Dương Trạch Đại Thành
陽宅大成 (選時造命 卷二 · 化曜 · 箕疇秘吉 · 月日時疇 · 經星 · 暗金伏斷)
Tác giả: Nguỵ Thanh Giang (魏青江, hiệu Thanh Giang Tử 青江子, người Kinh Hương 荊鄉, đời Thanh); con là Nguỵ Minh Nghĩa (明義, tự Khảo Đình 考庭) biên
Bản gốc: bản khắc đời Thanh, Càn Long năm thứ 6 Tân Dậu (1741), 16 tập.
Đây là bài khép quyển 2 phần Tuyển Thời Tạo Mệnh. Sau ba kỳ và hai sao Tôn Đế (bài 84), sách còn mấy mục cuối: bí quyết cửu tinh (箕疇秘吉), cửu tinh theo tháng, ngày, giờ (月疇, 日疇, 時疇), kinh tinh theo trời (經星隨天), kinh tinh trực năm, trực tháng, giờ theo ngày (直年經星, 直月經星, 時經從日), và cuối cùng là ám kim phục đoạn (暗金伏斷). Bài này dịch những đoạn luận chính, tóm các bảng số dài, và giảng cách dùng.
Trả lời nhanh: Cuối quyển 2, Nguỵ Thanh Giang thêm hai hệ sao nữa cho việc chọn giờ. Hệ thứ nhất là chín sao tử bạch (nhất bạch đến cửu tử) theo năm, tháng, ngày, giờ: sách bác lối chia dương độn, âm độn theo đông chí hạ chí, cho rằng sao giờ "đi theo tháng", chỉ chia ba nhóm ngày: Tý Ngọ Mão Dậu giờ Tý khởi nhất bạch, Thìn Tuất Sửu Mùi khởi tứ lục, Dần Thân Tỵ Hợi khởi thất xích; sao nào phạm thì lấy sao khắc nó tới đúng giờ, đúng phương để chế, riêng ngũ hoàng, nhị hắc không dùng. Hệ thứ hai là hai mươi tám kinh tinh (tú) trực năm, tháng, ngày, giờ theo vòng bảy nguyên 420 năm. Mục ám kim phục đoạn thì sách bác thuyết đương thời lấy chi ngày gán tú, chỉ nhận tính theo giờ.
Thầy Vũ Giới giảng: "Cuối mỗi quyển chọn ngày thường là chỗ các thầy xưa cãi nhau nhiều nhất. Đọc đoạn này, cái quý không phải con số trong bảng mà là thái độ của tác giả: ông thử, ông thấy không nghiệm thì ông bỏ, và ông nói thẳng là bỏ."
Bí quyết cửu tinh: Thái Tuế một sao không được phạm – 箕疇秘吉
太歲一星不可犯。如一白直年入中宮,就以一白為太歲,屬水。凡一白所到,即太歲所居之方,犯之大凶。要知受病被害在何人,以宅墓坐向方隅所值八卦,加來九星定之,非詳天干地支以決人事。
Dịch: Một sao Thái Tuế không được phạm. Như năm nhất bạch trực niên vào trung cung, thì lấy nhất bạch làm Thái Tuế, thuộc Thuỷ. Phàm chỗ nhất bạch tới chính là phương Thái Tuế ở, phạm thì đại hung. Muốn biết ai trong nhà chịu bệnh, chịu hại, thì lấy quẻ của toạ hướng, góc phương nhà hay mộ, cộng với cửu tinh bay tới mà định, chứ không phải xét can chi để đoán việc người.
Sách cho ví dụ: "如上元甲寅五黃太歲,三月到坎,土入水鄉,水受土剋,壬子癸命、申辰命被災,中男腎病,倣此例推" (như năm Giáp Dần thượng nguyên, ngũ hoàng là Thái Tuế, tháng ba tới Khảm: Thổ vào đất Thuỷ, Thuỷ bị Thổ khắc, người mệnh Nhâm Tý Quý, mệnh Thân Thìn gặp tai, con trai giữa bệnh thận; theo lệ ấy mà suy).

