💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Nhập Địa Nhãn Toàn Thư 入地眼全書 (1): Thiên Tinh quái tự, tám tiết và mười hai cung

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Nhập Địa Nhãn Toàn Thư 入地眼全書 (1): Thiên Tinh quái tự, tám tiết và mười hai cung

Nhập Địa Nhãn Toàn Thư (1): Thiên Tinh quái tự, tám tiết và mười hai cung
入地眼全書 · quyển 1 Thiên Tinh (天星卷一), thiên "天星卦序" · bộ mười quyển
Tác giả: Tống, Nam Xương, Cô Thác trưởng lão Tĩnh Đạo hoà thượng (宋南昌辜託長老靜道和尚) soạn; Đông Điền Vạn Thụ Hoa (萬樹華, tự Nhân Thôn 仁村) biên thứ; Bộc Tuyền Viên Thái Khai, Thụ Đình Hoàng Trung Giai, Vân Môn Hoàng Trung Thực, Kê An Viên Phong Niên đồng tham; Lý Trai Lưu Thị Huấn, Điềm Chân Từ Hiếu Tiên (徐孝先) hiệu tự
Bản gốc: bản khắc Đạo Quang Bính Tuất (道光丙戌, 1826), Văn Tinh đường tàng bản (文星堂藏板), in trong Cố Cung trân bản tùng san (故宮珍本叢刊).

Trong các sách địa lý mang tên một vị sư, Nhập Địa Nhãn Toàn Thư (入地眼全書, "trọn bộ con mắt nhìn vào lòng đất") là cuốn được giới phong thuỷ Giang Tây truyền chép lâu nhất. Sách đề tác giả là Cô Thác trưởng lão, pháp danh Tĩnh Đạo, một hoà thượng người Nam Xương đời Tống; đến đời Thanh, Vạn Thụ Hoa gom các bản chép tay rời rạc, sắp lại thành mười quyển: Thiên Tinh, Long pháp, Huyệt pháp, Sa pháp, Bát sa, Thuỷ pháp (hai quyển), Hướng pháp, Âm trạch đồ hướng và Dương trạch thuyết. Bài này mở trang Nhập Địa Nhãn trên Kho sách vugioi.com bằng thiên đầu tiên của quyển một: Thiên Tinh quái tự (天星卦序), lời tựa về quẻ và sao, đặt cái khung trời đất cho cả bộ sách.

Đằng Vương Các ở Nam Xương, Giang Tây
Đằng Vương Các bên sông Cám ở Nam Xương, quê của Cô Thác trưởng lão, tác giả Nhập Địa Nhãn. Ảnh: Jorge.cacho.h, Wikimedia Commons, phạm vi công cộng.

Trả lời nhanh: Thiên Tinh quái tự là lời mở quyển Thiên Tinh của Nhập Địa Nhãn Toàn Thư. Nửa đầu mượn Hệ Từ và Thuyết Quái của Kinh Dịch: trời cao đất thấp thì Càn Khôn định, tám quẻ xô đẩy nhau thành sấm, gió, mưa, nắng; lý dịch giản (dễ và gọn) mà nắm được thì lý trời đất ở trong tay. Nửa sau nói thiên đế (chuôi sao Bắc Đẩu, tức nguyệt kiến) đi thuận qua mười hai cung, còn thái dương (nguyệt tướng) đi nghịch; hai bên gặp nhau ở tám tiết lớn trong năm, sinh ra sáu cặp hợp tý sửu, dần hợi, mão tuất, thìn dậu, tỵ thân, ngọ mùi, ứng với tám quẻ hậu thiên từ "đế xuất hồ Chấn" đến "thành ngôn hồ Cấn". Khởi ở Chấn, chung ở Cấn, một năm tròn rồi lại xoay vòng: đó là gốc lý của phép thiên tinh mà các quyển sau dùng để luận long và hướng.

Thầy Vũ Giới giảng: "Người ta hay nghĩ phong thuỷ chỉ là nhìn núi nhìn nước. Nhập Địa Nhãn lại mở sách bằng trời: trời đi thế nào thì đất ứng thế ấy. Học thuộc sáu cặp hợp và tám tiết trong bài này rồi mới đọc tới hai mươi bốn cung thiên tinh, không thì đọc như đọc bùa."

