Địa Lý Ngũ Quyết
地理五訣 (穴訣 · 穴訣并言 · 八穴得位出煞圖)
Tác giả: Triệu Đình Đống 趙廷棟 (tự Ngọc Tài 玉材, hiệu Cửu Phong 九峰, người Từ Châu, Bắc Trực Lệ, đời Thanh) soạn · con Triệu Bạch 趙白, Triệu Mộng Lân 趙夢麟 hiệu đính · học trò Vương Dung Bật 王庸弼, Trương Hợp Chương 張合章 cùng soạn
Bản gốc: Địa Lý Ngũ Quyết 地理五訣, tám quyển, bản khắc Tảo Diệp Sơn Phòng 埽葉山房 đời Thanh; sách soạn đời Càn Long (khoảng 1786), in chung với Dương Trạch Tam Yếu 陽宅三要 của cùng tác giả.
Bài thứ mười một mở đầu quyển ba của Địa Lý Ngũ Quyết, quyển dành cho huyệt pháp. Phần này gồm: bài ca Huyệt quyết, bài văn dài “Huyệt quyết tịnh ngôn” nói vì sao điểm huyệt quan trọng và cách điểm huyệt bằng la kinh, và tám đồ huyệt âm dương lão thiếu đắc vị xuất sát mà Triệu Cửu Phong nói là rút ra từ việc nghiệm các mộ cũ.
Trả lời nhanh: Sách gom mọi tên huyệt về tám huyệt âm dương lão thiếu. Huyệt nằm đúng cung quẻ của mình là đắc vị: lão dương ở Càn, lão âm ở Khôn, thái dương ở Chấn, thái âm ở Tốn, trung dương ở Khảm, trung âm ở Ly, thiếu dương ở Cấn, thiếu âm ở Đoài. Cách điểm huyệt: đặt la kinh ở tiểu minh đường, kéo dây tới chỗ hai nước giao để định thuỷ khẩu (ngoại bàn), kéo dây tới chỗ long nhập thủ để định sinh vượng (nội bàn), rồi xê dịch để thuỷ khẩu rơi vào mộ, tuyệt, thai; kim tỉnh mở ngay chỗ ngực quan tài, đào tới khi hết đất nổi, đất đổi màu.
Bài ca Huyệt quyết – 穴訣
Bài ca mở bằng câu hỏi: chỗ chôn sao gọi là huyệt? Ví như người bệnh cần châm cứu, không đúng huyệt thì không đốt được. Sách vở đặt hàng vạn tên, nhưng tóm lại chỉ có tám huyệt âm dương lão thiếu; còn oa, kiềm, nhũ, đột, kim mộc thuỷ hoả thổ là cách phân hình của hình gia. Biết hình rồi mà huyệt lại đắc vị thì như gấm thêm hoa: lão dương ở Càn, lão âm ở Khôn, thái dương ở Chấn, thái âm ở Tốn, trung dương ở Khảm, trung âm ở Ly, thiếu dương ở Cấn, thiếu âm ở Đoài; huyệt mộc ở Đông, hoả ở Nam, kim ở Tây, thuỷ ở Bắc, thổ ở Khôn Cấn và bốn mộ khố.
Tác giả chê lối “mở huyệt xem huyệt vựng” đầy đất mà không có chuẩn, nên “đem vạn pháp quét một nét”: trước mặt xem thuỷ khẩu thật, sa tốt nước tốt có tình; phía sau thúc khí ngắn nhỏ, đầy đặn tròn trịa là chân khí tụ; trước là vượng thuỷ, sau là vượng long, ngay chỗ ấy mở kim tỉnh, không lệch không nghiêng. Đặt huyệt xong mới gọi tên cái niêm ỷ chàng, thôn thổ nhiêu giảm tuỳ người.