Giảng: Điểm mới của đoạn này là lấy sao trực niên trong cửu tinh làm "Thái Tuế" thay vì chỉ lấy chi năm. Chỗ sao ấy bay tới trong tháng là chỗ kỵ động. Người trong nhà ứng với quẻ: Khảm là con trai giữa, Thuỷ ứng thận. Em giữ nguyên lời sách để người học biết cách cổ nhân suy; Phong Thuỷ Liên Hoa không dùng đoạn này để đoán bệnh, việc sức khoẻ phải đi khám.
Cửu tinh theo tháng – 月疇
Mục cửu tinh tháng dài sáu trang, xét từng sao tới từng cung, mỗi cung chia thượng, trung, hạ tuần. Mở đầu: "到歲德、德合本位不忌,但要分上中下三旬取用" (tới được bản vị Tuế Đức, Đức Hợp thì không kỵ, nhưng phải chia ba tuần thượng, trung, hạ mà dùng). Vài dòng tiêu biểu:
六白到兌吉,到坎及中宮全吉……到艮,中旬金土相生,下旬水生木,皆吉;上旬丑戌相刑,不利。……七赤到坎,生水得令有氣,全吉;到艮,少婦來少男之宮,倉吉,催生貴子。……八白到兌,少男少女相配,全吉,中旬催丁更速。……九紫到坤全吉,中旬午火生坤土,大吉。
Dịch: Lục bạch tới Đoài thì tốt, tới Khảm và trung cung thì hoàn toàn tốt… Tới Cấn: trung tuần Kim Thổ tương sinh, hạ tuần Thuỷ sinh Mộc, đều tốt; thượng tuần Sửu Tuất tương hình, bất lợi… Thất xích tới Khảm: sinh Thuỷ, đắc lệnh có khí, hoàn toàn tốt; tới Cấn: thiếu phụ về cung thiếu nam, kho lẫm tốt, giục sinh quý tử… Bát bạch tới Đoài: thiếu nam thiếu nữ phối nhau, hoàn toàn tốt, trung tuần giục thêm đinh càng nhanh… Cửu tử tới Khôn hoàn toàn tốt, trung tuần Ngọ Hoả sinh Khôn Thổ, đại cát.

Cuối mục là đoạn can chi hợp: "子與丑合土,寅與亥合木,卯與戌合火,辰與酉合金,巳與申合水,午與未日月合,為陽配陰也" (Tý hợp Sửu thành Thổ, Dần hợp Hợi thành Mộc, Mão hợp Tuất thành Hoả, Thìn hợp Dậu thành Kim, Tỵ hợp Thân thành Thuỷ, Ngọ hợp Mùi là mặt trời mặt trăng hợp; ấy là dương phối âm), dùng để xét tuần nào hợp, tuần nào hình.
Giảng: Cách chia tuần cho thấy sách không xét sao tháng một cách thô: cùng một sao tới cùng một cung, tuần này tốt tuần kia xấu, vì chi của tuần hợp hay hình với cung ấy. Người dùng phải biết tháng ấy tuần nào ứng chi nào, nên phép này đi liền với lịch tháng của năm đang làm.
Cửu tinh theo ngày – 日疇
日疇從乎年疇,遡自唐堯上元甲子,歷年歷月逐日算來……上中下三元甲子,一四七循環輪流。
Dịch: Sao ngày theo sao năm, tính ngược về tận Giáp Tý thượng nguyên đời Đường Nghiêu, qua từng năm từng tháng mà đếm từng ngày… Giáp Tý của ba nguyên thượng, trung, hạ lần lượt là nhất, tứ, thất, xoay vòng.
Sách đặt mốc: Giáp Tý thượng nguyên kéo tới ngày Quý Hợi mười bốn tháng mười năm Càn Long thứ 8 (1743) là tròn một nguyên sáu mươi năm, "凡二萬三千四百日" (tổng cộng hai vạn ba nghìn bốn trăm ngày); năm Càn Long thứ 9 Giáp Tý (1744) vào trung nguyên. Ngày Giáp Tý mười lăm tháng mười một năm ấy trực thất xích, Giáp Tý mười lăm tháng chạp trực nhất bạch, Giáp Tý mười sáu tháng hai năm sau trực tứ lục. Kèm theo là bảng nhiều năm ghi ngày Giáp Tý nào khởi sao gì, và lời dặn "萬億年月倣此逐日逆布" (muôn vạn năm tháng cứ theo đó mà xếp nghịch từng ngày).

