💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Chi huyền thủy: sông uốn như chữ Chi, chữ Huyền trong phong thủy

Vũ Kim — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Chi huyền thủy: sông uốn như chữ Chi, chữ Huyền trong phong thủy

Chi huyền thủy là tên người xưa đặt cho dòng nước uốn qua uốn lại, nhìn từ trên cao như nét bút viết chữ Chi (之) hay chữ Huyền (玄). Trong phong thủy, đây là một trong những dạng nước được quý nhất. Có người đứng giữa thảo nguyên mênh mông, chụp dòng sông bò ngoằn ngoèo như con rắn rồi chỉ nói một câu: "Người hiểu tôi sẽ hiểu tôi nói gì." Người hiểu nghề nhìn vào là biết: đó là chi huyền thủy, là thủy long trên đất bằng.

Bài này giải nghĩa chi huyền thủy, vì sao nước uốn thì tốt hơn nước thẳng, khúc nào ôm khúc nào phản, và cách mang nguyên lý ấy vào con đường dẫn vào nhà. Các bạn đang học phong thủy sẽ thấy đây là một bài học về nhịp của khí, không chỉ về nước.

"Vận là vận động. Vận động gì? Vận động khí." – Thầy Vũ Giới

Chi huyền thủy là gì? Giải từng chữ

Chữ Chi (之) viết bằng mấy nét gãy qua lại. Chữ Huyền (玄) cũng có nét vòng, nét móc. Người xưa mượn hình hai chữ ấy để tả dòng nước không chạy thẳng mà lượn sang trái rồi sang phải, cứ thế nối nhau. Gọi gọn là "chi huyền", hay "chi huyền khúc khúc".

Ở vùng núi, long là núi, nước là ranh giới. Nhưng ở đất bằng như thảo nguyên, đồng bằng châu thổ, không có núi để làm long thì nước chính là long. Câu khẩu quyết quen thuộc: "Bình dương lấy nước làm long". Dòng nước uốn lượn trên đồng bằng giống như sống núi uốn lượn trên vùng đồi. Nó dẫn khí, chuyển khí, và đến chỗ nào nó ôm lại thì khí tụ ở đó.

Vậy chi huyền thủy có hai tầng nghĩa:

  • Tầng hình: dòng nước uốn khúc nhiều lần, mềm mại, không gãy gắt.
  • Tầng khí: khí đi theo nước cũng uốn khúc, nên đến chậm, đến đậm, không xộc thẳng vào rồi đi mất.

Vì sao nước uốn khúc tốt hơn nước chảy thẳng?

Thử nghĩ đến một con đường. Đường thẳng tắp thì xe chạy nhanh, gió lùa mạnh, người đi qua không dừng lại. Đường uốn lượn thì xe chậm lại, người có thời gian nhìn ngắm, có chỗ để dừng chân. Nước cũng vậy, khí cũng vậy.

Nước chảy thẳngChi huyền thủy
Khí đến nhanh, đi nhanhKhí đến chậm, ở lâu
Như mũi tên, dễ thành xung sátNhư vòng tay, ôm lấy đất
Bờ dễ bị xói ở cuối dòngCó bờ bồi, bờ lở xen nhau, đất được nuôi
Cảnh khô cứngCảnh mềm, có tình

Người xưa có câu: nước đến thì muốn uốn, nước đi thì muốn lưu luyến. Nước đến mà uốn khúc là khí được dẫn về từ từ. Nước đi mà quanh co là khí không bị rút đi một lần. Một dòng nước vừa đến vừa đi đều uốn lượn, đó là dòng nước "có tình" với đất.

Còn dòng nước chảy thẳng một mạch, nhất là chảy thẳng vào trước mặt huyệt hay cửa nhà, người xưa gọi là xung. Khí đến như một luồng gió mạnh, đánh vào rồi tan, không đọng lại. Nếu chảy thẳng ra đi thì gọi là tiết, khí cứ thế trôi mất.

/api/public/thu-vien/bai-viet/song-uon-khuc-chi-huyen-thuy-mwgxihxjigj4.webp

Khúc ôm và khúc phản: đọc đúng phía của dòng sông

Một dòng chi huyền không phải chỗ nào cũng tốt như nhau. Mỗi khúc uốn có hai bờ: bờ phía trong vòng cong, và bờ phía ngoài vòng cong. Hai bờ này khác nhau hoàn toàn.

Bờ trong vòng cong: khúc ôm

Đây là phía nước ôm lấy đất. Dòng chảy ở bờ trong chậm, phù sa bồi lại, đất dày lên theo năm tháng. Nhìn từ trên cao, đất ở đây như nằm trong lòng bàn tay của dòng sông. Người xưa gọi là "thủy bão", nước ôm. Làng mạc cổ ven sông thường nằm ở phía này.

