Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát
琢玉斧巒頭歌括 (點穴歌 · 第五化氣)
Tác giả: Từ Chi Mạc 徐之鏌 (tự Thí Khả 試可, người Chương Châu, Phúc Kiến, đời Minh) soạn · Trương Cửu Nghi 張九儀 (tên Phượng Tảo 鳳藻, người Nghiêm Lăng, Chiết Giang, đời Thanh) tăng thích · học trò Viên Sĩ Lân 袁士麟 tham đính
Bản gốc: Nghiêm Lăng Trương Cửu Nghi tăng thích Địa Lý Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 嚴陵張九儀增釋地理琢玉斧巒頭歌括, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng 小酉山房 khắc lại năm Đạo Quang thứ 8 (1828); lời tựa đề năm Khang Hy Tân Tỵ (1701).
Sau phần phụ chín biến Liêu Vũ và các quái huyệt, Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát trở lại Điểm huyệt ca với đoạn thứ năm: hoá khí (化氣), tức âm dương giao nhau ở huyệt. Đoạn này kèm lời ca La văn thổ túc, Tróc mạch phú, và danh sách bệnh của sao huyệt, mặt huyệt mà Liêu Vũ nêu.
Trả lời nhanh: Lời ca: “Thứ năm hoá khí gọi là giao độ, âm dương giao độ mới không lầm; nếu mà mất độ huyệt khó yên, đoán lấy sinh hung, tiêu phúc lộc.” Hoá khí là âm dương giao cấu, thư hùng giao độ: nhũ huyệt phải có chỗ lõm, đột huyệt có chỗ trũng nhỏ, oa huyệt có chỗ nổi, kiềm huyệt có bọt nổi; núi cao tìm oa, đất bằng tìm đống; chi táng trên đỉnh, lũng táng dưới chân. Khí thật thì huyệt thật. Huyệt không có hoá khí, như tám bệnh sao huyệt (chém đầu, vỡ não, gãy vai, mổ bụng, gãy tay, rách mặt, rơi chân, thè lưỡi) và bốn bệnh mặt huyệt (xuyên đỉnh, rơi chân, căng mặt, no bụng), thì chỉ là kết giả.
Lời ca hoá khí – 第五化氣
Lời ca: “Thứ năm hoá khí gọi là giao độ, âm dương giao độ mới không lầm; nếu mà mất độ huyệt khó yên, đoán lấy sinh hung, tiêu phúc lộc.”
Lời chú: hoá khí là âm dương giao cấu, thư hùng giao độ. Vì thế:

- Nhũ huyệt có chỗ lõm, đó là giao độ; đột huyệt có chỗ trũng nhỏ, giao độ.
- Oa huyệt có chỗ nổi, giao độ; kiềm huyệt có bọt nổi, giao độ.
- Núi cao tìm oa, giao độ; đất bằng tìm đống, giao độ (lời chua: là đống chứ không phải đột, đống với đột có khác chút ít).
- Chi táng trên đỉnh, giao độ; lũng táng dưới chân, giao độ.
Như thế gọi là âm dương có hoá khí thì thật (lời chua: khí thật thì huyệt thật).

La văn thổ túc ca và lời Liêu Vũ – 羅文土宿歌
Sách dẫn “La văn thổ túc ca”: sao huyệt vào huyệt như nồi úp, nồi úp mở miệng liền sinh oa; chẳng phải chỗ dương cực âm sinh đó sao, nên vân như vân ngón tay. Sao kết huyệt có miệng mở, miệng mở trong môi phải sinh đống; chẳng phải chỗ âm cực dương sinh đó sao, giữa thổ túc như chén úp. Lời chua: các huyệt âm dương tương sinh nghìn biến muôn hoá không ra ngoài tám câu này.
Liêu thị nói: dương đến chớ hạ chỗ cứng sát, âm đến chớ hạ chỗ hư mục (lời chua: đây là lẽ thường, ai cũng nên biết).

