Công thức Mai Hoa của Thiệu Khang Tiết (Thiệu Ung) là cách lập Chánh quái và Biến quái từ Giờ Ngày Tháng Năm âm lịch có ứng triệu lạ. Tài liệu Liên Hoa Độn Pháp đặt công thức này ở phần Phụ trang để người học so sánh với cách lập bản quái kiện của Liên Hoa.
Trả lời nhanh: Công thức Mai Hoa lấy số năm + tháng + ngày làm số Thượng quái, lấy số Thượng quái + số giờ làm số Hạ quái. Số lớn hơn 8 thì chia 8 lấy dư (dư 0 là Khôn). Số hào động chia 6 lấy dư (dư 0 là hào 6). Chánh quái động hào cho ra Biến quái; Mai Hoa không có Hổ quái.
Công thức thiết lập Chánh quái Mai Hoa gồm những bước nào?
Công thức thiết lập Chánh quái Mai Hoa gồm ba phép cộng, dựa trên Giờ Ngày Tháng Năm âm lịch có ứng triệu lạ. Theo tài liệu, họ Thiệu căn cứ vào thời điểm đó, bấm tay suy gẫm là có thể đoán ra việc gì sắp xảy đến. Việc trước tiên là xác định Chánh quái hàm chứa trong Giờ Ngày Tháng Năm đó:
- Lấy số của năm + số của tháng + số của ngày làm số của Thượng quái.
- Lấy số của Thượng quái + số của giờ làm số của Hạ quái.
- Hào động của Chánh quái là tổng số của hai số thượng hạ.
Quy tắc đổi số ra quái và ra hào động
- Số của Thượng quái và Hạ quái đều nhỏ hơn hay bằng 8: hai số đó là tiên thiên quái số, đổi thẳng số ra quái.
- Số của Thượng quái hoặc Hạ quái (hay cả hai) lớn hơn 8: chia số đó cho 8, dư số của phép chia là tiên thiên quái số. Dư số = 0 thì quái đó là quái Khôn.
- Số hào động lớn hơn 6: chia cho 6, dư số là hào động của Chánh quái. Dư số = 0 thì hào 6 động.
- Chánh quái động hào cho ra Biến quái.
Lưu ý khi tính hào động: trong các thí dụ của tài liệu (quẻ hoa mẫu đơn, quẻ đoán mộ, bảng thời thì ngày 25 tháng 4 Tân Mùi), hào động đều khớp với phép lấy số Hạ quái, tức tổng năm + tháng + ngày + giờ, chia cho 6.
Số của năm, tháng, ngày, giờ lấy theo bảng nào?
Số của năm, tháng, ngày, giờ lấy theo ba bản số trong tài liệu. Năm và giờ dùng chung một bản số theo địa chi, tháng có bản số riêng bắt đầu từ Dần, còn ngày thì ngày nào số nấy.
| Số | Năm & giờ | Tháng |
|---|---|---|
| 1 | Tý | Dần |
| 2 | Sửu | Mẹo |
| 3 | Dần | Thìn |
| 4 | Mẹo | Tị |
| 5 | Thìn | Ngọ |
| 6 | Tị | Mùi |
| 7 | Ngọ | Thân |
| 8 | Mùi | Dậu |
| 9 | Thân | Tuất |
| 10 | Dậu | Hợi |
| 11 | Tuất | Tý |
| 12 | Hợi | Sửu |
Bản số ngày: ngày nào số nấy; tháng đủ 30 ngày, tháng thiếu 29 ngày.
Làm sao xác định giờ Tý cho đúng?
Giờ Tý được xác định bằng cách đo bóng mặt trời để tìm giờ chính Ngọ, rồi suy ngược ra. Thuật số gia dựng cây nêu để quan sát bóng: buổi sáng bóng nêu ở đằng Tây, buổi chiều bóng nêu ở đằng Đông. Lúc bóng nêu đổi chiều là chính Ngọ.
- Bấm đồng hồ tại thời điểm bóng nêu đổi chiều, giả dụ 11 giờ.
- Một giờ địa chi bằng 2 giờ đồng hồ, nên giờ Ngọ là từ trước đến sau chính Ngọ một giờ, tức từ 11 giờ đến 13 giờ.
- Suy ra giờ Tý trong khoảng từ 23 giờ đêm hôm trước đến 1 giờ sáng hôm sau theo giờ đồng hồ.
- Từ giờ Tý tính được đủ 12 giờ địa chi trong ngày.
Giờ số 1 là Tý, 2 Sửu, 3 Dần, 4 Mẹo, 5 Thìn, 6 Tị, 7 Ngọ, 8 Mùi, 9 Thân, 10 Dậu, 11 Tuất, 12 Hợi.
Ghi chú của tài liệu: giờ địa chi thay đổi theo vùng và mùa, nên từng mùa phải đo bóng. Thuật số gia đến một nơi nên cẩn trọng lấy giờ chính Ngọ tại nơi đó để suy ra giờ Tý đầu ngày, không ước đoán giờ. Sai giờ thì Chánh quái không biểu thị được dịch triệu của Giờ Ngày Tháng Năm đó. Sự xảy ở phút lẻ dưới 15 có thể còn trong khung giờ trước. Mỗi ngày nên làm bảng thời thì Mai Hoa đủ Chánh, Hổ, Biến để theo dõi ứng triệu lạ trong ngày.
