💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Dương Trạch Đại Thành (134) 耳病 · 坎為耳: bệnh tai và năm án cọc, rãnh, tường đổ

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Dương Trạch Đại Thành (134) 耳病 · 坎為耳: bệnh tai và năm án cọc, rãnh, tường đổ

Dương Trạch Đại Thành
陽宅大成 (修方卻病 · 卷一 · 耳病氣化)
Tác giả: Nguỵ Thanh Giang (魏青江, hiệu Thanh Giang Tử 青江子, người Kinh Hương 荊鄉, đời Thanh); con cháu họ Nguỵ cùng biên, hiệu
Bản gốc: bản khắc đời Thanh, Càn Long năm thứ 6 Tân Dậu (1741), 16 tập.

Phong thuỷ nhà ở và bệnh tai được sách cổ chép thế nào? Trong quyển một Tu Phương Khước Bệnh của bộ Dương Trạch Đại Thành, mục bệnh tai (耳病) là một trong hai mục dài nhất, gồm một danh sách hình thế và năm án chứng do chính Nguỵ Thanh Giang kể: đóng cọc, tường đổ lấp rãnh, đất lấp cạnh lò rượu, cây rỗng có sâu đục, đá dữ chắn cửa. Bài này dịch, tóm và giảng mục ấy như tư liệu học thuật cổ.

Trả lời nhanh: Dương Trạch Đại Thành gán bệnh tai cho phương Khảm (bắc), Tý, Quý bị phá, bị đất lấp, có cây mục, có cống tắc, vì "Khảm là tai" và tai là khiếu của thận. Phương Dậu cũng được gán cho tai vì Dậu là chỗ của Khảm Tiên thiên. Các án kể chuyện lấp rãnh, đóng cọc, cây rỗng sâu đục ở các phương ấy rồi sửa lại thì tai đỡ. Đây là học thuật cổ; giảm thính lực, chảy mủ tai phải khám tai mũi họng.

Thầy Vũ Giới giảng: "Thuật phong thuỷ là tạo ra một căn nhà có sự sống." Nhà có sự sống thì nước phải thông, cống không tắc.

Vì sao bệnh tai được quy về phương Khảm? – 坎為耳

Dương Trạch Đại Thành quy bệnh tai về phương Khảm vì Thuyết quái nói "Khảm vi nhĩ" (Khảm là tai), và trong y lý cổ tai là khiếu của thận, thận thuộc Thuỷ, Thuỷ ở phương bắc. Phương Tý Quý ứng kinh thận; phương ấy có cây mục thì tai điếc. Sách còn đem phương Dậu vào, vì theo bát quái Tiên thiên, Khảm nằm ở phía tây (Dậu).

Nguyên văn – 原文

問耳病。曰:坎為耳,坎宮有破損主耳多病。耳乃腎之竅,子癸方應腎經,其方有爛樹株主耳聾。陰溝暗窖不通,停耳流水膿。……坎坑污水耳內膿流不止。……墳塞井灶溝瀆耳聾,子癸最驗。坐金向火,金不能生腎水,主耳聾。兌坎坑破碎,在左左聾,在右右聾。

Dịch: Hỏi bệnh tai. Đáp: Khảm là tai; cung Khảm bị phá thì tai nhiều bệnh. Tai là khiếu của thận; phương Tý Quý ứng kinh thận, phương ấy có gốc cây mục thì tai điếc. Cống ngầm, hầm kín không thông thì tai đọng nước, chảy mủ. Hố Khảm nước bẩn thì trong tai chảy mủ không ngừng. Lấp giếng, bếp, cống rãnh thì tai điếc, ở Tý Quý linh nghiệm nhất. Toạ Kim hướng Hoả, Kim không sinh được thận thuỷ, thì tai điếc. Hố ở Đoài, Khảm vỡ nát: ở bên trái thì điếc tai trái, bên phải thì điếc tai phải.

