Kích thước cửa chính theo thước Lỗ Ban 52,2: cách đo và cung đẹp

Cửa chính là nơi khí vào nhà, là "miệng" của ngôi nhà theo cách nói của Hình Pháp. Vì thế trong mọi kích thước của một công trình, kích thước cửa chính theo thước Lỗ Ban là con số được hỏi nhiều nhất, và cũng là con số bị đo sai nhiều nhất. Thợ đo phủ bì khung, chủ nhà đo cánh, kiến trúc sư ghi kích thước lỗ chờ xây thô; ba người ba số, cuối cùng chẳng ai biết cửa đã "đẹp" hay chưa.

Phong Thuỷ Liên Hoa của Thầy Vũ Giới quy ước rõ: cửa và ô thoáng đo lọt lòng (thông thuỷ) bằng thang 52,2 cm. Đó là phần trống thực sự cho khí và người đi qua khi cửa mở hết. Bài này hướng dẫn đo đúng chỗ, chọn kích thước cho cửa gỗ một cánh, hai cánh, bốn cánh, và những điều cần kiểm tra trước khi quan tâm đến cung đẹp.

Thước 52,2 thông thuỷ: đo ở đâu trên cửa chính

Thông thuỷ là khoảng trống nhìn xuyên qua được khi cửa mở. Với cửa gỗ có khuôn, kích thước này là:

• Chiều rộng thông thuỷ: khoảng cách giữa hai mép trong của khuôn cửa (không tính gờ, nẹp che khe), đo ở độ cao ngang tay nắm.
• Chiều cao thông thuỷ: từ mặt sàn hoàn thiện lên mép dưới của khuôn trên (thanh ngang trên cùng). Nếu có ngưỡng cửa, đo từ mặt ngưỡng.

Không đo phủ bì khuôn, không đo cánh, không đo lỗ chờ xây thô. Lỗ chờ xây thô thường lớn hơn thông thuỷ khoảng 10–14 cm theo chiều rộng (hai bên khuôn, mỗi bên 5–7 cm) và 5–7 cm theo chiều cao, tuỳ bề dày khuôn gỗ. Vì vậy khi làm việc với thợ xây, bạn phải quy đổi: chốt thông thuỷ trước, cộng bề dày khuôn thực tế của xưởng để ra lỗ chờ.

Nếu cửa có ô thoáng phía trên

Ô thoáng (ô kính, ô hoa gió trên cửa) cũng là lỗ cho khí đi qua, nên đo thông thuỷ riêng bằng thang 52,2. Thanh ngang giữa cửa và ô thoáng là khuôn, không tính vào thông thuỷ của cửa. Tổng chiều cao cả cửa lẫn ô thoáng thì không cần tra, vì không phải một lỗ trống liên tục.

Chọn kích thước thông thuỷ cho cửa chính theo loại cửa

Bước một là xác định kích thước công năng, phụ thuộc mặt tiền, loại nhà và đồ đạc cần đưa vào (tủ lạnh, sofa, bàn thờ). Bước hai mới tra thước. Dải kích thước thông thuỷ thường dùng tại Việt Nam:

Loại cửa chính	Rộng thông thuỷ thường gặp	Cao thông thuỷ thường gặp	Phù hợp
Một cánh	80–95 cm	210–230 cm	Căn hộ chung cư, nhà phố mặt tiền hẹp, cửa phụ
Hai cánh lệch (cánh lớn + cánh nhỏ)	105–125 cm	215–235 cm	Nhà phố 4–5 m, cần đưa đồ lớn vào
Hai cánh đều	125–160 cm	220–250 cm	Nhà phố, nhà vườn, biệt thự nhỏ
Bốn cánh	220–300 cm	230–280 cm	Biệt thự, nhà thờ họ, mặt tiền rộng

Trong mỗi dải trên luôn có vài số rơi vào cung tốt trên thang 52,2, vì chu kỳ thước chỉ hơn 50 cm và mỗi cung chiếm vài centimét. Hãy mở phần mềm thước Lỗ Ban Liên Hoa, nhập dải kích thước, phần mềm sẽ chỉ các số đẹp gần nhất kèm tên cung. Bài này không chép bảng số vì nhiều bảng trên mạng đang trộn thang 52,2 với 42,9, dẫn tới cửa "đẹp theo bảng" nhưng sai thang.

Tỷ lệ cao và rộng

Cửa chính nên cao hơn rộng rõ rệt, tỷ lệ cao/rộng thường trong khoảng 1,6–2,6 với cửa một và hai cánh. Cửa quá thấp và rộng trông "bẹt", cửa quá cao và hẹp như khe. Cửa bốn cánh có thể rộng hơn cao, nhưng mỗi cánh vẫn giữ tỷ lệ đứng. Về Hình Pháp, cửa chính nên là cửa lớn nhất mặt tiền; cửa phụ, cửa gara không được cao rộng hơn cửa chính.

Những sai lầm thường gặp khi đo cửa chính

1. Đo phủ bì khuôn rồi tra 52,2. Số to hơn thông thuỷ hơn chục centimét, sai cung hoàn toàn.
2. Đo khi chưa lát sàn. Sàn hoàn thiện cao lên 2–5 cm làm chiều cao thông thuỷ giảm theo. Chốt cốt sàn trước khi đặt cửa.
3. Quên ngưỡng cửa. Ngưỡng đá, ngưỡng gỗ cao 1–3 cm làm giảm chiều cao thông thuỷ.
4. Dùng thang 42,9 cho cửa. Thang 42,9 dành cho khối xây và đồ nội thất; cửa là lỗ trống, dùng 52,2.
5. Xưởng chỉnh khuôn dày mỏng tuỳ ý. Đã chốt thông thuỷ thì lỗ chờ phải thay đổi theo bề dày khuôn, không phải ngược lại.
6. Tra cả cánh cửa. Bề rộng từng cánh không cần tra; chỉ tra khoảng trống khi mở hết.

