Phong thuỷ không phải khoa học, cũng không phải mê tín: đó là chỗ đứng mà Phong Thuỷ Liên Hoa chọn và nói rõ trong rất nhiều bài giảng của Thầy Vũ Giới. Nghe qua có vẻ mâu thuẫn. Nếu không phải khoa học thì chẳng lẽ là mê tín? Nếu không phải mê tín thì sao không gọi là khoa học? Bài này giải thích vì sao Liên Hoa đứng ở giữa, và vì sao chỗ đứng ấy là một phần của tầm nhìn, sứ mệnh.
Trả lời nhanh: Theo Thầy Vũ Giới, phong thuỷ thuộc về duy tâm, thuộc văn hoá Á Đông và đạo học, nên không phải là khoa học theo nghĩa duy vật thực nghiệm. Nhưng phong thuỷ phải được học bằng trí, bằng lý luận, có gốc từ Hà Đồ, âm dương, ngũ hành, bát quái, nên cũng không phải mê tín. Học bằng trí là điều kiện cần, tu tập tâm là điều kiện đủ.
"Phong thủy là Phong thủy, thế thôi." — Thầy Vũ Giới
Câu trên của Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa) nằm trong bài viết có tiêu đề rất thẳng: "Phong thủy không phải là Khoa Học đâu nhé!". Đạo Dịch là đạo quân tử, vốn thẳng thắn; phong thuỷ không cần mượn tên khác để có chỗ đứng.
Vì sao Phong Thuỷ Liên Hoa nói phong thuỷ không phải là khoa học?
Phong Thuỷ Liên Hoa nói phong thuỷ không phải là khoa học vì đối tượng của phong thuỷ là lý khí, mà khí thì vô hình; khoa học theo nghĩa thực nghiệm đòi hỏi thấy, biết, đụng chạm được bằng ngũ quan. Ép một môn vô hình vào khuôn hữu hình là sai từ định nghĩa.
Thầy Vũ Giới phân tích: người ta mặc định đã là khoa học thì phải có logic, có lâm sàng thực chứng, phải thấy, biết, sờ được bằng ngũ quan. Nhưng làm sao sờ nắn được lý khí? Học cái vô hình mà lại muốn nó hữu hình, đó chính là cố chấp. Thầy cho rằng đây là lý do nhiều người học phong thuỷ một thời gian lại quay sang nói phong thuỷ không đáng tin: họ đang tiếp cận phong thuỷ duy vật.
Thầy gọi "phong thuỷ khoa học" là một cái tên chắp vá. Danh xưng khoa học không sai, nhưng dùng cho phong thuỷ thì thành một sự đánh lừa tâm lý. Thầy ví: cũng như hình tượng Đức Phật, người ta thờ lâu dần biến thành "Phật khoa học", một vị thần để cầu xin; xin không được thì thôi thờ. Đó là cái tâm pha tạp đầy tính toán.
Phong thuỷ, theo Thầy, là lý khí, là năng lượng gốc của Đại Đạo; là bản nguyên của "Tánh" chứ không chỉ của "Trí".
Nếu không phải khoa học, phong thuỷ có phải là mê tín không?
Không. Phong thuỷ theo Liên Hoa có hệ lý luận chặt chẽ từ Hà Đồ, âm dương, ngũ hành, bát quái, có phép tính, có đồ hình, có quy tắc thẩm định công trình; mê tín là tin và làm mà không cần hiểu lý do. Hai thứ ấy khác nhau ở chỗ có gốc hay không.
Thầy Vũ Giới phản đối việc biến phong thuỷ thành trò mê tín: kiểu "đường đâm thì đặt cục đá, phản cung thì treo gương bát quái", hay thần thánh hoá phong thuỷ thành phép làm giàu tức thì. Thầy viết rằng sự chấp mê ấu trĩ nhất là cho rằng cứ đụng đến phong thuỷ là phải giàu sang ngay; thực tế, phong thuỷ đem lại lợi ích khi một cục địa bị bệnh. "Phong thủy chính là y học dành cho đất đai."
Thầy cũng nói rõ mục đích nghiên cứu nguyên lý gốc: xây dựng tính bền vững của ngành, "không để cho ngành nghề biến tướng, mê tín". Một môn có gốc thì giải thích được tại sao; mê tín thì chỉ có "kiêng".
| Tiêu chí | Mê tín | Phong thuỷ theo Liên Hoa |
|---|---|---|
| Lý do | "Người ta bảo thế", kiêng cho chắc | Giải thích bằng lý khí, âm dương, hình thế |
| Cách xử lý | Đặt vật phẩm, làm lễ để "hoá" | Sửa hình, sửa bố cục trước; vật phẩm là bổ cứu |
| Lời hứa | Hứa giàu, hứa khỏi, hứa chắc chắn | Nêu rõ giới hạn; "sinh cơ không phải toàn năng" |
| Người học | Không cần học, chỉ cần tin | Phải học bằng trí, nhiều năm, có thầy |
Vậy phong thuỷ đứng ở đâu: duy tâm hay duy vật?
