Thiết kế biệt thự phong thủy: đọc đất, lập cục, bố trí Hình Pháp

Thiết kế biệt thự phong thuỷ là kết hợp kiến trúc với Hình Pháp ngay từ khi đọc khu đất, lập cục sân vườn, dựng hình khối đến bố trí từng phòng, chứ không phải vẽ xong rồi mới đem đi "xem hướng". Biệt thự có đất rộng, có sân vườn, có mái riêng, nên cũng là loại nhà có nhiều cơ hội nhất để lập được một cục tốt.

"Phong thuỷ sư chính là Kiến Trúc Sư Cổ vậy." — Thầy Vũ Giới

Thiết kế biệt thự theo phong thuỷ khác gì thiết kế thông thường?

Thiết kế biệt thự theo phong thuỷ khác thiết kế thông thường ở chỗ mọi quyết định về vị trí, hình khối, cửa, sân vườn đều được xét theo sự vận động của khí, chứ không chỉ theo công năng và thẩm mỹ. Hai cách nhìn này không mâu thuẫn mà bổ sung cho nhau.

Theo Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa), phong thuỷ là bộ môn kiến trúc không gian sống của Á Đông, kiến tạo không gian sao cho tốt nhất cho gia chủ cả về thể chất lẫn tinh thần. Thầy cho rằng nhận thức Hình Pháp chỉ dành cho âm trạch là sai: phong thuỷ sư thực thụ phải hiểu cấu tạo hình thể công trình và hình thế cuộc địa, như một kiến trúc sư cổ.

Hình Pháp Liên Hoa chia việc thiết kế phong thuỷ công trình thành bốn mục:

1. Hình tướng công trình: hình dáng tổng thể, mái, mặt đứng.
2. Hình thể nội cục: bố cục và sắp xếp không gian bên trong.
3. Cảnh quan tiểu cục – tiểu loan đầu: sân vườn, lối đi, tiểu cảnh, hồ nước sát nhà.
4. Cảnh quan môi trường – trung và đại cục loan đầu: địa hình, sông núi, đường sá, công trình lân cận.

Với nhà phố, mục 3 gần như không có. Với biệt thự, mục 3 là thế mạnh: người thiết kế có thể chủ động tạo tiểu loan đầu bằng sân, vườn, nước, cây để bù cho những khiếm khuyết của môi trường xung quanh. Đó là lý do biệt thự là loại hình nên làm phong thuỷ từ sớm nhất.

Thầy Vũ Giới cũng nhắc một nguyên tắc tư duy: phong thuỷ dùng trí lực để học và làm, "không có gì là bí hiểm". Thiết kế biệt thự phong thuỷ vì thế phải có lập luận rõ cho từng quyết định, không phải đặt vật phẩm để "chữa" sau.

Đọc khu đất biệt thự thế nào trước khi vẽ?

Trước khi vẽ biệt thự, cần đọc khu đất từ ngoài vào trong: hình dạng lô đất, phía nạp khí, cảnh quan xung quanh, các nguồn sát khí, rồi trực tiếp đứng trên đất để quan sát dòng nước, hướng gió. Bước này quyết định phần lớn chất lượng phong thuỷ của căn nhà.

Thầy Vũ Giới dùng ví dụ trái sầu riêng: mua trái bị eo, bị hư thì khi tách vỏ, cơm ít và vị không ngon bằng trái lành lặn. Mảnh đất cũng vậy. Những tiêu chí Thầy nêu khi chọn đất làm nhà:

• Hình dáng: ưu tiên vuông vắn hoặc chữ nhật đẹp; vận khí của cục dựa vào sự cân đối mà hình thành.
• Vị trí nạp khí: mặt tiền đẹp, có nơi đón khí; tránh gần bãi rác, nghĩa địa, nơi uế khí.
• Bối cảnh: nhà xung quanh không quá quái dị; phía trước không bị khối nhà quá cao chắn khí.
• Sát khí: tránh bóng đổ, vật nhọn đâm vào, ánh sáng phản chiếu bất thường vào mặt tiền.

Thầy còn khuyên đứng trực tiếp tại khu đất, nhất là khi trời mưa, để nhìn dòng nước chảy. "Nước mang theo linh khí của trời đất, giúp tái tạo sinh cơ cho toàn cục." Ngoài ra, hãy cảm nhận gió và cảm xúc của chính mình: đất lành thường cho cảm giác bình an, đất có vấn đề thường khiến người ta bất an.

Trình tự xem công trình theo Phong Thuỷ Liên Hoa là: quan sát hình thế, khảo sát khí khẩu, ấn định bố cục, cuối cùng mới dùng la kinh lập sa bàn. Với biệt thự, bước đọc đất chính là bước một và bước hai của trình tự này.

Lập cục biệt thự theo ba tầng như thế nào?

Lập cục biệt thự đi theo ba tầng: Đại cục là địa thế vùng, Trung cục là cảnh quan và khu dân cư bao quanh, Tiểu cục là ngôi nhà cùng sân vườn. Tiểu cục phải nương vào trung cục, trung cục nương vào đại cục.