Ngõ làng Tây Đệ dưới chân núi
Làng Tây Đệ (An Huy): rãnh nước dọc ngõ phải thông, chỗ sách cổ gán bệnh tai khi bị lấp. Ảnh: Anna Frodesiak, Wikimedia Commons, phạm vi công cộng.

Giảng: Danh sách bệnh tai có một mạch rõ: tắc và lấp. Cống ngầm không thông, giếng bị lấp, rãnh bị lấp, cửa sổ bị bít, đất đùn chặn lối nước. Lối liên tưởng là "lối nước của nhà tắc thì lối nghe của người tắc". Phần dùng được trong hình pháp là rất thực tế: cống rãnh tắc thì nước ứ, nhà ẩm, mùi hôi, muỗi; lấp giếng, lấp rãnh bừa bãi làm đổi dòng nước ngầm, gây lún nứt. Còn tai chảy mủ, giảm nghe là bệnh phải khám ngay.

Hình thế sách ghiPhươngChứng sách gán
Gốc cây mụcTý, QuýĐiếc
Cống ngầm, hầm không thôngKhảmTai đọng nước, chảy mủ
Lấp giếng, bếp, cốngTý, QuýĐiếc
Hố vỡ nátĐoài, KhảmĐiếc bên trái hay phải theo chỗ hố
Đá dữ chắn cửaCửa chínhGặp năm sát thì không nghe

Án họ Tiết đóng cọc ở phương Dậu kể gì? – 薛姓案

Án họ Tiết là án thứ nhất trong mục bệnh tai. Nhà hướng Mùi, nước giếng trời thoát ra phương Dậu. Tháng tư năm Ung Chính Tân Hợi (1731), nhà đóng một cái cọc lớn đập vỡ gạch, phạm Tai sát của năm. Dậu là chỗ của Khảm Tiên thiên, Khảm là tai; cả nhà những người tuổi Tị, Dậu, Sửu, Mão, Mùi đều bị đau tai.

Nguyên văn – 原文

一薛姓宅向未,天井水出酉,雍正辛亥四月刻釘大椿推碎磚,犯本年災殺,酉屬先天坎為耳,家內男女巳酉丑卯未生人俱發亭耳。擇吉尅殺取恩扶命,令拔疏通,過八月巳酉丑生人命以災殺三合退宮也;過十月卯未生人始痊,以太歲三合退位也。

Dịch: Nhà họ Tiết hướng Mùi, nước giếng trời thoát ra phương Dậu. Tháng tư năm Ung Chính Tân Hợi, đóng một cái cọc lớn đập vỡ gạch, phạm Tai sát năm ấy. Dậu thuộc Khảm Tiên thiên, là tai; trong nhà trai gái tuổi Tị, Dậu, Sửu, Mão, Mùi đều phát bệnh tai. Chọn ngày khắc sát, lấy sao ân phù mệnh, bảo nhổ cọc khơi thông. Qua tháng tám thì người tuổi Tị Dậu Sửu khỏi, vì Tai sát theo tam hợp đã lui; qua tháng mười người tuổi Mão Mùi mới khỏi, vì Thái tuế theo tam hợp đã lui.

Sơ đồ diễn biến án họ Tiết đóng cọc ở phương Dậu
Diễn biến án họ Tiết năm 1731: đóng cọc ở lối thoát nước phương Dậu, đau tai, nhổ cọc, khỏi dần. Sơ đồ Phong Thuỷ Liên Hoa.

Giảng: Án này là ví dụ mẫu về cách sách ghép ba thứ: một việc động thổ cụ thể (đóng cọc, đập gạch ở chỗ nước thoát), một phương (Dậu = Khảm Tiên thiên = tai), và một thời điểm (năm Tân Hợi, Tai sát ở Dậu). Cái cọc đóng ngay chỗ nước giếng trời thoát ra, đập vỡ gạch, rất có thể làm tắc lối thoát nước. Bài học hình pháp: không động thổ bừa bãi ở lối thoát nước. Còn việc mỗi nhóm tuổi khỏi vào một tháng là phần tính sao của sách.