Tróc mạch phú – 捉脈賦
“Tróc mạch phú” nói: trong âm có dương, trong dương có âm, xem trong huyệt sinh thành ra sao; trong đột có oa, trong oa có đột, xét đáy nước nằm ngồi thế nào. Gộp lại, không gì khác là nói huyệt có hoá khí mới là kết thật.
Nếu cô dương cô âm mà cương nhu không phân (lời chua: cứng đờ rồi), hoặc chẳng âm chẳng dương mà hình thế tạp loạn (lời chua: hư giả rồi), táng xuống mà sai một chút thì hoạ đến không kịp quay gót, đáng sợ.
Tám bệnh của sao huyệt – 穴星八病
Liêu thị nói: sao huyệt xưa nay có tám bệnh, đã có bệnh thì cần gì định huyệt:
- Chém đầu: vết gãy kéo xuống dưới cổ.
- Vỡ não: đá lởm chởm.
- Gãy vai: có nước xuyên qua cánh mà ra.
- Mổ bụng: lõm thành rãnh dài.
- Gãy tay: vốn hai bên trái phải thấp.
- Rách mặt: vết sóng buông xuống.
- Rơi chân: đầu chân lủi xuống nước.
- Thè lưỡi: sinh mỏ nhọn.
Đó là chỗ trong sao thiếu hụt lớn, dùng nhầm thì hoạ theo liền.



Bốn bệnh của mặt huyệt – 穴面四病
Mặt huyệt lại có bốn loại bệnh, có bệnh đều là chứng xấu:
- Xuyên đỉnh: mạch rút từ trên đầu, sao không hiện đầu.
- Rơi chân: mạch chạy xuống dưới chân, linh quang tụ vào đâu (lời chua: linh quang không tụ thì dù không phạm bệnh cũng không có đất).
- Căng mặt: vài mạch mọc ngang, sinh khí tự lặn mất.
- No bụng: chỉ như cái nia úp, xấu không đáng xem.
Sách nói đó mới là Liêu công lược mổ các bệnh, chưa đủ. Mở rộng ra còn cổ dài, cánh ngắn, đầu trọc, vành vò, sào tre, máng nước, váy ba ba, ách trâu, gối sưng, vung nắm tay, khuỷu ngược, lộ xương, mỏ nỏ, mặt xẻng, ngói ngửa, tổ rỗng, Huyền vũ vách đứng, Bạch hổ vào đường; tóm lại huyệt không có hoá khí thì chỉ là kết giả. Lời chua: xem đất trong núi, các bệnh của sao huyệt không thể không biết.


