💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Dương Trạch Đại Thành (135) 目病 · 離為目: bệnh mắt, ánh sáng và bốn án mắt

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Dương Trạch Đại Thành (135) 目病 · 離為目: bệnh mắt, ánh sáng và bốn án mắt

Dương Trạch Đại Thành
陽宅大成 (修方卻病 · 卷一 · 目病氣化)
Tác giả: Nguỵ Thanh Giang (魏青江, hiệu Thanh Giang Tử 青江子, người Kinh Hương 荊鄉, đời Thanh); con cháu họ Nguỵ cùng biên, hiệu
Bản gốc: bản khắc đời Thanh, Càn Long năm thứ 6 Tân Dậu (1741), 16 tập.

Phong thuỷ nhà ở và bệnh mắt được sách cổ chép thế nào? Mục bệnh mắt (目病) là mục dài nhất quyển một Tu Phương Khước Bệnh của bộ Dương Trạch Đại Thành: hơn bảy mươi câu hình thế, một bảng "cận thị theo hướng nước", vài câu về mù loà, và bốn án chứng. Bài này dịch, xếp nhóm và giảng mục ấy như tư liệu học thuật cổ.

Trả lời nhanh: Dương Trạch Đại Thành quy bệnh mắt về quẻ Ly (Mão là Ly Tiên thiên, Ngọ là Ly Hậu thiên) và về can (Ất, Mão), vì "Ly là mắt" và mắt là khiếu của can. Hình thế gây bệnh gồm: lấp giếng, lấp bếp, khói bếp chĩa vào phòng, giếng trời bị chia đôi, đống đất hai bên cửa, cây gãy chĩa vào, nước sóng ở phương Ly (cận thị), đá đen dữ trước mặt. Đây là học thuật cổ; bệnh mắt phải khám chuyên khoa mắt.

Thầy Vũ Giới giảng: "Xem phong thuỷ mà không nhìn ra HÌNH, thì la bàn cũng chỉ là cái đĩa."

Vì sao bệnh mắt được quy về quẻ Ly và phương Mão? – 離為目

Dương Trạch Đại Thành quy bệnh mắt về quẻ Ly vì Thuyết quái nói "Ly vi mục" (Ly là mắt). Theo bát quái Tiên thiên, Ly ở phương đông (Mão); theo Hậu thiên, Ly ở phương nam (Ngọ). Lại vì mắt là khiếu của can, can thuộc Mộc ở phương Ất Mão, nên phương Mão được tính hai lần. Cung Ly bị phá, phương Ất Mão bị phá thì can khí tổn, mắt bệnh.

Nguyên văn – 原文

問目病。曰:卯屬先天離,午屬後天離,離為目。離宮破損,應目疾。乙為肝,卯亦為肝,目乃肝之竅,乙方卯方有破,肝氣傷而眼目病。填塞井灶瀆之類犯土,主青盲,須擇吉打通大竹竪於中,挑淨土築之。面前新挖坑犯命,生挑針。烟孔射房患眼。對面見烟窗,口病。……天井分作雙,患眼。……門前左右土堆患雙目。

Dịch: Hỏi bệnh mắt. Đáp: Mão thuộc Ly Tiên thiên, Ngọ thuộc Ly Hậu thiên, Ly là mắt; cung Ly bị phá thì ứng bệnh mắt. Ất là can, Mão cũng là can; mắt là khiếu của can; phương Ất phương Mão bị phá thì can khí tổn mà mắt bệnh. Lấp giếng, bếp, cống rãnh phạm Thổ thì mù xanh (thanh manh); phải chọn ngày, dựng một ống tre lớn thông đốt vào giữa, lấy đất sạch nện lại. Trước mặt mới đào hố phạm mệnh thì sinh lẹo. Lỗ khói chĩa vào phòng thì đau mắt. Đối diện thấy cửa khói thì bệnh miệng. Giếng trời bị chia làm hai thì đau mắt. Hai bên trước cửa có đống đất thì đau cả hai mắt.

Cửa sổ hình quạt trong Di Hoà Viên
Cửa sổ hình quạt ở Di Hoà Viên: Ly là mắt cũng là ánh sáng, nhà phải có cửa đón sáng. Ảnh: Immanuel Giel, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Giảng: Cách sửa "dựng ống tre thông đốt vào giữa chỗ đã lấp" rất đáng chú ý: nó là cách trả lại "lối thở" cho giếng, bếp đã bị lấp, đúng lối nghĩ "lấp là bít, thông là sáng". Trong danh sách có vài câu rất thực: lỗ khói, ống khói chĩa vào phòng thì cay mắt, đau mắt là chuyện thật; giếng trời bị một bức tường chia đôi thì mỗi nửa đều tối. Đó là phần hình pháp còn dùng.