Nhập Địa Nhãn Toàn Thư và Cô Thác trưởng lão – 入地眼全書與辜託長老

Trang bìa bản khắc ghi: "Đạo Quang Bính Tuất tân tuyên · Tống Cô Thác trưởng lão Nhập Địa Nhãn Toàn Thư · Nam Xương Vạn Thụ Hoa biên · Văn Tinh đường tàng bản". Đầu quyển một ghi rõ: "Tống Nam Xương Cô Thác trưởng lão Tĩnh Đạo hoà thượng trứ". Như vậy sách thuộc dòng địa lý Giang Tây, quê của Dương Quân Tùng, Tằng Văn Địch, Lại Bố Y, nơi phép hình thế "loan đầu" thịnh nhất. Người tu hành mà giỏi địa lý không lạ trong lịch sử Trung Hoa: nhà chùa chọn đất dựng tự viện, xây tháp, đặt mộ tháp cho các vị trụ trì, nên nhiều sư tăng là những người đi núi rất sâu.

Lời "Lệ ngôn" (例言) của người biên kể rằng sách này từ đời Tống đến nay các họ lớn nhà giàu chép tay thành tập, giữ kín đã lâu, nên hoặc trước sau lộn thứ tự, hoặc tản mát không đủ; người biên phải dò khắp các bản, ghép lại cho thành toàn tập, chỗ nào chữ quê mùa thì sửa cho thông nhưng không dám tự ý cắt bỏ. Lệ ngôn còn nói các sách địa lý thường bàn loan đầu thì bỏ lý khí, bàn lý khí thì bỏ loan đầu, còn sách này "kiêm giảng" cả hai: bắt đầu bằng thiên tinh (lý khí), tiếp đến long, huyệt, sa, thuỷ (loan đầu), rồi trở lại hướng pháp. Đó là lý do tên sách có chữ "toàn".

Chùa Đông Lâm dưới chân Lư Sơn, Giang Tây
Chùa Đông Lâm dưới chân Lư Sơn (Giang Tây): nhà chùa xưa chọn đất dựng tự, nhiều vị sư là người đi núi sâu. Ảnh: 沈澄心, Wikimedia Commons, CC0.

Mười quyển theo mục lục bản khắc gồm: quyển 1 Thiên Tinh (quái tự, hai mươi bốn cung thiên tinh và long pháp của từng cung), quyển 2 Long pháp (long thuyết, tầm long biện, trướng, giáp, cửu tinh hành long, bình dương luận), quyển 3 Huyệt pháp, quyển 4 và 5 Sa pháp (bát sa, phân kim, phân phòng), quyển 6 và 7 Thuỷ pháp (các cục thuỷ, phá thuỷ, sát thuỷ), quyển 8 Hướng pháp, quyển 9 Âm trạch đồ hướng pháp, quyển 10 Dương trạch thuyết. Kho sách sẽ đi lần lượt từng phần, mỗi bài một chương, khi Thầy Vũ Giới cho lệnh.

Đoạn 1: Trời cao đất thấp, Càn Khôn định vị – 天尊地卑

Nguyên văn

天尊地卑,乾坤定矣;卑高以陳,貴賤位矣;動靜有常,剛柔斷矣;方以類聚,物以羣分,吉凶生矣;在天成象,在地成形,變化見矣。

Dịch

Trời tôn, đất thấp, thế là Càn Khôn được định; thấp cao bày ra, thế là sang hèn có ngôi; động tĩnh có thường, thế là cứng mềm phân rõ; phương hướng theo loại mà tụ, vật theo bầy mà chia, thế là cát hung sinh ra; ở trời thành tượng, ở đất thành hình, thế là biến hoá hiện ra.

Giảng

Câu mở này chép gần nguyên văn chương đầu Hệ Từ thượng truyện của Kinh Dịch. Người soạn Nhập Địa Nhãn chọn nó làm câu đầu tiên vì nó nói đúng điều phong thuỷ muốn nói: trời và đất là một cặp, trời có tượng thì đất có hình. Các vì sao, mặt trời, mặt trăng là "tượng"; núi, sông, gò, đồi là "hình". Xem đất mà không biết trời thì chỉ thấy hình mà không hiểu vì sao hình ấy tốt hay xấu.

