Thẩm định mặt cắt và mặt đứng theo phong thuỷ là phần hay bị bỏ sót nhất khi gia chủ gửi bản vẽ nhờ xem. Phần đông chỉ gửi mặt bằng các tầng, trong khi cao độ nền, chiều cao tầng, vị trí dầm, hình khối mái và mặt tiền chỉ hiện ra trên mặt cắt và mặt đứng. Bài này hướng dẫn cách Phong Thuỷ Liên Hoa đọc hai loại bản vẽ này, và những gì gia chủ có thể tự kiểm trước khi gửi.
Trả lời nhanh: Thẩm định mặt cắt giúp kiểm cao độ nền so với sân và đường, chiều cao tầng, dầm và sàn lệch cốt, quan hệ nóc – nền; thẩm định mặt đứng giúp kiểm hình tướng công trình: khối có cân đối không, có cạnh nhọn chĩa ra không, mái có đoan chính không, mặt tiền có hợp với dãy nhà xung quanh không. Thiếu hai bản vẽ này, việc thẩm định chỉ được một nửa.
"Hình pháp bất chân – lý khí vô dụng." — khẩu quyết Thầy Vũ Giới thường dẫn
Vì sao thẩm định bản vẽ phải đọc cả mặt cắt và mặt đứng?
Thẩm định bản vẽ phải đọc cả mặt cắt và mặt đứng vì phong thuỷ xét công trình trong không gian ba chiều, còn mặt bằng chỉ cho thấy hai chiều. Những yếu tố quyết định như nền cao hay thấp, nóc ra sao, dầm nằm đâu, khối nhà có cạnh nhọn không đều nằm ở chiều đứng.
Trong Hình Pháp Liên Hoa, Thầy Vũ Giới chia thiết kế phong thuỷ công trình thành bốn mục: hình tướng công trình, hình thể nội cục, cảnh quan tiểu cục và cảnh quan môi trường. Mặt bằng chủ yếu cho thấy hình thể nội cục. Hình tướng công trình, tức hình dáng tổng thể và kiến trúc bên ngoài, phải đọc trên mặt đứng. Phần kết cấu như cột, dầm, sàn, mái phải đọc trên mặt cắt.
Khoá Hình Pháp của Thầy Vũ Giới có hẳn phần "Hình pháp hoá kết cấu nhà: cột, dầm, đà, móng, tường, mái". Điều đó cho thấy kết cấu không phải việc riêng của kỹ sư; nó là phần hình mà khí phải đi qua. Một ngôi nhà mặt bằng rất đẹp vẫn có thể hỏng vì nền thấp hơn đường hay dầm đè ngay bàn thờ.
Khẩu quyết "Hình pháp bất chân – lý khí vô dụng" có nghĩa: hình không đúng thì mọi phép tính lý khí đều vô dụng. Đọc mặt cắt và mặt đứng chính là kiểm phần hình trước khi bàn đến phần số.
Mặt cắt cho biết những gì về nóc và nền nhà?
Mặt cắt cho biết cao độ nền tầng trệt so với sân và mặt đường, chiều cao từng tầng, độ dày sàn, vị trí dầm, độ dốc và hình dạng mái. Đây là bản vẽ duy nhất cho thấy quan hệ nóc – nền của ngôi nhà, cặp phu thê chính phối quan trọng nhất trong lý khí dương trạch.
Theo bài giảng của Thầy Vũ Giới về nguyên lý gốc Vận Khí Đồ Ngũ Vận Lục Khí, nóc nhà là dương chủ, nền nhà là âm chủ. Nền nhà phải cao nhất trong cục mà nó chiếm, nghĩa là cao hơn sân, cao hơn lề đường, cao hơn đường dẫn khí vào nhà. Nếu nền thấp hơn đường, nền mất thế âm chủ; nóc nhà không phối khí với nền nữa mà phối với chỗ đất cao hơn bên ngoài, gây loạn khí, phá hệ thiên tâm thập đạo.
- Cốt nền tầng trệt: ghi rõ trên mặt cắt (thường là cốt ±0.000). Kiểm xem cốt này cao hơn cốt sân và cốt vỉa hè bao nhiêu.
- Dự phòng đường nâng: nhiều tuyến đường được nâng cốt sau vài năm. Nền thiết kế sát cốt đường hiện tại dễ thành thấp hơn đường về sau.
- Chiều cao tầng: tầng quá thấp làm khí bị ép; tầng quá cao so với diện tích làm phòng lạnh, trống.
- Mái và nóc: mái có đoan chính không, có lỗ khoét ngay đỉnh nóc không.
Thầy Vũ Giới nói rõ: "Hãy chăm chút cho nóc nhà, vì đây là nơi chủ quản Dương khí." Khi bàn về kiến trúc di sản, Thầy còn nhấn mạnh sự sống của công trình tụ ở Thiên Tâm ngay đỉnh nóc; đỉnh nóc mà hở thì Thiên Tâm bị phá, khí tán. Trên mặt cắt, cần xem đỉnh nóc có bị khoét giếng trời, lỗ kính lấy sáng ngay tại đỉnh hay không.