Phong thuỷ, theo Thầy Vũ Giới, thuộc về duy tâm: là pháp vận động của khí và mệnh, thuộc văn hoá Á Đông và đạo học. Nhưng duy tâm ở đây không có nghĩa là tuỳ tiện; phong thuỷ vẫn phải học bằng lý trí và phương pháp.
Thầy giải thích bằng một phép so sánh với Phật học. Bổn Sư Thích Ca dạy "ý dẫn đầu các pháp", nghĩa là dùng ý, dùng lý trí để học Phật. Ta có thể học Phật bằng lý trí và khoa học, nhưng Phật học không phải là khoa học. Phong thuỷ cũng vậy: ta có thể học phong thuỷ một cách lý trí và khoa học, chứ phong thuỷ không phải là khoa học.
Từ đó Thầy rút ra công thức của việc học: học bằng trí là điều kiện cần; tu tập tâm thức là điều kiện đủ. Khi hội đủ hai điều kiện thì mới đạt đến ngộ pháp. Không có con đường tắt. Cũng không có kiểu "tự nhiên ngộ" hay "thấy thần thánh"; theo Thầy, đó có thể là ảo tưởng.
Thầy còn phân biệt Đạo và phong thuỷ: Đạo là các pháp gồm kinh sách và phép tu tập để tìm về bản nguyên chân thật của mỗi người; phong thuỷ là các pháp hữu vi ứng dụng của những vị tiên nhân đắc đạo, dùng để giúp đời. Phong thuỷ, theo Thầy, "không hề ma mị", mà là phép ứng dụng rất gần gũi với đời sống.
Khoa học và phong thuỷ có gặp nhau ở đâu không?
Có. Thầy Vũ Giới cho rằng khoa học và tâm linh là hai mặt của một vấn đề; khoa học tiến đến tột cùng thì gặp tâm linh vô hình, tâm linh tiến đến tột cùng thì trở thành vật chất hữu hình. Ở điểm giao ấy, có thể vận dụng cả hình và khí cùng lúc.
Thầy so sánh Đông – Tây: phương Tây nhìn từ góc độ vật chất, Á Đông nhìn từ góc độ khí. Tây y chữa cho cơ thể khoẻ, Đông y chữa cho hệ khí khoẻ. Kiến trúc hiện đại phương Tây dựa trên hình thể và công năng; kiến trúc phong thuỷ Á Đông dựa trên vận động khí của ngôi gia. Nhưng chất và khí có điểm chung: chúng là nhất thể, như thân xác và phần khí của con người.
Thầy viết: "Khí không ở ngoài hình thể, không ở trong hình thể, mà chính là hình thể." Nếu hình diệt thì khí tán, nếu khí tán thì hình diệt. Đây là lý do Liên Hoa coi trọng Hình Pháp: hình là phần thấy được, đo được, nơi phong thuỷ gặp kiến trúc, kỹ thuật.
Cái khó của khí, theo Thầy Vũ Giới, là khí có nhiều tầng, nhiều lớp, nhiều thời. Thầy lấy ví dụ: khi nói "khí chất của bạn rất tốt", người nghe không biết Thầy đang nói về khí gì, sức khoẻ, tiền tài hay danh vọng. Một chữ trong cổ học Đông phương có thể chỉ nhiều tầng nghĩa; chỉ người học đủ lâu với thầy mới hiểu thầy nói về điều gì. Á Đông gọi quá trình ấy là tâm truyền tâm. Học phớt, học lướt thì không chạm tới được, và đó cũng là lý do không thể đóng gói phong thuỷ thành một bộ công thức đo đếm.
Thầy cũng thừa nhận: ngày nay có thể dùng tư duy và phương pháp nghiên cứu khoa học để giúp người học dễ hiểu phong thuỷ ở một góc độ vật chất nhất định. Dùng khoa học làm phương tiện học là được; gọi phong thuỷ là khoa học là sai.
Vì sao chỗ đứng này là một phần của sứ mệnh Liên Hoa?
Chỗ đứng "không khoa học hoá, không mê tín hoá" là một phần sứ mệnh của Phong Thuỷ Liên Hoa vì nó quyết định cách học, cách hành nghề và cách người dân nhìn phong thuỷ; định nghĩa sai thì tu tập sai, dẫn đến kết quả lúc đúng lúc sai.