Sách cổ liệt kê những hình thế nào gây bệnh mắt? – 目病諸形

Dương Trạch Đại Thành liệt kê hơn bảy mươi hình thế gây bệnh mắt. Có thể xếp thành bốn nhóm: lấp và bít (lấp giếng, lấp bếp, bít cửa sổ, đất lấp ở phương Kim thần); vật nhọn chĩa vào (cây gãy ngọn chĩa vào cửa, cành khô chỉ vào cửa, đầu hồi xiên chiếu vào); bẩn và ẩm (rêu dày trên mái, hố bẩn ở Dần Thân Tị Hợi, ao nước bùn vàng, vũng nước ngâm trước nhà); đá dữ và mộ (đá đen trước mặt, đá ba cạnh ở trụ cửa, mộ lộn xộn trước nhà).

Nguyên văn – 原文

屋上青苔寸餘厚眼痛。寅申巳亥污穢坑患眼。樹頭向外倒患眼。面前一凹一坑一凸患目。……灶土崩裂坼,男婦小兒患眼。……塘水黃泥眼多昏迷。……前多亂墳眼睛昏花。……枯枝指入門,男女眼常疼。……門對叢林眼目不明。……面前頑石烏黑損目。明堂一頭大一頭小瞎目。……面前雙墳,雙眼對墳……小屋山尖斜照內,患目。

Dịch: Rêu xanh trên mái dày hơn một tấc thì đau mắt. Hố bẩn ở Dần Thân Tị Hợi thì đau mắt. Ngọn cây đổ ra ngoài thì đau mắt. Trước mặt một chỗ lõm, một hố, một chỗ lồi thì bệnh mắt. Đất bếp nứt vỡ thì đàn ông, đàn bà, trẻ con đều đau mắt. Ao nước bùn vàng thì mắt hay mờ. Trước nhà nhiều mộ lộn xộn thì mắt hoa. Cành khô chỉ vào cửa thì trai gái hay đau mắt. Cửa đối rừng rậm thì mắt không sáng. Trước mặt đá trơ đen thì hại mắt. Minh đường một đầu to một đầu nhỏ thì mù. Trước mặt hai ngôi mộ thì hai mắt đối mộ. Đầu hồi nhà nhỏ xiên chiếu vào trong thì đau mắt.

Mái ngói phố cổ Lệ Giang nhìn từ trên cao
Mái ngói phố cổ Lệ Giang: rêu dày trên mái, nhà bị che tối là hình sách cổ gán cho bệnh mắt. Ảnh: Aaron Zhu, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Giảng: Đọc lướt danh sách, ta thấy nó gần như là bản kê mọi thứ "làm tối" và "làm bẩn" quanh một ngôi nhà: rêu mái dày, cây rừng sát cửa, bếp nứt bốc khói, ao bùn, hố bẩn. Câu "bếp nứt thì cả nhà đau mắt" có lý thật: bếp củi nứt thì khói lọt ra phòng, khói làm cay và viêm mắt. Phần còn lại, như "đá đen hại mắt", "hai ngôi mộ ứng hai mắt", là tượng hình. Phong Thuỷ Liên Hoa giữ phần thứ nhất: nhà phải sáng, bếp phải kín khói, mái phải sạch.

Bảng "cận thị theo hướng nước" nói gì? – 近睎

Dương Trạch Đại Thành có một bảng nhỏ gán chứng cận thị (近睎, cận hi) cho nước sóng sánh (水星浪) ở một phương trước nhà, mỗi phương ứng một người trong nhà. Ví dụ: hướng Tị mà nước Dần chảy ra Ngọ thì con trai con gái lớn cận thị; phương Ly nổi sóng nước thì trai gái đều cận; hướng Dậu có nước mênh mông thì con trai thứ, con gái út cận.

Nguyên văn – 原文

巳向寅水出午,長男女近睎。離方起浪水星,遮男女近睎。甲向巳水會洋潮,長近睎。酉向酉洋洋,仲男少女近睎。子癸向兆洋洋,中男女近睎。……坤向離方水波形,長男中女近睎。未向太陰方未命近睎眼。

Dịch: Hướng Tị, nước Dần chảy ra Ngọ thì con trai, con gái lớn cận thị. Phương Ly nổi sóng nước thì trai gái cận thị. Hướng Giáp, nước Tị hội thành triều lớn thì con trưởng cận thị. Hướng Dậu mà phương Dậu nước mênh mông thì con trai thứ, con gái út cận thị. Hướng Tý Quý nước mênh mông thì con trai, con gái thứ cận thị. Hướng Khôn, phương Ly có hình sóng nước thì con trai trưởng, con gái thứ cận thị. Hướng Mùi, phương Thái âm thì người tuổi Mùi cận thị.