Dầm, sàn lệch cốt và trần cần soi gì trên mặt cắt?
Trên mặt cắt cần soi vị trí dầm so với giường, bàn thờ, bếp, bàn làm việc; các sàn lệch cốt, tầng lửng có làm khí bị cắt vụn không; và trần có bị giật quá nhiều cấp, quá thấp ở chỗ người ngồi, nằm hay không. Đây là các lỗi kết cấu khó sửa sau khi đổ bê tông.
Mặt bằng thường không vẽ dầm, hoặc vẽ bằng nét đứt mờ. Mặt cắt thì cho thấy dầm rõ ràng: cao bao nhiêu, nằm ở trục nào. Đặt mặt cắt cạnh mặt bằng nội thất là thấy ngay dầm có nằm trên giường ngủ, trên bàn thờ hay trên bếp không.
| Yếu tố trên mặt cắt | Lỗi hay gặp | Hướng sửa trên bản vẽ |
|---|---|---|
| Dầm | Dầm lớn ngay trên giường, bàn thờ, bếp | Dời trục dầm hoặc dời công năng; làm trần phẳng che dầm |
| Sàn lệch cốt | Nhiều cốt sàn chênh nhau, bậc lên xuống liên tục | Gom về ít cốt; chỗ chênh có bậc rõ ràng, đủ sáng |
| Tầng lửng | Lửng đè thấp lên phòng khách, phòng thờ | Thu nhỏ lửng, chừa khoảng thông phía trên chỗ sinh hoạt chính |
| Trần | Trần giật nhiều cấp, nhọn, thấp ở chỗ ngồi | Trần phẳng hoặc giật ít cấp, mềm |
| Cao độ khu vệ sinh | Sàn vệ sinh tầng trên nằm ngay trên bếp, bàn thờ tầng dưới | Đổi vị trí khu vệ sinh hoặc vị trí bàn thờ, bếp |
Tình huống thường gặp: nhà phố ba tầng, bản vẽ mặt bằng đặt phòng thờ tầng trên cùng rất hợp lý. Đọc mặt cắt mới thấy ngay phía trên phòng thờ là bồn nước và khu giặt phơi trên sân thượng. Sửa trên giấy chỉ mất vài nét vẽ; sửa sau khi xây là đập phá.
Đọc mặt đứng để thẩm định hình tướng công trình thế nào?
Đọc mặt đứng là xét hình tướng công trình: khối nhà có cân đối, đoan chính không; có cạnh nhọn, khối đua chĩa ra không gian không; mái có gọn không; cửa đi, cửa sổ có tỉ lệ hợp lý không; vật liệu, màu sắc có hài hoà không. Mặt đứng là "khuôn mặt" của ngôi nhà.
Thầy Vũ Giới dặn khi làm nhà: tuyệt đối không thiết kế các cạnh nhọn chĩa ra không gian bên ngoài. Kiến trúc hiện đại hay dùng khối đua, mái vát, ban công nhọn để tạo điểm nhấn. Trên mặt đứng, những khối này hiện rõ. Một cạnh nhọn chĩa ra đường không chỉ xấu cho nhà mình mà còn thành hình sát cho nhà đối diện.
- Cân đối: khối nhà không lệch hẳn sang một bên, không "đầu to đuôi nhỏ".
- Cửa chính: rõ ràng, cân với mặt tiền; không bị khối khác che, không bị đẩy vào góc khuất.
- Ban công, lô gia: không đua quá xa thành khối treo nặng phía trên cửa chính.
- Mái: một ý đồ rõ ràng, không nhiều mái chắp vá.
- Cửa sổ: tỉ lệ đặc – rỗng hợp lý; toàn kính thì nhà "hở", toàn tường thì nhà "bí".
Theo luật âm dương của Phong Thuỷ Liên Hoa, đặc là âm, rỗng là dương. Mặt đứng tốt có sự phối hợp giữa đặc và rỗng, như con người có mắt có mũi, không phải toàn mắt hay toàn trán.
Mặt đứng có cần xét cùng dãy nhà xung quanh không?
Mặt đứng cần được xét cùng dãy nhà xung quanh vì phong thuỷ xem từ ngoài vào trong. Một mặt tiền đẹp khi đứng riêng có thể thành lạc lõng, quá cao hoặc quá thấp, bị chắn khí khi đặt vào bối cảnh thật của dãy phố.
Thầy Vũ Giới nêu trong cẩm nang làm nhà: nhà hàng xóm đừng quá quái dị, nên có sự đồng nhất, tránh tình trạng lô nhô; phía trước nhà không nên bị các toà nhà quá cao chắn mất khí. Khi thẩm định mặt đứng, phong thuỷ sư cần ảnh hiện trạng hai bên và phía đối diện, để đặt bản vẽ vào đúng bối cảnh.
- Nhà mình cao vượt hẳn dãy phố: đứng trơ, chịu gió, chịu sát từ nhiều phía.
