Tụ thủy cục là gì: nước tụ, nước ôm trong phong thủy

Một tấm ảnh phong cảnh: phía sau là một ngọn núi đỉnh nhọn vươn lên, phía trước là một mặt hồ uốn lượn ôm quanh chân núi, nước phẳng lặng phản chiếu bầu trời. Chỉ một dòng chú thích: tụ thuỷ cục.

Tụ thuỷ cục là một trong những cục được người xưa quý nhất. Bài này giải thích tụ thuỷ là gì, vì sao "tụ" quan trọng hơn "nhiều", nước uốn lượn khác nước thẳng thế nào, và ngọn núi nhọn phía sau góp phần gì vào cục.

Tụ thuỷ cục là gì?

"Tụ" là gom lại, dừng lại. Tụ thuỷ cục là thế đất mà nước từ nhiều phía chảy về, gom lại thành một vùng nước tĩnh – hồ, đầm, ao lớn – trước mặt hoặc quanh vị trí huyệt.

Nguyên lý rất đơn giản: khí gặp gió thì tán, gặp nước thì dừng. Một vùng nước tụ lại là nơi khí dừng lại lâu nhất. Vì thế người xưa nói nước là "huyết mạch" của đất, là thứ giữ khí, dưỡng khí.

Tụ thuỷ khác với "có nước". Có nước mà nước chảy xiết qua đi mất thì chỉ là nước qua đường. Tụ thuỷ là nước đến rồi ở lại, lặng, sâu, trong.

Thầy Vũ Giới giảng: "Không có Hình thì Khí không tụ. Không có Cục tốt thì hướng tốt cũng chẳng để làm gì."

Vì sao "tụ" quan trọng hơn "nhiều"?

Nhiều người nghĩ nhà nhìn ra sông lớn, biển rộng là tốt nhất vì "nhiều nước". Nhưng trong phong thuỷ, lượng nước không quan trọng bằng tính chất của nước:

• Nước tụ – tĩnh, lặng, có bờ bao, không chảy đi. Khí dừng lại, dưỡng lâu.
• Nước chảy chậm, uốn khúc – khí đi theo nhưng chậm, có thời gian lắng.
• Nước chảy xiết, thẳng – khí bị cuốn đi. Nhiều nước mà không giữ được gì.
• Nước mênh mông không bờ – biển rộng, đầm lớn không có gì bao: khí tán theo gió trên mặt nước.

Một cái hồ nhỏ có bờ bao kín đáo có thể tốt hơn một con sông lớn chảy thẳng qua trước nhà. Người xưa có câu: thuỷ quý tụ, không quý nhiều.

Nước uốn lượn: thuỷ có tình

Trong tấm ảnh, mặt hồ không tròn mà uốn lượn ôm quanh chân núi. Nước uốn lượn là dấu hiệu "hữu tình" – nước có tình với đất:

1. Ôm vòng phía trước (thuỷ bão, ngọc đới) – nước cong như vành đai ôm lấy huyệt. Đây là thế tốt nhất: mặt trong của khúc cong là nơi bồi đắp, đất vững, khí tụ.
2. Uốn khúc đi đến – nước chảy đến theo hình chữ "chi", chữ "huyền", ngoằn ngoèo. Khí đến chậm, êm.
3. Quay đầu lại – nước đi rồi vòng trở lại như lưu luyến. Người xưa coi là quý.

Ngược lại, nước có hình xấu:

• Phản cung – nước cong ra ngoài, lưng khúc cong quay vào nhà. Mặt ngoài khúc cong là nơi xói lở, khí bị cắt.
• Xuyên thẳng – nước chảy thẳng vào nhà như mũi tên.
• Chảy thẳng đi – nước chảy thẳng ra xa không quay đầu, khí theo đi mất.

Ngọn núi nhọn phía sau góp gì vào cục?

Tụ thuỷ cục không chỉ có nước. Nước cần núi để có chỗ tụ, và cục cần núi để có chỗ dựa. Ngọn núi đỉnh nhọn phía sau trong ảnh có thể đọc theo ngũ tinh:

• Đỉnh nhọn, thân thẳng – thuộc Mộc tinh (văn bút, văn tinh) nếu đỉnh nhọn mà tròn ở chóp; thuộc Hoả tinh nếu đỉnh nhọn sắc, nhiều mũi nhọn như ngọn lửa.
• Mộc tinh với nước – thuỷ sinh mộc, nước dưỡng núi Mộc. Đây là tổ hợp tương sinh, rất đẹp.
• Hoả tinh với nước – thuỷ khắc hoả. Nhưng trong Hình Pháp, núi Hoả có nước phía trước được coi là nước "chế" bớt cái gắt của Hoả, khiến cục bớt nóng. Cần xem cụ thể.

Dù là Mộc hay Hoả, ngọn núi phía sau đóng vai trò làm huyền vũ hoặc làm tổ sơn: là nguồn cho mạch đi xuống, là điểm tựa cho cả cục. Núi cao, nước sâu – một cao một thấp, một động một tĩnh, đó là âm dương giao hoà.