Thầy Vũ Giới viết: nếu ta định nghĩa sai, ta sẽ tu tập sai bản chất. Hai kiểu định nghĩa sai phổ biến dẫn đến hai kiểu hỏng:
- Khoa học hoá: người học bám vào thứ đo đếm được, bỏ qua tâm và khí; học lâu thành cố chấp, sân si, rồi kết luận phong thuỷ vô dụng.
- Mê tín hoá: người làm nghề bỏ qua lý luận, bán vật phẩm, hứa hẹn; người dân thấy không hiệu quả thì mất niềm tin vào cả bộ môn.
Sứ mệnh khôi phục nguyên lý gốc của Liên Hoa nhắm vào cả hai. Có gốc thì không cần mượn danh khoa học; có gốc thì không cần dựa vào mê tín. Thầy tóm lại: "Đi từ gốc sẽ thấu triệt cái ngọn, còn trên ngọn thì muôn đời không thể thấy gốc."
Người học và gia chủ nên nhìn phong thuỷ thế nào cho đúng?
Người học và gia chủ nên nhìn phong thuỷ như một môn học thuật văn hoá Á Đông có lý luận riêng: học thì học bằng trí và công phu, dùng thì dùng như "y học cho đất đai", không đòi nó phải là khoa học thực nghiệm, cũng không biến nó thành phép màu.
- Với người học: học từ gốc, hỏi "tại sao", kết hợp tu tập; đừng tìm "phong thuỷ khoa học" để có cảm giác chắc chắn.
- Với gia chủ: mời thầy có lý luận, chịu khảo sát, chịu giải thích; cảnh giác với lời hứa tuyệt đối và vật phẩm đắt tiền thay cho sửa bố cục.
- Với người làm kiến trúc: coi phong thuỷ là tư duy tổ chức không gian, không phải lớp trang trí; phối hợp từ đầu.
- Với người hoài nghi: không cần tin; có thể tiếp cận phong thuỷ như một hệ tư tưởng văn hoá, xem lập luận của nó có nhất quán không.
Thầy Vũ Giới không tranh luận với ai về chuyện này. "Các bạn có quyền hỏi. Tôi có quyền im lặng." Ai ngẫm được thì ngẫm.
Tóm lại, phong thuỷ không phải khoa học vì nó thuộc về khí, về duy tâm, về đạo học Á Đông; phong thuỷ không phải mê tín vì nó có gốc, có lý, phải học bằng trí. Đứng đúng chỗ ấy thì học đúng, làm đúng. Phong thuỷ là phong thuỷ, thế thôi. Hiểu vậy là đủ!
Biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới – Phong Thuỷ Liên Hoa.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- La Kinh Liên Hoa – công cụ đo hướng, nền tảng lý số.
- Lập Cục Pháp – định tâm, phân cung theo lý Liên Hoa.
- Vẽ Mặt Bằng – thực hành Hình Pháp trên mặt bằng.
Bài liên quan
- Phong thuỷ khoa học là sai
- Khoa học và phong thuỷ Đông – Tây
- Bản chất của phong thuỷ
- Tầm nhìn, sứ mệnh Phong Thuỷ Liên Hoa: khôi phục nguyên lý gốc
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới
Học phong thuỷ từ gốc: Hà Đồ, âm dương, khí và Hình Pháp, kết hợp tu tập, theo đúng tông chỉ Liên Hoa. Xem thêm chuyên mục Tầm Nhìn — Sứ Mệnh và Dẫn Nhập Kinh Dịch.
Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp
Nói phong thuỷ không phải khoa học có phải là phủ nhận phong thuỷ?
Không. Đó là đặt phong thuỷ đúng chỗ: một môn thuộc văn hoá, đạo học Á Đông, có lý luận riêng. Không cần mang danh khoa học, phong thuỷ vẫn dùng được trong đời sống.
Phong thuỷ có chứng minh được không?
Phần hình thể, kết cấu, ánh sáng, gió có thể quan sát, đo đạc. Phần lý khí vô hình thì không đo bằng máy được; theo Thầy Vũ Giới, phải học bằng trí và tu tập mới thấu.
Làm sao phân biệt thầy phong thuỷ có lý luận với người làm theo mê tín?
Thầy có lý luận giải thích được tại sao, ưu tiên sửa hình và bố cục, nói rõ giới hạn, không hứa chắc chắn. Người làm theo mê tín chủ yếu bảo kiêng, bán vật phẩm, hứa hẹn.
Người không tin phong thuỷ có cần quan tâm không?
Không bắt buộc. Nhưng nhiều nguyên tắc phong thuỷ như nền cao hơn đường, nhà có tựa, giữ nước, giữ cây trùng với lẽ thường về an toàn và tiện nghi, nên vẫn đáng tham khảo.
