Địa Lý Ngũ Quyết
地理五訣 (全龍圖 · 凶龍 · 吉龍 · 左旋右旋論 · 騎龍訣)
Tác giả: Triệu Đình Đống 趙廷棟 (tự Ngọc Tài 玉材, hiệu Cửu Phong 九峰, người Từ Châu, Bắc Trực Lệ, đời Thanh) soạn · con Triệu Bạch 趙白, Triệu Mộng Lân 趙夢麟 hiệu đính · học trò Vương Dung Bật 王庸弼, Trương Hợp Chương 張合章 cùng soạn
Bản gốc: Địa Lý Ngũ Quyết 地理五訣, tám quyển, bản khắc Tảo Diệp Sơn Phòng 埽葉山房 đời Thanh; sách soạn đời Càn Long (khoảng 1786), in chung với Dương Trạch Tam Yếu 陽宅三要 của cùng tác giả.
Bài thứ chín của Địa Lý Ngũ Quyết gồm bốn trang khắc gỗ và hai bài luận ngắn ở giữa quyển hai: toàn long đồ (long từ tổ sơn tới huyệt), đồ long hung, đồ long cát, bài “Tả toàn hữu toàn âm dương long thuỷ luận”, và bài ca Kỵ long quyết (騎龍訣) chỉ cách cưỡi long cho đủ hai mươi bốn long. Kỵ long là thế huyệt nằm ngay trên lưng long đang đi, xưa nay bị coi là khó, nên phần này là chỗ Triệu Cửu Phong tự hào nhất trong quyển.
Trả lời nhanh: Long hung gồm ngoan long (thô cứng, không khởi phục), phiên hoa long (chân nhánh quay ra sau) và kiếp sát long (rời tổ mất chính mạch); long hung không cần hạ la bàn. Long cát phải có thúc khí chân thật và nhập thủ sinh vượng. Về tả toàn hữu toàn, sách nói cùng một long nhìn từ nam là tả toàn, nhìn từ bắc là hữu toàn, nên chỉ cần thuỷ khẩu chỗ kết huyệt hợp phép. Kỵ long quyết: cưỡi long nào thì lập hướng đối diện (Nhâm Tý lập Bính Ngọ, Quý Sửu lập Đinh Mùi…), nước hai bên phải ra đúng phương như suy phương, mộ, mộc dục, tá khố, văn khố, tuyệt vị; hai bên đều hợp là đất thật, một bên hợp thì chỉ phát một phòng.
Toàn long đồ – 全龍圖
Trang đầu vẽ cả một long từ Liêm Trinh làm tổ, từ lâu hạ điện, quá hiệp lưng ong, xuyên trướng, các lớp trướng có cờ trống kho đụn, tới thúc khí, huyệt tinh, nhập thủ và thuỷ khẩu phía trước. Lời ghi giải thích: hình chỉ phác đại khái cả long và chỉ chỗ xuyên trướng, quá hiệp, thiếu tổ, thúc khí, thai tức, nhập thủ cho người mới học dễ biết; vì khổ giấy hẹp nên vẽ thẳng, đừng câu nệ cho rằng long lớn nào cũng thẳng.


Long hung và long cát – 凶龍 · 吉龍
Đồ long hung có ba hình. Ngoan long: thô cứng thẳng, sưng phù cứng đờ, hoàn toàn không khởi phục, táng lầm thì bại tuyệt. Phiên hoa long: chân nhánh quay ra sau, không chút quyến luyến, bạo nghịch ngang trái, táng xong đại hung. Kiếp sát long: rời tổ rồi không thấy chính mạch, mạch bị cắt, khí bị đoạt, là cách đại hung. Sách thêm: long hung nhiều kiểu không vẽ hết; tóm lại thô cứng thẳng, tản mạn không thu, không khởi phục, triền hộ kéo ngược đi đều là hung, không cần hạ la bàn.