Vệt sao xoay quanh Bắc Cực trên núi đá
Vệt sao xoay quanh Bắc Cực: "tại thiên thành tượng", trời ngày đêm xoay không ngừng. Ảnh: Kenrchoat, Wikimedia Commons, CC BY 3.0.

Câu "phương dĩ loại tụ, vật dĩ quần phân" là nền của mọi phép phân loại trong phong thuỷ: hai mươi bốn sơn chia theo tám quẻ, ngũ hành chia theo phương, núi chia theo ngũ tinh, cửu tinh. Cát hung "sinh ra" từ chỗ các loại gặp nhau: cùng loại thì hợp, khác loại thì khắc. Đến quyển sau, khi sách luận "Càn cung thiên tinh", "Khảm cung thiên tinh", ta sẽ thấy đúng cái khung ấy: mỗi cung một loại, mỗi loại một tính.

Đoạn 2: Tám quẻ xô đẩy, sấm gió mưa nắng – 八卦相盪

Nguyên văn

是故剛柔相摩,八卦相盪,一陰一陽,一上一下,一外一內,或上臨下,或下臨上,變化而莫測。是以鼓之以雷霆,潤之以風雨,一寒一暑,日月光明,運化不已。故乾,健也;坤,順也;震,動也;巽,入也;坎,陷也;離,麗也;艮,止也;兌,說也。是故雷以動之,風以散之,雨以潤之,日以暄之,艮以止之,兌以說之,乾以君之,坤以藏之。

Dịch

Cho nên cứng mềm cọ xát nhau, tám quẻ xô đẩy nhau: một âm một dương, một lên một xuống, một ngoài một trong; có khi trên xuống dưới, có khi dưới lên trên, biến hoá không lường được. Vì thế lấy sấm sét mà cổ động, lấy gió mưa mà thấm nhuần; một lạnh một nóng, mặt trời mặt trăng soi sáng, vận hoá không ngừng. Cho nên Càn là mạnh, Khôn là thuận, Chấn là động, Tốn là vào, Khảm là hãm, Ly là bám sáng, Cấn là dừng, Đoài là vui. Vì vậy sấm để động, gió để tán, mưa để nhuận, mặt trời để sưởi ấm, Cấn để dừng, Đoài để vui, Càn để làm vua, Khôn để cất giữ.

Giảng

Đoạn này ghép Hệ Từ với chương Thuyết Quái. Tám quẻ không đứng yên như tám ô trên la bàn; chúng "tương đãng", tức là xô vào nhau, đẩy nhau mà sinh biến hoá. Người soạn nhấn vào những cặp "một trên một dưới, một ngoài một trong": khí trời giáng xuống, khí đất bốc lên, hai dòng gặp nhau thì có sấm, có mưa, có mùa. Đó cũng là hình ảnh của một cuộc đất tốt: khí núi đi xuống, khí nước dâng lên, gặp nhau ở huyệt.

Tia sét trên dãy núi
Sấm sét trên núi: "cổ chi dĩ lôi đình, nhuận chi dĩ phong vũ". Ảnh: Ken, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Tám chữ tính của tám quẻ (kiện, thuận, động, nhập, hãm, lệ, chỉ, duyệt) và tám công dụng (động, tán, nhuận, huyên, chỉ, duyệt, quân, tàng) là thứ người học phong thuỷ phải thuộc trước khi nói tới thiên tinh. Ví như Cấn là "dừng": trong hình thế, chỗ long dừng lại mới kết huyệt; Khôn là "cất giữ": chỗ đất dày ôm khí. Sơ đồ dưới đây đặt tám quẻ hậu thiên theo phương, kèm tính và công dụng của từng quẻ như đoạn văn nói.

Sơ đồ tám quẻ hậu thiên với tính và công dụng
Sơ đồ 1: Tám quẻ hậu thiên theo Thiên Tinh quái tự, nam ở trên (Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ).
Tranh Trùng Dương sơn thuỷ của Thạch Đào
Tranh cổ: Thạch Đào (đầu Thanh), Trùng Dương sơn thuỷ: núi cao, nước chảy, mây giữa, cái "tương đãng" của trời đất. Bảo tàng Metropolitan, CC0.

