💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Dương Trạch Đại Thành (130) 痞塊 · 婦女火病 · 氣痛 · 驚風: hòn cục, bệnh hoả, kinh phong

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Dương Trạch Đại Thành (130) 痞塊 · 婦女火病 · 氣痛 · 驚風: hòn cục, bệnh hoả, kinh phong

Dương Trạch Đại Thành
陽宅大成 (修方卻病 · 卷一 · 痞塊血疸 · 婦女火病 · 氣痛何由 · 搐筋驚風)
Tác giả: Nguỵ Thanh Giang (魏青江, hiệu Thanh Giang Tử 青江子, người Kinh Hương 荊鄉, đời Thanh); con cháu họ Nguỵ cùng biên, hiệu
Bản gốc: bản khắc đời Thanh, Càn Long năm thứ 6 Tân Dậu (1741), 16 tập.

Phong thuỷ nhà ở và các chứng hòn cục, đau tức, kinh phong trẻ nhỏ được sách cổ chép thế nào? Quyển một Tu Phương Khước Bệnh của bộ Dương Trạch Đại Thành tiếp tục đi qua từng chứng. Bài này gồm bốn mục: hòn cục trong bụng (痞塊血疸), bệnh hoả, lao khô huyết của phụ nữ (婦女火病), đau khí, đau tức vùng tim vị (氣痛何由) và co giật, kinh phong trẻ nhỏ (搐筋急驚慢驚). Mỗi mục là một danh sách hình thế nhà cửa người xưa cho là ứng với chứng ấy. Bài dịch, xếp lại và giảng như tư liệu học thuật cổ.

Trả lời nhanh: Dương Trạch Đại Thành gán hòn cục trong bụng cho hố trũng ở phương Khôn, Ly và trung cung; gán bệnh hoả của con gái cho cửa mở sai phương so với toạ nhà; gán đau tức vùng ngực cho cây rỗng, đá to chắn cửa, giếng trời hẹp kẹp bốn vách; gán kinh phong trẻ nhỏ cho đường ngoằn ngoèo, gốc cây khô bên rãnh, đá lổn nhổn trước cửa. Đây là học thuật cổ; trẻ co giật phải đưa đi cấp cứu ngay.

Thầy Vũ Giới giảng: "Xem phong thuỷ mà không nhìn ra HÌNH, thì la bàn cũng chỉ là cái đĩa."

Hòn cục trong bụng được sách cổ gán cho hình thế nào? – 痞塊血疸

Dương Trạch Đại Thành gán hòn cục trong bụng (痞塊, bỉ khối) và chứng huyết đản cho hố trũng ở phương Khôn (tây nam) và Ly (nam), gió phương Tốn thổi tán, nhà toạ Thuỷ hướng Thổ, mái chái ôm vòng ở phương Thìn, và việc động thổ ở trung cung. Câu đầu mục nói: phương "tuyệt thai" mà có đống đất hay ao sâu thì sinh chứng đầy tức, hay thành hòn cục.

Nguyên văn – 原文

問痞塊血疸因何所犯,道破使知改整,亦救弊之一端也。曰:絕胎方有堆或深塘,吐脹暗疾多成痞。坤離凹坑痞塊血疸。巽風破散,血疸成塊不孕。坐水向土,血疸怪疾。辰方廻抱披廈居積左脇。重亦中宮土主犯動腹積痞。

Dịch: Hỏi: hòn cục, huyết đản do phạm điều gì? Nói ra cho người biết mà sửa cũng là một cách cứu tệ. Đáp: phương tuyệt thai có đống đất hoặc ao sâu thì sinh chứng đầy trướng, bệnh kín, phần nhiều thành hòn cục. Phương Khôn, Ly có hố trũng thì hòn cục, huyết đản. Gió phương Tốn thổi tán thì huyết đản thành cục, không thụ thai. Toạ Thuỷ hướng Thổ thì huyết đản, bệnh lạ. Phương Thìn có mái chái ôm vòng thì tích tụ ở sườn trái. Động đến đất trung cung thì bụng tích, thành hòn cục.

Hiên nhà gỗ chạm trổ ở làng Giang Loan, Vụ Nguyên
Hiên nhà gỗ ở Giang Loan (Vụ Nguyên): nhà thông gió, khô ráo là điều sách cổ ngầm đòi hỏi khi bàn bệnh trong bụng. Ảnh: Zhangzhugang, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Giảng: Lối suy của sách ở đây dựa trên quẻ: Khôn là bụng (Thuyết quái: "Khôn vi phúc"), trung cung là Thổ, là tỳ vị; nên hố trũng ở Khôn, động thổ ở giữa nhà bị gán cho bệnh bụng. Trong mắt hình pháp, "trung cung" là lòng nhà, chỗ phải vững và khô nhất; đào bới, chôn chum vại, làm hố ở giữa nhà là làm yếu nền, gây ẩm. Đó là phần còn dùng. Còn hòn cục trong bụng là triệu chứng phải khám, chụp chiếu; không có hình thế nhà nào "gây" ra nó theo nghĩa y học.

Bệnh hoả của con gái có cứu được không? – 婦女火病

Dương Trạch Đại Thành trả lời: trong năm thì sửa được, để lâu thì khó. Sách nêu ba ví dụ: nhà toạ Tốn mở cửa Đoài thì con gái lớn mắc bệnh hoả; nhà toạ Ly mở cửa Hợi thì con gái thứ mắc lao khô huyết; nhà toạ Đoài mở cửa Tị thì con gái út thổ huyết. Khi bệnh mới chớm, chọn ngày tốt phù mệnh, đổi cửa sửa hướng thì còn cứu được.

