Giao nha, quan toả là hai cái tên của cùng một điều mà người học tầm long phải nhìn ra trước khi bàn đến huyệt: cửa nước có khoá hay không. Trên các nhóm học có một bài viết ngắn mà rất chắc: chỗ giao nha, còn gọi là quan toả, chính là thuỷ khẩu của một vùng; cốt lõi không nằm ở dòng nước, mà ở một chữ "khoá". Hai bên sa sơn đan cài như răng chó, ôm nhau nhiều lớp, khiến nước ra phải quanh co, không thấy chỗ đi. Miệng đóng thì khí tụ, khí tụ thì cục thành. Cũng trên nhóm ấy có ảnh một hồ chứa giữa núi rừng nhìn từ trên cao, kèm câu hỏi: bạn có thấy báu vật ở đâu không?
Bài này giảng lại ý ấy theo Hình Pháp Liên Hoa: giao nha là gì, vì sao thuỷ khẩu phải có khoá, những thứ gì làm nên cái khoá, và cách tự đọc thuỷ khẩu của một hồ, một thung lũng, một khu đất.
Chữ "Giao nha" và "Quan toả" nghĩa là gì?
Giao nha: giao là đan vào nhau, nha là răng. Giao nha là hình hai hàm răng cài khớp: núi bên này thò ra, núi bên kia thò vào, so le như răng. Nước muốn đi ra phải lách qua từng chiếc răng ấy.
Quan toả: quan là cửa ải, toả là ổ khoá. Quan toả là cái cửa ải có khoá, như cổng thành có then cài. Người xưa ví thuỷ khẩu như cửa ngõ của một vùng: cửa mở toang thì của trong nhà trôi ra hết, cửa có then cài thì giữ được.
Hai tên gọi nói cùng một điều: chỗ nước của một cục đất chảy ra phải được thu hẹp, cài chặt, làm chậm. Đó là thuỷ khẩu có tình.
Thầy Vũ Giới giảng: "Xem đất, trước hỏi nước đến từ đâu, sau hỏi nước đi về đâu. Nước đi mà có khoá thì khí ở lại. Nước đi mà mở toang thì có gì cũng trôi theo."
Vì sao cốt của thuỷ khẩu là chữ "khoá"?
Nhiều người học nghĩ thuỷ khẩu là chuyện của dòng nước: nước to hay nhỏ, trong hay đục. Thực ra, cái quyết định là hình của hai bờ ở cửa ra. Cùng một dòng nước, chảy qua cửa rộng thì xả, chảy qua cửa hẹp có răng cài thì chậm, quẩn, tụ.
Lý do nằm ở nguyên tắc gốc: khí "chạy như nước – xoắn như gió". Khí trong một cục đất đi theo nước, theo gió. Nước ra thẳng, gió thổi xuyên, thì khí cũng ra theo. Nước bị khoá lại, gió bị chặn lại, thì khí phải quẩn trong lòng cục. Đó là tàng phong tụ thủy, gốc của phong thủy.
Theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, khí vận động có đi có về, có thu có tán. Thuỷ khẩu là chỗ quyết định cái "tán" ấy nhanh hay chậm. Khoá chặt thì thu nhiều, tán ít; mở toang thì thu ít, tán nhiều.
/api/public/thu-vien/bai-viet/ho-nuoc-giua-rung-thuy-khau-mwh6fbjxsv2t.webpNhững gì làm nên cái "khoá" ở thuỷ khẩu?
Người xưa liệt kê nhiều thứ có thể làm then cài cho cửa nước. Đọc bằng Hình Pháp, có thể gom lại thành mấy nhóm:
- Sa sơn hai bên đan cài. Đây là giao nha chính hiệu: núi trái núi phải so le, ôm nhiều lớp. Lớp càng nhiều, cài càng sâu thì khoá càng chặt.
- La tinh. Một gò, một hòn đảo, một khối đá đứng giữa cửa nước, như viên ngọc chặn miệng bình. La tinh phải có thể, có lực; nhỏ quá, lẻ loi quá thì không giữ nổi.
- Bắc Thần, hãn môn. Những ngọn núi cao đứng canh hai bên cửa nước như hai vị tướng giữ cổng.
- Cầu, đập, đê. Công trình nhân tạo đặt đúng chỗ cũng làm nên khoá: con đập giữa hai núi của một hồ chứa, cây cầu bắc ngang cửa sông.
- Rừng cây. Rừng rậm ở cửa nước chắn gió, giữ đất, làm nước chảy chậm. Người xưa trồng rừng ở thuỷ khẩu làng chính là để làm khoá.
Điều cần nhớ: khoá phải có thể. Một hòn đảo bé tí giữa cửa biển rộng mênh mông, một cái gò thấp lè tè, thì có hình mà không có lực. Đọc thuỷ khẩu là đọc cả hình và lực.
