💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (32): Điểm huyệt ca, phép cưỡi khí

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (32): Điểm huyệt ca, phép cưỡi khí

Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát
琢玉斧巒頭歌括 (點穴歌 · 第六乘氣)
Tác giả: Từ Chi Mạc 徐之鏌 (tự Thí Khả 試可, người Chương Châu, Phúc Kiến, đời Minh) soạn · Trương Cửu Nghi 張九儀 (tên Phượng Tảo 鳳藻, người Nghiêm Lăng, Chiết Giang, đời Thanh) tăng thích · học trò Viên Sĩ Lân 袁士麟 tham đính
Bản gốc: Nghiêm Lăng Trương Cửu Nghi tăng thích Địa Lý Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 嚴陵張九儀增釋地理琢玉斧巒頭歌括, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng 小酉山房 khắc lại năm Đạo Quang thứ 8 (1828); lời tựa đề năm Khang Hy Tân Tỵ (1701).

Sau hoá khí, Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát sang đoạn thứ sáu của Điểm huyệt ca: phép cưỡi khí (乘氣). Lời ca chia ba bước: trước theo thế rồng phân mạnh yếu, sau phân thể núi ngồi, đứng, nằm, rồi xem mạch vinh hay tước. Bài này đi bước thứ nhất: theo thế rồng mà tìm chỗ sinh khí.

Trả lời nhanh: Lời ca: “Thứ sáu dạy anh phép cưỡi khí: trước theo thế rồng phân mạnh yếu, kế phân thể núi ngồi đứng nằm, sau nữa xem trên mạch vinh hay tước.” Đất tuy chia long, sa, huyệt, thuỷ, phép không ra ngoài một câu “táng cưỡi sinh khí”: long hành khí, huyệt tụ khí, sa vệ khí, thuỷ dưỡng khí; diệu là ở chữ “năng” trong “năng thừa”. Theo thế rồng: rồng đẩy sang trái thì trái sống, sang phải thì phải sống; đến thuận nhận nghịch, đến nghịch đặt thuận; thế xiên đặt ngay, thế ngay cắm xiên; rồng dọc đâm vào chỗ ngang, rồng ngang tiếp vào chỗ dọc.

Lời ca cưỡi khí – 第六乘氣

Lời ca: “Thứ sáu dạy anh phép cưỡi khí: trước theo thế rồng phân mạnh yếu, kế phân thể núi ngồi đứng nằm, sau nữa xem trên mạch vinh hay tước.”

Lời chua khen hai chữ vinh tước rất hay:

  • Vinh (榮): mạch khí dung hoà, thong thả không gấp; đặt huyệt ở đó tự nhiên phát phúc.
  • Tước (削): khô héo, nhỏ gầy, thẳng cứng; đặt huyệt ở đó thì bại.
Trang đầu đoạn cưỡi khí
Trang sách mở đầu đoạn thứ sáu Điểm huyệt ca: phép cưỡi khí, chữ vinh tước, long sa huyệt thuỷ cùng một sinh khí. Trang gốc bản khắc năm 1828.
Dãy núi nhìn từ Thiên Mục Sơn, Chiết Giang
Các lớp sống núi nhìn từ Thiên Mục Sơn, Chiết Giang, tháng 7/2009; ảnh Jakub Hałun. Ảnh: Jakub Hałun, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Một câu táng cưỡi sinh khí – 葬乘生氣

Đất tuy chia bốn đầu mối long, sa, huyệt, thuỷ, nhưng phép không ra ngoài một câu “táng cưỡi sinh khí” (lời chua: sách địa lý mấy nghìn quyển, nói ngang nói dọc, chỉ hai câu này là gói hết). Vì thế:

  • Long là để đưa sinh khí đi (chỗ khí từ đó đến).
  • Huyệt là để tụ sinh khí (chỗ khí dừng lại).
  • Sa là để vệ sinh khí (chỗ khí nhờ đó mà hoà).
  • Thuỷ là để dưỡng sinh khí (chỗ khí nhờ đó mà chứa).

