Góc thiền tại gia theo phong thủy: chọn chỗ, ánh sáng, bày biện

Góc thiền tại gia theo phong thuỷ là một chỗ ngồi tĩnh trong nhà, được chọn và giữ sao cho khí ở đó yên, sạch, có ánh sáng tự nhiên và không bị xáo động bởi sinh hoạt. Người tu giữa đời không cần một thiền đường; nhưng cần một chỗ đủ tốt để ngồi đều mỗi ngày. Bài này giải thích nên đặt góc thiền ở đâu, cần tránh gì, và vì sao Phong Thuỷ Liên Hoa coi thiền và phong thuỷ là hai việc đi cùng nhau.

Người ta hay ngồi thiền ở chỗ còn trống: cuối giường, góc phòng khách cạnh ti vi, ban công cạnh máy giặt. Ngồi được vài hôm thì thấy khó tĩnh, rồi nghĩ là do mình. Có khi không phải do mình. Do chỗ ngồi.

"Tĩnh chính là Thiền, là Tĩnh công giúp luyện hoá thức thần, trở về với nguyên thần."

— Thầy Vũ Giới

Vì sao chỗ ngồi thiền trong nhà lại quan trọng?

Chỗ ngồi thiền quan trọng vì theo phong thuỷ, mỗi vị trí trong nhà có trạng thái khí riêng: nơi động, nơi tĩnh, nơi sạch, nơi uế. Ngồi thiền ở nơi khí động và tạp thì tâm khó lắng; ngồi ở nơi khí tĩnh và sạch thì việc giữ tâm thuận hơn.

Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa) dạy nguyên tắc phân vị trong nhà: nơi ăn, nơi ngủ, nơi tiếp khách, nơi đặt bếp, nơi thờ tự phải riêng tư, không chồng chéo. Góc thiền cũng là một "nơi" như vậy. Khi nó chồng lên chỗ xem ti vi, chỗ phơi đồ, chỗ làm việc, nó mất đi tính chất của một chỗ tĩnh.

Thầy cũng có một nhận xét về cảm nhận không gian: nếu quan sát đủ lâu và mở lòng cảm nhận, ai cũng nhận ra một nơi tốt hay xấu; sự bất an hay an bình mà ta thấy chính là phản hồi trực tiếp. Theo Thầy, ai cũng có năng lực cảm nhận này, chỉ vì lo toan quá nhiều mà quên mất. Chọn góc thiền là lúc nên dùng lại năng lực đó.

Góc thiền tại gia nên đặt ở đâu?

Góc thiền tại gia nên đặt ở nơi yên tĩnh nhất của nhà, ít người qua lại, có tường đặc phía sau, có cửa sổ hoặc nguồn sáng tự nhiên gần đó, và không nằm trên đường đi chính. Không cần một phòng riêng; một góc nhỏ đúng chỗ là đủ.

Vị trí	Nhận định	Ghi chú
Góc phòng ngủ yên tĩnh, có cửa sổ	Dùng được	Không ngồi ngay trên giường; tách chỗ ngồi khỏi giường
Phòng riêng ở tầng trên	Tốt	Phía trên không có nhà vệ sinh, không ồn
Gần phòng thờ	Tốt nếu không gian đủ rộng	Không ngồi chắn lối đi, giữ trang nghiêm
Ban công, sân thượng có mái	Tốt cho buổi sáng	Tránh gió lùa mạnh, nắng gắt, tiếng ồn đường
Phòng khách cạnh ti vi, lối đi	Không nên	Khí động, nhiều người qua lại
Sát bếp, nhà vệ sinh, máy giặt	Không nên	Hoả khí, uế khí, tiếng ồn

Có nên ngồi thiền trong phòng thờ?

Nhiều người chọn ngồi thiền trong phòng thờ vì đây là nơi yên và sạch. Điều này dùng được nếu phòng đủ rộng, người ngồi không chắn lối đứng lễ, giữ được sự trang nghiêm. Nếu phòng thờ chật, nên chọn một góc khác gần đó để không làm phòng thờ thành chỗ sinh hoạt.

Góc thiền cần tránh những gì theo phong thuỷ?

Góc thiền cần tránh những yếu tố làm khí động, uế hoặc đè: cửa chính, lối đi, bếp, nhà vệ sinh, dầm lớn, gió lùa, góc nhọn chĩa vào và đồ đạc bừa bộn. Đây là những điều Hình Pháp áp cho mọi chỗ ngồi, càng cần cho chỗ ngồi tĩnh.

