Bút ký kiến trúc của Thầy Vũ Giới là những ghi chép về kiến trúc phong thuỷ nhìn từ nguyên lý gốc: đỉnh nóc và Thiên Tâm, sân trong và nước trời, cổng và khẩu khí, địa khí trong nhà cao tầng. Mỗi bút ký xuất phát từ một công trình, một hình ảnh hay một câu hỏi, rồi đi ngược về cái lý âm dương của Phong Thuỷ Liên Hoa.
Trả lời nhanh: "Vũ Giới – Bút Ký Kiến Trúc" là chuyên mục ghi chép kiến trúc phong thuỷ của Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa). Điểm chung của các bút ký là nhìn công trình như một cơ thể có hình và khí: hình đúng thì khí tụ, hình sai thì khí tán. Chuyên mục hữu ích cho kiến trúc sư, gia chủ đang xây nhà và người học Hình Pháp.
Kiến trúc hiện đại hỏi "công trình dùng để làm gì, đẹp hay không". Kiến trúc phong thuỷ hỏi thêm một câu: "công trình có sống hay không". Bút ký kiến trúc của Thầy Vũ Giới xoay quanh câu hỏi thứ hai.
"Phong thuỷ sư chính là Kiến Trúc Sư Cổ vậy." — Thầy Vũ Giới
Bút ký kiến trúc Vũ Giới là gì?
Bút ký kiến trúc Vũ Giới là loạt bài ngắn, mỗi bài bàn một vấn đề kiến trúc dưới góc nhìn Hình Pháp Liên Hoa và nguyên lý gốc Hà Đồ. Bút ký không phải giáo trình; bút ký là những lát cắt để người đọc thấy cách một phong thuỷ sư nhìn công trình.
Góc nhìn kiến trúc của Thầy Vũ Giới đến từ cả học thuật lẫn tay nghề. Thầy tự nhận mình là người có nhiều nghề, trong đó có nghề mộc, và nhấn mạnh tư duy trừu tượng trong thiết kế kiến trúc và vật phẩm pháp khí. Thầy tự thiết kế lại la kinh 36 tầng nhờ có kiến thức thiết kế trên AutoCAD và Corel. Thầy cũng tự lập trình công cụ vẽ mặt bằng 2D với thư viện 550 mẫu nhà.
Từ nền tảng đó, Thầy đưa ra một nhận định gây chú ý: nhận thức rằng Hình Pháp chỉ dành cho âm trạch là sai hoàn toàn. Phong thuỷ sư phải hiểu cấu tạo hình thể công trình và hình thế của cuộc địa, chứ không chỉ thuộc lý khí của Bát Trạch hay Huyền Không. Thầy viết:
Hình thể cuộc địa là phần xác của cục để vận hành khí, phần hồn của cục. Vậy tại sao hình thể lại không học? — Thầy Vũ Giới
Bút ký kiến trúc vì thế là nơi phần "xác" của công trình được đọc bằng con mắt của phần "hồn".
Vì sao phong thuỷ nhìn công trình bằng "khí" mà không chỉ bằng hình?
Phong thuỷ nhìn công trình bằng khí vì theo tư duy Á Đông, khí là gốc của vật chất, và hình chỉ là nơi khí hiện ra. Thầy Vũ Giới so sánh: kiến trúc hiện đại phương Tây dựa trên tư duy hình thể và công năng khi sử dụng; kiến trúc phong thuỷ Á Đông dựa trên tư duy vận động khí của ngôi gia.
Hai cách nhìn này không chống nhau. Thầy viết rằng chất và khí có điểm chung, chính là nhất thể: khí không ở ngoài hình thể, không ở trong hình thể, mà chính là hình thể. Nếu hình diệt thì khí cũng tán, nếu khí tán thì hình cũng diệt.
Từ đây có khẩu quyết hay dùng trong Hình Pháp Liên Hoa: "Khí tụ thành hình, hình nào khí đó. Tâm sinh hình, hình sinh tâm." Hình dáng kiến trúc và tâm thức con người tác động qua lại. Một công trình méo mó, lệch lạc không chỉ xấu về thẩm mỹ mà còn làm lệch khí của người sống trong đó.
Địa khí có lên được tầng cao không?
Địa khí lên được tầng cao nếu hình thể kiến trúc dẫn khí đúng. Nhiều người lầm tưởng địa khí chỉ vận hành ở tầng một. Thầy Vũ Giới phát biểu: "Địa khí vận động bao phủ toàn bộ nội cục của dương trạch." Dù toà nhà cao bao nhiêu tầng, địa khí vẫn dẫn đầy không gian bên trong, với điều kiện hình thể kiến trúc chuẩn xác. Nói cách khác, địa khí vận động và biến hoá theo hình cục.