Đoạn 3: Dịch giản thì lý trời đất ở trong tay – 易簡而天地之理得

Nguyên văn

乾道成男,坤道成女;乾知大始,坤作成物;乾以易知,坤以簡能;易則易知,簡則易從;易知則有親,易從則有功;有親則可久,有功則可大;可久則賢人之德,可大則賢人之業。易簡而天地之理得矣,天地之理得而成位乎其中矣。

Dịch

Đạo Càn thành nam, đạo Khôn thành nữ; Càn chủ việc khởi đầu lớn, Khôn làm nên vạn vật; Càn lấy cái dễ mà biết, Khôn lấy cái gọn mà làm được. Dễ thì dễ biết, gọn thì dễ theo; dễ biết thì có người thân, dễ theo thì có công; có người thân thì lâu dài, có công thì lớn lao; lâu dài là đức của người hiền, lớn lao là nghiệp của người hiền. Dễ và gọn mà lý trời đất nắm được; lý trời đất nắm được thì thành ngôi ở giữa.

Giảng

Đây vẫn là Hệ Từ thượng, chương một. Người soạn đặt nó trước phần thiên tinh như một lời dặn phương pháp: trời đất vận hành phức tạp, nhưng cái lý của nó thì "dịch giản", dễ và gọn. Ai biết đi từ chỗ gọn thì nắm được, ai sa vào chỗ rườm thì lạc. Câu cuối "thành vị hồ kỳ trung" là chỗ đứng của con người: người ở giữa trời và đất, hiểu lý trời đất thì tự đứng được ngôi của mình.

Sân Khổng miếu ở Khúc Phụ
Khổng miếu ở Khúc Phụ: Hệ Từ truyện tương truyền do Khổng Tử soạn, Nhập Địa Nhãn chép nguyên văn làm câu mở. Ảnh: Gary Todd, Wikimedia Commons, CC0.

Trong phong thuỷ, "thành vị hồ kỳ trung" chính là cái huyệt. Huyệt là chỗ con người đặt mình vào giữa khí trời và khí đất. Nếu hiểu được hai dòng khí ấy đi theo quy luật nào trong năm, chỗ nào chúng gặp nhau, thì việc chọn huyệt, chọn hướng không còn là đoán mò. Đó là cầu nối sang nửa sau của bài tựa, nơi tác giả nói thẳng về sự vận hành của thiên đế và thái dương.

Đoạn 4: Thiên đế đi thuận, thái dương đi nghịch – 天帝順行,太陽逆行

Nguyên văn

蓋天晝夜旋轉而不停,日月五星隨之。天帝順行十二宮,太陽逆行十二宮,八節之功,是以八卦陰陽變動,應四時八節,交會於天地矣。

Dịch

Trời ngày đêm xoay chuyển không ngừng, mặt trời, mặt trăng và năm sao theo đó mà đi. Thiên đế đi thuận qua mười hai cung, thái dương đi nghịch qua mười hai cung; ấy là công của tám tiết. Vì vậy âm dương của tám quẻ biến động, ứng với bốn mùa tám tiết mà giao hội ở trời đất.

Giảng

Đây là câu then chốt của cả bài. "Thiên đế" ở đây là chuôi sao Bắc Đẩu, mỗi tháng chỉ một chi theo chiều thuận (tý, sửu, dần, mão…), người xưa gọi là "nguyệt kiến" hay "đẩu kiến". "Thái dương" là vị trí mặt trời trên hoàng đạo, mỗi tháng lùi một chi theo chiều nghịch (tý, hợi, tuất, dậu…), sách lịch pháp gọi là "nguyệt tướng". Hai cái đi ngược chiều nhau trên cùng một vòng mười hai chi, nên tháng nào cũng có một cặp chi gặp nhau, tức là "giao hội".