Nước đi "không thấy chỗ đi" mới là tốt
Người xưa có câu đại ý: trùng trùng quan toả, không thấy nước đi mới là đẹp. Đứng ở huyệt, ở nhà nhìn ra, nếu thấy dòng nước chảy thẳng một mạch rồi mất hút ở chân trời, là nước "một nhìn thấu", khí đi theo. Nếu nước uốn quanh rồi khuất sau một mỏm núi, không biết đi đâu, là nước có tình, có khoá.
Đây cũng là lý do sông uốn chữ Chi, chữ Huyền được quý: mỗi khúc uốn là một lần khoá nhỏ. Nước đi chậm, đi vòng, như người khách quyến luyến không nỡ rời đi.
Ngược lại, những điều người xưa kiêng ở thuỷ khẩu:
- Cửa nước rộng toang, hai bờ thẳng song song như cái máng.
- Nước chảy thẳng, chảy gấp, có tiếng ầm ầm.
- Hai bên núi quay lưng, mở ra chứ không khép vào.
- Không có gò, đảo, cây gì đứng chắn.
Đọc thuỷ khẩu một hồ chứa giữa núi
Ảnh hồ chứa trên nhóm là một bài tập rất hay. Nhìn từ trên cao, một hồ nước lượn sâu vào giữa núi rừng, các nhánh nước len vào từng thung, bờ núi ôm kín bốn phía, và có một con đập chắn ở chỗ hẹp. Nên đọc theo trình tự:
- Tìm nguồn nước đến. Các nhánh suối từ trong núi đổ về hồ. Đó là lai thuỷ.
- Tìm chỗ nước ra. Đập chắn, tràn xả ở chỗ hẹp nhất giữa hai núi. Đó là thuỷ khẩu.
- Xem khoá. Hai bên đập là núi cao, sát nhau; trước đập là những mỏm núi đan cài. Đây là thuỷ khẩu có khoá chặt.
- Xem lòng hồ. Nước rộng, phẳng, nhiều nhánh ôm lấy các bán đảo: lòng cục có tụ.
- Tìm chỗ khí dừng. Những bán đảo tròn đầy, có mạch từ núi chính chạy xuống, có nước ôm ba mặt, thường là chỗ đáng xem.
"Báu vật" mà tác giả hỏi không phải là vàng bạc, mà là chỗ khí kết trong một cục đã có khoá. Người biết đọc thì thấy, người không biết thì chỉ thấy cảnh đẹp. Đó là nhãn pháp.
Một lưu ý: hồ chứa nhân tạo có đập là khoá do con người làm, khác với hồ tự nhiên. Cục ấy hình thành theo công trình, có thể thay đổi khi mực nước lên xuống, khi xả lũ. Đọc phải tính đến điều đó.
Thuỷ khẩu trong làng xóm, khu dân cư
Không cần đến núi rừng, bài học quan toả dùng được ngay cho làng xóm, khu đô thị:
- Làng cổ thường có cây đa, đình, chùa, cầu đặt ở cửa làng, chỗ nước ra. Đó là những then khoá của làng. Phá đình, chặt cây đa, nắn thẳng con mương ở cửa làng là mở toang khoá.
- Khu dân cư có cổng chính, đường vào uốn nhẹ, có cây xanh, có công trình chắn ở lối ra thì khí của khu dễ giữ. Đường thẳng tuột xuyên qua khu như ống thổi thì khó giữ.
- Nhà phố nhìn dòng xe trước nhà như nước: xe đi ra về phía nào, có ngã rẽ, có vòng xuyến làm chậm không, hay chạy thẳng đi mất.
Nhất vị nhì hướng: chọn được khu có khoá, đặt nhà ở trong lòng khoá, thì hướng nào cũng dễ dùng hơn.
/api/public/thu-vien/bai-viet/ho-chua-nui-om-quan-toa-mwh6fftrtjgp.webpThuỷ khẩu và âm dương: vì sao "đóng" lại sinh ra "tụ"?
Có người hỏi: khoá cửa nước lại thì nước tù, mà nước tù là xấu, sao người xưa lại khen? Câu hỏi rất hay, vì nó chạm vào luật âm dương. Khoá không phải là bịt kín. Khoá là thu hẹp, làm chậm, làm quanh co, để nước vẫn đi nhưng đi có chừng mực. Một cục đất có thuỷ khẩu khoá chặt vẫn có nước vào, nước ra, chỉ là nước ra chậm hơn nước vào, nên lòng cục luôn đầy.
Đó là thế cân bằng giữa động và tĩnh: nước là động, núi khoá là tĩnh. Động mà không có tĩnh thì xả; tĩnh mà không có động thì tù. Thuỷ khẩu đẹp là nơi động – tĩnh gặp nhau đúng mức. Nhất âm nhất dương chi vị đạo.
