Hổ quái, hào động và Biến quái là ba việc tiếp theo sau khi có Chánh quái trong Liên Hoa Độn Pháp: Hổ quái lấy từ 4 hào bên trong Chánh quái, hào động tính từ tổng số P + T, và Biến quái là Chánh quái sau khi hào động đổi âm dương. Bài này trình bày từng công thức, thí dụ Lôi Thuỷ Giải và định lý TA quái – SỰ quái.
Trả lời nhanh: Hổ quái lấy hào 5-4-3 của Chánh quái làm hào 6-5-4, hào 4-3-2 làm hào 3-2-1. Hào động là tổng P + T; tổng lớn hơn 6 thì chia 6 lấy dư số, dư 0 là hào 6. Hào động đổi âm thành dương hoặc ngược lại, cho ra Biến quái. Đơn quái chứa hào động là SỰ quái, đơn quái không có hào động là TA quái.
Hổ quái là gì và lập thế nào?
Hổ quái là một quái lục hào sanh ra từ 4 hào bên trong của Chánh quái. Công thức thiết lập Hổ quái gồm hai bước:
- Lấy hào [5 4 3] của Chánh quái đem làm hào [6 5 4] của thượng Hổ quái.
- Lấy hào [4 3 2] của Chánh quái đem làm hào [3 2 1] của hạ Hổ quái.
Thí dụ với Chánh quái Lôi Thuỷ Giải thì Hổ quái của nó là quái Thuỷ Hoả Ký Tế.

Một Chánh quái luôn luôn có một Hổ quái, tạo ra bằng cách ghép hào theo công thức trên. Tài liệu nhắc nguyên lý thành quái: cứ mỗi ba hào liên tiếp cấu hợp thành quái, tức ba hào [1 2 3] thành quái, ba hào [2 3 4] thành quái, ba hào [3 4 5] thành quái, ba hào [4 5 6] thành quái; Hổ quái đã sinh ra theo nguyên lý này.
Tìm hào động của Chánh quái thế nào?
Hào động của Chánh quái lấy theo tổng số thăm trên hai tay phải, trái: P + T = X. Chánh quái sanh ra từ cái tâm động của người cầu sự nên Chánh quái luôn trong tình trạng động hào. Sự động làm biến đổi một hào của Chánh quái từ dương thành âm hoặc từ âm thành dương, tức từ vạch liền thành vạch đứt hay ngược lại.
- Số X nhỏ hơn hoặc bằng 6 thì hào mang số đó bị động.
- Số X lớn hơn 6 thì chia X cho 6; dư số của phép chia là hào số bị động. Trường hợp dư số bằng 0 thì hào số 6 của Chánh quái bị động.
Biến quái được lập ra sao?
Biến quái là quái có được khi hào động của Chánh quái đổi âm dương; đơn quái chứa hào động biến đổi, đơn quái kia giữ nguyên. Tài liệu đưa hai thí dụ cùng Chánh quái Lôi Thuỷ Giải.
Thí dụ 1: P = 4, T = 6, động hào 4 – Biến quái Địa Thuỷ Sư
Tổng P + T = 10 lớn hơn 6 nên chia 10 cho 6, dư 4: hào số 4 của Lôi Thuỷ Giải bị động. Hào 4 thuộc thượng quái Chấn ☳, đang dương (vạch liền) bị động phải biến sang âm (vạch đứt), khiến Chấn ☳ biến thành Khôn ☷.

Thượng Chấn động biến thành Khôn, hạ Khảm không động hào nên Khảm bất biến. Quái Khôn thượng, Khảm hạ là Biến quái, tên là Địa Thuỷ Sư.
Thí dụ 2: P = 12, T = 38, động hào 2 – Biến quái Lôi Địa Dự
Tổng P + T = 50 lớn hơn 6 nên chia 50 cho 6, dư 2: hào số 2 của Lôi Thuỷ Giải bị động. Hào 2 thuộc hạ quái Khảm ☵, đang dương bị động phải biến thành âm, khiến Khảm ☵ biến thành Khôn ☷.