Huyệt quyết tịnh ngôn – 穴訣并言
Sách địa lý hay nói “tìm long dễ, điểm huyệt khó”, “ba năm tìm long, mười năm điểm huyệt”. Tác giả kể lúc đầu không tin: long đi vài dặm tới nghìn dặm, qua tổ sơn, xuyên trướng, quá hiệp, thúc khí, còn huyệt trường lớn nhất vài chục trượng, nhỏ chỉ hai ba trượng, tìm tám thước đất trong đó sao khó bằng tìm long. Về sau đi xem nhiều mộ cũ, thấy long sống động, sa thuỷ đẹp mà có mộ phát, có mộ không, mới hiểu: huyệt đúng thì không thể không phát; huyệt sai thì long đẹp sa đẹp đều vô dụng, còn chuốc hoạ. Huyệt là chỗ hội của long, sa, thuỷ, sai một ly đi một dặm.
Tác giả phê hai thói xấu: một là thấy tên phép cổ nhiều (cái, niêm, ỷ, chàng, thôn, thổ, phù, trầm, nhiêu, giảm) mà không nắm được, rồi điểm bừa; hai là hiểu chữ “mộc tinh táng tiết, hoả tinh táng diệm, thuỷ tinh táng bào, kim tinh táng oa, thổ tinh táng giác” thành bọt nào cũng táng, đốt nào cũng tìm. Lại có người giữ cứng câu “năm dương lợi Đông Tây, năm âm thông Nam Bắc”, bỏ cả long huyệt sa thuỷ, biến đất phú quý thành đất bại tuyệt.

Phép của sách: long có khi đi tới tận đầu mới kết, có khi đại địa kết ở lưng long. Thấy thúc khí thanh chân, huyệt tinh nổi riêng, mở miệng mở tay là đất đã kết. Đặt la kinh trong tiểu minh đường giữa long hổ, kéo dây tới chỗ hai nước giao gần huyệt, xem rơi vào chữ nào ở ngoại bàn để định thuỷ khẩu; kéo dây tới chỗ long nhập thủ, xem chữ nào ở nội bàn để định sinh vượng tử tuyệt của long (chi tiết ở quyển long pháp). Trong khoảng đất ấy xê dịch trên dưới trái phải, sao cho thuỷ khẩu về phương mộ, tuyệt, thai; nhập thủ đầy như mai rùa; long ở phương sinh vượng; núi cao xung quanh ở phương cát tú, quan lộc. Kim tỉnh đặt ở chỗ ngực quan tài, không cần lớn kẻo tiết khí. Sâu nông không câu nệ: núi cao nên sâu, đồng bằng nên nông, miễn hết đất nổi, đất đổi màu, đỏ vàng tươi nhuận hoặc đủ năm màu là được khí, và không phạm hai mươi bốn hung đồ ở cuối quyển.

Tám huyệt âm dương lão thiếu đắc vị – 八穴得位出煞圖
Mỗi đồ gồm tên huyệt, toạ hướng, đường nước, án sơn, một bài thơ bốn câu và lời giảng. Nguyên tắc chung: huyệt ở đúng cung quẻ là đắc vị, táng “đỉnh long” (chính long), thu nước tiến thần lên đường rồi xả ở phương sát.

Lão dương là khí cứng, huyệt như chuông úp, như nửa vầng trăng, trong huyệt không có nhũ đột; toạ Càn Hợi hướng Tốn Tị, nước bên phải qua đường ra Ất Thìn, án nga mi, chủ quan tới bậc tể tướng. Lão âm là khí dày, huyệt như sống kiếm, bản thân không có long hổ, phải mượn núi ngoài; toạ Khôn hướng Cấn, nước ra Quý Sửu, án mũ sa, chủ phú quý lâu dài, người đông.

Thái dương huyệt như bát ngửa, mở tay mở miệng, giữa không có nhũ đột; toạ chính Đông hướng chính Tây, nước bên trái qua đường ra Tân Tuất. Thái âm thuộc mộc, quẻ Tốn đứt dưới nên đầu nhũ ngắn; toạ Tốn Tị hướng Càn Hợi, nước phải ra Tân Tuất, án thiên mã. Trung dương mở tay riêng dài như chữ Vương; toạ Khảm hướng Ly, nước trái ra chữ Đinh, đối diện có văn phong nhọn gọi là huyệt thuỷ hoả ký tế, chủ đại quý đại hiền. Trung âm thuộc Ly, ngoài sáng trong tối, huyệt thành hình chữ Hoả; nhập thủ phải là chữ Bính, đối diện phải có án mây nước lớn chế hoả, nước trái ra chữ Quý; thiếu một điều thì “phát như sấm, bại như tro”.

Thiếu âm thuộc kim, trong oa có nhũ, quẻ Đoài khuyết trên nên não lõm, phía sau phải có quỷ và nhạc sơn; toạ Canh Dậu, nước trái ra Ất Thìn, án ngọc xích, chủ người của đều vượng, khoa giáp đầy nhà. Thiếu dương thuộc thổ, huyệt mở oa nhỏ từ góc thổ tinh, là chỗ âm cực dương sinh; toạ Cấn Dần hướng Khôn Thân, nước phải ra Đinh Mùi, án tam thai.