Án họ Thẩm, tường đổ lấp rãnh kể gì? – 沈姓案

Án họ Thẩm là án dài nhất mục bệnh tai, có đối thoại giữa tác giả, học trò và chủ nhà. Nhà hướng đông, bức tường bên trái đổ, lấp mất chỗ trũng thoát nước ở phương Tý Sửu. Học trò đoán ứng phòng trưởng; tác giả đoán ứng bà mẹ và con thứ, và đoán đúng; bệnh phát vào năm Nhâm Tý.

Nguyên văn – 原文

一沈姓宅向東,左邊墻倒,塞子丑方界瀦,子癸屬坎為耳,土塞坎即塞耳,土尅水,水命必聾。徒斷長房以左屬長,余斷宅母以先天坤為老母……余又斷次男耳閉,以後天坎為中男,恰當子方也。叩之,果然。主人云:土塞數載,胡為先年不應,必應於壬子年?……主延擇吉扶命,搬土復瀦而二房耳閉者先通,宅母耳聾者略減。

Dịch: Nhà họ Thẩm hướng đông, tường bên trái đổ, lấp chỗ trũng giới hạn ở phương Tý Sửu. Tý Quý thuộc Khảm là tai; đất lấp Khảm tức là lấp tai, Thổ khắc Thuỷ, người mệnh Thuỷ ắt điếc. Học trò đoán phòng trưởng, vì bên trái thuộc trưởng. Tôi đoán bà chủ nhà, vì Khôn Tiên thiên là mẹ già ở đó; lại đoán con trai thứ tai bị bít, vì Khảm Hậu thiên là trung nam, đúng ở phương Tý. Hỏi ra, quả đúng. Chủ nhà hỏi: đất lấp đã mấy năm, sao năm trước không ứng mà ứng năm Nhâm Tý? (Tác giả giải thích bằng Thái tuế Nhâm Tý đến phương Nhâm Tý.) Chủ nhà mời chọn ngày phù mệnh, dọn đất trả lại chỗ trũng thoát nước; con thứ thông tai trước, bà mẹ đỡ điếc phần nào.

Ngõ hẹp giữa hai dãy nhà gỗ ở Ô Trấn
Ngõ hẹp ở Ô Trấn: tường, rãnh, lối thoát nước là những thứ các án bệnh tai xoay quanh. Ảnh: Immanuel Giel, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Giảng: Điểm hay của án họ Thẩm là nó cho thấy cách "đọc phòng" (ứng người nào trong nhà) của sách: dùng cùng lúc bát quái Tiên thiên (Khôn ở bắc là mẹ) và Hậu thiên (Khảm ở bắc là con trai thứ), thay vì chỉ dùng "trái là trưởng". Kết quả chữa cũng được ghi thật: con thứ khỏi, bà mẹ chỉ "đỡ phần nào". Phần hình pháp rõ ràng: tường đổ lấp lối thoát nước mấy năm không dọn là lỗi phải sửa ngay, vì nước ứ làm ẩm, làm hỏng móng.

Án họ Lôi và họ Vương kể gì? – 雷姓 · 王姓案

Án họ Lôi kể nhà hướng tây, lò nấu rượu ở phương Tý Quý, đất lấp phạm Thổ phù; người tuổi Tý Quý trong nhà đều bị bít tai. Tác giả chọn ngày, dỡ phần đất đã lấp, cạo sạch lớp đất cháy đỏ đen, lấy đất sạch ở phương sinh khí lấp lại. Án họ Vương kể một cây rỗng ở phương Dậu, chỗ cao bốn thước có lỗ thủng, sâu đục bên trong; tác giả bảo cưa đi, chủ không tin, năm sau người tuổi Dậu, tuổi Mão trong nhà đau tai, chảy mủ, điếc.