Hạ Chánh động làm hạ Khảm biến ra hạ Khôn của Biến quái; thượng Chánh tức thượng Chấn bất biến, giữ làm phần thượng của Biến quái. Biến quái của thí dụ này tên là Lôi Địa Dự.
Cùng một Chánh quái Lôi Thuỷ Giải (4/6) mà cho ra hai Biến quái khác nhau (Địa Thuỷ Sư, Lôi Địa Dự) là do tổng số P + T khác nhau cho ra hào động khác nhau. Lưu ý: thượng Chánh quái động thì hạ Chánh quái và hạ Biến quái cùng chung một đơn quái; hạ Chánh quái động thì thượng Chánh quái và thượng Biến quái cùng chung một đơn quái.
Phương trình thức Chánh – Hổ – Biến là gì?
Phương trình thức Chánh – Hổ – Biến là ba quái lục hào Chánh quái, Hổ quái, Biến quái đặt thành hàng ngang theo thứ tự từ trái sang phải. Với thí dụ P = 4, T = 6, Chánh quái Lôi Thuỷ Giải động hào 4, phương trình thức là Lôi Thuỷ Giải – Thuỷ Hoả Ký Tế – Địa Thuỷ Sư:

Với thí dụ P = 12, T = 38, Chánh quái Lôi Thuỷ Giải động hào 2, phương trình thức là Lôi Thuỷ Giải – Thuỷ Hoả Ký Tế – Lôi Địa Dự:

Từ hai số thăm trên hai tay, thuật số gia diễn dịch ra phương trình thức Chánh – Hổ – Biến biểu thị TA (người cầu sự) với cái SỰ mà TA mưu cầu. Phương trình thức có tới 6 đơn quái, nên câu hỏi đặt ra là đơn quái nào biểu thị TA, đơn quái nào biểu thị SỰ.
Đơn quái nào là TA quái, đơn quái nào là SỰ quái?
Định lý của Liên Hoa Độn Pháp: TA quái là đơn quái không có hào bị động; SỰ quái là đơn quái có chứa hào bị động.
Với Chánh quái Lôi Thuỷ Giải động hào 4, thượng quái Chấn bị động hào nên Chấn là SỰ quái; hạ quái Khảm không có hào bị động nên Khảm là TA quái. Phát biểu gọn: Khảm TA, Chấn SỰ.

Với Chánh quái Lôi Thuỷ Giải động hào 2, hạ quái Khảm bị động hào nên Khảm là SỰ quái; thượng quái Chấn không bị động hào nên Chấn là TA quái. Phát biểu gọn: Chấn TA, Khảm SỰ.

Thiết lập xong phương trình thức Chánh – Hổ – Biến thì tiếp đến là phổ quái lên Không thời. Muốn kiểm tra phép tính hào động và Biến quái, có thể nhập số vào phần mềm Liên Hoa Độn Pháp để độn tự động bản quái kiện.
Câu hỏi thường gặp
Hổ quái có phụ thuộc vào hào động không?
Không. Hổ quái chỉ lấy từ 4 hào bên trong (hào 2 đến 5) của Chánh quái, nên một Chánh quái luôn có một Hổ quái cố định. Trong tài liệu, Lôi Thuỷ Giải dù động hào 4 hay hào 2 đều có Hổ quái Thuỷ Hoả Ký Tế.
Tổng P + T chia hết cho 6 thì động hào mấy?
Tổng P + T chia cho 6 dư 0 thì hào số 6 của Chánh quái bị động.
Vì sao cùng Chánh quái Lôi Thuỷ Giải mà TA quái khác nhau?
Vì hào động khác nhau. Động hào 4 thì thượng Chấn chứa hào động nên là SỰ, Khảm là TA; động hào 2 thì hạ Khảm chứa hào động nên là SỰ, Chấn là TA.
Chuỗi bài Học Liên Hoa Độn: ← Bài trước: Bước 2: thiết lập Chánh quái từ số tay Phải – tay Trái · Mục lục chuyên mục · Bài sau: Bước 3: phối Chánh – Hổ – Biến vào Không thời, Không thời sự tiên đề →
Biên soạn theo tài liệu Liên Hoa Độn Pháp (Nguyên K chế tác) – Phong Thuỷ Liên Hoa.