Đồ long cát vẽ ba hình: mở trướng nhiều lớp, rút mạch giữa hình chữ “cá” (个); sinh long; thuận long hoành kết. Lời kết: hình long biến hoá khôn lường, khó vẽ hết, nhưng dù hoành long, thuận long hay hồi long, cũng phải thúc khí chân thật, lý khí nhập thủ sinh vượng thì nhất định đại phát.


Nguyên văn – 原文
右圖不過將全龍自起祖至結穴處大概畫出,並指穿帳、過峽、少祖、束氣、胎息、入首之處,以便初學易知。因限於幅,故繪成直圖,不得拘泥大龍必盡端直也。
凶龍圖
頑龍:蠢粗硬直,臃腫頑頓,全無起伏,悞下敗絕。
翻花龍:枝脚向後,全無顧戀,暴逆乖戾,下後大凶。
劫殺龍:離祖之後不見正脈,切脈奪氣,大凶之格。
凶龍多端,難以盡畫,總之蠢粗硬直、散慢不收、全無起伏、纏護向拖者皆是也,不必下羅盤。
吉龍圖
重重開帳个字中抽。
生龍之圖。
順龍橫結圖。
龍形變化莫測,難以盡畫,總之毋論橫龍、順龍、迴龍,必要束氣眞切,入首理氣生旺,定然大發。
左旋右旋陰陽龍水論
地理之道不外陰陽,然陰陽之名亦不止一端。如陽從左邊轉,陰從右路通,此是以水之動而不靜爲陽,象天道之左旋,長生從左倒右順起;以龍之靜而不動爲陰,象地道之右旋,長生從右倒左逆起。然又有左旋陽龍宜配右旋陰水、右旋陰龍宜配左旋陽水之說,恐學者拘泥,故特爲辯明。如庚酉來龍,直往正東行去,兩邊俱有隨龍水,以南面人看,則龍水俱係左旋;以北面人看,則龍水又盡屬右旋。配右旋乎?配左旋乎?總之只要結穴處水口合法,即發富貴,不在乎左旋右旋之問也。
騎龍訣
古人已有騎龍訣,十個九空令人嚇。(古人有十個騎龍九個空,一個不空又怕風之說。)我聞此語哈哈笑,恐是神仙不肯說。不肯說,怎麼樣,弄得人家多顛倒。我今一一說出來,二十四龍個個好。
騎壬子龍立丙午向:入右水出丁合衰方,左水出甲是祿存。
騎癸丑龍立丁未向:入右水出坤爲墓向,左水出巽養向眞。
騎艮寅龍立坤申向:入右水出庚爲沐浴,左水出丁是借庫。
騎甲卯龍立庚酉向:入右水出辛合衰方,左水出丙是祿存。
騎乙辰龍立辛戌向:入右水出乾是絕位,左水出坤是絕方。
騎巽巳龍立乾亥向:入右水出丁爲沐浴,左水出辛爲借庫。
騎丙午龍立壬子向:入右水出癸是衰方,左水出庚爲文庫。
騎丁未龍立癸丑向:入右水出艮是絕位,左水出乾是絕方。
騎坤申龍立艮寅向:入右水出甲爲沐浴,左水出癸爲借庫。
騎庚酉龍立甲卯向:入右水出乙爲衰方,左水出壬爲文庫。
騎辛戌龍立乙辰向:入右水出巽是絕位,左水出艮是絕方。
騎乾亥龍立巽巳向:入右水出丙爲沐浴,左水出乙名借庫。
騎龍穴古人亦論之詳矣,然只說前要官,是後要環抱,忌見空缺,莫使風吹,亦不過老僧常談耳。至於結地之眞假,葬後之禍福,初無一定之訣,使人不疑。蓋水向寸步可以殺人,總不若將理氣之法左右取用,庶萬無一失耳。如兩邊水法皆合,乃是眞結全吉之地;若左合而右不合,則發長不發幼;右合而左不合,則發幼不發長;倘左右皆不合,名爲花假形象,雖好亦不可葬。故凡乾亥、艮寅、巽巳、坤申四隅生向,右邊必交文庫消水,合大小交庫俱得位之法;左邊合絕處逢生、借庫消水之法。壬子、甲卯、丙午、庚酉四正旺向,右邊合惟有衰方可去來之法;左邊合祿存流盡佩金魚之法。乙辰、辛戌、癸丑、丁未四墓向,右邊合小神流入大神位、富取榮華家富貴之法;左邊合三折祿馬上御街之法。青囊經云:富貴貧
賤在水神,又云水是山家血脈精。若果能一一理氣合法,斷無不發之理,救貧老仙豈欺人哉。
Tả toàn hữu toàn: đừng câu nệ – 左旋右旋陰陽龍水論
Đạo địa lý không ngoài âm dương, nhưng tên âm dương có nhiều nghĩa. “Dương từ bên trái chuyển, âm từ đường phải thông” là lấy nước động làm dương, giống đạo trời xoay trái, trường sinh tính thuận; lấy long tĩnh làm âm, giống đạo đất xoay phải, trường sinh tính nghịch. Lại có thuyết long dương tả toàn phải phối nước âm hữu toàn và ngược lại; tác giả sợ người học câu nệ nên biện rõ: long Canh Dậu đi thẳng sang đông, hai bên có nước tuỳ long; người đứng phía nam nhìn thì long và nước đều tả toàn, người đứng phía bắc nhìn thì đều hữu toàn. Vậy phối bên nào? Tóm lại chỉ cần thuỷ khẩu chỗ kết huyệt hợp phép là phát phú quý, không cần hỏi tả toàn hay hữu toàn.