Bờ ngoài vòng cong: khúc phản

Phía này nước chảy mạnh, đập vào bờ, xói lở. Đất ở bờ ngoài như bị lưỡi dao của dòng nước cắt dần. Người xưa gọi là "phản cung thủy", nước quay lưng, có khi gọi là nước cắt. Ở đây thì dù sông đẹp đến đâu, đất cũng không yên.

Đó là lý do cùng một con sông chi huyền mà làng bên này trù phú, làng bên kia nghèo, đất lở dần. Không phải sông thiên vị ai. Chỉ là một bên được ôm, một bên bị đánh.

Khi xem một dòng chi huyền, các bạn hãy tự hỏi ba câu:

  1. Mảnh đất mình xem nằm ở bờ trong hay bờ ngoài của khúc uốn?
  2. Khúc uốn ấy ôm lấy đất được bao nhiêu? Ôm nửa vòng hay chỉ hơi cong?
  3. Nước đến từ phía nào, đi về phía nào, có nhìn thấy cửa nước đi không?

Chi huyền thủy trên đất bằng: đọc thảo nguyên, đồng bằng

Ở vùng đồi núi, người ta đọc long qua sống núi. Ở đất bằng, sống núi gần như không có, nên phải đọc long qua nước. Thảo nguyên, cánh đồng lớn, châu thổ sông là những nơi chi huyền thủy hiện ra rõ nhất.

Có mấy điều người học cần nhớ khi đọc chi huyền trên đất bằng:

  • Đất cao hơn một chút là quý. Đất bằng mà có chỗ nhô lên vài thước, khô ráo, nằm trong vòng ôm của nước, đó là chỗ đáng xem. Người xưa nói đất bằng "cao một tấc là núi".
  • Nhiều nhánh nước hội về là khí dày. Chỗ hai ba dòng nhỏ cùng đổ về một dòng lớn, chảy uốn rồi ôm lại, khí ở đó rất đậm.
  • Nước quá rộng, quá xiết thì không hưởng được. Sông lớn mênh mông, lũ hàng năm, thì đẹp ở tầm nhìn xa chứ không yên ở tầm ở.
  • Đừng nhìn một khúc mà quên cả dòng. Phải lần theo đầu nguồn và cửa nước đi, như lần long từ tổ sơn về huyệt.

Ở Việt Nam, đồng bằng sông Cửu Long, đồng bằng sông Hồng đều có rất nhiều khúc sông uốn. Những làng cổ nằm trong vòng ôm của sông, đất bồi, có luỹ tre che gió, thường là nơi người xưa đã chọn rất kỹ. Đó là bài học sống về chi huyền thủy, không cần đi đâu xa.

/api/public/thu-vien/bai-viet/khuc-om-khuc-phan-dong-song-mwgxijsk7aqj.webp

Những dạng nước dễ bị nhầm với chi huyền thủy

Người mới học thấy nước cong là gọi chi huyền. Thật ra có mấy dạng nước nhìn thoáng thì giống, nhưng khí lại khác hẳn. Phân biệt được chúng là bước đầu của nhãn pháp với nước.

  • Nước cong một lần rồi thẳng: chỉ có một khúc uốn, sau đó chạy thẳng tuột. Đó là nước có một vòng ôm, chưa phải chi huyền. Khí chỉ tụ ở một chỗ, phần còn lại vẫn trôi đi.
  • Nước rối như mạng nhện: nhiều nhánh chằng chịt, chia ra nhập vào lung tung. Đó là nước tán. Khí bị chia nhỏ, không chỗ nào đủ dày để kết.
  • Nước gãy góc: kênh mương đào vuông vức, rẽ góc chín mươi độ. Nhìn trên bản đồ cũng thấy "qua lại", nhưng góc gãy là sát, không phải nhịp mềm.
  • Nước vòng ngược: dòng nước uốn nhưng vòng cong quay lưng về phía đất mình đứng. Đó là phản cung, càng uốn càng như kéo khí ra xa.

Chi huyền thật thì uốn nhiều lần, đều nhịp, mềm, và có ít nhất một khúc ôm về đúng chỗ mình xem. Thiếu một trong mấy điều ấy, đừng vội gọi tên. Gọi sai tên là đọc sai khí, mà đọc sai khí thì mọi phép tính sau đều lệch.

Thêm một điều nữa: chi huyền thủy phải xét theo mùa. Mùa khô nước rút, dòng sông lộ ra những khúc uốn rất đẹp. Mùa lũ nước tràn bờ, các khúc uốn biến mất, cả vùng thành một mặt nước thẳng. Đất nằm trong vòng ôm mùa khô có khi lại nằm giữa dòng chảy mùa lũ. Người xem đất ven sông phải hỏi người dân về mực nước cao nhất, chứ không chỉ nhìn một tấm ảnh chụp ngày nắng.

Nguyên lý gốc: khí vận động theo nhịp, không theo đường thẳng

Theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, khí vận động "chạy như nước – xoắn như gió". Chạy như nước nghĩa là khí có dòng, có hướng, có nhịp. Xoắn như gió nghĩa là khí không đi thẳng mà xoáy, cuộn, lượn.

