Thái Cực tỏa thủy là một trong những thế nước đẹp nhất mà người xưa để lại trong sách phong thuỷ: dòng sông uốn hình chữ S, ôm lấy hai bãi đất bằng như hai con cá âm dương, giống hệt đồ hình Thái Cực vẽ trên mặt đất. Nghe thì như chuyện thần kỳ. Nhưng các bạn đừng vội nghĩ đây là "phép lạ" của trời đất.
Trời rủ tượng, đất thành hình. Hình nào khí đó. Thế nước uốn khúc không đẹp vì nó giống một biểu tượng, mà đẹp vì nó cho thấy khí đang vận động đúng luật: chạy như nước, xoắn như gió, có đi có về, có âm có dương.
Bài này tôi lấy một làng cổ bên khúc sông chữ S làm ví dụ, để các bạn hiểu ba điều: Thái Cực tỏa thủy là gì, vì sao nước uốn khúc thì tụ khí, và người đang ở nhà phố, nhà vườn hôm nay học được gì từ thế đất ấy.
Thái Cực tỏa thủy là gì? Giải từng chữ
Muốn hiểu một khẩu quyết, trước hết phải tách nghĩa từng chữ. Hiểu sai một chữ là lệch cả bài.
- Thái Cực: cái gốc của âm dương. Một vòng tròn chia hai nửa, trong âm có dương, trong dương có âm, hai bên ôm lấy nhau mà vận động. Thái Cực không phải hình vẽ để treo, mà là quy luật vận động của khí.
- Tỏa: khóa lại, giữ lại. Không phải "tỏa ra" như nhiều người vẫn đọc. Tỏa thủy là nước bị khóa, nước được giữ, không cho chảy tuột đi.
- Thủy: nước. Trong phong thuỷ, nước là huyết mạch của đất. Núi là xương, nước là máu. Núi đứng yên để định hình, nước chạy để dẫn khí.
Ghép lại: Thái Cực tỏa thủy là thế nước uốn khúc thành hình Thái Cực, ôm giữ khí lại trong lòng đất. Dòng nước không chảy thẳng mà vòng qua vòng lại, mỗi khúc cua là một lần khí được giữ lại.
Có người hỏi: vậy cứ thấy sông cong là đất tốt? Không phải. Cong mà ôm vào mới là hữu tình. Cong mà quay lưng lại, cắt vào đất, thì gọi là phản cung, là nước "chém". Cùng một khúc sông, bờ phía trong được bồi, bờ phía ngoài bị lở. Đất được bồi là đất tụ, đất bị lở là đất tán. Tự nhiên đã viết sẵn bài học, chỉ là ta có chịu nhìn hay không.
Một làng cổ bên khúc sông chữ S
Ở Vân Nam (Trung Quốc) có làng cổ Nặc Đặng của người Bạch, lịch sử hơn một nghìn năm. Làng nằm nơi hai dòng sông gặp nhau: sông Nặc Đặng và sông Bỉ, một chi lưu của sông Lan Thương. Chỗ hợp lưu ấy, dòng nước uốn thành một vịnh lớn hình chữ S. Nhìn từ trên cao xuống, nó hiện ra như một đồ hình Thái Cực nằm giữa núi. Người xưa gọi thẳng tên thế đất: Thái Cực tỏa thủy.
Điều đáng học không nằm ở chỗ "giống hình". Các bạn để ý cách người xưa đọc thế đất này:
- Hai bãi bằng hình cá: trong lòng chữ S có hai bãi đất bằng, một bên là cực âm, một bên là cực dương. Bãi phía bắc tên Trang Bình, bãi phía nam tên Liên Tỉnh Bình. Đó chính là hai "mắt cá" của đồ Thái Cực.
- Hai ngọn núi nhỏ phía sau: sau bãi phía bắc có núi nhỏ như đầu sư tử; sau bãi phía nam có núi nhỏ như vòi voi (nhìn từ phía nam lại giống cổ ngỗng).
- Con đường vào làng: đi qua phía sau hai núi ấy. Người xưa gọi là "Sư Tượng bả môn", sư tử và voi đứng giữ cửa.
Ba lớp ấy là một bài giảng Hình Pháp trọn vẹn: có nước (thủy), có đất bằng nhận khí (minh đường), có núi giữ cửa (sa thủ thủy khẩu). Không cần la bàn, chỉ cần con mắt biết nhìn hình.
Thầy Vũ Giới giảng: "Xem phong thuỷ mà không nhìn ra HÌNH, thì la bàn cũng chỉ là cái đĩa."
Vì sao nước uốn khúc thì tụ khí?
Đây là câu hỏi gốc. Trả lời được câu này, các bạn hiểu được nửa môn thế nước.