Cửu tinh theo giờ – 時疇
諸家遁書以冬至夏至分陽遁陰遁者大非。自古時依月轉,逐月遊遁,不分陰陽,皆逆傳中宮,每宮逐月漸退一位,其實飛加總係順布八方,與月例同也。但月從寅起,而時原從子起。子卯午酉年正月起八白,子卯午酉日子時起一白;丑辰未戌年正月起五黃,丑辰未戌日子時起四綠;寅巳申亥年正月起二黑,寅巳申亥日子時起七赤。
Dịch: Các sách độn lấy đông chí, hạ chí chia dương độn, âm độn là sai lớn. Từ xưa sao giờ theo tháng mà chuyển, mỗi tháng du độn, không chia âm dương, đều truyền nghịch vào trung cung, mỗi tháng lùi một bậc; nhưng thật ra khi bay ra thì vẫn xếp thuận tám phương, giống lệ của tháng. Chỉ khác tháng khởi từ Dần, còn giờ khởi từ Tý. Năm Tý Mão Ngọ Dậu tháng giêng khởi bát bạch, ngày Tý Mão Ngọ Dậu giờ Tý khởi nhất bạch; năm Sửu Thìn Mùi Tuất tháng giêng khởi ngũ hoàng, ngày Sửu Thìn Mùi Tuất giờ Tý khởi tứ lục; năm Dần Tỵ Thân Hợi tháng giêng khởi nhị hắc, ngày Dần Tỵ Thân Hợi giờ Tý khởi thất xích.

Sách giải thích đi nghịch: ngày nhóm thứ ba giờ Tý thất xích, giờ Sửu lục bạch, giờ Dần ngũ hoàng, giờ Mão tứ lục, giờ Thìn tam bích, giờ Tỵ nhị hắc, giờ Ngọ nhất bạch. Rồi nói cách chế: "若日犯火星,則取一白水時以制之。又須看火在何方位" (nếu ngày phạm sao Hoả thì lấy giờ nhất bạch Thuỷ để chế; lại phải xem Hoả ở phương nào).
凡時星布八方,細詳五行生助比和得令則吉,若失位制化得宜,亦轉為吉祥。如犯土取碧綠木星剋制,犯木取六白七赤金星剋制,犯火取一白水星剋制,犯金取九紫火星剋制,犯水取八白土星剋制。獨五黃二黑土星忌用。凡取吉星,必取到時到方,兼合年命。
Dịch: Phàm sao giờ xếp tám phương, xét kỹ ngũ hành sinh, trợ, tỷ hoà, đắc lệnh thì tốt; nếu thất vị mà chế hoá đúng cách cũng chuyển thành tốt. Như phạm Thổ thì lấy sao Mộc tam bích, tứ lục khắc chế; phạm Mộc lấy sao Kim lục bạch, thất xích; phạm Hoả lấy sao Thuỷ nhất bạch; phạm Kim lấy sao Hoả cửu tử; phạm Thuỷ lấy sao Thổ bát bạch. Riêng hai sao Thổ ngũ hoàng, nhị hắc thì kỵ dùng. Phàm lấy sao tốt, phải lấy sao tới đúng giờ, tới đúng phương, lại hợp năm mệnh.

Giảng: Đây là chủ trương riêng của Nguỵ Thanh Giang, khác hẳn phép phổ biến (giờ đi dương độn từ đông chí, âm độn từ hạ chí). Theo ông, sao giờ chỉ phụ thuộc chi ngày, chia ba nhóm như sao tháng chia ba nhóm theo chi năm. Người học nên biết có hai phép, và biết sách này theo phép nào, để khỏi lẫn khi đối chiếu với lịch thông dụng. Phép chế "lấy sao khắc sao" là nguyên lý ngũ hành chung, dùng được cho cả hai phép.
