnh.
Tầng phong thuỷ: phong thuỷ xét khí. Khí cần một chỗ khô, kín gió vừa phải để dừng lại. Nước đọng là nước chết, không vận động. Vận là vận động. Vận động gì? Vận động khí. Nơi nước tù thì khí cũng tù. Cổ nhân gọi chung các trường hợp mộ bị nước xâm vào là điều cần tránh ngay từ lúc chọn đất, không để tới lúc đã an táng rồi mới tính.
Tuy vậy cần phân biệt. Đất gần nước chưa chắc là đất trũng. Một gò đất cao ráo nhìn ra ao, ra sông, nước chảy chậm và ôm vòng phía trước lại là thế đất được coi trọng. Vấn đề nằm ở chỗ nước đứng dưới chân mộ hay nước nằm trước mặt mộ. Hai chuyện đó khác hẳn nhau.
Vì sao xem đất âm trạch phải xét nước trước khi xét hướng?
Xem đất âm trạch phải xét nước trước vì nước quyết định khu đất có dùng được hay không, còn hướng chỉ quyết định dùng như thế nào. Thứ tự này là thứ tự của Hình Pháp.
Hình Pháp Liên Hoa là cách xem phong thuỷ lấy hình thế đất đai, công trình làm gốc, rồi mới dùng lý khí để tính toán. Thầy Vũ Giới giảng: "Định cục là dựa vào hình, còn lý khí thì dựa vào số." Hình thế chiếm phần lớn kết quả, lý số chiếm phần nhỏ hơn. Người đi xem đất mang la kinh ra đo ngay khi chưa đi một vòng nhìn thế đất là làm ngược thứ tự.
Cổ nhân có khẩu quyết "Nhất vị nhì hướng". Vị là vị trí, tức chỗ đặt. Hướng là phương quay về. Chỗ đặt sai thì xoay hướng nào cũng chỉ là chữa cháy. Với đất làm mộ, chữ "vị" trước hết là cao hay thấp, khô hay ướt.
Có một ví dụ đời thường. Mua một căn nhà, người ta xem nền móng có lún nứt không rồi mới bàn chuyện sơn màu gì. Hướng mộ giống như màu sơn. Nền đất khô ráo, ổn định là cái móng.
Làm sao nhận biết đất trũng, nước ngầm cao khi đi xem đất?
Người đi xem đất nhận biết đất trũng, nước ngầm cao bằng năm cách quan sát đơn giản, không cần máy móc. Đây là phần gia đình tự làm được trước khi mời thầy.
- Đi xem vào mùa mưa. Một khu đất mùa khô trông bằng phẳng, sạch sẽ, tới mùa mưa có thể thành vũng. Nếu chỉ đi được mùa khô, hãy hỏi người canh tác quanh đó nước lên tới đâu.
- Nhìn cây cỏ. Cỏ lác, cói, rau dừa, bèo là cây của đất ướt. Cây thân gỗ sống lâu năm, tán đều, rễ không lộ là dấu hiệu đất khô và ổn định.
- Nhìn màu đất và mùi đất. Đất xám xanh, dẻo quánh, có mùi bùn là đất ngập lâu ngày. Đất vàng nâu, tơi, mịn tay là đất thoát nước tốt.
- Nhìn các mộ đã có xung quanh. Mộ cũ lún nghiêng, chân mộ rêu đen, bia lệch là lời cảnh báo rõ nhất về nền đất.
- Hỏi mực nước giếng, mương, ao gần đó. Mặt nước ao mương mùa mưa gần bằng mặt đất thì nước ngầm ở khu đó cao.
Mực nước ngầm chính xác bao nhiêu thì cần đào thăm dò hoặc hỏi đơn vị quản lý nghĩa trang. Phong thuỷ sư không đoán con số này bằng mắt. Phong thuỷ sư đọc thế đất để biết nước sẽ dồn về đâu.
Đất cao ráo và đất trũng khác nhau thế nào khi làm mộ?
