Độn pháp trong Dịch học: khác Mai Hoa, Lục Hào ở tầng nào

Độn pháp trong Dịch học là tầng chiêm bốc cao hơn các phép gieo quẻ thông thường như dùng 64 quẻ kép, Mai Hoa Dịch Số hay Lục Hào. Hiểu được độn pháp đứng ở tầng nào giúp người học biết vì sao app Độn Pháp hỏi nhiều dữ liệu hơn một lần gieo đồng xu, và vì sao không nên dùng độn pháp cho những câu hỏi vụn vặt.

"Phong thuỷ chỉ là một nhánh nhỏ ứng dụng của Kinh Dịch. Kinh Dịch còn một nhánh quan trọng nữa là Chiêm Bốc." – Thầy Vũ Giới

Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa) viết câu trên trong loạt bài Lý – Dụng Kinh Dịch Liên Hoa. Chiêm bốc là phép tiên tri, dự đoán bằng quẻ hay bằng phép độn. Muốn hiểu độn pháp, cần nhìn nó trong toàn bộ cây Dịch học: gốc là Dịch lý, thân là Dịch số, Dịch tượng, Dịch đồ, còn chiêm bốc là một nhánh.

Bài thuộc chuyên mục Độn Pháp. Phần lập quẻ, đọc quẻ trên app đã có ở bài riêng; bài này giải thích vị trí của độn pháp trong Dịch học và sự khác nhau giữa các tầng chiêm bốc.

Bốn pháp bảo của Kinh Dịch là gì?

Bốn pháp bảo của Kinh Dịch, theo Thầy Vũ Giới, là Dịch lý, Dịch số, Dịch tượng và Dịch đồ. Bốn trụ này cấu thành Kinh Dịch, mô tả vận động của "toàn cõi", chứ không chỉ của vũ trụ vật chất.

• Dịch lý: triết lý của Kinh Dịch, bao hàm vạn vật trong trời đất, lấy âm dương làm gốc.
• Dịch số: số của Dịch, trước tiên là số Hà Đồ.
• Dịch tượng: công thức tượng hình của Bát Quái.
• Dịch đồ: chính là Hà Đồ, đồ hình vận động của cả vũ trụ.

Thầy Vũ Giới cho rằng trong bốn pháp bảo này, hiện còn ba, pháp bảo thứ tư đã bị thất truyền, và việc khôi phục Dịch đồ là công trình nghiên cứu riêng của Thầy. Đây là nền của Vận Khí Đồ Hà Đồ Ngũ Vận Lục Khí Liên Hoa, đồ hình mà Thầy dùng để lý giải các phái phong thuỷ và các phép Dịch.

Từ bốn pháp bảo này mới sinh ra các phép dụng: phong thuỷ, chiêm bốc, tu luyện. Người học chiêm bốc mà không có Dịch lý thì chỉ thuộc công thức; gặp quẻ lạ, việc lạ là bế tắc.

Thầy Vũ Giới khẳng định Kinh Dịch đứng đầu Ngũ Kinh, là mạch lý chảy trong nhận thức của người Á Đông nói chung và người Việt nói riêng; xưa nay làm tướng không thể không biết Kinh Dịch. Đặt độn pháp vào bối cảnh ấy để thấy nó không phải trò bói toán mà là một phần của một hệ nhận thức lớn.

Thầy Vũ Giới còn đính chính một cách hiểu phổ biến: người ta hay nói Thánh Tổ Phục Hy quan sát thiên tượng, địa tượng mà thành Kinh Dịch; Thầy cho rằng chính chư Tổ giác ngộ mà viết ra, chỉ có giác ngộ mới thấu triệt đến mức ấy. Quan điểm này giải thích vì sao tầng chiêm bốc cao nhất lại gắn với tu luyện.

Chiêm bốc bằng Dịch có những tầng nào?

Chiêm bốc bằng Dịch có bốn tầng chính theo cách chia của Thầy Vũ Giới, từ thấp đến cao: đoán bằng lý thuyết 64 quẻ kép; các phương pháp như Mai Hoa Dịch Số, Lục Hào; các hệ thống độn pháp dùng cho việc lớn nhiều năm; và tầng người tu luyện tự cảm thấu thiên địa mà không cần lên quẻ.

Tầng	Phương pháp	Đặc điểm
1	Lý thuyết 64 quẻ kép	Lập quẻ rồi đọc theo ý quẻ, lời quẻ; dễ tiếp cận
2	Mai Hoa Dịch Số, Lục Hào	Có hệ quy tắc luận: thể dụng, hào động, can chi, lục thân
3	Độn pháp	Phối thời gian, không gian, con người; dự báo việc lớn, nhiều năm
4	Cảm thấu tự thân	Người tu luyện không cần lên quẻ vẫn cảm ứng được sự việc

Bậc thang này không có nghĩa tầng dưới vô dụng. Gieo quẻ bằng 64 quẻ, bằng bộ bài Dịch vẫn có ích cho việc thường ngày nếu dùng đúng. Nhưng người học nên biết mình đang đứng ở tầng nào để không đòi hỏi một phương pháp làm việc của phương pháp khác.