Nhất âm nhất dương chi vị đạo. Núi là dương (cao, cứng, động về hình), nước là âm (thấp, mềm, tĩnh). Có núi mà không nước thì cô dương; có nước mà không núi thì cô âm. Tụ thuỷ cục đẹp là núi và nước cùng có, cùng hữu tình.

Đọc một tụ thuỷ cục tại thực địa

Khi gặp một vùng có hồ, đầm trước núi, có thể kiểm tra theo trình tự:

1. Nước đến từ đâu? Các suối, khe đổ vào hồ từ những phía nào. Nước đến từ nhiều phía mà gom về một chỗ là "chúng thuỷ triều đường" – nhiều dòng nước chầu về minh đường.
2. Nước đi ra đâu? Cửa thoát của hồ (thuỷ khẩu) hẹp hay rộng, có gò chắn không. Thuỷ khẩu kín thì nước giữ lâu.
3. Bờ hồ ra sao? Bờ có ổn định không, có bị xói không, có phải hồ nhân tạo đắp đập không.
4. Nước trong hay đục? Nước trong, sạch, có sinh vật là nước sống. Nước tù đọng, hôi, đổi màu là nước chết – khí cũng ô.
5. Vị trí huyệt so với hồ. Huyệt nên ở mặt trong của khúc nước ôm, cao hơn mặt nước vừa đủ, không sát mép, không quá xa.

Nước tụ mà bẩn, tù thì không phải tụ thuỷ cục tốt. Người xưa rất coi trọng nước "thanh" – trong, sạch, có dòng chảy nhẹ để không tù.

Các dạng tụ thuỷ người xưa phân biệt

Không phải vùng nước tụ nào cũng giống nhau. Sách xưa phân biệt nhiều dạng, có thể gom lại thành mấy nhóm dễ nhớ:

• Thiên trì – hồ nước trên cao, trên đỉnh hay lưng núi. Nước không chảy đi mà vẫn đầy, là dấu hiệu mạch núi có khí dồi dào.
• Minh đường tụ thuỷ – hồ, ao ngay trước huyệt, trong lòng minh đường. Đây là dạng thường gặp và được coi trọng nhất cho cả nhà ở lẫn âm trạch.
• Hồ ôm chân núi – như trong tấm ảnh: nước uốn quanh chân núi, núi như đứng trong vòng tay nước. Khí của núi đi xuống gặp nước thì dừng, tụ ở dải đất giữa chân núi và mép nước.
• Đầm lớn nhiều dòng đổ về – chúng thuỷ triều đường, nhiều dòng suối từ các hướng chảy về một đầm. Cục lớn, thường thấy ở vùng làng mạc trù phú.
• Ao làng, giếng làng – tụ thuỷ nhỏ do người tạo ra, đặt trước đình, trước cổng làng. Đây là cách người xưa "bổ" cho cục khi tự nhiên thiếu nước.

Dạng nào cũng cần ba điều: nước có nguồn đến, có bờ giữ, và có cửa ra hẹp. Thiếu nguồn thì nước tù; thiếu bờ thì nước tràn, tán; thiếu cửa hẹp thì nước đi nhanh.

Với vùng hồ ôm chân núi, vị trí đẹp thường không phải sát mép nước, cũng không phải trên sườn núi dốc, mà là dải đất thoải ở giữa – nơi núi vừa dừng, nước vừa tới. Nhà dựng sát mép hồ dễ ẩm, mùa mưa lo ngập; dựng lên cao quá thì xa nước, gió lùa. Chỗ vừa phải là chỗ âm dương gặp nhau.

Hồ nhân tạo có phải tụ thuỷ không?

Nhiều khu đô thị mới, khu nghỉ dưỡng đào hồ nhân tạo và quảng cáo là "tụ thuỷ". Có đúng không? Câu trả lời là: có thể, nhưng phải xét.

1. Hồ phải hợp với địa hình. Hồ đào ở chỗ đất trũng tự nhiên, nơi nước vốn tụ về, là thuận. Hồ đào trên chỗ cao, phải bơm nước lên giữ, là nghịch – nước không có nguồn tự nhiên.
2. Hồ phải có hình đẹp. Hồ tròn, bầu dục, hay uốn cong ôm về phía khu nhà là tốt. Hồ có góc nhọn đâm vào nhà, hay hình dài thẳng như con kênh chạy qua là không tốt.
3. Nước phải sống. Hồ nhân tạo hay bị tù, rêu, bốc mùi khi không có dòng chảy. Phải có hệ thống tuần hoàn, có cây thuỷ sinh, có người chăm.
4. Vị trí nhà so với hồ. Nhà ở mặt trong khúc cong, nhìn ra hồ, có khoảng sân hay đường dạo ở giữa là tốt. Nhà quay lưng ra hồ, hay ở mặt ngoài khúc cong thì không hưởng được.