Hồn thiên nghi đời Minh ở Đài quan tượng cổ Bắc Kinh
Hồn thiên nghi đúc năm 1439 ở Đài quan tượng cổ Bắc Kinh: dụng cụ đo đường đi của mặt trời và các sao qua mười hai cung. Ảnh: Vmenkov, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Ghép đủ mười hai tháng, ta được đúng sáu cặp: tý với sửu, dần với hợi, mão với tuất, thìn với dậu, tỵ với thân, ngọ với mùi. Đó chính là "lục hợp" (六合) mà người học tử vi, trạch nhật, phong thuỷ đều dùng. Nhiều sách chỉ ghi lục hợp như một bảng phải thuộc; Thiên Tinh quái tự cho biết nguồn gốc thiên văn của nó: lục hợp là chỗ nguyệt kiến và nguyệt tướng gặp nhau. Sơ đồ dưới đây vẽ hai vòng đi ngược chiều và sáu đường nối các cặp hợp.

Sơ đồ thiên đế đi thuận thái dương đi nghịch thành lục hợp
Sơ đồ 2: Thiên đế (nguyệt kiến) đi thuận, thái dương (nguyệt tướng) đi nghịch, giao hội thành sáu cặp hợp (Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ).
Một đoạn tinh đồ Đôn Hoàng
Tranh cổ: một đoạn Tinh đồ Đôn Hoàng (khoảng đời Đường), các chòm sao vẽ theo từng cung, nền của phép thiên tinh. Phạm vi công cộng.

Đoạn 5: Tám tiết, sáu hợp và tám quẻ – 八節六合八卦

Nguyên văn

大寒,天帝在丑,太陽臨子,交會於子丑之間,故子與丑合,萬物成終成始,易曰「成言乎艮」。雨水,天帝到寅,太陽在亥,寅亥交會,故寅與亥合,丑寅輔艮,東北之卦也。春分,天帝臨卯,太陽在戌,故卯與戌合,卯戌交會,甲乙輔震,正春之令也,萬物發生,易曰「帝出乎震」。穀雨,天帝在辰,太陽到酉,故辰與酉合,辰酉交會,萬物潔齊,易曰「齊乎巽」。小滿,天帝到巳,太陽在申,巳與申合,申巳交會,辰巳輔巽,東南之卦也。夏至,天帝到午,太陽臨未,故午與未合,午未交會,丙丁輔離,正夏之令,萬物皆茂,易曰「相見乎離」。大暑,天帝在未,太陽居午,午未交會,萬物致養,易曰「致役乎坤」。處暑,天帝到申,太陽到巳,申巳交會,申未輔坤,西南之卦也。秋分,天帝到酉,太陽在辰,酉辰交會,庚辛輔兌,正秋之令,萬物悅成,易曰「悅言乎兌」。霜降,天帝到戌,太陽居卯,戌卯交會,陰陽相薄,易曰「戰乎乾」。小雪,天帝在亥,太陽在寅,寅亥交會,戌亥輔乾,西北之卦也。

Dịch

Tiết Đại hàn, thiên đế ở sửu, thái dương đến tý, giao hội giữa tý và sửu, nên tý hợp sửu; muôn vật xong cái cũ mà bắt đầu cái mới, Dịch nói "thành ngôn hồ Cấn". Tiết Vũ thuỷ, thiên đế đến dần, thái dương ở hợi, dần hợi giao hội, nên dần hợp hợi; sửu dần phò Cấn, là quẻ phương đông bắc. Tiết Xuân phân, thiên đế đến mão, thái dương ở tuất, nên mão hợp tuất; mão tuất giao hội, giáp ất phò Chấn, là lệnh chính xuân, muôn vật nảy sinh, Dịch nói "đế xuất hồ Chấn". Tiết Cốc vũ, thiên đế ở thìn, thái dương đến dậu, nên thìn hợp dậu; thìn dậu giao hội, muôn vật tề chỉnh, Dịch nói "tề hồ Tốn". Tiết Tiểu mãn, thiên đế đến tỵ, thái dương ở thân, tỵ hợp thân; thân tỵ giao hội, thìn tỵ phò Tốn, là quẻ phương đông nam. Tiết Hạ chí, thiên đế đến ngọ, thái dương đến mùi, nên ngọ hợp mùi; ngọ mùi giao hội, bính đinh phò Ly, là lệnh chính hạ, muôn vật tươi tốt, Dịch nói "tương kiến hồ Ly". Tiết Đại thử, thiên đế ở mùi, thái dương ở ngọ, ngọ mùi giao hội, muôn vật được nuôi dưỡng, Dịch nói "trí dịch hồ Khôn". Tiết Xử thử, thiên đế đến thân, thái dương đến tỵ, thân tỵ giao hội; thân mùi phò Khôn, là quẻ phương tây nam. Tiết Thu phân, thiên đế đến dậu, thái dương ở thìn, dậu thìn giao hội; canh tân phò Đoài, là lệnh chính thu, muôn vật vui thành, Dịch nói "duyệt ngôn hồ Đoài". Tiết Sương giáng, thiên đế đến tuất, thái dương ở mão, tuất mão giao hội, âm dương xô nhau, Dịch nói "chiến hồ Càn". Tiết Tiểu tuyết, thiên đế ở hợi, thái dương ở dần, dần hợi giao hội; tuất hợi phò Càn, là quẻ phương tây bắc.