Tác giả kết: tám đồ này rút từ việc nghiệm mộ cũ, nhưng không nên mò theo đồ từng nét. Chỉ cần huyệt âm sinh ở phương âm, huyệt dương sinh ở phương dương là đắc vị; nước sát trước huyệt ra cho sạch thì phát phú quý, lại nhanh.

Nguyên văn – 原文
地理五訣卷三
北直磁州趙廷棟玉材氏著 男 夢麟、白 較訂
受業 彭縣王庸弼夢亭氏、西川成都張含章應泰氏 叅著
穴訣
葬口何以稱爲穴,顧名思義有深說。譬如人病當灸艾,不是孔竅燒不得。取象取名書萬卷,陰陽老少只八穴。(闊面開口復開下,窩鉗乳突紛紛列,金木水火土五行。)形家分辨若已淸,不知得位更爲佳,猶如錦上又添花。(如老陽穴居乾,老陰穴居坤,太陽穴居震,太陰穴居巽,中陽穴居坎,中陰穴居離,少陽穴居艮,少陰穴居兌,以及木穴在東,火穴在南,金穴在西,水穴在北,土穴在坤艮並四墓之地,皆爲得位,眞如錦上添花。至其作用,非不脗合,蓋粘依撞是起例,又有吞吐饒減法,一一說來均仔細。)木節火燄土掛角,金窩水泡合人記。又說開穴看穴暈,滿地捨土笑殺人,總無一定之準則,後學如何辯得淸。我將萬法一筆掃,砂水龍神齊取到。面前水口先看眞,吉砂吉水盡有情;後面束氣要短細,豐肥圓滿眞氣聚。前是旺水後旺龍,後龍生兮前水生,就於其中開金井,不偏不倚穴方眞。(既下穴之後,看其在上稱爲蓋穴,在下稱爲粘穴,或撞或依,以及吞吐饒減,隨在人任意。)既已下穴乘生氣,諸般形象任君名。
(□□之,此是以我用他法何必當場亂找。)靈光自古不輕傳,光靈光如可揭而示,只有此夫無土爲。我今妄把天機洩。
穴訣并言
地理書每云:尋龍容易點穴難。又云:三年尋龍,十年點穴。予向甚不然其說。以爲龍之結作,近則數里,遠則數百里千里,自起祖以至結穴,其間有太祖、少祖、穿帳、過峽、束氣等處,既恐脈氣不眞,又怕風吹脈露。至於穴場,至大不過數十丈,若小則不過二三丈已耳。於此十丈一二丈之間,求一八尺之地以作穴,而謂難于百里千里之尋龍,其遠近大小爲何如耶?及後遍觀諸舊塋,見龍身活動、砂水秀麗之地不一,其間有發者,亦有不發者。於是臨穴細求其故,乃知穴得其眞,斷無不發;穴不得眞,將龍身活動、砂水秀麗盡委之無用,不爲不發,而反招禍矣。是穴也者,砂水與龍之大關會,差之毫厘,失之千里,誠有不易易言者也。故古人於此立有成法,焉如蓋、粘、依、撞、吞、吐、浮、沈、饒、減之類,在古人立法雖多,其中自有一定之法,而後世愚人見其名色甚多,心無把握,臨穴亂點,以古人種種成法反爲其規避之地。又若木星節、火星葬焰、水星葬泡、金星葬窩、土星葬角,在
古人原於五行之中取其有生意處作穴,而今之狂瞽竟以爲泡泡青葬,節節堪求,窩窩有地,焰焰是穴,角角可扦。更有一種膠柱鼓瑟、執定陽年東西利、陰年南北通之說,將龍穴砂水全不論,及定曰今年只可東西向,今年只可南北向,主家無識,聽其扦下,致將富貴穴場弄成敗絕廢地,悞人害人,可勝道哉,可勝道哉。今持祖揚曾之意而立一一定之法,於此毋論形家、理氣家,以及市井應酬葬地之人,若能依法作用,大地大發,小地小發,屢試屢驗,斷無不準。
龍有行至盡頭方結穴者,亦有大地多從腰裏落者。凡尋龍遂節行來,見束氣淸眞,穴星特起,開口開手,是地已結穴矣。即在龍虎砂之內、小明堂之間下一羅經,用線牽在近穴兩水交會處,看在外盤那一個字上,先定了眉;又用線牽在後龍入首處,看在內盤那一個字上,以定龍之生旺死絕(俱詳說在龍訣內)。就在這小明堂中一塊地內,不拘上下左右,務將水口撥在墓絕胎方,後龍入首豐肥形如龜蓋,方爲眞氣;又要是龍之生旺方,左右前後山巒之高聳者又盡在吉秀官祿方,挪移轉動,總要樣樣合法,然後酌量棺之當胸處,即是正穴金井。不必太大,恐洩眞氣;其淺深亦不必拘泥,高山宜深,平洋
宜淺,只要浮土已盡,土色已變,或紅黃滋潤,或五色全備,即爲得氣,只要不犯後二十四凶圖,大地大發,小地小發,斷無不準。切不可信口胡說,有眞龍自有眞穴,貪其朝對,不顧後龍生死、砂水冲射,自作聰明,妄用倒杖之法,弄巧成拙,以致害人。切囑切囑。
老陽穴得位出煞圖:坐乾亥向巽巳,右水倒左出乙辰方,對面有蛾眉案山。
老陽之穴似覆鐘,將軍大座却也同,正坐乾宮爲得位,子孫富貴列三公。