Đào hồ cũng là một dạng phong thuỷ nhân tạo. Làm đúng thì bổ được cho cục; làm sai thì tốn kém mà còn sinh ra cái xấu. Lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải xem tại chỗ.

Tụ thuỷ trong nhà ở đô thị

Không phải ai cũng có hồ trước nhà. Nhưng nguyên lý tụ thuỷ vẫn áp dụng:

• Hồ công viên, hồ điều hoà trước khu nhà – là tụ thuỷ thật. Căn hộ, nhà phố nhìn ra hồ có bờ cây bao quanh là có lợi về khí.
• Đường cong ôm trước nhà – trong đô thị, đường là "nước". Nhà nằm ở mặt trong khúc cong của đường là thế "thuỷ bão"; nhà ở mặt ngoài khúc cong là "phản cung".
• Sân trước, khoảng lùi – một khoảng sân phẳng, sạch trước nhà là nơi khí lắng lại, như một minh đường nhỏ tụ khí.
• Ngã ba, ngã tư – nơi nhiều dòng xe đổ về, nhưng xe chạy liên tục thì không "tụ" mà "xung". Cần phân biệt.

Nhiều người đặt bể cá, hòn non bộ trong nhà để "tạo tụ thuỷ". Những thứ ấy chỉ là phần nhỏ; cái cục ngoài nhà mới là chính. Bể cá đặt sai chỗ, nước bẩn không thay còn phản tác dụng. Pháp khí chỉ là phần bổ cứu sau cùng.

Những hiểu lầm hay gặp

Càng nhiều nước càng tốt

Thuỷ quý tụ, không quý nhiều. Nước mênh mông không bờ hay chảy xiết thì khí không giữ được.

Có hồ trước nhà là tụ thuỷ cục

Còn phải xem hồ có bờ bao, nước có trong, có ôm vòng về phía nhà, thuỷ khẩu có kín không.

Đặt bể cá trong nhà là có tụ thuỷ

Bể cá chỉ là trang trí hoặc bổ cứu nhỏ. Cục thật nằm ở địa hình, đường sá, hồ nước bên ngoài.

Núi nhọn sau nhà luôn xấu

Núi nhọn có thể là Mộc tinh văn bút – rất đẹp khi có nước dưỡng. Chỉ núi nhọn sắc lởm chởm, đâm thẳng vào nhà mới là sát.

Tóm lại

Tụ thuỷ cục là thế đất nước từ nhiều phía gom về, dừng lại thành vùng nước tĩnh, trong, có bờ bao – nơi khí dừng lâu nhất. Thuỷ quý tụ không quý nhiều; nước uốn lượn ôm vòng là hữu tình, nước phản cung, xuyên thẳng là vô tình. Ngọn núi nhọn phía sau làm chỗ dựa, Mộc tinh gặp nước là tương sinh. Ở đô thị, hồ công viên, đường cong ôm, sân trước phẳng sạch đều là những dạng tụ thuỷ.

Đại đạo chí giản. Hiểu vậy là đủ!

— Vũ Kim —

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

• Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa 2D: vẽ hồ, đường, sân quanh nhà để xem nước ôm hay phản cung.
• La kinh Liên Hoa: đo sơn hướng sau khi đã định đúng cục.
• Lập Cục Pháp: định tâm, xem cục đất trước khi bàn đến hướng.

Bài liên quan

• Thủy tụ và thủy tán
• Thái cực toạ thuỷ
• Núi Văn Bút trong phong thủy
• Trục huyệt, minh đường, án, triều

Câu hỏi thường gặp

Tụ thuỷ cục là gì?

Là thế đất nước từ nhiều phía chảy về, gom lại thành vùng nước tĩnh như hồ, đầm trước hoặc quanh huyệt – nơi khí dừng lâu nhất.

Vì sao nói thuỷ quý tụ không quý nhiều?

Vì nước nhiều mà chảy xiết hay mênh mông không bờ thì khí bị cuốn đi, tán theo gió. Hồ nhỏ có bờ bao kín lại giữ khí tốt hơn.

Nước phản cung là gì?

Là khúc nước hoặc khúc đường cong ra ngoài, lưng khúc cong quay vào nhà. Mặt ngoài khúc cong là nơi xói lở, khí bị cắt.

Đặt bể cá trong nhà có tạo được tụ thuỷ không?

Bể cá chỉ là phần trang trí hoặc bổ cứu nhỏ. Cục thật nằm ở hồ, đường, sân bên ngoài; bể cá đặt sai chỗ, nước bẩn còn phản tác dụng.

Hồ nhân tạo có phải tụ thuỷ không?

Có thể, nếu hồ đào ở chỗ đất vốn trũng, có hình tròn hoặc uốn ôm về phía nhà, nước được tuần hoàn sạch và nhà nằm ở mặt trong khúc cong nhìn ra hồ.