Kinh tinh theo trời – 經星隨天左旋
箕在艮寅,萬物生根基也,南至於尾。尾在寅甲,萬物始生如尾也,南至於心。心在甲卯,萬物始生有華心也,南至於房。房在甲卯,萬物門戶也,至於門則出矣,南至於氐。氐在卯乙,氐,至也,萬物皆至也,南至於亢。亢在乙辰,亢,見也,萬物亢見也,南至於角。角在乙辰,萬物皆有枝格如角也,西至於軫。
Dịch: Tú Cơ ở Cấn Dần, là chỗ muôn vật sinh gốc rễ, phía nam tới Vĩ. Vĩ ở Dần Giáp, muôn vật mới sinh như cái đuôi, phía nam tới Tâm. Tâm ở Giáp Mão, muôn vật mới sinh có lõi hoa, phía nam tới Phòng. Phòng ở Giáp Mão, là cửa ngõ muôn vật, tới cửa thì ra, phía nam tới Đê. Đê ở Mão Ất, Đê là "tới", muôn vật đều tới, phía nam tới Cang. Cang ở Ất Thìn, Cang là "hiện", muôn vật hiện cao, phía nam tới Giác. Giác ở Ất Thìn, muôn vật đều có cành nhánh như sừng, phía tây tới Chẩn.

Giảng: Đoạn này lấy cách giải nghĩa tên hai mươi tám tú theo vòng sinh trưởng của muôn vật (giống lối giải trong Sử ký, Luật thư), rồi đặt mỗi tú vào phương của nó trên hai mươi bốn sơn: Cơ, Vĩ ở Cấn Dần, Tâm, Phòng ở Giáp Mão, Đê, Cang, Giác ở Ất Thìn… Nhờ vậy người chọn giờ đổi được "tú đang trực" thành "phương đang được chiếu".
Kinh tinh trực năm, trực tháng, giờ theo ngày – 直年經星 · 直月經星 · 時經從日
直年經星:上元虛鬼箕畢氐奎翼,中元奎翼虛鬼箕畢氐,下元畢氐奎翼虛鬼箕,四百二十年仍復起。
Dịch: Kinh tinh trực năm: thượng nguyên khởi Hư, Quỷ, Cơ, Tất, Đê, Khuê, Dực; trung nguyên Khuê, Dực, Hư, Quỷ, Cơ, Tất, Đê; hạ nguyên Tất, Đê, Khuê, Dực, Hư, Quỷ, Cơ; bốn trăm hai mươi năm thì khởi lại.
Tiếp theo là mười một trang bảng: mỗi năm Giáp Tý đến Quý Hợi một hàng bảy tú, ví dụ Giáp Tý: Hư, Khuê, Tất, Quỷ, Dực, Đê, Cơ; Ất Sửu: Nguy, Lâu, Sâm, Liễu, Chẩn, Phòng, Đẩu; Bính Dần: Thất, Vị, Chuỷ, Tinh, Giác, Tâm, Ngưu. Bảy cột ứng bảy vòng sáu mươi năm, cộng 420 năm.

Về tú trực tháng, sách lấy tú trực năm làm gốc, ví dụ năm Càn Long thứ 9 ở vòng thứ tư, Giáp Tý tú Quỷ (Kim) trực năm thì tháng giêng tú Tâm (Nguyệt) trực; năm Ất Sửu tú Liễu (Thổ) trực năm thì tháng giêng khởi tú Vị… Sách chê lối đương thời "泥古" (câu nệ sách cũ) khởi tháng giêng theo hành của tú năm một cách máy móc, khiến thứ tự bị đảo. Về tú trực ngày, sách nói lịch thời hiến đã xếp sẵn từng ngày nên không chép. Về tú trực giờ: "時經從日經起子,順挨輪推" (tú giờ lấy tú ngày khởi ở giờ Tý, rồi đếm thuận), ví dụ ngày tú Hư (Nhật) trực thì giờ Tý Hư, giờ Sửu Nguy, giờ Dần Thất, giờ Mão Bích, giờ Thìn Khuê, giờ Tỵ Lâu, giờ Ngọ Vị, giờ Mùi Mão (昴), giờ Thân Tất… Có ngoại lệ nhỏ sách ghi rõ: "參水直日,子時不起畢而起觜" (ngày tú Sâm Thuỷ trực, giờ Tý không khởi Tất mà khởi Chuỷ), vì tú giờ phải đi theo thất chính của tú ngày.