Lập cục pháp là phép kiến tạo cục cho công trình theo ba tầng, trọng trung chính. Thầy Vũ Giới nhấn mạnh: điểm lập cục không phải là tâm nhà, mà là tâm của cục chứa ngôi nhà đó. Với biệt thự, sân vườn và tường rào tạo thành một "cục nhỏ" bao quanh ngôi nhà, nên phải định tâm cho cả cục này chứ không chỉ cho khối nhà.

Ở tầng tiểu cục, sinh cơ là yếu tố quan trọng. Sinh cơ là khí của sự sống; theo Thầy Vũ Giới, một cuộc đất chỉ thực sự quý khi có sinh cơ, và sinh cơ cần ba yếu tố hội tụ: nước, đất (gồm cả núi, gò) và cây xanh. Biệt thự có điều kiện bố trí đủ cả ba:

• Nước: hồ, mương, dòng chảy nhân tạo được thiết kế theo vận khí, không đặt tuỳ tiện.
• Đất: gò, bậc nền, tường tựa phía sau làm "lưng" cho nhà.
• Cây: cây xanh tạo tiểu loan đầu, che chắn sát khí, giữ khí cho sân.

Thầy Vũ Giới cũng lưu ý một sai lầm hay gặp: coi con đường như dòng sông để tính thuỷ pháp. Con đường không thay thế dòng sông được. Một dòng nước, kể cả nhân tạo, chỉ mang lại sinh cơ khi được thiết kế đúng vận khí đồ.

Hình khối, mái và cửa chính biệt thự cần lưu ý gì?

Hình khối biệt thự nên đoan chính, cân đối, không có cạnh nhọn chĩa ra ngoài; mái được chăm chút vì là nơi chủ quản dương khí; cửa chính đặt trung chính, không bóp méo để chạy theo hướng; phía sau nhà nên có khoảng lùi.

• Hình khối: Thầy Vũ Giới dặn tuyệt đối không thiết kế các cạnh nhọn chĩa ra không gian bên ngoài. Khối nhà lệch, góc nhọn vừa khó tụ khí, vừa tạo hình sát cho chính mình và hàng xóm.
• Mái: nóc nhà là nơi chủ quản dương khí. Với nhà độc lập trên mặt đất, Thầy giảng theo nguyên tắc thông thiên thấu địa: lấy thiên làm chủ, mở nóc để khai vận.
• Cửa chính: lập cục trọng trung chính. Thầy phản đối việc nắn cửa, bóp méo khẩu khí cho hợp hướng; muốn chính hướng thì xử lý lai long, không xử lý bằng cách làm lệch miệng nhà.
• Khoảng lùi phía sau: Thầy khuyên chừa khoảng trống từ 50 cm đến 1 m phía sau nhà, gọi là "đường lui".

Thông thiên thấu địa là nguyên lý Liên Hoa chỉ sự thông suốt của công trình: phía trên thông với trời qua nóc, trần, giếng trời; phía dưới tiếp đất qua nền. Biệt thự có mái riêng nên có thể thiết kế giếng trời, khoảng thông tầng để khí trời đi xuống, khí đất đi lên, nhà có "hơi thở".

Thước Lỗ Ban dùng khi chốt kích thước chi tiết: 52,2 cm cho thông thuỷ cửa và ô thoáng, 42,9 cm cho khối xây và nội thất, 38,8 cm cho bàn thờ.

Bố trí nội cục biệt thự: phòng thờ, bếp, phòng ngủ đặt ở đâu?

Nội cục biệt thự nên phân vị rõ: phòng thờ ở nơi cao, tĩnh, trang nghiêm; bếp có chỗ tựa, đỏ lửa đều; phòng ngủ chủ ở khu tĩnh; phòng khách đón khí từ cửa chính. Nguyên tắc chung là không chồng chéo.

Không gian	Nguyên tắc chính	Lỗi thường gặp
Cửa chính, sảnh	Đón khí, có minh đường phía trước, trung chính	Cửa lệch, sảnh hẹp bị cầu thang chắn ngay
Phòng khách	Phần động, gần cửa, thoáng	Phòng khách nối thẳng ra cửa sau, khí xuyên
Bếp	Có tựa, kín đáo, đỏ lửa đều; là sinh mệnh lực của nhà	Bếp nhìn thẳng ra cửa chính, bếp dưới nhà vệ sinh
Phòng ngủ chủ	Khu tĩnh, giường có tựa	Phòng ngủ sát sảnh, nhiều kính, giường dưới dầm
Phòng thờ	Trang nghiêm, sạch, không bị đè	Đặt dưới nhà vệ sinh tầng trên, cạnh phòng ngủ
Thờ Thổ Địa	Khí sát đất, không cao quá rốn	Đặt bàn thờ Thổ Địa trên cao như bàn thờ gia tiên

Thầy Vũ Giới gọi bếp là "sinh mệnh lực của ngôi nhà" và dặn bếp phải đỏ lửa đều đặn; nếu không nấu ăn thì đun nước cũng được. Hương khói tổ tiên duy trì đều đặn giữ sinh khí cho toàn cục. Vệ sinh chung tuyệt đối phải sạch sẽ.

