Cầu thang, giếng trời, tầng hầm biệt thự theo phong thủy

Cầu thang, thông tầng, giếng trời và tầng hầm biệt thự theo phong thuỷ là những bộ phận tạo nên trục đứng của ngôi nhà, nơi khí đi lên đi xuống giữa các tầng. Bản vẽ mặt bằng thường chỉ cho thấy từng tầng riêng lẻ, nên phần trục đứng hay bị bỏ sót khi xem phong thuỷ. Bài này giải thích cách Phong Thuỷ Liên Hoa nhìn trục đứng của biệt thự, từ tầng hầm lên tới mái.

"Hãy chăm chút cho nóc nhà, vì đây là nơi chủ quản Dương khí." — Thầy Vũ Giới

Vì sao trục đứng của biệt thự quan trọng trong phong thuỷ?

Trục đứng của biệt thự quan trọng vì khí không chỉ đi theo chiều ngang trong từng tầng mà còn vận động theo chiều dọc giữa các tầng. Cầu thang, thông tầng, giếng trời, hộp kỹ thuật là những "đường ống" khí đi lên xuống; đặt sai thì cả ngôi nhà bị ảnh hưởng.

Trong Hình Pháp Liên Hoa có phần lưu khí đồ, đồ hình mô tả cách khí di chuyển trong không gian. Theo Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa), lưu khí đồ có hai dạng: lưu phẳng và lưu đứng, tóm trong câu "chạy như nước – xoắn như gió". Khí không chỉ chảy theo mặt phẳng như nước mà còn xoắn theo chiều đứng như gió. Nhà một tầng chủ yếu xét lưu phẳng. Biệt thự nhiều tầng phải xét cả lưu đứng.

Biệt thự còn có cặp quan trọng nhất của mọi ngôi nhà: nóc và nền. Theo nguyên lý gốc mà Thầy Vũ Giới khôi phục, nóc nhà là dương chủ, nền nhà là âm chủ; hai bộ phận này là phu thê chính phối, phối khí với nhau qua trục đứng. Phu thê chính phối là cặp âm dương đúng bộ thì mới giao hợp sinh khí. Trục đứng thông suốt, vững vàng thì nóc và nền phối khí trọn vẹn.

Thầy Vũ Giới cũng đưa các hạng mục như hành lang thông thuỷ, cổng, cửa, thông gió, giếng trời vào phần "hình thể dương trạch" của khoá Hình Pháp. Nghĩa là trục đứng không phải chuyện kỹ thuật riêng của kiến trúc sư, mà là phần hình mà phong thuỷ sư phải đọc được.

Cầu thang biệt thự nên đặt ở đâu và làm thế nào?

Cầu thang biệt thự nên đặt lệch khỏi tâm nhà, không đâm thẳng ra cửa chính, có chiếu nghỉ, bậc kín và đủ sáng. Cầu thang là trục dẫn khí chính lên các tầng nên cần vững, êm và có nhịp.

Ba vị trí cầu thang hay gây lỗi nhất:

1. Cầu thang đâm thẳng ra cửa chính: chân thang nằm ngay trước cửa, bậc chạy thẳng ra ngoài. Khí từ cửa vào gặp thang thì bị đẩy lên hoặc khí trên tầng trút thẳng ra ngoài. Nên xoay chiều thang hoặc có vách đệm.
2. Cầu thang đặt chính giữa tâm nhà: tâm nhà là nơi cần tĩnh và tụ. Lỗ thang lớn khoét ngay tâm khiến tâm bị rỗng, động liên tục. Vị trí tâm cụ thể phải định cục mới biết, vì tâm biểu kiến (tâm hình học) khác tâm thực (tâm vận khí).
3. Cầu thang đối thẳng cửa phòng ngủ hay phòng thờ: đầu thang ở tầng trên mở ngay vào cửa phòng; nên lệch hoặc có sảnh nhỏ.

Về hình dáng, thang có chiếu nghỉ, đổi chiều một hoặc hai lần, tốt hơn thang thẳng một mạch nhiều bậc. Thang xoắn ốc nhỏ dùng cho lối phụ thì được, làm thang chính thì chật và gấp. Bậc kín có cổ bậc tốt hơn bậc hở treo trên khung. Lan can chắc chắn, tay vịn liền mạch.

Thầy Vũ Giới dặn chung: tuyệt đối không thiết kế các cạnh nhọn chĩa ra không gian. Mũi bậc, góc chiếu nghỉ, đầu lan can là những chỗ hay có cạnh sắc ở biệt thự hiện đại, nên bo lại.

Thông tầng và giếng trời trong biệt thự có tốt không?