Kích thước cửa gỗ phong thuỷ: điều gì quan trọng hơn con số

Theo Liên Hoa, cửa chính đẹp phải thoả bốn điều trước khi nói tới cung thước:

• Đúng vị trí trên mặt tiền: cửa nằm ở vị trí hợp với thế đất, lối vào từ đường, không bị cột điện, góc nhà hàng xóm, lối đi hẹp "chém" thẳng vào.
• Tương xứng với nhà: cửa không quá lớn so với mặt tiền (nhà mất riêng tư, khí tán) và không quá nhỏ (khí vào yếu, đưa đồ khó khăn).
• Mở thuận: cánh mở vào trong, không vướng tường, không đập vào cửa khác; bản lề và ổ khoá bên thuận tay người ra vào.
• Nhìn vào không gặp vật cản: không nhìn thẳng cầu thang, bếp nấu, cửa nhà vệ sinh hay gương lớn. Nếu bất khả kháng, dùng vách lửng, tủ giày thấp để điều hướng.

Khi bốn điều này đã ổn, dịch kích thước thông thuỷ vài centimét để vào cung đẹp là việc nhẹ nhàng. Ngược lại, cửa đúng cung mà đặt ngay chỗ lối đi chung đâm vào thì vẫn là cửa xấu. Chi tiết về vị trí cửa đọc ở phong thuỷ cửa chính và cửa chính đối diện cửa sau.

Cửa chính trong chung cư

Cửa căn hộ do chủ đầu tư lắp sẵn, thông thuỷ thường quanh 85–95 cm rộng và 210–220 cm cao. Bạn không thay đổi được khung cửa vì liên quan kết cấu và phòng cháy, nên chỉ cần kiểm tra chiều mở, tầm nhìn từ cửa vào và tránh kê đồ chắn lối; không nên vì một cung thước mà can thiệp vào kết cấu chung.

Quy trình chốt kích thước cửa chính khi xây mới hoặc thay cửa

1. Xác định loại cửa (số cánh) theo mặt tiền và nhu cầu đưa đồ.
2. Chọn dải thông thuỷ công năng theo bảng trên.
3. Tra thang 52,2 bằng phần mềm thước Lỗ Ban Liên Hoa, chọn số đẹp cho rộng và cao; ô thoáng tra riêng.
4. Hỏi xưởng cửa bề dày khuôn thực tế, suy ra kích thước lỗ chờ xây thô, ghi cả hai số lên bản vẽ.
5. Chốt cốt sàn hoàn thiện và ngưỡng cửa trước khi đổ lanh tô.
6. Sau khi lắp, đo lại thông thuỷ thực tế; sai lệch 2–3 mm có thể chấp nhận, lệch cả centimét thì yêu cầu xưởng điều chỉnh khuôn.

Với nhà đang ở muốn thay cửa, lỗ chờ đã cố định, bạn chỉ còn điều chỉnh được bề dày khuôn (dày thêm để thu thông thuỷ, mỏng bớt để nới), hoặc chấp nhận một chiều đẹp, một chiều chưa đẹp. Liên Hoa ưu tiên chiều rộng, vì chiều rộng quyết định lượng khí và sự thuận tiện ra vào hơn chiều cao.

Bài liên quan

• Chuyên mục Cửa gỗ phong thuỷ
• Cách sử dụng thước Lỗ Ban phong thuỷ Liên Hoa
• Nội thất gỗ phong thuỷ: chọn gỗ, kích thước và bố trí

Câu hỏi thường gặp

Kích thước cửa chính đo phủ bì hay lọt lòng?

Đo lọt lòng (thông thuỷ): khoảng trống giữa hai mép trong khuôn và từ sàn hoàn thiện lên mép dưới khuôn trên. Tra bằng thang 52,2 của thước Lỗ Ban.

Cửa chính nhà phố 4 m nên rộng bao nhiêu?

Thường dùng cửa hai cánh lệch hoặc hai cánh đều với thông thuỷ rộng khoảng 110–160 cm, cao 220–250 cm, rồi tra thước 52,2 để chọn số đẹp trong dải đó. Phần mặt tiền còn lại làm cửa sổ hoặc vách kính.

Cửa đã lắp, đo lại không vào cung đẹp thì có phải thay?

Không cần thay nếu lệch nhỏ; có thể điều chỉnh bằng nẹp, ngưỡng hoặc chấp nhận. Vị trí, chiều mở và tầm nhìn từ cửa quan trọng hơn vài centimét lệch cung.

Ô thoáng trên cửa có phải đo theo Lỗ Ban không?

Có, ô thoáng là lỗ cho khí đi qua nên đo thông thuỷ riêng bằng thang 52,2; không cộng chung với chiều cao cửa.

Cửa chính và cửa phòng dùng cùng một thang thước không?

Có, mọi cửa và ô thoáng đều dùng thang 52,2 thông thuỷ. Khác nhau chỉ ở dải kích thước công năng: cửa phòng nhỏ hơn cửa chính.