Mà cái diệu cốt ở chỗ “cưỡi được” (lời chua: chữ “được” ấy thật có công phu). Hoặc cưỡi ở nê hoàn (đỉnh đầu), hoặc cưỡi ở hai tai, hoặc cưỡi ở eo rốn, hoặc cưỡi ở dũng tuyền (gan bàn chân); cách cưỡi tuy khác, nhưng đều không ra ngoài ba điều thế rồng, thể núi, khí mạch mà suy ra.

Một chữ sinh khí, bốn đầu mối
Long hành sinh khí, huyệt tụ, sa vệ, thuỷ dưỡng; kèm phân biệt mạch vinh và mạch tước. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.

Bốn điều không được của Đông Hồ chủ – 四不可

Đông Hồ chủ nói: nê hoàn, eo, tai đều là việc ở giữa phép cưỡi khí, còn chỗ diệu nằm ở chữ “được”. Công phu ở lúc điểm huyệt: lấy thế rồng, thể núi, khí mạch xâu chuỗi lại mà suy, trong khi cân nhắc ấy tốn biết bao tâm huyết. Ông nêu bốn điều không được:

  1. Không được cứng nhắc lấy mạch khí mà quên công tiêu nạp.
  2. Không được vì tránh né quá mức trong tiêu nạp mà rời mất long khí.
  3. Không được vô ý mà bỏ phép xoay chuyển.
  4. Không được cố ý mà mất cái dụng tự nhiên.

Làm trọn công phu bốn điều này thì phép điểm huyệt có thể sánh với Liêu, Lại.

Trang bốn điều không được
Trang sách chép các cách cưỡi khí và lời Đông Hồ chủ về bốn điều không được khi điểm huyệt. Trang gốc bản khắc năm 1828.

Theo thế rồng tìm sinh khí – 龍勢推之

Sách nêu bốn cách:

Theo thế rồng tìm sinh khí
Bảng bốn cách theo thế rồng tìm sinh khí sách nêu: trái phải, thuận nghịch, xiên thẳng, ngang dọc. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.
  • Trái phải: thế rồng đẩy sang trái thì trái là sống, phải là chết; thế rồng đẩy sang phải thì phải là sống, trái là chết.
  • Thuận nghịch: đến thuận thì nhận nghịch, đến nghịch thì đặt thuận.
  • Xiên thẳng: thế xiên thì đặt ngay, thế ngay thì cắm xiên.
  • Ngang dọc: rồng dọc thì đâm vào giữa chỗ ngang (lời chua: chữ “đâm” hay), rồng ngang thì tiếp vào giữa chỗ dọc (lời chua: chữ “tiếp” càng hay).

Đó là theo thế rồng mà suy ra phép cưỡi khí. Sách vẽ tám đồ cho tám kiểu này.

Đồ cưỡi khí theo thế rồng
Trang đồ tám kiểu: trái đến phải sinh, phải đến trái sinh, nghịch đến thuận nhận, thuận đến nghịch nhận, ngay đến cắm xiên, xiên đến đặt ngay, dọc đến tiếp ngang, ngang đến tiếp dọc. Trang gốc bản khắc năm 1828.
Sơn thuỷ đồ của Đổng Kỳ Xương
Tờ trong tập “Sơn thuỷ phỏng cổ” của Đổng Kỳ Xương đời Minh. Ảnh: Dong Qichang, Wikimedia Commons, CC0.

Nguyên văn – 原文

點穴歌:第六教君乘氣法,首從龍勢分強弱,次別山體坐立眠,又次脈上觀榮削(榮削二字甚好:榮者脈氣融和,舒徐不廹,穴之自然發福;削者枯槁細小,瘦直強硬,穴之則敗已)。

凡地雖分龍、砂、穴、水四端,而法不外葬乘生氣之一語(地理書數千卷,橫說豎說,只消這兩句包括盡了)。是故龍以行此生氣者也(氣之所自來),穴以聚此生氣者也(氣之所自止),砂以衛此生氣者也(氣之所由和),水以養此生氣者也(氣之所由蓄),而其妙要在于能乘(能乘之能字,着實有工夫)。或乘以泥丸,或乘以兩耳,或乘以腰臍,或乘以湧泉,乘雖不同,然不外龍勢、山體、氣脈三者而推之也。