Thông tầng và giếng trời tốt khi kích thước vừa phải, đưa được ánh sáng và gió vào sâu trong nhà; trở thành lỗi khi quá lớn làm tán khí, khi khoét ngay chỗ cần tĩnh, hoặc khi đỉnh giếng mở hở ngay tại đỉnh nóc nhà. Thông tầng là con dao hai lưỡi của biệt thự hiện đại.

Theo luật âm dương mà Phong Thuỷ Liên Hoa giảng, sáng và thoáng là dương, kín và tĩnh là âm. Một ngôi nhà cần cả hai. Giếng trời đưa dương vào giữa khối nhà sâu, rất hợp với biệt thự liền kề, nhà phố ống. Nhưng nếu thông tầng chiếm quá nhiều diện tích, nhà thành "rỗng ruột", khí lên xuống liên tục, không tụ được ở tầng nào.

Yếu tố	Hợp phong thuỷ	Nên tránh
Kích thước thông tầng	Vừa đủ đưa sáng, cân với diện tích sàn	Thông tầng chiếm gần hết phòng khách, nhà rỗng ruột
Vị trí giếng trời	Ở khu vực cần sáng, lệch khỏi chỗ cần tĩnh	Khoét ngay trên phòng thờ, ngay trên giường ngủ
Đỉnh giếng	Có mái che, chống mưa, có thể đóng mở	Mở hở hoàn toàn, mưa tạt, lá rơi, nước đọng
Đáy giếng	Sân trong khô ráo, có cây nhỏ hoặc tiểu cảnh sạch	Đáy giếng ẩm, rêu, nước tù

Có một điểm Thầy Vũ Giới nói rất mạnh khi bàn về kiến trúc di sản: sự sống của công trình tụ ở Thiên Tâm, ngay tại đỉnh nóc nhà. Theo Thầy, lễ đặt cây đòn dông (lễ Thượng Lương) là nghi thức khai mở Thiên Tâm, nạp sự sống vào trạch cục; còn đỉnh nóc mà hở thì Thiên Tâm bị phá, khí tán. Khi thiết kế giếng trời, kiến trúc sư nên bàn với phong thuỷ sư về vị trí giếng so với đỉnh nóc, để giếng trời đưa được sáng mà không đục vào chỗ Thiên Tâm.

Tầng hầm biệt thự cần lưu ý gì về phong thuỷ?

Tầng hầm biệt thự cần khô ráo, thông gió tốt, chống thấm kỹ, dùng cho công năng phụ như để xe, kho, kỹ thuật, phòng giải trí; không nên dùng làm phòng ngủ chính hay phòng thờ. Lối xuống hầm không nên đối thẳng cửa chính.

Tầng hầm nằm dưới cốt nền, thuộc phần âm của ngôi nhà. Theo luật âm dương, trên là dương, dưới là âm; sáng là dương, tối là âm. Tầng hầm là nơi âm nặng nhất. Âm không xấu, nhưng âm phải thanh: khô, sạch, thoáng. Hầm ẩm, ngập, mốc là âm trọc nằm ngay dưới chân cả nhà.

• Chống thấm và thoát nước: là việc đầu tiên. Hầm thấm nước là nền nhà mất vững.
• Thông gió: có lấy gió tự nhiên hoặc quạt cấp, quạt hút hoạt động đều.
• Công năng: để xe, kho, máy móc, phòng giải trí dùng ngắn giờ.
• Dốc hầm: lối xe xuống hầm không đâm thẳng vào cửa chính, không làm nước mưa đổ vào nhà.
• Phòng ngủ, phòng thờ: không đặt dưới hầm.

Liên hệ với nguyên lý nền nhà: Thầy Vũ Giới giảng nền nhà là âm chủ, phải cao hơn sân, cao hơn đường dẫn khí vào nhà. Tầng hầm không thay đổi nguyên lý này. Cốt nền tầng trệt, nơi cửa chính mở ra, vẫn phải cao hơn sân và đường; phần hầm nằm dưới là phần móng – nền được làm rỗng, cần giữ vững và khô.

Mái và tầng thượng biệt thự cần chăm chút thế nào?

Mái và tầng thượng biệt thự cần kín, chắc, gọn, không dột, không chất đồ cũ, không để bồn nước, máy móc lộn xộn trên nóc. Theo Thầy Vũ Giới, nóc nhà là nơi chủ quản dương khí; nhà độc lập trên mặt đất thì "lấy thiên làm chủ – mở nóc khai vận".

Biệt thự là nhà độc lập trên đất, nên phần nóc giữ vai trò rất lớn. "Mở nóc khai vận" không có nghĩa là khoét lỗ trên nóc, mà là nóc nhà được làm đúng, đẹp, đoan chính để thông với trời. Thông thiên thấu địa là nguyên lý phía trên thông với trời, phía dưới tiếp với đất. Nóc làm đúng thì nhà thông thiên; nền làm đúng thì nhà thấu địa.