Đất cao ráo giữ cho phần mộ khô, vững và dễ chăm; đất trũng làm phần mộ ẩm, dễ lún và khó chăm. Bảng dưới đây so sánh theo các điểm một gia đình thường quan tâm.
| Điểm so sánh | Đất cao ráo vừa phải | Đất trũng, nước ngầm cao |
|---|---|---|
| Nước mưa | Thoát đi sau vài giờ | Đọng nhiều ngày, có khi cả mùa |
| Nền mộ | Ổn định, ít lún | Dễ lún, nghiêng, nứt |
| Chăm sóc, thăm viếng | Đi lại thuận tiện quanh năm | Mùa mưa khó vào |
| Xét theo Hình Pháp | Có chỗ cho khí dừng lại | Nước tù, khí khó tụ |
| Cải táng, tu sửa về sau | Thuận lợi | Phức tạp, tốn công |
Chữ "vừa phải" trong bảng có nghĩa của nó. Đất làm mộ không phải càng cao càng tốt. Đỉnh gò trơ trọi, gió thổi bốn bề là thế đất lộ, khí tán. Sườn dốc quá thì nước mưa xói chân mộ. Chỗ đẹp thường là chỗ hơi nhô lên so với xung quanh, phía sau có chỗ tựa, hai bên có thế ôm, phía trước thoáng và thấp dần.
Nước trước mộ và nước dưới mộ khác nhau ra sao?
Nước trước mộ là nước nằm ở khoảng trống phía trước, thấp hơn nền mộ, thuộc về cảnh quan của cục đất; nước dưới mộ là nước ngấm vào chính nền đất đặt mộ. Phong thuỷ coi trọng loại thứ nhất và tránh loại thứ hai.
Trong bốn yếu tố cổ nhân dùng để xét một cuộc đất là long, huyệt, sa, thuỷ, chữ thuỷ chỉ dòng nước và mặt nước bên ngoài: sông, ngòi, ao, hồ, ruộng nước phía trước. Nước ấy chảy chậm, uốn vòng, sáng sủa thì cuộc đất có sinh khí. Minh đường là khoảng trống phía trước mộ, nơi nước và khí hội lại. Minh đường có nước trong, lặng là điều tốt.
Nhầm lẫn thường gặp là nghe "mộ cần có nước" rồi chọn luôn chỗ thấp nhất cạnh ao. Chỗ thấp nhất là nơi nước dồn về, tức là chỗ của nước, không phải chỗ của mộ. Mộ đứng ở chỗ khô để nhìn ra nước. Cái đèn pin đặt đúng chỗ thì soi sáng cả căn phòng, còn thả đèn xuống chậu nước thì hỏng đèn.
Lỡ có đất ở vùng trũng thì nên làm gì?
Gia đình lỡ có đất ở vùng trũng nên làm theo ba hướng: chọn điểm cao nhất trong phần đất mình có, lo đường thoát nước trước khi xây, và mời người có chuyên môn khảo sát tại chỗ trước khi quyết định. Không nên tự tôn nền thật cao rồi coi như xong.
Ở nhiều vùng đồng bằng, cả cánh đồng đều thấp, gia đình không có đồi gò để chọn. Khi đó phép so sánh là so trong phạm vi mình có. Trong một khu nghĩa trang, luôn có dãy cao hơn và dãy thấp hơn, có lô gần mương thoát và lô nằm giữa vũng. Chênh nhau vài gang tay ở đồng bằng đã là khác biệt lớn.
Việc tôn nền, làm rãnh, kè chân là việc kỹ thuật xây dựng, cần người làm nghề tính toán theo từng khu đất. Tôn nền sai cách có thể chặn dòng thoát nước của các mộ bên cạnh, gây mất hoà khí với các gia đình khác. Thầy Vũ Giới xuất thân kỹ sư xây dựng và từng nói: "Phong thuỷ sư chính là kiến trúc sư cổ." Người xem đất phải hiểu công trình, không chỉ hiểu la kinh.
Phong Thuỷ Liên Hoa xem phong thuỷ như việc chữa bệnh cho đất. Thầy Vũ Giới nói: "Phong thuỷ chính là y học dành cho đất đai." Đất có bệnh thì chữa theo bệnh, và có bệnh chữa được, có bệnh chỉ giảm nhẹ được. Với đất trũng làm mộ, phần chữa nằm ở khảo sát và thi công đúng. Còn cách lập cục, đặt hướng cụ thể cho từng ngôi mộ là thủ pháp, phải xem tại chỗ. Lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Khi nào cần mời thầy xem đất âm trạch tại chỗ?