Chi huyền thủy chính là hình ảnh nhìn thấy được của cái nhịp ấy. Mỗi khúc uốn là một lần khí đổi chiều, như hơi thở vào rồi ra. Một dòng nước có nhiều khúc uốn đều đặn là dòng khí có nhịp thở đều. Một dòng nước thẳng là hơi thở gấp. Một dòng nước gãy khúc gắt, góc nhọn, là hơi thở bị nghẹn.

Từ đây cũng hiểu vì sao trong long mạch, người xưa quý "long có khởi phục, có uốn lượn". Long thẳng đơ như cây gậy là tử long. Long uốn như rắn bò, như rồng lượn, mới là sinh long. Nước và núi cùng một lẽ: có nhịp thì có sống.

Âm dương cũng hiện ra ở đây. Bờ trong là chỗ nước chậm, đất bồi, là âm tụ. Bờ ngoài là chỗ nước nhanh, đất lở, là dương phát. Một dòng chi huyền là âm dương xen nhau liên tục, nên khí luôn được sinh ra. "Không thấu luật âm dương thì đừng hành phong thuỷ!"

Bài học cho nhà ở: đường vào nhà cũng nên chi huyền

Không mấy ai có nhà bên dòng sông uốn. Nhưng ai cũng có một con đường dẫn vào nhà, một lối đi trong sân, một hành lang trong nhà. Ở đô thị, đường xá là nước. Lối đi trong nhà cũng là nước. Nguyên lý chi huyền dùng được ngay.

  • Lối vào sân nên cong nhẹ. Cổng đối thẳng cửa chính, đường thẳng một mạch là khí xộc thẳng. Lối vào hơi uốn, có bồn cây, có bình phong nhẹ thì khí vào chậm và êm.
  • Nhà nên ở phía trong vòng cong của đường. Đường cong ôm lấy nhà là "thủy bão". Nhà nằm phía lưng vòng cong, nơi xe như lao thẳng vào, là "phản cung", nên tránh hoặc phải có giải pháp che chắn.
  • Hành lang dài nên ngắt nhịp. Hành lang thẳng tuột từ cửa trước ra cửa sau là khí xuyên qua. Ngắt bằng vách, bằng kệ, bằng thay đổi cao độ trần để khí có nhịp.
  • Đừng làm đường gãy góc nhọn. Cong thì tốt, gãy nhọn thì thành sát. Chi huyền là mềm, không phải là zig-zag sắc cạnh.

Muốn biết lối vào đặt thế nào cho hợp cục nhà, các bạn nên vẽ mặt bằng bằng công cụ Vẽ mặt bằng, định tâm bằng Lập Cục Pháp, rồi mới tính hướng. Hình đúng trước, số tính sau.

/api/public/thu-vien/bai-viet/thuy-long-tren-dat-bang-mwgxim5hanzw.webp

Tóm lại: chi huyền thủy là nước uốn như nét chữ Chi, chữ Huyền. Nước uốn thì khí đến chậm, ở lâu, ôm lấy đất. Phải phân biệt bờ ôm và bờ phản. Ở đất bằng, nước là long. Ở phố, đường là nước, lối vào nhà cũng nên có nhịp chi huyền. Hiểu vậy là đủ!

— Vũ Kim —

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

Bài liên quan

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới

Đọc thủy long, phân biệt nước ôm nước phản là bài thực địa của Hình Pháp Liên Hoa. Xem chương trình khoá học phong thủy. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp

Chi huyền thủy khác thủy long thế nào?

Thủy long là nói nước làm long ở đất bằng. Chi huyền thủy là nói hình dạng uốn khúc của dòng nước ấy. Thủy long tốt thường có dạng chi huyền.

Nhà ở bờ ngoài khúc sông có sao không?

Bờ ngoài là phía nước đánh vào, đất dễ lở, khí không yên. Nên xem kỹ độ cao, khoảng cách, và cần có che chắn, không nên chỉ nhìn cảnh đẹp.

Đường trước nhà thẳng có nên làm cong lại?

Đường công cộng thì không sửa được. Nhưng lối vào sân, cổng, bồn cây, bình phong có thể giúp khí vào nhà chậm và mềm hơn.

Có phải nước càng uốn nhiều càng tốt?

Không. Uốn mềm, đều, có nhịp là tốt. Uốn gãy góc nhọn, rối loạn, thì lại thành sát.

Chi huyền thủy có dùng cho mộ phần không?

Có. Mộ nhìn ra dòng nước uốn ôm về phía trước là cách cục được quý, miễn là huyệt có tựa, có che và không sát chỗ nước xói.

Từ khoá: chi huyền thủy · sông uốn khúc phong thủy · thủy long · nước ôm · đường cong vào nhà

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…