Nguyên văn – 原文

一王姓宅向南,酉方有空心大樹當四尺高之處爛穿一眼,內有出蛀。康熙六十一年壬寅春,余見之,謂主耳病,速宜鋸之。主人弗信。次年二月,家中酉生少姑卯生二月俱先生亭耳,隨發毒瘡,三月耳出膿血,四月痛甚忽聾。……余曰:……有是弊則有是病,無是弊則無是病。

Dịch: Nhà họ Vương hướng nam, phương Dậu có một cây lớn rỗng ruột, chỗ cao bốn thước mục thủng một lỗ, bên trong có sâu đục chui ra. Mùa xuân năm Khang Hy 61 Nhâm Dần (1722), tôi thấy, bảo chủ bệnh tai, nên cưa gấp. Chủ nhà không tin. Tháng hai năm sau, trong nhà cô em tuổi Dậu và người tuổi Mão đều bị đau tai, rồi phát nhọt độc; tháng ba tai ra mủ máu; tháng tư đau dữ rồi bỗng điếc. Tôi nói: có cái tệ ấy thì có bệnh ấy, không có cái tệ ấy thì không có bệnh ấy.

Tranh Văn Trưng Minh "Cây già bên suối mùa đông"
Tranh "Cây già bên suối mùa đông" của Văn Trưng Minh (đời Minh): cây già rỗng ruột là hình sách cổ nhắc trong mục tai. Nguồn: Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Giảng: Câu chốt "có cái tệ ấy thì có bệnh ấy" (有是弊則有是病) là lời tác giả tự tóm cả phần Khước Bệnh. Án họ Vương lại dùng lối tượng hình: lỗ sâu đục trong thân cây ứng với "sâu đục" trong tai. Sau đó tác giả còn kể một án đá dữ chắn cửa: dời đá ở phương Tốn đi thì người chị cả (Tốn là trưởng nữ) dần nghe lại; còn hai cô em thì do rễ cây đâm vào quan tài mộ mẹ, phải mở mộ gỡ rễ. Người đọc hôm nay giữ lại ý vệ sinh: cây rỗng sâu đục sát nhà nên xử lý; mộ phần nên chăm, cây không để rễ ăn vào.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Mục bệnh tai là một mẫu tốt để thấy cả sức mạnh lẫn giới hạn của phần Khước Bệnh. Sức mạnh là sự quan sát tỉ mỉ: tác giả đứng tại nhà, thấy tường đổ lấp rãnh, thấy cọc đóng ở lối nước, thấy cây rỗng có sâu. Giới hạn là lối giải thích: mọi việc đều được nối với bệnh tai qua chữ "Khảm là tai", rồi được định thời bằng Thái tuế và sao.

Theo Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa), "Không có Hình thì Khí không tụ", và Hình Pháp là gốc. Cái Phong Thuỷ Liên Hoa giữ từ mục này là con mắt nhìn hình: lối nước có thông không, đất lấp có đè lên đường thoát không, cây cạnh nhà có mục không. Theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, khí phải "chạy như nước, xoắn như gió"; một cái rãnh bị lấp là khí bị chặn. Sửa là khơi lại, dọn lại, không phải trấn.

Nếu muốn dùng mục này khi xem một ngôi nhà ngày nay, người học có thể đi theo ba câu hỏi đơn giản. Thứ nhất, phía Bắc và phía Tây của nhà có cống, rãnh, giếng nào bị lấp hay ứ đọng không. Thứ hai, có tường đổ, đống đất, đống gạch hay cọc tre nào chặn lối thoát nước sau mưa không. Thứ ba, quanh nhà có cây già rỗng ruột, có tổ mối, tổ sâu sát vách ngủ không. Ba việc ấy đều là việc dọn dẹp, sửa sang bình thường, làm được ngay, không cần chọn ngày giờ cầu kỳ như người xưa. Làm xong, nhà khô hơn, ít muỗi hơn, ít ẩm mốc hơn, và đó là điều có ích thật cho sức khoẻ cả nhà.