Sơ đồ bảng cận thị theo hướng nước
Sáu dòng trong bảng cận thị theo hướng nước của Dương Trạch Đại Thành. Sơ đồ Phong Thuỷ Liên Hoa.

Giảng: Lý của bảng là: Ly là mắt, là lửa và ánh sáng; nước sóng sánh ở phương Ly là "nước che lửa", làm mờ ánh sáng, nên mắt nhìn không xa. Mỗi hướng ứng một người trong nhà theo bát quái. Đây là bảng tượng trưng thuần tuý. Cận thị ngày nay liên quan nhiều đến di truyền, thói quen nhìn gần, thiếu thời gian ngoài trời; trẻ em nên được khám mắt định kỳ. Còn sách có một án cùng ý: một vị quan có mộ tổ phương Ngọ nhiều mộ chồng như sóng nước, con cháu đời nào cũng cận thị (bài 143 sẽ dịch án ấy).

Bốn án chứng về mắt kể gì? – 目病四案

Bốn án chứng cuối mục bệnh mắt trong Dương Trạch Đại Thành đều là chuyện "trả lại thông, trả lại ngay": án bà mẹ họ Cung mù vì hầm ở phương bản mệnh lấp mà không bỏ đất cháy, tác giả cho cạo sạch đất đỏ đen, dựng ống tre thông đốt rồi nện đất sạch, bà thấy sáng lại; án cô bé họ Long đau mắt vì cửa sổ bên phải bị bít bằng gạch, mở ra thì mắt yên. Hai án còn lại liên quan đến mộ của cha ông người bệnh.

Nguyên văn – 原文

一龔姓老母雙瞽,因窖在宅右,係本命方,墳時未去火燒土,所以成瞽。後擇吉扶命,刮盡紅黑土……另挑生方淨土填之,中豎打通節大竹一根,周圍築滿,竹出地四尺,仍復見亮。……一龍姓稚女患目,久不愈。堂門右壁一窗塞磚閉之,其日犯土符。余擇吉尅制土符,令復開通,數日眼平安,光明無恙。

Dịch: Bà mẹ già họ Cung mù hai mắt, vì cái hầm ở bên phải nhà, đúng phương bản mệnh, lúc lấp không bỏ lớp đất bị lửa đốt, nên thành mù. Sau chọn ngày phù mệnh, cạo hết đất đỏ đen, lấy đất sạch ở phương sinh mà lấp, giữa dựng một ống tre lớn đã thông đốt, nện đầy xung quanh, ống tre nhô khỏi mặt đất bốn thước; bà lại thấy sáng. Cô bé họ Long đau mắt lâu không khỏi; bức vách bên phải cửa sảnh có một cửa sổ bị bít bằng gạch, hôm bít phạm Thổ phù. Tôi chọn ngày khắc chế Thổ phù, bảo mở thông lại; vài ngày mắt yên, sáng tỏ không sao.

Tranh Mã Viễn "Tiệc dưới đèn lồng", đời Tống
Tranh "Hoa đăng thị yến" của Mã Viễn (đời Tống): ánh sáng trong nhà là chuyện người xưa rất coi trọng. Nguồn: Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Giảng: Hai án còn lại sách kể khá kỹ chuyện mở mộ: một vị giáo dụ họ Tôn mắt mờ, một người họ Lư mắt lệch; tác giả cho mở mộ cha ông, thấy hài cốt bị lệch hay bị mạng nhện, chỉnh lại, cải táng, rồi mắt người sống dần sáng lại. Bài không dịch chi tiết các đoạn ấy. Đó là tín ngưỡng âm phần của thời xưa; người đọc hôm nay chỉ nên giữ lại ý chăm sóc mộ phần cho chu đáo, không mở mộ vì một chứng bệnh. Án cô bé họ Long thì rất gần đời thường: mở lại cửa sổ bị bít, phòng sáng lên.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Mục bệnh mắt có thể tóm lại bằng một ý: nhà phải có ánh sáng. Lấp giếng, bít cửa sổ, chia đôi giếng trời, cây rừng sát cửa, rêu dày trên mái, khói bếp lọt phòng: tất cả đều làm nhà tối hoặc làm không khí bẩn. Ly là mắt cũng là ánh sáng; người xưa nối hai điều ấy thành một.

Theo Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa), "Không có Hình thì Khí không tụ"; hình đúng là hình đón được sáng và gió. Theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, khí phải "chạy như nước, xoắn như gió"; phòng bị bít cửa sổ là phòng khí chết. Sửa là mở lại cửa, tỉa cây, làm ống khói kín, cọ rêu, không phải đặt gương trấn.