Gia đình cần mời thầy xem đất âm trạch tại chỗ trong bốn trường hợp: mua đất làm khu mộ gia tộc, chọn giữa nhiều lô trong nghĩa trang, đất có dấu hiệu ẩm ướt hoặc từng ngập, và trước khi cải táng về nơi mới. Những trường hợp này sai một lần thì sửa rất tốn kém.
Trước buổi khảo sát, gia đình nên chuẩn bị sẵn:
- Giấy tờ, sơ đồ lô đất và quy định của nghĩa trang về kích thước, hướng, chiều cao xây dựng.
- Ảnh chụp khu đất vào mùa mưa nếu có.
- Thông tin về mương, ao, đường thoát nước quanh khu đất.
- Mong muốn của gia đình: mộ đơn hay khu mộ nhiều phần, địa táng hay cát táng.
Một buổi khảo sát đúng nghề bắt đầu bằng việc đi bộ một vòng quanh khu đất, nhìn thế đất từ xa tới gần, rồi mới đặt la kinh. Người xem chỉ đứng một chỗ đo hướng rồi kết luận thì gia đình nên hỏi thêm về thế đất và đường nước.
Bài này nêu nguyên tắc chung. Mỗi cuộc đất có thế riêng, nên kết luận cuối cùng cho một khu đất cụ thể phải dựa trên khảo sát thực địa. Việc an táng còn phải theo quy hoạch và quy định của địa phương.
Tóm lại: xem đất âm trạch, khô ráo đi trước, hướng đi sau. Mộ đứng ở chỗ khô để nhìn ra nước, không nằm trong nước. Hiểu vậy là đủ!
— Vũ Giới —
Phong Thuỷ Liên Hoa biên soạn.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến để làm quen với 24 sơn hướng trước khi ra thực địa. MIỄN PHÍ.
- Thước Lỗ Ban: tra cung tốt của thước 38,8 cm dùng cho âm phần. MIỄN PHÍ.
- Lập Cục Pháp: đặt la kinh lên sơ đồ khu đất để xem phương vị. MIỄN PHÍ.
Bài liên quan
- Khảo sát đất mộ
- Mời thầy xem đất làm mộ: hồ sơ và câu hỏi
- Phong thuỷ mộ trong nghĩa trang quy hoạch
- Tầm long ứng dụng âm trạch: tìm đất mộ
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới
Các bạn muốn học cách đọc thế đất, xét long, huyệt, sa, thuỷ một cách bài bản có thể tìm hiểu Khóa học Tầm Long Điểm Huyệt – Âm Trạch. Lịch học Thầy báo khi đăng ký. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp
Mộ đặt gần ao, gần sông có tốt không?
Mộ đặt gần ao, gần sông có thể tốt nếu nền mộ cao ráo và mặt nước nằm phía trước, thấp hơn nền mộ. Điều cần tránh là nền mộ bị nước ngấm hoặc ngập theo mùa. Khoảng cách và thế nước cụ thể cần xem tại chỗ.
Đất ruộng chuyển thành đất làm mộ có dùng được không?
Đất ruộng dùng được khi khu đó được phép an táng và có chỗ cao, thoát nước. Ruộng trũng giữ nước quanh năm thì không nên chọn nếu gia đình còn nơi khác. Gia đình nên xem đất vào mùa mưa và hỏi người canh tác lâu năm.
Tôn nền thật cao có giải quyết được đất trũng không?
Tôn nền giúp phần mộ khô hơn nhưng không đổi được thế đất chung của cả khu. Tôn nền còn phải tính đường thoát nước để không làm ngập mộ bên cạnh. Việc này nên có người hiểu xây dựng và phong thuỷ cùng khảo sát.
Xem đất âm trạch qua ảnh, qua bản đồ có đủ không?
Ảnh và bản đồ giúp nhìn thế đất lớn, đường nước, hướng sơ bộ. Ảnh không cho biết đất khô hay ướt, nền cứng hay mềm. Vì vậy xem qua ảnh chỉ là bước sàng lọc, quyết định cuối cùng cần khảo sát thực địa.
Chọn đất làm mộ nên xem tuổi hay xem đất trước?
Nên xem đất trước. Đất khô ráo, có thế tựa và thế ôm là điều kiện đầu tiên. Việc phối hướng mộ với các yếu tố khác được tính sau, trên một cuộc đất đã đạt về hình thế.