Giảng

Đoạn dài này lần lượt đi qua các tiết khí, mỗi tiết ghi chỗ của thiên đế, chỗ của thái dương, cặp hợp sinh ra, rồi gắn với một câu Thuyết Quái về tám quẻ hậu thiên. Đọc kỹ sẽ thấy hai lớp. Lớp thứ nhất là lục hợp, như đã giảng ở trên. Lớp thứ hai là phép "phò" (輔): các can chi đứng hai bên một quẻ thì phò quẻ ấy. Giáp ất phò Chấn, bính đinh phò Ly, canh tân phò Đoài, nhâm quý phò Khảm là bốn quẻ chính; sửu dần phò Cấn, thìn tỵ phò Tốn, mùi thân phò Khôn, tuất hợi phò Càn là bốn quẻ góc. Đó chính là cách chia hai mươi bốn sơn thành tám cung, mỗi cung ba sơn, mà la kinh vẫn dùng.

Ruộng bậc thang vào mùa lúa chín
Ruộng bậc thang mùa lúa chín: tám tiết trong năm là nhịp khí thật mà nhà nông vẫn theo. Ảnh: shankar s., Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Câu "âm dương tương bạc, chiến hồ Càn" ở tiết Sương giáng đáng để ý. Thuyết Quái giảng chữ "chiến" là âm dương xô nhau ở phương tây bắc, lúc dương khí sắp tàn mà âm khí đang mạnh. Trong phong thuỷ, phương Càn vì vậy vừa là phương "thiên môn" tôn quý, vừa là chỗ khí xung đột; các quyển sau của Nhập Địa Nhãn luận "Càn cung thiên tinh" đều xuất phát từ ý này. Tiết Đại hàn mở đầu bằng "thành ngôn hồ Cấn" cũng có lý: Cấn là chỗ một năm kết thúc và năm mới bắt đầu, "thành chung thành thuỷ".

Đoạn 6: Khởi ở Chấn, chung ở Cấn – 起震終艮

Nguyên văn

冬至,天帝回歸北極,入於垣,太陽復命,告功壬癸,輔子正冬之令也,萬物歸藏,易曰「勞乎坎」。夫由出而齊而相見,帝之鼓乎出機也;而成由入以向乎出焉。起震終艮,一歲之終也,而循環之妙在中矣。

Dịch

Tiết Đông chí, thiên đế trở về Bắc Cực, vào trong viên (vòng sao quanh cực), thái dương trở lại mệnh, báo công ở nhâm quý; nhâm quý phò tý, là lệnh chính đông, muôn vật trở về cất giữ, Dịch nói "lao hồ Khảm". Từ "xuất" đến "tề" đến "tương kiến" là lúc thiên đế cổ động cái máy đi ra; còn "thành" là từ chỗ vào mà hướng về chỗ ra. Khởi ở Chấn, chung ở Cấn, là hết một năm, mà cái diệu tuần hoàn ở trong đó.

Giảng

Đoạn kết khép vòng năm bằng Đông chí và quẻ Khảm. Câu "lao hồ Khảm" trong Thuyết Quái nghĩa là muôn vật mệt mỏi trở về nghỉ; đó là lúc khí thu tàng sâu nhất. Tác giả tóm lại: nửa năm đầu là thiên đế "cổ hồ xuất cơ", đẩy cái máy sinh hoá đi ra (xuất hồ Chấn, tề hồ Tốn, tương kiến hồ Ly); nửa năm sau là "thành", thu vào mà chuẩn bị ra lần nữa. Khởi ở Chấn phương đông, chung ở Cấn phương đông bắc, một vòng tròn khép kín.