Nếu muốn dùng mục này khi xem một ngôi nhà ngày nay, người học có thể đi theo bốn câu hỏi. Thứ nhất, phòng ngủ và phòng học có cửa sổ đón sáng tự nhiên ở phía Đông hay phía Nam không, hay đã bị bít, bị nhà bên che hết. Thứ hai, bếp có hút khói tốt không, khói có lọt sang phòng ngủ không. Thứ ba, trước cửa có cây to, cột điện, góc mái nhọn chĩa thẳng vào cửa sổ không; nếu có thì tỉa cây, kéo rèm, chuyển bàn học. Thứ tư, mái, tường phía Đông có rêu mốc dày không. Bốn việc ấy là việc sửa nhà bình thường, ai cũng làm được. Với người đang tuổi đi học, ánh sáng bàn học và thời gian nhìn màn hình quan trọng hơn mọi phương vị; việc đo mắt định kỳ phải theo bác sĩ.

Giới hạn phải nói thẳng: Phong Thuỷ Liên Hoa không chữa đau mắt, cận thị, đục thuỷ tinh thể hay mù loà. Những bệnh ấy phải khám và điều trị theo bác sĩ chuyên khoa mắt; mắt đỏ đau dữ hay mờ đột ngột là cấp cứu. Phong thuỷ chỉ góp phần làm nơi ở đủ sáng, sạch khói.

Cổng trăng trong một khu vườn ở Tô Châu
Cổng trăng ở Tô Châu: lối mở cho sáng và gió đi vào, đúng tinh thần mục bệnh mắt. Ảnh: G41rn8, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Tóm lại – 總結: Dương Trạch Đại Thành quy bệnh mắt về quẻ Ly (Mão, Ngọ) và can (Ất, Mão); hơn bảy mươi hình thế gây bệnh xoay quanh lấp bít, vật nhọn chĩa vào, bẩn ẩm, đá dữ và mộ; bảng cận thị gán cho nước sóng che phương Ly; bốn án kể chuyện mở thông lại chỗ bị lấp bít. Phần ánh sáng, khói, vệ sinh còn dùng; phần quy bệnh là học thuật cổ.

Bài trước: Dương Trạch Đại Thành (134) 耳病 · 坎為耳: bệnh tai và năm án cọc, rãnh, tường đổ.

Bài sau: Dương Trạch Đại Thành (136) 鼻 · 口齒 · 暗啞 · 哽噎 · 喉 · 項: mũi, miệng, họng, cổ.

Nguồn: Dương Trạch Đại Thành, phần Tu Phương Khước Bệnh (修方卻病) quyển 1, mục 目病 và các án họ Cung, Tôn, Lư, Long (tờ 79–86 quyển), bản khắc Càn Long 6 (1741), tập 15, thuộc công cộng. Danh sách được trích chọn, xếp nhóm lại; các đoạn mở mộ chỉ tóm ý; vài chữ khắc mờ không dịch. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Biết "Ly là mắt" là phần Thư; bước vào nhà mà thấy ngay chỗ nào thiếu sáng, chỗ nào bị bít là phần Nhãn, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

"Ly vi mục" nghĩa là gì? – 離為目

"Ly vi mục" là câu trong chương Thuyết quái, nghĩa là quẻ Ly tượng cho con mắt. Dương Trạch Đại Thành dựa vào đó để quy bệnh mắt cho phương Ly (Ngọ) và Ly Tiên thiên (Mão) của nhà.

Bít cửa sổ có ảnh hưởng gì không? – 塞窗

Sách cổ có án cô bé đau mắt vì cửa sổ bị bít, mở lại thì yên. Theo hình pháp, bít cửa sổ làm phòng tối và bí; nếu cần che thì dùng rèm, lam chắn, không bít hẳn.

Ống khói bếp chĩa vào phòng có sao không? – 烟孔射房

Dương Trạch Đại Thành ghi "lỗ khói chĩa vào phòng thì đau mắt". Khói bếp lọt vào phòng ngủ thật sự gây cay mắt, hại hô hấp; nên làm máy hút hoặc ống khói kín, thoát ra xa cửa sổ.

Phong thuỷ có làm con cái cận thị không? – 近視

Không. Bảng cận thị theo hướng nước là học thuật cổ. Cận thị liên quan đến di truyền và thói quen nhìn; trẻ nên được khám mắt định kỳ, học dưới ánh sáng tốt, ra ngoài trời nhiều.

Từ khoá: ly vi mục · bệnh mắt phong thủy · cận thị · cửa sổ bị bít · ánh sáng trong nhà · dương trạch đại thành

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…