Thiên khí thì vận hành theo định luật Thầy gọi là "Âm chiêu dương ứng": thiên khí không tự giáng xuống nếu không có sự dẫn dắt. Khi hình cục thoả mãn Vận Khí Đồ, địa khí (âm) bao phủ toàn cục để chiêu cảm thiên khí (dương) hạ xuống. Sự giao thoa ấy là chìa khoá hình thành sinh cơ cục.
Vì sao không được phá thủng đỉnh nóc để lấy sáng?
Không được phá thủng đỉnh nóc vì theo Thầy Vũ Giới, đỉnh nóc là nơi Thiên Tâm tụ, là nơi sự sống của công trình hội về. Đỉnh nóc hở thì Thiên Tâm bị phá, khí tán.
Trong một bút ký về kiến trúc di sản, Thầy Vũ Giới viết rằng sự khác biệt giữa kiến trúc di sản và kiến trúc hiện đại nằm ở một chữ "hồn". "Hồn" ở đây không phải cảm xúc hay hoài niệm, mà là sự sống thật sự của công trình. Sự sống ấy tụ ở Thiên Tâm, ngay tại đỉnh nóc nhà.
Thầy dẫn chứng bằng chính truyền thống Việt: Lễ Thượng Lương, tức lễ đặt cây đòn dông, là nghi thức quan trọng bậc nhất trong kiến trúc cổ truyền. Cái lý của lễ này là khai mở Thiên Tâm, nạp sự sống vào trạch cục. "Có đòn dông, Thiên Tâm mới tụ, nhà mới có khí chất."
Bài học cho thiết kế hiện đại:
- Muốn lấy sáng trên mái, nên xét vị trí giếng trời, ô thoáng sao cho không phá đỉnh nóc chính.
- Kết cấu đỉnh nóc cần vững, kín, có điểm hội tụ rõ ràng.
- Mốc đổ mái, cất nóc nên được chọn ngày cẩn trọng, vì đó là lúc "nạp hồn" cho nhà.
Thầy Vũ Giới kết bút ký ấy bằng một câu thẳng: "Nói thật mất lòng." Ai ngẫm được thì ngẫm.
Tứ Thuỷ Quy Đường dạy gì về sân trong và giếng trời?
Tứ Thuỷ Quy Đường dạy rằng nước trời từ bốn mái nên được dẫn về tụ ở sân giữa, biến sân trong thành trái tim điều hoà khí của ngôi nhà. Thầy Vũ Giới gọi đây là phép thu thiên thuỷ, một phép tiên thiên thuỷ pháp.
"Tứ thuỷ" là bốn dòng nước mưa đổ từ bốn mái ngói. "Quy đường" là hội tụ về trung tâm, tức sân trong. Kiểu bố cục này thường thấy trong nhà cổ có sân giữa. Khi trời mưa, nước từ bốn phía chảy xuống, tập trung giữa sân, tạo dòng tụ, mang ý nghĩa tụ hội linh khí đất trời.
Trong phong thuỷ, nước đại diện cho tài lộc. Thiết kế để nước bốn hướng tụ về một chỗ thể hiện ý tụ tài, giữ lộc, vượng khí quy tâm. Sân giữa vừa là nơi sinh hoạt chung, vừa là trung tâm điều hoà khí vận. Dòng nước chảy về "đường tâm" còn hàm ý mọi sự quy về cội gốc: thành viên gia đình đi đâu cũng trở về.
Ứng dụng cho nhà phố hiện đại:
- Giếng trời là phiên bản thu nhỏ của sân trong, nên đặt gần tâm nhà, không đặt lệch hẳn về một góc.
- Nước mưa từ mái nên có đường thu về, không để xả thẳng ra trước cửa chính.
- Không gian quanh giếng trời nên thoáng, không biến thành kho chứa đồ.
Hình nào khí đó: đọc cổng, khối nhà và phòng ốc
"Hình nào khí đó" nghĩa là mỗi hình dáng kiến trúc mang một tính chất khí tương ứng; đọc được hình thì đoán được khí. Đây là nguyên lý xuyên suốt các bút ký kiến trúc của Phong Thuỷ Liên Hoa.
Cổng là khẩu khí
Trong lý khí phong thuỷ, cổng là khẩu khí chính của thành môn, là nơi nạp chính khí cho toàn bộ công trình. Một bút ký của Phong Thuỷ Liên Hoa đặt câu hỏi về một chiếc cổng được thiết kế xiêu vẹo: khi khẩu đã lệch thì vận thế sẽ ra sao? Quy luật tự nhiên luôn hướng tới sự cân bằng và ngay ngắn; một cổng không ngay ngắn khó dẫn được khí ngay ngắn.
Khí tụ theo thổ
Thầy Vũ Giới nhắc một nguyên tắc ứng dụng: "Nhà hình tròn thì phòng ốc phải hình vuông." Lý do là khí tụ theo thổ, mà thổ tượng vuông vức, vững chãi. Khối ngoài có thể mềm, nhưng không gian sống bên trong cần có chỗ cho khí dừng lại. Công trình tròn mà phòng cũng tròn, lại phủ toàn kính, thì khí khó tụ.