- Nhà mình thấp hẳn giữa hai nhà cao: bị kẹp, thiếu sáng, khí bị ép.
- Mặt tiền đối diện có góc nhọn, cột điện, cây lớn: cần xét vị trí cửa chính để tránh.
- Cao độ nền của nhà mình so với nền hai nhà bên: tránh để nhà mình thành chỗ trũng.
Đây là bước thứ nhất trong bốn bước Thầy Vũ Giới giảng về phong thuỷ công trình: quan sát hình thế xung quanh trước, rồi mới đến khí khẩu, nội cục và cuối cùng là la kinh.
Gia chủ tự kiểm mặt cắt, mặt đứng theo danh sách nào?
Gia chủ có thể tự kiểm mặt cắt và mặt đứng theo tám câu hỏi dưới đây trước khi gửi thẩm định. Câu nào trả lời "không" hoặc "không rõ" thì ghi chú lại để phong thuỷ sư xem kỹ.
- Cốt nền tầng trệt có cao hơn sân và vỉa hè, có dự phòng đường nâng không?
- Đỉnh nóc có bị khoét lỗ, giếng trời ngay đỉnh không?
- Có dầm lớn nào nằm ngay trên giường, bàn thờ, bếp không?
- Phía trên phòng thờ có khu vệ sinh, bồn nước, khu giặt không?
- Số cốt sàn có quá nhiều, lửng có đè thấp phòng sinh hoạt không?
- Mặt đứng có cạnh nhọn, khối đua chĩa ra đường không?
- Cửa chính có rõ ràng, cân với mặt tiền không?
- Chiều cao và cao độ nền có hợp với hai nhà bên không?
Hồ sơ gửi thẩm định nên gồm: mặt bằng các tầng, ít nhất hai mặt cắt (dọc và ngang), mặt đứng chính, ảnh hiện trạng khu đất và hai nhà bên, hướng nhà đo bằng la kinh hoặc định vị trên bản đồ. Gia chủ có thể dựng lại mặt bằng bằng công cụ Vẽ Mặt Bằng để trao đổi nhanh. Tư vấn qua Zalo, hẹn trước để Thầy xem hồ sơ.
Giới hạn cần biết: danh sách trên giúp gia chủ phát hiện lỗi hình rõ ràng. Định cục, định tâm và phần lý khí cần phong thuỷ sư thực hiện; mỗi công trình có hình thế riêng.
Tóm lại
Tóm lại, thẩm định bản vẽ phong thuỷ không dừng ở mặt bằng. Mặt cắt cho thấy nóc – nền, dầm, cốt sàn; mặt đứng cho thấy hình tướng công trình và quan hệ với dãy phố. Sửa trên giấy luôn rẻ công hơn sửa trên bê tông. Hình pháp bất chân thì lý khí vô dụng. Hiểu vậy là đủ!
Biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới – Phong Thuỷ Liên Hoa.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- Vẽ Mặt Bằng – dựng lại mặt bằng để đối chiếu với mặt cắt.
- Lập Cục Pháp – định tâm, phân cung công trình.
- Thước Lỗ Ban – tra kích thước cửa, ô thoáng, chiều cao bậc.
- La Kinh Liên Hoa – đo hướng công trình để gửi kèm hồ sơ.
Bài liên quan
- Thẩm định bản vẽ phong thuỷ: rà soát thiết kế trước khi xây
- Kiến trúc di sản và sai lầm phá Thiên Tâm
- Nguyên lý thiết kế kiến trúc nhà ở: 6 trụ cột Hình Pháp
- Lỗi kiến trúc phong thuỷ khi tự xây nhà ở
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới
Hình Pháp kết cấu nhà, nóc – nền và cách đọc hình tướng công trình được giảng trong khoá ứng dụng và chương trình phong thuỷ sư của Liên Hoa. Xem thêm chuyên mục Thẩm Định Bản Vẽ.
Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp
Chỉ gửi mặt bằng thì có thẩm định phong thuỷ được không?
Được một phần. Mặt bằng cho thấy bố cục phòng, nhưng cao độ nền, dầm, mái và hình tướng công trình phải có mặt cắt và mặt đứng mới xét đủ.
Nền nhà nên cao hơn đường bao nhiêu?
Nguyên tắc là nền nhà phải cao hơn sân, vỉa hè và đường dẫn khí vào nhà. Số đo cụ thể tuỳ khu vực; nên dự phòng việc đường được nâng cốt về sau.
Mặt tiền có ban công nhọn thì sửa thế nào?
Nên bo tròn hoặc vát mềm góc ban công trên bản vẽ. Cạnh nhọn chĩa ra không gian vừa xấu cho nhà mình vừa thành hình sát cho nhà đối diện.
Phòng thờ ở tầng trên cùng có cần xem mặt cắt không?
Có. Cần kiểm phía trên phòng thờ có bồn nước, khu giặt, khu vệ sinh hay không, và có dầm lớn ngay trên bàn thờ hay không. Mặt bằng thường không cho thấy điều này.