Bình minh trên Hoàng Sơn
Bình minh trên Hoàng Sơn: "đế xuất hồ Chấn", vòng năm khởi ở phương đông. Ảnh: Bgwwlm, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Ý "tuần hoàn chi diệu tại trung" là chìa khoá của mọi phép thời vận trong phong thuỷ. Một cuộc đất không phát mãi, cũng không suy mãi; nó xoay theo vòng năm, vòng vận như trời xoay theo vòng tiết. Bảng tóm tắt và sơ đồ dưới đây gom cả tám tiết, sáu cặp hợp, tám quẻ và các can chi phò quẻ vào một chỗ để người học tra lại.

Sơ đồ hai mươi bốn sơn chia tám cung
Sơ đồ 3: Hai mươi bốn sơn chia tám cung, can chi phò quẻ, kèm tiết và câu Thuyết Quái (Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ).
Bản dập Tô Châu thiên văn đồ đời Tống
Tranh cổ: Tô Châu thiên văn đồ (bia khắc năm 1247, đời Nam Tống), vòng sao quanh Bắc Cực và các cung. Phạm vi công cộng.
TiếtThiên đế (nguyệt kiến)Thái dương (nguyệt tướng)Cặp hợpQuẻ và câu Thuyết Quái
Đại hàn 大寒SửuTýTý – SửuCấn: 成言乎艮
Vũ thuỷ 雨水DầnHợiDần – HợiSửu dần phò Cấn
Xuân phân 春分MãoTuấtMão – TuấtChấn: 帝出乎震
Cốc vũ 穀雨ThìnDậuThìn – DậuTốn: 齊乎巽
Tiểu mãn 小滿TỵThânTỵ – ThânThìn tỵ phò Tốn
Hạ chí 夏至NgọMùiNgọ – MùiLy: 相見乎離
Đại thử 大暑MùiNgọNgọ – MùiKhôn: 致役乎坤
Xử thử 處暑ThânTỵThân – TỵThân mùi phò Khôn
Thu phân 秋分DậuThìnDậu – ThìnĐoài: 悅言乎兌
Sương giáng 霜降TuấtMãoTuất – MãoCàn: 戰乎乾
Tiểu tuyết 小雪HợiDầnHợi – DầnTuất hợi phò Càn
Đông chí 冬至Về Bắc CựcPhục mệnhNhâm quý phò TýKhảm: 勞乎坎

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Thiên Tinh quái tự cho thấy một điều mà Phong Thuỷ Liên Hoa luôn nhấn: phong thuỷ không tách khỏi thiên văn và lịch pháp. Lục hợp không phải bảng số rơi từ trời xuống; nó là chỗ hai chuyển động thật của bầu trời gặp nhau. Tám tiết không phải ngày lễ; nó là nhịp khí thật của năm, nông dân Việt vẫn theo đó mà gieo mạ, gặt lúa. Khi người xưa nói "trời đi thế nào thì đất ứng thế ấy", họ không nói chuyện huyền bí, mà nói rằng khí hậu, nắng gió, mưa lũ đều xoay theo vòng trời, và một ngôi nhà, một ngôi mộ đặt giữa vòng ấy sẽ chịu ảnh hưởng của nó.

Phong Thuỷ Liên Hoa đọc cái "tuần hoàn chi diệu" ấy bằng vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục: mỗi năm có chủ vận, khách vận, chủ khí, khách khí, đặt chồng lên tám tiết và hai mươi bốn sơn để xét lúc nào một phương vượng, lúc nào suy. Phần hình thế (long, huyệt, sa, thuỷ) mà các quyển sau của Nhập Địa Nhãn giảng kỹ là cái "thể"; phần thiên tinh, tiết khí là cái "dụng" theo thời. Thầy Vũ Giới dặn học trò: thấy đất đẹp mà không biết thời thì như có thuyền mà không biết con nước. Phép dùng thiên tinh vào từng cung, từng hướng cụ thể ngoài thực địa chỉ dừng ở nguyên lý trong bài này; phần ứng dụng phải học trực tiếp.