• Sau lưng trống: ngồi quay lưng ra cửa, ra lối đi khiến tâm luôn có một phần cảnh giác.
• Dưới dầm lớn, dưới kệ treo: cảm giác bị đè.
• Gió lùa trực tiếp: quạt, máy lạnh thổi thẳng vào người ngồi.
• Góc nhọn chĩa vào: góc tủ, góc bàn, cạnh cột chĩa vào chỗ ngồi.
• Gương đối diện: hình phản chiếu làm phân tán.
• Đồ điện nhiều: màn hình, đèn chờ, tiếng máy chạy.
• Bừa bộn: Thầy Vũ Giới coi vệ sinh không gian là điều cơ bản nhưng quan trọng nhất trong phong thuỷ.

"Không có Hình thì Khí không tụ."

— Thầy Vũ Giới

Ánh sáng, gió và thời điểm ngồi thiền nên thế nào?

Góc thiền nên có ánh sáng tự nhiên dịu vào buổi sáng, gió nhẹ thông thoáng nhưng không lùa thẳng, và ngồi vào thời điểm nhà còn yên, thường là sáng sớm. Ba yếu tố này giúp khí của góc thiền thanh và tĩnh.

Thầy Vũ Giới trong một bài về luyện khí buổi sáng nhấn mạnh khung giờ từ 4 đến 6 giờ sáng, khi vừa thức dậy, là lúc nên tham thiền hoặc luyện khí ngay, trước khi tâm bị lo toan làm xao động. Thầy cũng viết rằng thiền sáng với ánh mặt trời là cách tốt để luyện dương thần, tối thì luyện âm thần, và khi cả hai cân bằng thì đạt tới chỗ quân bình. Tuy vậy, Thầy nói rõ không khuyến cáo tự tu tập các thủ pháp này, và người mới nên tập thói quen dậy sớm, đi bộ chánh niệm, ngồi tĩnh trước đã.

1. Ánh sáng: đón nắng sớm qua cửa sổ, rèm mỏng; không ngồi dưới nắng gắt và không nhìn thẳng vào mặt trời.
2. Gió: mở cửa sổ cho thoáng; tránh quạt, máy lạnh thổi thẳng.
3. Âm thanh: chọn giờ nhà còn yên; nếu ồn, dùng phòng có cửa kín hơn.
4. Nhiệt độ: vừa phải, có khăn mỏng khi trời lạnh.
5. Buổi tối: đèn ấm, dịu, đặt thấp; không ngồi dưới đèn trần chói.

Bày biện góc thiền thế nào cho đúng tinh thần?

Góc thiền nên bày biện tối giản: một tấm thảm hoặc chiếu, một gối ngồi hoặc ghế thấp, có thể thêm một chậu cây nhỏ, một ngọn đèn dịu. Càng ít đồ càng dễ tĩnh; góc thiền không phải nơi trưng bày vật phẩm.

• Sàn: chiếu cói, thảm sợi tự nhiên, sàn gỗ; sạch, khô.
• Chỗ ngồi: gối thiền, bồ đoàn, hoặc ghế thấp cho người khó ngồi xếp bằng.
• Tường sau lưng: tường đặc, trơn, màu dịu.
• Vật dụng: chỉ những gì cần cho việc tập; không chất sách vở, đồ dùng khác.
• Hương: nếu dùng, chọn loại nhẹ, ít khói; phòng phải thông thoáng.

Giữ góc thiền thế nào để khí luôn tĩnh?

Góc thiền giữ được tĩnh khi nó chỉ dùng cho việc ngồi tĩnh. Sau mỗi buổi ngồi, gấp gọn thảm, đặt gối về chỗ cũ, lau bụi định kỳ, mở cửa sổ cho thoáng. Không đặt điện thoại, laptop, đồ ăn ở góc thiền. Người trong nhà nên biết đó là chỗ dành cho việc tĩnh, tránh đi qua đi lại ồn ào vào giờ có người ngồi. Ngồi đều ở một chỗ lâu ngày, chính góc đó sẽ thành nơi mà vừa ngồi xuống là tâm đã lắng hơn.

Căn hộ chung cư làm góc thiền có gì khác?

Căn hộ chung cư không có mái, không có nền riêng; theo Thầy Vũ Giới, nhà chung cư thông thiên thấu địa thì lấy địa mẫu làm chủ. Góc thiền trong căn hộ vì vậy nên ưu tiên chỗ sàn vững, sạch, tránh sát hành lang chung, cửa thang máy, ống kỹ thuật ồn. Ban công căn hộ có thể dùng buổi sáng nếu không quá gió và không nhìn thẳng xuống đường ồn ào.

Phong Thuỷ Liên Hoa không khuyến khích bày nhiều pháp khí, tượng, đá ở góc thiền khi người tập chưa hiểu chúng. Theo Thầy Vũ Giới, pháp khí phải được "dưỡng", không phải đồ trang trí đặt cho có.