老陽堅剛之氣,其結穴如覆鐘,如半月,或大如人形,穴中並無乳突。若正坐乾方,即頂龍正塋,爲老陽得位;其進神在右,煞烝在左,務要右邊水過堂出乙辰而去,必位極人臣,官居鼎鼐。
老陰穴得位出煞圖:坐坤向艮,右水倒左出癸丑方,艮上有紗帽案。
老陰穴是劍脊形,外夾龍虎湊合成;若有坤申爲得位,
綿長富貴旺人丁。
老陰厚重之氣,其穴形如劍脊,本身無龍虎砂,多以外山湊合取用。若正坐坤申方,頂龍而葬,即爲得位;進神在右,煞氣在左,務要收進神水上堂,出左邊癸字,則富貴綿長,人丁大旺。
太陽穴得位出煞圖:坐正東向正西,左水倒右出辛戌方,當面見蛾形案。
太陽結穴似仰盂,開口開手穴心虛,坐于甲卯爲得地,子孫永遠佩金魚。
太陽結穴形似仰盂,故本身龍虎砂開手復開口,中間却無乳突。居震宮爲得位,進神在左,煞烝在右,眞龍面葬,收左邊水過堂出辛方,富貴雙全,威德遠震。
太陰穴得位出煞圖:坐巽巳向乾亥,右水倒左出辛戌方,當面天馬山作案。
太陰穴星本屬木,只因下斷中不足,若坐巽巳是本宮,子孫富貴多財祿。
巽爲長女屬木,其卦下斷,故其結穴乳頭獨短。若坐巽巳爲得位,進神在右,煞烝在左,頂龍而葬,收右水過堂出辛戌方,必富貴雙全。
中陽穴得位出煞圖:坐坎向離,左水倒右,水從丁未方出,當面有尖峰,名既濟穴。
中陽之穴中畫長,恰與王字一般樣,正坐坎宮名得位,案有尖峰既濟良。
中陽結穴開手獨長,形如王字,正坐坎宮名爲得位,頂龍而葬,收左邊進神水上堂,從丁字上放出,再配對面文峰挺秀,名水火既濟穴,定出大貴大賢。(編修(?))
中陰穴得位出煞圖:坐離向坎,左水倒右出癸,當面有雲水大案,挨金剪火。
離爲中女,即中中陰,穴多成火字形,離龍大拜,故主貴,必要雲水壓穴星。
離爲火,外明而內暗,故爲中陰。但穴星結成火形,居南離爲得位,必須後面入首是丙字,對面定要有雲
水大案相制,方爲離龍大拜。頂龍正葬,收左邊進神水上堂,從癸字上出,則火之烈焰煞氣盡洩,必出文臣宰輔。若缺一樣,則一發如雷,一敗如灰矣,愼之愼之。
少陰穴得位出煞圖:坐正西向正東,左水倒右出乙辰方,當面得玉尺案。
少陰兌宮本屬金,開了金窩現乳形,又因上缺成凹腦,得坐庚酉福滿門。
兌爲少陰屬金,故其結穴窩中出乳,其卦上缺,故主凹腦。然必後有鬼,襯樂山。若坐庚酉一字,是爲得地,進神在左,煞氣在右,頂脈而葬,先收左邊進神水上堂,自乙辰方流出,財丁兩旺,科甲滿門。
少陽穴得位出煞圖:坐艮寅向坤申,右水倒左出丁未方,對面三台案。
上星角出小窩形,老陰開口少陽生,坐在艮寅爲得位,發富發貴發人丁。
艮爲少男屬土,故其結穴多自土星角出,器開小窩,所謂陰極陽生處也。若正坐艮寅名爲得地,其進神
在右,煞氣在左,頂龍而葬,收右邊進神水過堂出丁未方,對面再得三台作案,定然人丁大旺,富貴雙全。
以上八圖係予自屢驗舊塋中得來,屢試屢驗,非敢妄言欺人。在無閱歷者鮮不謂予之穿鑿杜撰,不知自古先賢既分別有陰陽老少之名,是必有得位不得位之至理存乎其間。然又不可按圖索驥,執定書上一樣去尋,只要陰穴生在陰方、陽穴生在陽方,就是得地得位;穴前煞水出得淸白,即發富貴,且又迅速,百發百中,斷不悞人。
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa
Thầy Vũ Giới đánh giá phần “Huyệt quyết tịnh ngôn” là đoạn thực hành quý nhất của quyển ba: nó nối hình thế với lý khí bằng hai sợi dây la kinh, một kéo ra thuỷ khẩu, một kéo về nhập thủ. Người học nên tập đúng trình tự ấy ngoài thực địa, và đặc biệt chú ý lời dặn đào kim tỉnh nhỏ, tới đất đổi màu thì dừng. Tám đồ đắc vị nên xem như bảng tra để đối chiếu, không phải khuôn bắt buộc; tác giả cũng tự dặn đừng “theo đồ tìm ngựa”. Phần thủ pháp cụ thể về đo dây và xê dịch huyệt cần được hướng dẫn trực tiếp tại thực địa.