Ám kim phục đoạn – 暗金伏斷
問暗金伏斷日時。曰:年有暗金,月有暗金,日時暗金俱只論時,不論日。彼偽書造執子虛、丑斗、寅室、卯女、辰箕、巳房、午角、未張、申鬼、酉觜、戌胃、亥壁為暗金伏斷日……荒唐且了事,若烏足以持禍福之樞哉。
Dịch: Hỏi về ngày giờ ám kim phục đoạn. Đáp: năm có ám kim, tháng có ám kim; còn ngày giờ thì ám kim chỉ luận theo giờ, không luận theo ngày. Sách nguỵ kia khăng khăng lấy Tý gặp Hư, Sửu gặp Đẩu, Dần gặp Thất, Mão gặp Nữ, Thìn gặp Cơ, Tỵ gặp Phòng, Ngọ gặp Giác, Mùi gặp Trương, Thân gặp Quỷ, Dậu gặp Chuỷ, Tuất gặp Vị, Hợi gặp Bích làm ngày ám kim phục đoạn… thật hoang đường cho xong chuyện, sao đủ để nắm then chốt hoạ phúc.
Sách theo sách Ngọc thược thi (玉鑰匙): khởi theo tú ngày (Nhật ở Hư, Nguyệt ở Quỷ, Hoả ở Cơ, Thuỷ ở Tất, Mộc ở Đê, Kim ở Khuê, Thổ ở Dực), đều đếm thuận từ giờ Tý, để tìm giờ nào tú thuộc Kim tới; ví dụ năm tú Nhật trực thì kỵ giờ Tỵ, ngày tú Phòng thì kỵ giờ Tỵ. Sách bác lối tính hai lần ("一時日而兩宿也,不通": một giờ một ngày mà hai tú, không thông).

Giảng: "Phục đoạn" là tên ngày kỵ quen thuộc trong lịch dân gian (ngày phục đoạn kỵ cưới hỏi, khởi công). Nguỵ Thanh Giang không phủ nhận có ám kim, nhưng chỉ nhận nó ở giờ, và chê bảng gán chi ngày với tú mà nhiều lịch in sẵn. Người dùng lịch ngày nay hay gặp chữ "phục đoạn" ghi trên ngày; đọc đoạn này để biết có thầy xưa không dùng ngày ấy theo cách đó.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Hết quyển 2, người học có trong tay ba hệ: bảng hoá diệu sáu mươi ngày (thất chính tứ dư), cửu tinh năm tháng ngày giờ, và hai mươi tám tú trực năm tháng ngày giờ, cộng ba kỳ và Tôn Đế để cứu giải. Ba hệ này có thể chồng lên nhau rất rối. Phong Thuỷ Liên Hoa khuyên làm theo thứ tự: trước hết loại giờ có sao cừu nạn ở độ chủ (bảng hoá diệu), sau đó xét sao cửu tinh giờ có phạm phương đang động không, cuối cùng mới tìm kỳ tinh hay Đế Tinh để chế phần còn sót. Không nên lấy một hệ phụ để lật lại kết luận của hệ chính.

Và như mọi bài trong bộ này, thứ tự gốc vẫn là hình trước, lý sau, thời sau cùng. Chọn giờ cho đúng là để việc sửa nhà, dựng nhà có trật tự, người làm an tâm. Các đoạn sách nói về bệnh tật là cách cổ nhân suy theo quẻ, không thay việc khám chữa bệnh.
Tóm lại – 總結
- Cửu tinh trực niên vào trung cung làm "Thái Tuế"; chỗ sao ấy bay tới trong tháng là chỗ kỵ động.
- Sao tháng chia ba tuần thượng, trung, hạ, xét hợp hình theo chi của tuần.
- Sao ngày tính từ Giáp Tý tam nguyên, Giáp Tý ba nguyên lần lượt khởi nhất, tứ, thất.