Giới hạn phải nói thẳng: Phong Thuỷ Liên Hoa không chữa ù tai, viêm tai, điếc. Những bệnh ấy phải khám và điều trị theo bác sĩ tai mũi họng; điếc đột ngột là cấp cứu. Phong thuỷ chỉ góp phần làm nơi ở khô ráo, thông thoáng.

Sảnh một nhà cổ ở Giang Loan, Vụ Nguyên
Sảnh nhà cổ ở Giang Loan: nhà khô ráo, thông thoáng là điều Phong Thuỷ Liên Hoa giữ từ mục bệnh tai. Ảnh: Zhangzhugang, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Tóm lại – 總結: Dương Trạch Đại Thành quy bệnh tai về phương Khảm, Tý, Quý và phương Dậu (Khảm Tiên thiên); các hình thế gây bệnh đều là tắc và lấp: cống không thông, giếng rãnh bị lấp, tường đổ chặn nước, cọc đóng ở lối thoát nước, cây rỗng sâu đục. Năm án chứng kể chuyện sửa lại các chỗ ấy theo ngày chọn thì tai đỡ. Phần quan sát hình thế còn dùng; phần quy bệnh và định thời là học thuật cổ.

Bài trước: Dương Trạch Đại Thành (133) 頭腦 · 大頭 · 瘿疣 · 臉面 · 痘麻: bệnh đầu, bướu cổ, đậu sởi.

Bài sau: Dương Trạch Đại Thành (135) 目病 · 離為目: bệnh mắt, ánh sáng và bốn án mắt.

Nguồn: Dương Trạch Đại Thành, phần Tu Phương Khước Bệnh (修方卻病) quyển 1, mục 耳病 và các án họ Tiết, Thẩm, Lôi, Vương, án đá chắn cửa (tờ 71–79 quyển; bản in có hai tờ 72–73 khắc trùng nội dung tờ 70–71), bản khắc Càn Long 6 (1741), tập 15, thuộc công cộng. Phần tính sao trong án được tóm; vài chữ khắc mờ không dịch. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Biết "Khảm là tai" là phần Thư; đứng trong sân mà nhìn ra nước thoát đi đâu, chỗ nào bị lấp là phần Nhãn, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

"Khảm vi nhĩ" nghĩa là gì? – 坎為耳

"Khảm vi nhĩ" là câu trong chương Thuyết quái, nghĩa là quẻ Khảm tượng cho cái tai. Dương Trạch Đại Thành dựa vào đó và lý "tai là khiếu của thận" để quy bệnh tai cho phương bắc của nhà.

Lấp cống, lấp giếng có ảnh hưởng gì đến nhà? – 塞溝

Sách cổ gán việc lấp giếng, lấp cống ở phương Tý Quý cho bệnh điếc. Theo hình pháp, lấp bừa làm nước ứ, đổi dòng nước ngầm, nhà ẩm và dễ lún; lấp giếng cũ phải làm đúng kỹ thuật.

Đóng cọc, động thổ quanh nhà có cần chọn ngày không? – 動土

Dương Trạch Đại Thành rất coi trọng chọn ngày khi động thổ. Phong Thuỷ Liên Hoa coi phần hình (đóng ở đâu, có chặn lối nước không) là gốc; chọn ngày là phần phụ trợ.

Cây rỗng có sâu đục cạnh nhà nên xử lý thế nào? – 空心樹

Nên nhờ người có chuyên môn kiểm tra; cây rỗng dễ gãy đổ và là nơi sâu bọ trú. Sách cổ còn có án gán nó cho bệnh tai, nhưng lý do thực tế để xử lý là an toàn và vệ sinh.

Từ khoá: khảm vi nhĩ · bệnh tai phong thủy · cống rãnh bị lấp · lối thoát nước · phong thủy và bệnh tật · dương trạch đại thành

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…