Tóm lại
Quyển ba mở bằng một quan điểm rõ: điểm huyệt quyết định đất phát hay không. Bài ca gom mọi tên huyệt về tám huyệt âm dương lão thiếu; bài văn cho sáu bước điểm huyệt bằng la kinh; tám đồ cho toạ hướng, nước đi, án sơn của từng huyệt đắc vị. Bài sau sẽ đi vào huyệt ngũ tinh, oa kiềm nhũ đột và tám phép táng.
Bài sau: Địa Lý Ngũ Quyết (12): Huyệt ngũ tinh, oa kiềm nhũ đột và tám phép táng.
Bài trước: Địa Lý Ngũ Quyết (10): Mười hai long lý khí, chi long can long và long kết Thành Đô.
Nguồn: Địa Lý Ngũ Quyết (地理五訣), Triệu Đình Đống soạn, bản khắc Tảo Diệp Sơn Phòng đời Thanh: quyển ba, Huyệt quyết, Huyệt quyết tịnh ngôn, tám đồ Âm dương lão thiếu huyệt đắc vị xuất sát (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
- Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
- Mục lục Địa Lý Ngũ Quyết 地理五訣
- Kệ sách Tam Hợp trong Kho Sách Quý
- Địa Lý Đại Thành 地理大成
- La Kinh Thấu Giải 羅經透解
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Tám huyệt âm dương lão thiếu là gì? – 八穴
Lão dương, lão âm, thái dương, thái âm, trung dương, trung âm, thiếu dương, thiếu âm, ứng với tám quẻ Càn, Khôn, Chấn, Tốn, Khảm, Ly, Cấn, Đoài.
Huyệt đắc vị nghĩa là gì? – 得位
Huyệt nằm ở đúng cung quẻ của mình, ví dụ lão dương ở Càn, thiếu âm ở Đoài; sách nói như gấm thêm hoa.
Dùng la kinh điểm huyệt thế nào? – 羅經點穴
Đặt la kinh ở tiểu minh đường; kéo dây tới chỗ hai nước giao đọc ngoại bàn để định thuỷ khẩu, kéo dây tới chỗ nhập thủ đọc nội bàn để định long.
Kim tỉnh đặt ở đâu, sâu bao nhiêu? – 金井
Ở chỗ ngực quan tài, không đào rộng; núi cao nên sâu, đồng bằng nên nông, tới khi hết đất nổi, đất đổi màu là được.
Vì sao sách nói điểm huyệt khó hơn tìm long? – 點穴難
Vì long đẹp sa đẹp mà huyệt sai thì vẫn không phát, còn chuốc hoạ; huyệt là chỗ hội của long, sa, thuỷ.