Khí không nhìn thấy. Nhưng khí đi theo hình, như nước đi theo lòng sông. Theo lưu khí đồ trong vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, khí vận hành "chạy như nước – xoắn như gió". Chạy thẳng thì nhanh, nhanh thì tán. Xoắn lại thì chậm, chậm thì tụ.
Lấy ví dụ đời thường. Các bạn đổ một gáo nước xuống cái máng thẳng, nước tuột đi hết trong chớp mắt. Đổ xuống cái máng uốn lượn, nước chậm lại ở từng khúc cua, đọng lại ở từng chỗ trũng. Đất cũng vậy. Sông thẳng như mũi tên thì khí theo nước đi mất. Sông uốn khúc thì khí được giữ lại ở mỗi vòng ôm.
Tóm lại có ba điều:
- Nước đến phải quanh co: đến chậm, đến có tình, không xộc thẳng vào.
- Nước ôm phải vào trong: vòng cung hướng về phía đất mình ở, không quay lưng.
- Nước đi phải bị khóa: chỗ nước thoát ra (thủy khẩu) phải hẹp, phải có núi, gò, cây chặn lại, không cho chảy tuột.
Nhiều người học phong thuỷ chỉ nhớ câu "nước là tài". Rồi cứ thấy nước là mừng, đào hồ, đặt bể cá, làm thác nước trước nhà. Đó là thấy ngọn mà quên gốc. Nước chỉ là tài khi nước có tình và bị khóa. Nước chảy xộc thẳng vào cửa, nước chảy tuột qua nhà, thì không phải tài, mà là xung, là tán.
Sư Tượng thủ môn: hai ngọn núi giữ cửa nước
Trong thế đất làng cổ kia, chi tiết tôi muốn các bạn ngẫm kỹ nhất là hai ngọn núi nhỏ "sư tử – voi". Vì sao người xưa trọng hai ngọn núi bé đến vậy?
Vì nó là cửa. Một cục đất dù đẹp đến đâu mà cửa nước mở toang thì khí vào bao nhiêu ra bấy nhiêu. Có hai núi đứng hai bên cửa, như hai người gác cổng, thì khí vào được mà ra phải chậm. Đó là ý nghĩa của "tỏa", của khóa.
Trong Hình Pháp, ta phân biệt rõ:
| Yếu tố | Vai trò | Nếu thiếu |
|---|---|---|
| Long mạch (núi sau lưng) | Dẫn khí đến, làm chỗ dựa | Khí không có nguồn, nhà thiếu chỗ dựa |
| Minh đường (đất bằng trước mặt) | Nơi khí dừng lại, tụ lại | Khí không có chỗ đọng |
| Thủy (dòng nước) | Dẫn và giới hạn khí | Khí đến mà không dừng |
| Thủy khẩu (cửa nước ra) | Khóa khí, giữ tài | Tụ được rồi lại tán |
Hai núi sư tử – voi chính là "khóa" ở thủy khẩu. Người xưa gọi những ngọn núi nhỏ chặn cửa nước bằng nhiều tên: hãn môn, hoa biểu, la tinh. Tên khác nhau, nhưng lý là một: cửa phải đóng thì khí mới giữ.
Ở đây tôi chỉ nói lý pháp. Còn đứng ở đâu để nhìn thủy khẩu, đo thế nào là đóng, thế nào là mở, đó là thủ pháp, phải dạy trực tiếp trên thực địa.
Âm dương trong một khúc sông: bài học Thái Cực
"Nhất âm nhất dương chi vị đạo." Không thấu luật âm dương thì đừng hành phong thuỷ!
Một khúc sông chữ S là một bài học âm dương sống động. Bờ trong được bồi là dương (nhận, tụ, sinh). Bờ ngoài bị lở là âm (cho đi, tán). Khúc trên ôm sang trái, khúc dưới ôm sang phải. Hai bãi bằng trong lòng chữ S, một bãi ở phía âm, một bãi ở phía dương, như hai con mắt cá trong đồ Thái Cực.
Điều quan trọng là: âm dương không đứng riêng, mà phối với nhau. Đây là chỗ Phong Thuỷ Liên Hoa gọi là phu thê chính phối: nóc với nền, mạch với thủy, long với hổ, mệnh chủ với mệnh trạch. Núi có mà nước không ôm, là có chồng mà không có vợ. Nước có mà núi không giữ, là có vợ mà không có chồng. Đất đẹp là đất mà mạch và thủy gặp nhau đúng chỗ.
Cũng từ đây mà ra chuyện định tâm. Muốn biết một cục đất có phải Thái Cực hay không, trước hết phải tìm được điểm tâm, nơi âm dương giao nhau. Thái Cực – lập cực điểm – thiên tâm thập đạo: định đúng tâm rồi mới lập sơn hướng. Tâm sai thì mọi phép tính sau đó đều sai. Đặt la bàn lên một cái tâm sai, la bàn chỉ đúng số, mà cục thì sai hình.