• Mái dốc hay mái bằng đều được; quan trọng là đoan chính, cân, không lệch, không lổn nhổn nhiều khối.
• Bồn nước, máy nước nóng, dàn lạnh gom gọn một khu, che chắn.
• Sân thượng có cây thì chọn chậu vừa phải, chống thấm kỹ, không để nước đọng.
• Không dùng tầng thượng làm kho đồ cũ.

Tình huống thường gặp: biệt thự xây xong, sau vài năm gia đình lắp thêm mái tôn che sân thượng, thêm bồn nước, thêm phòng kho tạm. Mái nhà từ một khối đoan chính thành lổn nhổn. Khi sửa, nên gom lại, thiết kế lại phần mái phụ cho đồng bộ với khối nhà.

Kiểm tra trục đứng trên bản vẽ biệt thự như thế nào?

Kiểm tra trục đứng trên bản vẽ biệt thự cần đọc cùng lúc mặt bằng các tầng và mặt cắt, xác định vị trí cầu thang, thông tầng, giếng trời, hầm và mái so với tâm nhà, cửa chính, phòng ngủ, phòng thờ. Chỉ xem từng mặt bằng riêng lẻ sẽ bỏ sót phần lưu đứng của khí.

1. Định tâm nhà: xác định tâm thực của khối nhà, không chỉ tâm hình học.
2. Đánh dấu trục đứng: vị trí thang, thông tầng, giếng trời trên mọi tầng.
3. Đối chiếu chỗ cần tĩnh: phòng thờ, phòng ngủ có nằm ngay trên, dưới hoặc cạnh trục động không.
4. Đọc mặt cắt: cao độ nền, hầm, chiều cao tầng, vị trí đỉnh nóc so với giếng trời.
5. Sửa trên giấy: chỉnh vị trí thang, thu nhỏ thông tầng, thêm mái che giếng trời trước khi thi công.

Gia chủ có thể dựng mặt bằng các tầng bằng công cụ Vẽ Mặt Bằng, định tâm và phân cung bằng Lập Cục Pháp, rồi gửi kèm mặt cắt khi trao đổi. Tư vấn qua Zalo, hẹn trước để Thầy xem hồ sơ. Gia chủ ở phía Bắc cần trao đổi về thiết kế kiến trúc có thể liên hệ Hà Nội 0917 798 886 (KTS Vũ Minh).

Giới hạn cần biết: vị trí tâm, vị trí thang và giếng trời cụ thể phụ thuộc vào định cục từng ngôi nhà. Bài viết nêu nguyên tắc; phương án chi tiết cần xem hồ sơ.

Tóm lại

Tóm lại, trục đứng biệt thự là nơi khí "xoắn như gió" giữa các tầng. Cầu thang lệch tâm, có chiếu nghỉ, không đâm cửa; thông tầng vừa phải; giếng trời không đục vào Thiên Tâm; hầm khô và không làm chỗ ngủ; nóc nhà kín, gọn, đoan chính. Nóc và nền phối khí thì nhà mới sống. Đại đạo chí giản.

Biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới – Phong Thuỷ Liên Hoa.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

Bài liên quan

• Thiết kế biệt thự phong thuỷ: đọc đất, lập cục, bố trí Hình Pháp
• Kiến trúc di sản và sai lầm phá Thiên Tâm
• Nguyên lý thiết kế kiến trúc nhà ở: 6 trụ cột Hình Pháp
• Phối hợp kiến trúc sư và phong thuỷ sư

Câu hỏi thường gặp

Cầu thang đặt giữa nhà biệt thự có xấu không?

Không nên đặt lỗ thang lớn ngay tâm nhà vì tâm cần tĩnh và tụ. Vị trí tâm thực phải định cục mới biết; thường nên đặt thang lệch sang một bên trục chính.

Biệt thự có nên làm thông tầng phòng khách không?

Có thể làm nếu kích thước vừa phải và cân với diện tích sàn. Thông tầng quá lớn khiến nhà rỗng ruột, khí lên xuống liên tục, khó tụ.

Tầng hầm có làm phòng ngủ được không?

Không nên làm phòng ngủ chính dưới hầm. Hầm là nơi âm nặng, nên dùng cho để xe, kho, kỹ thuật hoặc phòng giải trí dùng ngắn giờ, và phải khô, thoáng.

Giếng trời có nên mở hở hoàn toàn không?

Nên có mái che có thể đóng mở để chống mưa tạt và nước đọng. Vị trí giếng trời cũng cần bàn với phong thuỷ sư để không đục vào chỗ Thiên Tâm trên đỉnh nóc.