Những người thấu triệt được toàn bộ hệ thống này được tôn gọi là Dịch Sư. Thầy Vũ Giới dùng danh xưng ấy rất thận trọng: Dịch Sư không phải người thuộc nhiều lời quẻ, mà là người thấy được gốc vận động sau mọi phép.

Một ví dụ đời thường giúp hình dung bốn tầng: người đi biển. Tầng thứ nhất giống người nhìn trời hôm nay nắng hay mưa. Tầng thứ hai giống người biết đọc mây, đọc gió theo những quy tắc đã học. Tầng thứ ba giống người lập hải đồ cả mùa, biết con nước, mùa gió, luồng lạch. Tầng thứ tư giống lão ngư cả đời trên biển, chưa cần nhìn trời đã biết sắp có bão. Mỗi tầng đều có ích, nhưng không ai dùng chuyện nhìn mây hôm nay để quyết định một chuyến đi dài cả mùa.

Độn pháp khác Mai Hoa và Lục Hào ở điểm nào?

Độn pháp khác Mai Hoa và Lục Hào ở chỗ nó không chỉ lấy một thời điểm hay một con số để lập quẻ, mà phối cả hệ thời gian, không gian và dữ liệu của người hỏi vào một cấu trúc tính toán nhiều lớp. Vì thế độn pháp phù hợp với việc lớn, kéo dài, có nhiều bên tham gia.

Mai Hoa Dịch Số, theo truyền thống gắn với Thiệu Khang Tiết, nổi tiếng với cách lập quẻ linh hoạt từ số, từ thời gian, từ sự vật bắt gặp; luận theo thể dụng, quẻ chủ, quẻ hỗ, quẻ biến. Lục Hào lập quẻ bằng gieo đồng xu, rồi nạp Can Chi vào hào, xét lục thân, thế ứng. Cả hai đều là phép "chụp" một khoảnh khắc để đọc sự việc.

Độn pháp đi xa hơn. Chữ "độn" có nghĩa là ẩn, giấu; các phép độn trong truyền thống Á Đông dùng một hệ toạ độ thời – không để tìm chỗ khí ẩn, chỗ khí hiện, rồi đặt sự việc vào đó mà luận. Thầy Vũ Giới giảng rằng không gian và thời gian là bộ âm dương cốt lõi, và các thuật pháp như quẻ Dịch là công cụ để tâm thức vượt khỏi sự ràng buộc của không thời gian mà nhìn sự việc.

Liên Hoa Độn Pháp là hệ độn do Thầy Vũ Giới xây dựng trên nền Dịch lý và Vận Khí Đồ. Quy trình gồm các bước như lấy dữ liệu tâm ý, thiết lập chánh quái, xét không – thời – sự, đặt lục thân và mệnh cung, rồi luận diễn biến. Mỗi bước có lý do của nó, không phải công thức rời rạc.

Vì sao độn pháp cần nền Dịch lý vững?

Độn pháp cần nền Dịch lý vững vì càng nhiều lớp dữ liệu thì càng nhiều chỗ để đọc sai; chỉ có Dịch lý, tức hiểu âm dương vận động, mới giúp người luận biết lớp nào chính, lớp nào phụ. Thiếu gốc, người dùng độn pháp dễ chìm trong chi tiết.

Thầy Vũ Giới nhiều lần nhắc rằng ngũ hành, bát quái chỉ là cái "dụng", là hình thái biểu hiện của sự tương tác giữa hai luồng nhị khí. Sa lầy vào chi tiết hành này, quẻ nọ khi chưa thấu gốc âm dương thường dẫn đến cái nhìn sai lệch. Độn pháp với nhiều quẻ, nhiều cung, nhiều thần càng dễ làm người học rơi vào mê cung ấy.

Lộ trình hợp lý cho người muốn học độn pháp vì thế là:

1. Học âm dương, Hà Đồ, cách vạch bát quái: hiểu vì sao có quẻ.
2. Học 64 quẻ: tên, tượng, ý, cấu trúc hào.
3. Học một phép chiêm bốc tầng hai như Mai Hoa: luyện cách đọc thể dụng, hỗ biến.
4. Học độn pháp: phối thời – không – nhân trên nền đã có.
5. Ghi nhật ký chiêm quẻ, đối chiếu việc ứng, sửa cách đọc.