Về thờ Thổ Địa, Phong Thuỷ Liên Hoa có quan điểm riêng: Thổ Địa là khí sát đất, bàn thờ đặt thấp, không cao quá rốn. Biệt thự có diện tích nên bố trí từ đầu một vị trí trang nghiêm cho bàn thờ Thổ Địa, thay vì tìm chỗ sau khi đã hoàn thiện.

Quy trình thiết kế biệt thự phong thuỷ tại Phong Thuỷ Liên Hoa

Quy trình thiết kế biệt thự phong thuỷ gồm sáu bước: khảo sát đất, định cục, phương án mặt bằng, hình khối và mặt đứng, nội thất – sân vườn, và giám sát các mốc quan trọng. Phong thuỷ sư và kiến trúc sư phối hợp từ đầu.

1. Khảo sát: nhận sổ đất, bản đồ vị trí, ảnh hiện trạng; khảo sát tại chỗ hình thế, nước, gió, công trình lân cận.
2. Định cục: xác định trung cục, tâm cục, khí khẩu; đo phương vị bằng la kinh.
3. Mặt bằng: bố trí Môn – Táo – Chủ, phòng thờ, cầu thang, giếng trời theo cục.
4. Hình khối: mái, mặt đứng, cửa chính, khoảng lùi.
5. Nội thất và sân vườn: tiểu loan đầu, nước, cây, đồ gỗ, kích thước Lỗ Ban.
6. Giám sát: kiểm tra các mốc như định vị móng, cửa chính, mái, lắp đặt bàn thờ.

Chi phí xây dựng tham khảo theo công cụ Dự toán Liên Hoa (/du-toan). Gia chủ có thể dựng thử mặt bằng bằng công cụ Vẽ Mặt Bằng hoặc tham khảo mục Mẫu nhà trước khi trao đổi.

Liên hệ: TP.HCM – Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới); Hà Nội – 0917 798 886 (KTS Vũ Minh) cho phần kiến trúc, dự toán. Nên hẹn trước qua Zalo và gửi kèm hồ sơ đất.

Giới hạn cần biết: các nguyên tắc trong bài là lý pháp chung. Mỗi khu đất có hình thế riêng nên phương án cụ thể phải dựa trên khảo sát. Phong thuỷ không hứa trước kết quả giàu sang; mục tiêu là một ngôi nhà có sự sống, vững và lành cho người ở.

Tóm lại

Tóm lại, thiết kế biệt thự phong thuỷ là đọc đất trước, lập cục ba tầng, tạo sinh cơ bằng nước – đất – cây, dựng hình khối đoan chính, cửa trung chính, rồi phân vị rõ Môn – Táo – Chủ và phòng thờ. Theo Thầy Vũ Giới, thuật phong thuỷ là tạo ra một căn nhà có sự sống; với biệt thự, người thiết kế có đủ điều kiện để làm được điều đó từ đầu.

— Vũ Giới —

Biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới – Phong Thuỷ Liên Hoa.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

Bài liên quan

• Kiến trúc phong thuỷ
• Nguyên lý thiết kế kiến trúc nhà ở: 6 trụ cột Hình Pháp
• Phong thuỷ sư kiến trúc
• Minh đường trong phong thuỷ Hình Pháp

Câu hỏi thường gặp

Nên mời thầy phong thuỷ từ giai đoạn nào khi xây biệt thự?

Nên mời ngay từ khi chọn đất hoặc trước khi lên phương án mặt bằng. Lúc đó còn chủ động được vị trí nhà, cửa, sân vườn; sửa sau khi đã xây thì tốn kém hơn nhiều.

Biệt thự có hồ bơi, hồ cá thì đặt ở đâu?

Vị trí nước phải được tính theo vận khí của cục, không đặt tuỳ ý theo cảnh quan. Theo Thầy Vũ Giới, nước chỉ mang lại sinh cơ khi được thiết kế đúng vận khí đồ, nên cần xem cụ thể từng khu đất.

Có nên xoay cửa chính lệch đi vài độ cho hợp tuổi không?

Phong Thuỷ Liên Hoa không khuyến khích. Lập cục trọng trung chính, cửa là "miệng" của nhà; bóp méo cửa để lấy hướng là đánh đổi cái gốc lấy cái ngọn.

Chi phí xây biệt thự tham khảo ở đâu?

Chi phí xây dựng tham khảo theo công cụ Dự toán Liên Hoa (/du-toan). Phần tư vấn kiến trúc, dự toán tại Hà Nội liên hệ KTS Vũ Minh 0917 798 886.

Đất biệt thự hình méo có làm được không?

Làm được, nhưng cần lập cục để bù khiếm khuyết, ví dụ dùng tường rào, sân vườn, cây xanh để tạo lại một cục cân đối quanh ngôi nhà. Trường hợp cụ thể cần khảo sát.