Người xưa còn có hình ảnh rất dễ hiểu: cái túi đựng gạo. Túi không buộc miệng thì gạo đổ ra. Buộc chặt quá thì không lấy gạo ra dùng được. Buộc vừa, mở ra lúc cần, thì gạo vừa giữ được vừa dùng được. Thuỷ khẩu cũng vậy, khoá để giữ, nhưng vẫn để có lối thông cho khí lưu chuyển.
Hiểu được điều này, người học sẽ không cực đoan: không vì muốn "giữ khí" mà lấp hết mương máng, xây kín cổng ngõ, làm khu đất thành vũng nước đọng mùa mưa. Cũng không vì muốn "thoáng" mà mở toang mọi lối, san phẳng mọi gò. Cái đẹp của phong thủy là chừng mực, là "trung chính".
Bài tập nhỏ cho người mới học
Lần tới đi qua một con sông, một con suối, hãy thử dừng lại ở chỗ nó chảy ra khỏi một thung lũng hay một khu làng. Nhìn hai bờ: có mỏm núi, gò đất nào thò ra so le không? Có cây cầu, cái đập, khóm tre nào đứng chắn không? Nước ở đó chảy chậm hay chảy xiết? Rồi quay lại nhìn vào trong: lòng thung, lòng làng có đầy đặn, sum suê không?
Làm vài lần như vậy, con mắt sẽ tự nhận ra chỗ nào có khoá, chỗ nào mở toang. Đó là nhãn pháp: học bằng thực địa. Đèn pin không tự soi sáng chính nó; phải tự đi, tự nhìn, thì mới sáng.
Những sai lầm hay gặp khi đọc thuỷ khẩu
- Chỉ nhìn dòng nước, không nhìn hai bờ. Khoá nằm ở bờ, không nằm ở nước.
- Thấy đảo là gọi La tinh. La tinh phải có thể, có lực, đứng đúng cửa.
- Đứng sai chỗ mà đọc. Thuỷ khẩu là của một cục, phải đứng ở tâm cục mà nhìn ra.
- Bỏ qua nước mùa lũ. Mùa khô cửa nước hẹp, mùa lũ có thể tràn rộng; phải xem cả hai mùa.
- Tự ý phá khoá. San gò, chặt rừng, nắn thẳng sông ở cửa nước là phá cục của cả vùng.
Tóm lại: giao nha là răng cài, quan toả là then khoá, thuỷ khẩu là cửa ngõ. Miệng đóng thì khí tụ, khí tụ thì cục thành. Đọc thuỷ khẩu trước khi tìm huyệt. Hiểu vậy là đủ!
— Vũ Giới —
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- La kinh Liên Hoa – đo hướng lai thuỷ, khứ thuỷ của cục (miễn phí).
- Lập Cục Pháp – định tâm cục trước khi đọc thuỷ khẩu (miễn phí).
- Vẽ mặt bằng – vẽ sông, đường, cửa nước quanh khu đất.
Bài liên quan
- Thành môn là gì? Ngã ba sông, ngã ba đường và hoàng tuyền phong thủy
- Chi huyền thủy: sông uốn như chữ Chi, chữ Huyền trong phong thủy
- Đọc thế làng theo phong thủy: vì sao làng cổ chọn chỗ ấy mà ở?
- Oa huyệt, đất lòng chảo và viền đất vàng quanh huyệt phong thủy
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới
Đọc thuỷ khẩu, giao nha, quan toả là phần Tầm Long Điểm Huyệt trong Hình Pháp Liên Hoa, cần học có thầy và đi thực địa. Xem chương trình khoá học phong thủy. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp
Giao nha là gì trong phong thủy?
Giao nha là hình hai bên núi đan cài so le như răng ở chỗ nước chảy ra, buộc nước phải quanh co, giữ khí lại trong cục.
Quan toả khác thuỷ khẩu thế nào?
Thuỷ khẩu là chỗ nước ra; quan toả là cái khoá ở chỗ đó. Thuỷ khẩu có quan toả thì khí tụ, không có thì khí tán.
La tinh ở thuỷ khẩu là gì?
La tinh là gò, đảo, khối đá đứng giữa cửa nước như nút chặn. Phải có thể, có lực mới giữ được.
Vì sao nước đi không thấy chỗ đi mới tốt?
Nước uốn quanh rồi khuất là nước có tình, chảy chậm, khí ở lại; nước thẳng mất hút là khí đi theo.
Nhà phố có thuỷ khẩu không?
Có. Đường là nước giả: dòng xe đi ra về phía nào, có ngã rẽ, vòng xuyến làm chậm hay chạy thẳng đi mất.