Thiền và phong thuỷ liên hệ với nhau thế nào?

Thiền và phong thuỷ liên hệ qua chữ "Khí". Theo Thầy Vũ Giới, khí là bản nguyên của vạn pháp; phong thuỷ là pháp dụng khí, còn thiền là con đường để người học cảm nhận khí từ bên trong. Thầy khẳng định phong thuỷ không phải là một pháp tu, nhưng học phong thuỷ và tu đạo có mối liên kết mật thiết.

Thầy viết: khi đắc được một chút thành tựu trong thiền định, người học sẽ ngộ được một ít pháp của phong thuỷ; sự tĩnh tại của tâm trí mở ra cánh cửa để cảm nhận khí sâu sắc hơn. Vì vậy, tu đạo và học phong thuỷ nên song hành. Thầy cũng nói thẳng rằng phần lớn các thầy phong thuỷ chỉ học mà thiếu tu tập, và như vậy là chưa đủ.

Nhìn theo chiều ngược lại, một ngôi nhà có góc thiền được giữ đều đặn là ngôi nhà có một điểm tĩnh. Theo quan niệm của Thầy, thuật phong thuỷ là tạo ra một căn nhà có sự sống; người trong nhà an thì khí nhà cũng an.

Lời dặn quan trọng: thiền là phương pháp tu tâm, không thay thế điều trị y khoa. Người có bệnh về tim mạch, huyết áp, cột sống, tâm lý hoặc đang mang thai nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi tập, nhất là các pháp thở và ngồi lâu.

Những sai lầm thường gặp khi làm góc thiền tại nhà

Sai lầm thường gặp nhất là chọn góc thiền theo chỗ còn trống chứ không theo chỗ tĩnh. Các lỗi khác:

• Ngồi trên giường, dễ buồn ngủ, lẫn chỗ ngủ với chỗ tu.
• Ngồi cạnh ti vi, lối đi, bếp.
• Bày quá nhiều tượng, đá, pháp khí mà không hiểu.
• Đốt hương nhiều trong phòng kín.
• Ngồi dưới nắng gắt hoặc gió máy lạnh thổi thẳng.
• Đổi chỗ ngồi liên tục, không có một góc cố định.

Giới hạn cần nói rõ: bài này nêu nguyên lý chung cho góc thiền trong nhà ở. Với thiền đường, không gian tu tập quy mô lớn, cần xét hình thế, lập cục riêng như một công trình. Nếu ngồi ở góc nào cũng thấy bất an kéo dài, nên nhờ người hiểu nghề xem lại cả ngôi nhà.

Tóm lại

Tóm lại, góc thiền tại gia là chỗ giữ chữ Tĩnh trong nhà. Chọn nơi yên, có tường tựa, có sáng sớm, thoáng nhẹ. Tránh cửa, lối đi, bếp, nhà vệ sinh, dầm, gương. Bày ít, giữ sạch, ngồi đều. Nhà có một chỗ tĩnh thì người có một chỗ về.

— Vũ Giới —

Biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới – Phong Thuỷ Liên Hoa.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

Bài liên quan

• Thiền đường theo phong thuỷ: vị trí, hình thể, giữ khí tĩnh
• Mối liên hệ giữa phong thuỷ và luân xa
• Đạo và phong thuỷ
• Cách ngồi thiền tại nhà cho người mới bắt đầu

Câu hỏi thường gặp

Nhà chật không có phòng riêng thì thiền ở đâu?

Chọn một góc yên nhất, có tường tựa, gần cửa sổ, tách khỏi giường và lối đi. Một tấm thảm và gối ngồi cố định ở đó là đủ thành góc thiền; điều quan trọng là ngồi đều ở cùng một chỗ.

Ngồi thiền quay mặt hướng nào?

Phong Thuỷ Liên Hoa đặt vị trí trước hướng theo khẩu quyết "nhất vị nhì hướng". Với góc thiền tại gia, trước hết cần lưng tựa vững, phía trước thoáng, có ánh sáng dịu; hướng ngồi cụ thể theo pháp tu thì nên hỏi người hướng dẫn trực tiếp.

Có cần đặt tượng Phật hay pháp khí ở góc thiền?

Không bắt buộc. Nếu gia đình có thờ Phật, có thể ngồi trước bàn Phật trong không gian trang nghiêm. Không nên bày nhiều pháp khí khi chưa hiểu; theo Thầy Vũ Giới, pháp khí phải được "dưỡng".

Thiền buổi tối có được không?

Được. Thầy Vũ Giới nhắc tới thiền sáng và thiền tối như hai phần cân bằng. Buổi tối nên ngồi ở nơi yên, đèn ấm dịu, không ngồi ngay sau bữa ăn no hoặc khi quá mệt.