Kỵ long quyết: hai mươi bốn long đều tốt – 騎龍訣
Bài ca mở đầu bằng giọng cười: người xưa có câu “mười huyệt kỵ long chín huyệt không, một huyệt không không lại sợ gió”, nghe thật doạ người. Tác giả cười ha hả, cho rằng thần tiên không chịu nói ra nên làm nhà người ta điên đảo, nay ông nói từng điều một, hai mươi bốn long đều tốt.
Công thức là cưỡi long nào thì lập hướng đối diện, rồi xét nước hai bên. Cưỡi Nhâm Tý lập Bính Ngọ: nước phải ra Đinh hợp suy phương, nước trái ra Giáp là lộc tồn. Cưỡi Quý Sửu lập Đinh Mùi: phải ra Khôn là mộ hướng, trái ra Tốn là dưỡng hướng. Cưỡi Cấn Dần lập Khôn Thân: phải ra Canh là mộc dục, trái ra Đinh là tá khố. Cưỡi Giáp Mão lập Canh Dậu: phải ra Tân hợp suy phương, trái ra Bính là lộc tồn. Cưỡi Ất Thìn lập Tân Tuất: phải ra Càn, trái ra Khôn đều là tuyệt vị. Sáu cặp còn lại theo đúng cách ấy (xem bảng).
Lời bàn sau bài ca: người xưa bàn kỵ long kỹ rồi, nhưng chỉ nói trước cần quan, sau cần ôm, kỵ trống khuyết, đừng để gió thổi, chẳng qua là lời sư già nói mãi; còn đất thật hay giả, táng xong hoạ phúc thì không có quyết định. Nước và hướng sai một tấc có thể giết người, nên phải dùng lý khí xét cả hai bên. Hai bên nước đều hợp là đất thật toàn cát; trái hợp phải không thì phát trưởng không phát út; phải hợp trái không thì phát út không phát trưởng; hai bên đều không hợp gọi là hình tượng hoa giả, đẹp mấy cũng không được táng. Bốn hướng sinh ở bốn góc (Càn Hợi, Cấn Dần, Tốn Tỵ, Khôn Thân) thì bên phải phải giao văn khố mà tiêu nước, bên trái hợp phép tuyệt xứ phùng sinh, tá khố tiêu thuỷ. Bốn hướng vượng chính (Nhâm Tý, Giáp Mão, Bính Ngọ, Canh Dậu) thì bên phải hợp “chỉ có suy phương được đi về”, bên trái hợp “lộc tồn chảy hết đeo cá vàng”. Bốn hướng mộ (Ất Thìn, Tân Tuất, Quý Sửu, Đinh Mùi) thì bên phải hợp “tiểu thần chảy vào đại thần vị”, bên trái hợp “tam chiết lộc mã lên ngự nhai”. Thanh Nang Kinh nói: giàu sang nghèo hèn ở thuỷ thần; nước là huyết mạch của núi.


Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa
Thầy Vũ Giới thấy hai điểm đáng học ở bài này. Lời biện tả toàn hữu toàn rất thực tế: nhiều người học Tam Hợp rối vì các thuyết long dương phối thuỷ âm, trong khi chiều xoay phụ thuộc chỗ đứng nhìn; quay về điểm gốc là thuỷ khẩu chỗ kết huyệt thì gọn. Còn Kỵ long quyết thực chất là đem phép lập hướng theo thuỷ khẩu của các quyển sau áp vào thế kỵ long, và tách nước hai bên để đoán phòng nào phát. Muốn dùng được phải thuộc mười hai thuỷ khẩu ở quyển bảy; đọc riêng bảng này thì dễ hiểu lầm là cứ cưỡi long lập hướng đối diện là tốt.


Tóm lại
Bài này cho người học bức tranh toàn long từ tổ tới huyệt, ba loại long hung không cần đo, điều kiện của long cát, lời khuyên đừng câu nệ tả toàn hữu toàn, và Kỵ long quyết với công thức cưỡi long lập hướng đối diện, xét nước hai bên: hai bên đều hợp là đất thật, một bên hợp thì phát một phòng.
Bài sau: Địa Lý Ngũ Quyết (10): Mười hai long lý khí, chi long can long và long kết Thành Đô.
Bài trước: Địa Lý Ngũ Quyết (8): Bốn cục long sinh vượng tử tuyệt, mười hai đồ long nhập thủ.
Nguồn: Địa Lý Ngũ Quyết (地理五訣), Triệu Đình Đống soạn, bản khắc Tảo Diệp Sơn Phòng đời Thanh: quyển hai, Toàn long đồ, Hung long đồ, Cát long đồ, Tả toàn hữu toàn âm dương long thuỷ luận, Kỵ long quyết (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
- Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
- Mục lục Địa Lý Ngũ Quyết 地理五訣
- Kệ sách Tam Hợp trong Kho Sách Quý
- Địa Lý Đại Thành 地理大成
- La Kinh Thấu Giải 羅經透解
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Kỵ long là gì? – 騎龍
Là thế huyệt nằm trên lưng long đang đi chứ không ở cuối long; người xưa nói “mười kỵ long chín huyệt không”.
Cưỡi long Nhâm Tý lập hướng gì? – 騎壬子龍
Lập Bính Ngọ; nước bên phải ra Đinh (suy phương), nước bên trái ra Giáp (lộc tồn).
Nước một bên hợp, một bên không thì sao? – 左合右不合
Bên trái hợp thì phát trưởng phòng, bên phải hợp thì phát út phòng; hai bên đều không hợp là hoa giả, không được táng.
Long hung có cần đo la bàn không? – 凶龍
Không; sách nói long thô cứng, tản mạn, không khởi phục, triền hộ kéo ngược thì không cần hạ la bàn.
Tả toàn hữu toàn có quan trọng không? – 左旋右旋
Theo Triệu Cửu Phong thì không cần câu nệ, vì cùng một long nhìn từ hai phía cho hai chiều xoay ngược nhau; quan trọng là thuỷ khẩu hợp phép.