Người ở nhà phố, nhà vườn học được gì?
Các bạn sẽ hỏi: tôi ở phố, làm gì có sông chữ S? Có đấy. Ở đô thị, đường đi chính là sông. Xe cộ, người qua lại là dòng chảy. Khí theo đường mà đến, theo đường mà đi.
Vậy đem bài học Thái Cực tỏa thủy về nhà phố, ta có mấy điều thực dụng:
- Nhà nằm phía trong khúc cua đường: được đường ôm, giống bờ được bồi. Đây là vị trí hữu tình.
- Nhà nằm phía ngoài khúc cua: đường như lưỡi liềm cắt vào, giống bờ bị lở. Xe chạy ngoài cua dễ xộc vào nhà. Đây là thế cần xem kỹ và có cách xử lý theo Hình Pháp.
- Đường đâm thẳng vào cửa: như sông chảy thẳng vào, là xung chứ không phải tài.
- Trước nhà có khoảng sân, khoảng thềm: đó là minh đường nhỏ, chỗ khí dừng lại trước khi vào nhà. Đừng xây kín sát chỉ giới.
- Nhà vườn, nhà có hồ: hồ nên ôm theo hướng vào nhà, có lối thoát nước kín đáo, không để nước chảy tuột thẳng ra cổng.
Và một điều tôi nhắc mãi: không nắn cửa, không xoay hướng chỉ vì nghe nói hướng này hợp tuổi. Nhà ở cần đoan chính, lập cục trọng trung chính. Không có Hình thì Khí không tụ. Không có Cục tốt thì hướng tốt cũng chẳng để làm gì.
Phong thuỷ chính là y học dành cho đất đai. Nhà có bệnh thì chữa bệnh, chứ không phải đổi hướng cửa là thành nhà giàu. Muốn kích tài, trước hết phải có bố cục thu tài.
"Tầm long là tìm mỏ vàng có sẵn, lập cục là luyện bùn thành vàng." – Thầy Vũ Giới
Thế đất như làng cổ bên sông chữ S là mỏ vàng có sẵn, trời đất cho. Còn nhà phố của chúng ta phần đông là đất bình thường. Khi đó không đi tìm, mà phải lập: dựng chỗ dựa, mở minh đường, dẫn lối khí vào và khóa cửa khí ra. Đó là việc của Lập Cục Pháp.
Đại đạo chí giản. Hiểu vậy là đủ!
— Vũ Kim —
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- Lập Cục Pháp: định tâm, xem cục đất nhà mình trước khi bàn đến hướng.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa 2D: vẽ nhà, đường, lối vào để thấy khí đến và khí đi.
- La kinh Liên Hoa: đo sơn hướng sau khi đã định đúng tâm.
Bài liên quan
- Thủy long, thủy khẩu và thủy thành
- Long – Huyệt – Sa – Thủy
- Lý thuyết cốt lõi của Hình Pháp
- Phong thuỷ Hình Pháp Liên Hoa
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới
Muốn đọc được thế nước, thủy khẩu và lập cục cho nhà mình, hãy học từ gốc. Xem các khoá học phong thuỷ Liên Hoa. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp
Thái Cực tỏa thủy có phải cứ sông cong là tốt?
Không. Sông cong phải ôm vào phía đất mình ở mới là hữu tình. Nếu khúc cong quay lưng, cắt vào đất (phản cung) thì là thế xấu. Ngoài ra cửa nước ra phải được khóa, có núi, gò chặn lại.
"Tỏa" trong Thái Cực tỏa thủy nghĩa là gì?
Tỏa là khóa, là giữ lại, không phải "tỏa ra". Tỏa thủy là nước bị khóa lại trong cục, nhờ vậy khí được giữ, không chảy tuột đi.
Nhà phố không có sông thì áp dụng thế nào?
Ở đô thị, đường đi đóng vai trò dòng nước. Nhà nằm phía trong khúc cua được đường ôm là thế tốt; nhà phía ngoài khúc cua hoặc bị đường đâm thẳng vào cần xem xét và xử lý theo Hình Pháp.
Đào hồ, đặt bể cá trước nhà có giúp tụ tài không?
Nước chỉ là tài khi có tình và bị khóa. Đặt nước sai chỗ, nước xộc thẳng vào cửa hay chảy tuột ra ngoài thì thành xung, thành tán. Phải định cục bằng hình trước, rồi mới bàn chuyện đặt nước.
Vì sao phải định tâm trước khi xem hướng?
Vì tâm sai thì mọi phép tính sau đều sai. Thái Cực – lập cực điểm – thiên tâm thập đạo: định đúng tâm rồi mới lập sơn hướng. Định cục dựa vào hình, lý khí mới dựa vào số.