Kết cấu là xương của khí
Hình Pháp Liên Hoa xét cả cột, dầm, đà, móng, tường, mái. Dầm đè lên giường ngủ, cột đâm giữa phòng thờ, móng lệch tâm cục đều là những "hình" sinh ra "khí" bất lợi. Kiến trúc sư hiểu điều này sẽ xử lý được ngay từ bản vẽ kết cấu.
Đọc bút ký kiến trúc thế nào cho đúng?
Đọc bút ký kiến trúc đúng là đọc để hiểu cái lý, không phải để chép nguyên một chi tiết sang nhà mình. Mỗi bút ký nói về một công trình, một hoàn cảnh; nhà của mỗi gia chủ có đại cục, trung cục riêng.
Thầy Vũ Giới luôn phân biệt: "Đó là lý pháp, còn thủ pháp phải dạy trực tiếp." Bút ký chia sẻ lý pháp, tức cái lý vì sao. Còn đặt cửa ở đâu, giếng trời rộng bao nhiêu, nóc cao thế nào cho một ngôi nhà cụ thể thì phải khảo sát và lập cục.
Một số gợi ý khi đọc:
- Tìm câu hỏi "tại sao" đằng sau mỗi nhận định, rồi đối chiếu với nguyên lý âm dương.
- Ghi lại các khẩu quyết: "hình nào khí đó", "âm chiêu dương ứng", "thông thiên thấu địa".
- Khi muốn áp dụng cho nhà mình, gửi hồ sơ để được xem, đừng tự suy diễn.
Kiến thức kiến trúc hiện đại và kiến thức phong thuỷ phải đi cùng nhau. Thầy Vũ Giới ghi trong danh sách học thuật cần nghiên cứu: kiến thức xây dựng và kiến trúc hiện đại, "không biết không làm phong thuỷ hiện đại được." Tóm lại, bút ký là cửa sổ; muốn bước vào nhà thì phải học từ gốc.
— Vũ Giới —
Biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới – Phong Thuỷ Liên Hoa.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: dựng mặt bằng 2D–3D, thư viện 550 mẫu nhà.
- Mẫu nhà Liên Hoa: tham khảo bố cục nhà theo Hình Pháp.
- Thước Lỗ Ban Liên Hoa: 52,2 cm thông thuỷ, 42,9 cm dương trạch, 38,8 cm âm phần.
- Dự toán Liên Hoa: ước tính chi phí xây dựng sơ bộ.
Bài liên quan
- Kiến trúc di sản và sai lầm phá Thiên Tâm
- Nguyên lý thiết kế kiến trúc nhà ở: 6 trụ cột Hình Pháp
- Phong thuỷ sư kiến trúc
- Khí và hình chất
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới
Kiến trúc sư, kỹ sư và gia chủ muốn đưa Hình Pháp vào thiết kế có thể học theo lộ trình phong thuỷ sư hoặc lớp phong thuỷ bất động sản. Tư vấn kiến trúc phong thuỷ tại Hà Nội: 0917 798 886 (KTS Vũ Minh).
Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp
Bút ký kiến trúc của Thầy Vũ Giới viết về những gì?
Bút ký viết về kiến trúc nhìn từ hình và khí: đỉnh nóc và Thiên Tâm, sân trong và nước trời, cổng và khẩu khí, kết cấu và hình sát. Mỗi bài đi từ một công trình cụ thể về nguyên lý âm dương.
Nhà phố có làm giếng trời trên mái được không?
Được, nhưng nên xét vị trí để không phá đỉnh nóc chính, nơi Thiên Tâm tụ. Giếng trời nên gần tâm nhà và có đường thu nước rõ ràng, theo tinh thần Tứ Thuỷ Quy Đường.
Nhà cao tầng có nhận được địa khí không?
Theo Thầy Vũ Giới, địa khí bao phủ toàn bộ nội cục của dương trạch, kể cả tầng cao, với điều kiện hình thể kiến trúc dẫn khí chuẩn xác. Hình cục sai thì tầng thấp cũng không giữ được khí.
Kiến trúc sư có cần học phong thuỷ không?
Không bắt buộc, nhưng rất có ích. Thầy Vũ Giới coi phong thuỷ sư là kiến trúc sư cổ; kiến trúc sư hiểu Hình Pháp sẽ thiết kế được công trình vừa đúng công năng vừa có sự sống.
Đọc bút ký rồi tự áp dụng cho nhà mình được không?
Bút ký chia sẻ lý pháp, còn thủ pháp cho từng ngôi nhà cần khảo sát và lập cục. Nên gửi hồ sơ qua Zalo 0988 964 636 để được xem trước khi sửa.