Tóm lại – 總結: Thiên Tinh quái tự mở quyển một Nhập Địa Nhãn Toàn Thư bằng Hệ Từ và Thuyết Quái: trời có tượng, đất có hình; tám quẻ xô đẩy sinh sấm gió mưa nắng; lý dịch giản nắm được thì người đứng được giữa trời đất. Thiên đế đi thuận, thái dương đi nghịch qua mười hai cung, gặp nhau ở tám tiết thành sáu cặp hợp, ứng với tám quẻ hậu thiên và hai mươi bốn sơn chia tám cung. Khởi Chấn chung Cấn, một năm tròn rồi lại bắt đầu: đó là gốc của phép thiên tinh và thời vận trong cả bộ sách.

Bài sau: Nhập Địa Nhãn Toàn Thư (2): Hai mươi bốn cung thiên tinh, từ Càn cung đến Hợi cung (sắp đăng).

Nguồn: Nhập Địa Nhãn Toàn Thư 入地眼全書, quyển 1 Thiên Tinh, thiên "天星卦序" (tr. 8–9 của bản in), cùng Lệ ngôn và Mục lục (tr. 5–7). Hiệu đính: bản khắc ghi "太寒", đọc là Đại hàn 大寒; "日以暄之" bản Thuyết Quái thông hành chép "日以烜之", giữ chữ của bản này; chữ sau "入於" ở câu Đông chí khắc mờ, đọc là 垣 (vòng sao quanh Bắc Cực). Lời giảng là của Phong Thuỷ Liên Hoa theo bài giảng của Thầy Vũ Giới.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xem hai mươi bốn sơn chia tám cung như trong bài.
  • Lập Cục Pháp: lập cục âm trạch, dương trạch, xét lục hợp và tiết khí theo nguyên lý Liên Hoa.
  • Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ mặt bằng, đặt hướng nhà theo tám cung.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Thuộc sáu cặp hợp và tám tiết là phần Thư; đứng giữa khu đất mà biết phương nào đang vượng theo tiết, hướng nào hợp với thiên tinh của long là phần Nhãn và Tâm. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Nhập Địa Nhãn Toàn Thư do ai viết? – 作者

Sách đề Cô Thác trưởng lão, pháp danh Tĩnh Đạo, một hoà thượng người Nam Xương (Giang Tây) đời Tống. Bản mười quyển hiện hành do Vạn Thụ Hoa đời Thanh biên thứ, khắc năm Đạo Quang Bính Tuất (1826).

"Thiên đế" và "thái dương" trong bài là gì? – 天帝太陽

Thiên đế là chuôi sao Bắc Đẩu chỉ chi của tháng (nguyệt kiến), đi thuận; thái dương là vị trí mặt trời trên hoàng đạo (nguyệt tướng), đi nghịch. Hai cái gặp nhau mỗi tháng thành một cặp chi hợp.

Lục hợp từ đâu mà ra? – 六合

Theo bài này, lục hợp là chỗ nguyệt kiến và nguyệt tướng giao hội: tý sửu, dần hợi, mão tuất, thìn dậu, tỵ thân, ngọ mùi. Đây là nguồn gốc thiên văn của bảng lục hợp dùng trong trạch nhật và phong thuỷ.

"Khởi Chấn chung Cấn" nghĩa là gì? – 起震終艮

Là vòng tám quẻ hậu thiên theo Thuyết Quái: muôn vật ra ở Chấn (đông), tề ở Tốn, gặp nhau ở Ly, được nuôi ở Khôn, vui ở Đoài, chiến ở Càn, nghỉ ở Khảm, xong và bắt đầu lại ở Cấn. Một năm khép lại rồi tuần hoàn.

Có dùng bài này để tự chọn hướng nhà được không? – 實用

Bài này chỉ là phần nguyên lý mở đầu. Muốn dùng thiên tinh và tiết khí để chọn hướng, phải kết hợp hình thế long, huyệt, sa, thuỷ ngoài thực địa; nên học có thầy hướng dẫn.

Từ khoá: nhập địa nhãn toàn thư · 入地眼全書 · thiên tinh quái tự · 天星卦序 · lục hợp · nguyệt kiến nguyệt tướng · hai mươi bốn sơn · cô thác trưởng lão · phong thủy thiên tinh

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…