App Độn Pháp giúp rút ngắn phần tính toán ở bước bốn, nhưng không rút ngắn được bước một đến bước ba. Người chưa có nền mà dùng app chỉ nhận về một bảng nhiều chữ khó hiểu.

Dùng độn pháp cho những việc gì?

Độn pháp nên dùng cho những việc lớn, có thời gian kéo dài, nhiều người liên quan, cần nhìn diễn biến chứ không chỉ một câu có hay không. Theo Thầy Vũ Giới, các hệ thống độn pháp dùng để dự báo những sự việc lớn trong nhiều năm.

• Kế hoạch làm ăn, hợp tác kéo dài nhiều năm.
• Xây dựng công trình lớn, lập nghiệp, chuyển hướng nghề.
• Đại sự gia đình như hôn nhân, chia tài sản, dời nơi ở xa.
• Vận trình của một người qua nhiều giai đoạn.

Không nên dùng độn pháp để hỏi việc vụn vặt hằng ngày như hôm nay đi đâu, ăn gì, mua món đồ nào. Không chỉ vì "phí" phương pháp, mà vì luận quẻ tiêu hao khí lực. Thầy Vũ Giới dặn: không nên lạm dụng việc xem quẻ chỉ vì sở thích hay muốn trải nghiệm nhất thời; khi khí lực suy giảm, con người dễ gặp rủi ro.

Các ví dụ luận sự trong loạt bài Liên Hoa Độn Pháp trên vugioi.com, như hỏi về công việc, hôn nhân, nhà đất, bệnh tật, cho thấy cách đặt việc và đọc diễn biến. Riêng việc sức khoẻ, quẻ chỉ là tham khảo; chẩn đoán và điều trị phải hỏi bác sĩ.

Người mới nên bắt đầu với độn pháp thế nào?

Người mới nên bắt đầu với độn pháp bằng cách học nền Dịch trước, dùng app Độn Pháp để làm quen cấu trúc, và ghi chép đối chiếu thay vì vội tin kết quả. Học độn pháp là học một hệ tư duy, không phải học một cái máy trả lời.

Thầy Vũ Giới có câu "Dịch không phải là bói. Bói chỉ là một dụng nhỏ của Dịch." Một người học độn pháp tốt sẽ thấy cách nhìn sự việc của mình thay đổi: thấy được trước – sau, trong – ngoài, động – tĩnh của một việc. Đó mới là cái lợi lớn nhất, hơn cả việc đoán trúng một kết quả.

Thầy cũng nhắc: "Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên." Dù thuật số tinh vi đến đâu, cũng không địch lại một biến cố bất ngờ hay một lựa chọn nằm ngoài dự liệu. Người dùng độn pháp nên giữ sự khiêm tốn ấy; tính toán cạn kẽ cát hung bên ngoài mà đánh mất bản tâm là khốn cục lớn nhất.

Tóm lại, độn pháp là tầng cao của chiêm bốc, đứng trên nền Dịch lý, dùng cho việc lớn và cần người dùng có gốc. Đi từ gốc thì thấu được ngọn; còn đứng trên ngọn là một bảng kết quả trên app thì khó mà thấy gốc. Hiểu vậy là đủ!

Biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới – Phong Thuỷ Liên Hoa.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

Bài liên quan

• App Độn Pháp Liên Hoa: lập quẻ, đọc quẻ và lời dặn
• Liên Hoa Độn Pháp: cách lập quẻ chánh, hỗ, biến
• Thiệu Khang Tiết và nguồn gốc Mai Hoa Dịch Số
• Học Dịch lý cho phong thuỷ sư

Câu hỏi thường gặp

Độn pháp có phải là Kỳ Môn Độn Giáp không?

Không hẳn. Kỳ Môn Độn Giáp là một hệ độn nổi tiếng trong truyền thống; Liên Hoa Độn Pháp là hệ do Thầy Vũ Giới xây dựng trên nền Dịch lý và Vận Khí Đồ, có quy trình riêng.

Chưa học Mai Hoa có học độn pháp được không?

Có thể, nhưng sẽ vất vả. Mai Hoa giúp quen cách đọc quẻ chủ, hỗ, biến và thể dụng, là bước đệm tốt trước khi vào hệ nhiều lớp của độn pháp.

Độn pháp có đoán chính xác hơn gieo đồng xu không?

Độn pháp nhìn được nhiều lớp hơn nên hợp với việc lớn, kéo dài. Độ chính xác phụ thuộc vào người luận và cách đặt việc, không phụ thuộc riêng vào phương pháp.

Một việc có nên hỏi bằng nhiều phép cùng lúc không?

Không nên. Mỗi việc chọn một phép phù hợp và hỏi một lần; hỏi chồng nhiều phép dễ rối và làm mất tính thành tâm khi chiêm bốc.