Thí dụ quẻ hoa mẫu đơn bị ngựa dẫm nát
Quẻ hoa mẫu đơn là thí dụ kinh điển của công thức Mai Hoa. Giờ Mão ngày 16 tháng 3 năm Tỵ, Thiệu Ung đến chơi nhà bạn có vườn mẫu đơn đang nở rộ. Ông khách đi cùng hỏi: "Hoa tươi đẹp như thế này có số định chăng?". Thiệu đáp: "Bất luận cái gì đều có số cả, hễ có hỏi là xem quẻ được ngay", rồi bấm tay và phán: "Trưa mai sẽ bị ngựa xéo nát mất". Quả nhiên giờ Ngọ hôm sau có vị quan to đi ngang, xuống xe buộc ngựa thưởng hoa, ngựa cắn nhau đứt dây chạy loạn xéo nát vườn hoa.
Lập quẻ theo công thức
Giờ Mão ngày 16 tháng 3 năm Tỵ cho ra trình thức Chánh quái – Biến quái: Chánh quái Thiên Phong Cấu (Kiền trên, Tốn dưới) động hào 5, biến ra Hỏa Phong Đỉnh (Ly trên, Tốn dưới). Tính theo bản số: năm Tỵ 6 + tháng 3 + ngày 16 = 25, chia 8 dư 1 là Kiền; 25 + giờ Mão 4 = 29, chia 8 dư 5 là Tốn; 29 chia 6 dư 5 là hào 5 động.
Mai Hoa phân biệt thể dụng: dụng là quái có hào động, quái không có hào động là thể. Chánh quái Thiên Phong Cấu động hào 5 nên là Tốn thể, Kiền dụng.
Luận theo ngũ hành bát quái
- Về ngũ hành: Kiền hành Kim, Tốn hành Mộc, Ly hành Hỏa.
- Về bát quái vạn vật: Kiền là con ngựa tốt, Tốn là cây to, Ly màu đỏ nên suy ra hoa đỏ.
- Về bát quái thời: Tốn ứng Thìn Tị, Kiền ứng Tuất Hợi, Ly ứng Ngọ.
Tài liệu nhận xét: bỏ qua luận sự của Thiệu Khang Tiết, cùng quẻ này theo lý ngũ hành Chánh quái "kim khắc mộc, mộc chiết", lý ngũ hành Biến quái "mộc sanh hỏa, mộc tiêu" thì cũng luận được vườn hoa bị chặt đốn, hoặc vườn hoa trồng trên đất sắt nên tiêu.
Mai Hoa khác bản quái kiện Liên Hoa ở điểm nào?
Mai Hoa của Thiệu Khang Tiết chỉ có một trình thức Chánh quái – Biến quái, không có Hổ quái. Nhận định của tài liệu: Mai Hoa nghèo nàn dữ liệu nên thiếu thông tin luận sự, cùng một quẻ có thể luận ra nhiều sự khác nhau. Bản quái kiện Liên Hoa thì đủ Chánh quái, Hổ quái, Biến quái trên nhiều không thời.
Cuối phần này, tài liệu ghi câu sấm Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm "Thân Dậu niên lai kiến thái bình" kèm chu kỳ 12 năm với các cặp năm Thân Dậu 1944–1945, 1956–1957, 1968–1969 đều đặt dấu hỏi, và ghi chú "kiến chiến tranh".
Muốn có bản quái kiện đủ Chánh, Hổ, Biến của một Giờ Ngày Tháng Năm, người học có thể dùng phần mềm Liên Hoa Độn Pháp để độn tự động.
Câu hỏi thường gặp
Số Thượng quái lớn hơn 8 thì đổi ra quái thế nào?
Chia số đó cho 8, lấy dư số làm tiên thiên quái số. Nếu dư số bằng 0 thì quái đó là Khôn.
Giờ Tý tính theo đồng hồ là mấy giờ?
Theo tài liệu, giờ Ngọ ứng với khoảng 11 giờ đến 13 giờ đồng hồ, suy ra giờ Tý từ 23 giờ đêm hôm trước đến 1 giờ sáng hôm sau. Giờ địa chi thay đổi theo vùng và mùa nên phải đo bóng nêu tại chỗ để lấy chính Ngọ.
Vì sao tài liệu cho rằng Mai Hoa thiếu thông tin luận sự?
Vì Mai Hoa chỉ có Chánh quái và Biến quái, không có Hổ quái. Dữ liệu ít nên cùng một quẻ hoa mẫu đơn có thể luận ra ngựa xéo, chặt đốn hoặc đất sắt làm hoa tiêu.
Chuỗi bài Học Liên Hoa Độn: ← Bài trước: Luận sự đan cử 8: nữ tuổi Ất Mùi được quẻ P6 – T7 · Mục lục chuyên mục · Bài sau: Dụng Mai Hoa trong Liên Hoa: đoán sự theo tượng quái →
Biên soạn theo tài liệu Liên Hoa Độn Pháp (Nguyên K chế tác) – Phong Thuỷ Liên Hoa.