東湖主云:泥丸、腰、耳諸事,皆乘氣中間之事,而其妙要在于能乘之能字。工夫全在點穴時,取龍勢、山體、氣脈三者,一總串貫合起推之,則權之之中,正費幾多心血已。不可硬取脈氣,忘却消納之功;又不可因消納中趨避太過,而脫却龍氣;不可以無意而省斡旋之法;又不可以有意而失自然之用。盡此四不可之工,則吾所點穴法,堪與廖、賴並駕已。

龍勢推左,則左為生,右為死;龍勢推右,則右為生,左為死(此從左右求生氣)。順來逆受,逆來順扦(此從順逆求生氣)。斜勢正安,正勢斜插(此從斜正處求生氣)。直龍却向橫中撞(撞字好),橫龍却向直中接(接字更好。此從橫直處求生氣)。此自龍勢推之,而可得乘氣之法也。

圖:左來右生、右來左生、逆來順受、順來逆受、正來斜插、斜來正安、直來橫接、橫來直接。

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa

Thầy Vũ Giới dặn người học: phép cưỡi khí không phải học thêm một mẹo, mà là gom những gì đã học lại một chỗ. Chín sao, giao độ, thế rơi của long đều để trả lời một câu: sinh khí đang dừng ở chỗ nào để đặt cho trúng. Bốn điều không được của Đông Hồ chủ nên chép lại mà mang theo khi đi đất: giữ mạch mà vẫn tính nước, tính nước mà không bỏ long, có xoay chuyển mà không gượng ép.

Dãy núi ở Lư Sơn, Nam Đầu, Đài Loan
Sống núi trùng điệp vùng Lư Sơn, huyện Nam Đầu, Đài Loan; ảnh Mohyla103. Ảnh: Mohyla103, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
Vương Giám phỏng bút Vương Mông
Tranh Vương Giám đời Thanh vẽ theo lối Vương Mông, trong tập phỏng các danh gia. Ảnh: Wang Jian, Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Tóm lại

Phép cưỡi khí xét ba bước: thế rồng, thể núi, mạch vinh tước. Long, sa, huyệt, thuỷ đều phục vụ một sinh khí; diệu ở chữ “được”. Đông Hồ chủ nêu bốn điều không được khi điểm huyệt. Theo thế rồng có bốn cách tìm sinh khí: trái phải, thuận nghịch, xiên thẳng, ngang dọc. Bài sau là bước theo thể núi tìm sinh khí, kèm đất trạng nguyên Lữ Cung ở Vũ Tiến.

Bài sau: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (33): Cưỡi khí theo thể núi, đất trạng nguyên Lữ Cung.

Bài trước: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (31): Đồ kết giả và đất con ốc ở Hổ Khâu.

Nguồn: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (琢玉斧巒頭歌括), Từ Chi Mạc soạn, Trương Cửu Nghi tăng thích, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng khắc năm 1828: Điểm huyệt ca, phép cưỡi khí (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
  • Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Phép cưỡi khí gồm mấy bước? – 乘氣

Ba bước: theo thế rồng phân mạnh yếu, phân thể núi ngồi đứng nằm, xem mạch vinh hay tước.

Mạch vinh và mạch tước khác nhau thế nào? – 榮削

Vinh là mạch khí dung hoà, thong thả, đặt huyệt tự phát phúc; tước là khô héo, nhỏ gầy, thẳng cứng, đặt huyệt thì bại.

Long, sa, huyệt, thuỷ liên quan sinh khí ra sao? – 龍穴砂水

Long đưa khí đến, huyệt tụ khí, sa vệ khí cho hoà, thuỷ dưỡng khí cho chứa.

Bốn điều không được là gì? – 四不可

Không cứng lấy mạch mà quên tiêu nạp, không tránh né quá mà rời long khí, không vô ý bỏ xoay chuyển, không cố ý mất tự nhiên.

Rồng dọc, rồng ngang đặt huyệt thế nào? – 直撞橫接

Rồng dọc thì đâm vào chỗ ngang, rồng ngang thì tiếp vào chỗ dọc.

Từ khoá: trác ngọc phủ · 琢玉斧 · điểm huyệt ca · 點穴歌 · thừa khí · 乘氣 · sinh khí · long thế · thuận lai nghịch thụ · hoành long trực tiếp

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…