Nguyên văn – 原文
第五化氣名交度,陰陽交度方無悞;若然失度穴難安,斷取生凶消福祚。
化氣者,陰陽交媾、雌雄交度之謂。是故乳穴有凹,交度;突穴有靨,交度;窩穴有突,交度;鉗穴有泡,交度;高山尋窩,交度;平地尋堆,交度(堆也,非突也,堆與突有微辨);支葬其巔,交度;隴葬其麓,交度。是謂陰陽有化氣則真矣(氣真則穴真也)。故羅文土宿歌曰:入穴星峯似覆鍋,覆鍋開口便生窩,莫非陽極陰生處,所以紋如指面羅。結穴星峯有口開,口開唇裏要生堆,莫非陰極陽生處,土宿中間似覆杯(陰陽相生,千變萬化之穴,不出此八句)。廖氏曰:陽來莫下殺硬,陰來莫下虛腐(此是常理,人人當知)。捉脈賦曰:陰中有陽,陽中有陰,看穴內生成而奚若;突中有窩,窩中有突,審水底眠坐之何如。合之,無非言穴有化氣方為真結也。倘如孤陽孤陰,而剛柔不分(頑硬了),抑或非陰非陽,而形勢雜亂(虛假了),葬如一有少差,禍不旋踵而至,可畏。
故廖氏曰:穴星由來有八病,有病何勞定。斬首折痕項下拖,一病;碎腦石嵯峨,二病;斷肩有水穿膊出,三病;剖腹陷長窩,四病;折臂原來左右低,五病;破面浪痕垂,六病;墜足脚頭竄入水,七病;吐舌生尖嘴,八病。此是星中大有虧,誤用禍相隨。
穴面又有四般病,有病皆惡症:貫頂,脈從腦上抽,星峯不現頭,一病;墜足,脈從脚下去,靈光何所聚,二病(靈光不聚,即不犯病亦無地);繃面,橫生脈數條,生氣自潛消,三病;飽肚,但如覆箕樣,醜惡那堪相,四病。此則廖公畧剖其病,而猶未悉也。廣之有如頸長、翅短、童頭、甕弦、竹篙、水梘、鱉裙、牛軛、臃膝、搖拳、反肘、露骨、弩嘴、鍬面、仰瓦、空窠、元武壁立、白虎入堂之類,總言穴無化氣,衹屬偽結也(山中看地,穴星諸病,不可不知)。
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa
Thầy Vũ Giới dặn người học: chữ “giao độ” là chỗ then chốt của cả Điểm huyệt ca. Bốn đoạn trước dạy tìm chỗ long rơi, xem thế, nhận thể; đoạn này dạy kiểm lần cuối ngay tại huyệt: chỗ cao phải có một chút thấp, chỗ thấp phải có một chút cao. Nhũ mà không có lõm là cô dương cứng, oa mà không có nổi là cô âm mục; thấy được cái giao ấy mới đặt. Các bệnh Liêu Vũ kể ra đều là dấu khí không giao: mạch rút đi, mạch chạy mất, đá vỡ, nước xuyên, mặt căng, bụng phình.

Tóm lại
Hoá khí là âm dương giao độ tại huyệt: nhũ có lõm, đột có trũng, oa có nổi, kiềm có bọt; núi cao tìm oa, đất bằng tìm đống; chi táng đỉnh, lũng táng chân. Liêu Vũ kể tám bệnh sao huyệt và bốn bệnh mặt huyệt; sách mở rộng thêm nhiều bệnh nữa, tóm lại không có hoá khí là kết giả. Bài sau là các đồ kết giả và một đất con ốc ở Hổ Khâu, Tô Châu.
Bài sau: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (31): Đồ kết giả và đất con ốc ở Hổ Khâu.
Bài trước: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (29): Huyệt cưỡi rồng, chém cửa ải.
Nguồn: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (琢玉斧巒頭歌括), Từ Chi Mạc soạn, Trương Cửu Nghi tăng thích, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng khắc năm 1828: Điểm huyệt ca, đoạn hoá khí (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
- Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
- Mục lục Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 琢玉斧巒頭歌括
- Kệ sách Tam Hợp trong Kho Sách Quý
- Địa Lý Ngũ Quyết 地理五訣
- La Kinh Thấu Giải 羅經透解
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Hoá khí là gì? – 化氣
Là âm dương giao cấu, thư hùng giao độ ở huyệt; khí thật thì huyệt thật.
Nhũ huyệt và oa huyệt giao độ thế nào? – 交度
Nhũ huyệt phải có chỗ lõm, oa huyệt phải có chỗ nổi; đột có trũng nhỏ, kiềm có bọt nổi.
Đống và đột khác nhau không? – 堆 · 突
Lời chua nói đất bằng tìm đống chứ không phải đột, đống với đột có khác chút ít.
Tám bệnh sao huyệt là gì? – 八病
Chém đầu, vỡ não, gãy vai, mổ bụng, gãy tay, rách mặt, rơi chân, thè lưỡi; dùng nhầm thì hoạ theo liền.
Bốn bệnh mặt huyệt là gì? – 四病
Xuyên đỉnh, rơi chân, căng mặt, no bụng; có bệnh đều là chứng xấu.