- Sao giờ theo sách này: ngày Tý Mão Ngọ Dậu giờ Tý khởi nhất bạch, ngày Sửu Thìn Mùi Tuất khởi tứ lục, ngày Dần Tỵ Thân Hợi khởi thất xích, đi nghịch; phạm sao nào lấy sao khắc nó tới đúng giờ, đúng phương, trừ ngũ hoàng, nhị hắc.
- Hai mươi tám tú trực năm theo vòng bảy nguyên 420 năm; tú giờ lấy tú ngày khởi giờ Tý rồi đếm thuận.
- Ám kim chỉ luận theo giờ; sách bác bảng gán chi ngày với tú làm ngày phục đoạn.
Bài trước: Dương Trạch Đại Thành (84) – Năm độ chủ, ba kỳ và hai sao Tôn Đế 五主度分 · 三奇 · 尊帝.
Bài sau: Dương Trạch Đại Thành (86) – Tổng luận dụng thần và hình khắc 用神總論 · 刑剋.
Nguồn: Dương Trạch Đại Thành (陽宅大成), phần Tuyển Thời Tạo Mệnh quyển 2, các tờ cuối quyển: 箕疇秘吉, 月疇, 日疇, 時疇, 經星, 直年經星, 直月經星, 時經從日, 暗金伏斷; bản khắc đời Thanh năm Càn Long Tân Dậu (1741), thuộc công cộng. Các bảng số nhiều năm chỉ tóm lược; đoạn chữ mờ ghi dấu ba chấm. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xem phương của từng tú và từng sơn.
- Lập Cục Pháp: lập cục cho căn nhà trước khi xét ngày giờ khởi công.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: đánh dấu phương tu tạo để đối chiếu với sao cửu tinh bay tới.
Bài liên quan – 相關文章
- Kệ sách cổ Tam Hợp trên Kho Sách Quý
- Dương Trạch Đại Thành (77): tổng luận hoá diệu và cách đọc bảng
- Dương Trạch Đại Thành (83): hoá diệu Giáp Dần đến Quý Hợi và tổng kết sáu mươi bảng
- Dương Trạch Đại Thành (84): năm độ chủ, ba kỳ và hai sao Tôn Đế
- Dương Trạch Đại Thành (86): tổng luận dụng thần và hình khắc
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Biết sao giờ khởi từ đâu, tú nào trực năm là phần Thư; chồng ba hệ sao cho một gia chủ thật mà không rối, rồi cân với hình thế căn nhà là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Giờ Tý khởi sao gì theo sách này? – 子時起星
Ngày Tý, Mão, Ngọ, Dậu giờ Tý khởi nhất bạch; ngày Sửu, Thìn, Mùi, Tuất khởi tứ lục; ngày Dần, Tỵ, Thân, Hợi khởi thất xích, rồi đi nghịch qua các giờ sau.
Sách có dùng dương độn, âm độn cho sao giờ không? – 陰陽遁
Không. Nguỵ Thanh Giang cho rằng chia dương độn, âm độn theo đông chí, hạ chí là "sai lớn"; sao giờ đi theo tháng, không chia âm dương.
Phạm sao cửu tinh thì chế thế nào? – 制法
Lấy sao khắc nó: phạm Thổ dùng sao Mộc, phạm Mộc dùng sao Kim, phạm Hoả dùng nhất bạch, phạm Kim dùng cửu tử, phạm Thuỷ dùng bát bạch; không dùng ngũ hoàng, nhị hắc. Sao chế phải tới đúng giờ, đúng phương và hợp năm mệnh.
Kinh tinh trực năm quay vòng bao lâu? – 直年經星
Bốn trăm hai mươi năm, tức bảy vòng sáu mươi năm; thượng nguyên khởi Hư, Quỷ, Cơ, Tất, Đê, Khuê, Dực.
Ngày phục đoạn trên lịch có nên tránh không? – 伏斷
Sách này bác bảng gán chi ngày với tú làm ngày phục đoạn, chỉ nhận ám kim theo giờ. Theo Phong Thuỷ Liên Hoa, việc tránh hay không còn tuỳ hệ chọn ngày người làm nghề đang theo, và luôn đứng sau việc xem hình thế.