Nguyên văn – 原文

問婦女火病可救否。曰:年內可整,久則難治。如巽宅兌門長女火病;離宅亥門次女乾血勞;兌宅巳門少女吐鮮血。將起之時,擇吉扶命,改門易向,猶可救也。婦兼母家氣化,忌右邊明堂三角。

Dịch: Hỏi: bệnh hoả của phụ nữ có cứu được không? Đáp: trong năm thì sửa được, lâu thì khó chữa. Như nhà Tốn cửa Đoài thì con gái lớn mắc bệnh hoả; nhà Ly cửa Hợi thì con gái thứ mắc lao khô huyết; nhà Đoài cửa Tị thì con gái út thổ huyết tươi. Lúc bệnh sắp phát, chọn ngày tốt phù mệnh, đổi cửa đổi hướng, vẫn còn cứu được. Người đàn bà còn chịu khí hoá của nhà mẹ đẻ; kỵ minh đường bên phải có hình ba góc.

Sơ đồ ba ví dụ nhà và cửa trong mục bệnh hoả
Nhà Tốn cửa Đoài, nhà Ly cửa Hợi, nhà Đoài cửa Tị ứng ba người con gái theo sách cổ. Sơ đồ Phong Thuỷ Liên Hoa.

Giảng: Ba ví dụ có cùng một khung: toạ nhà là một quẻ nữ (Tốn trưởng nữ, Ly trung nữ, Đoài thiếu nữ), còn cửa mở ở phương khắc hoặc xung với quẻ ấy. Tốn Mộc gặp cửa Đoài Kim là Kim khắc Mộc; Ly Hoả gặp cửa Hợi Thuỷ là Thuỷ khắc Hoả; Đoài Kim gặp cửa Tị Hoả là Hoả khắc Kim. Cửa khắc toạ, quẻ toạ là người con gái nào thì người ấy chịu. Đây là lý luận "toạ và cửa" của Tam Hợp, có giá trị như một hệ thống học thuật. Câu "người đàn bà còn chịu khí nhà mẹ đẻ" cũng cho thấy tác giả không quy mọi chuyện về một căn nhà.

Toạ nhà (quẻ nữ)Cửa mởQuan hệ ngũ hànhSách gán
Tốn (trưởng nữ, Mộc)Đoài (Kim)Kim khắc MộcCon gái lớn mắc bệnh hoả
Ly (trung nữ, Hoả)Hợi (Thuỷ)Thuỷ khắc HoảCon gái thứ mắc lao khô huyết
Đoài (thiếu nữ, Kim)Tị (Hoả)Hoả khắc KimCon gái út thổ huyết

Đau tức vùng tim vị, sách cổ nói do hình thế nào? – 氣痛何由

Dương Trạch Đại Thành phân biệt hai loại: đau ở tâm bào lạc thì khó cứu, đau ở vị khí thì chữa được. Hình thế sách gán cho chứng đau khí gồm: gò đất to nhỏ chắn trước cửa, gió phương Cấn lùa qua lan can giếng trời vào nhà, cây rỗng trước hay sau nhà, đá to chắn cửa trước cửa sau, cây gai um tùm ở minh đường, giếng trời hẹp thẳng bị bốn vách kẹp chặt, ao hình quả thận trước mặt.

Nguyên văn – 原文

問氣痛何由。曰:心胞絡氣痛難救,胃氣痛可治,婦兼母家氣化。羅計土星塞面前。天井欄杆艮風吹入宅。……空心樹在宅前或宅後兩旁。大石在門前後門石千斤。古怪樹生包在宅前後。……明堂荊榛塞。當門砌土培,天井壅培或碎磚。廚房多暗窗墳對後門口。……天井直狹四壁緊夾。……面前塘似豬腰形。離坤及中宮有積水小坑。

Dịch: Hỏi đau khí do đâu. Đáp: đau ở tâm bào lạc thì khó cứu, đau ở vị khí thì chữa được; người đàn bà còn chịu khí nhà mẹ đẻ. Gò đất hình sao La, Kế chắn trước mặt. Gió Cấn qua lan can giếng trời thổi vào nhà. Cây rỗng ruột ở trước nhà hay hai bên sau nhà. Đá to nghìn cân ở trước cửa, sau cửa. Cây cổ quái có u bướu trước sau nhà. Minh đường gai góc lấp kín. Đắp gò đất ngay trước cửa, giếng trời bị lấp ụ hoặc gạch vụn. Bếp nhiều cửa sổ tối, mộ đối cửa sau. Giếng trời thẳng hẹp, bốn vách kẹp chặt. Ao trước mặt hình quả thận lợn. Phương Ly, Khôn và trung cung có hố nhỏ đọng nước.

Gian bếp trong một nhà trọ cổ ở Vân Nam
Gian bếp nhà trọ Trà Mã (Vân Nam): bếp đặt đúng chỗ, thoát khói tốt là phần còn dùng của mục đau tức vùng tim vị. Ảnh: BrokenSphere, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Giảng: Nhìn kỹ danh sách đau khí, phần lớn là những thứ chắn và kẹp: gò chắn cửa, đá chắn cửa, gai lấp sân, giếng trời bị vách kẹp, gạch vụn lấp ụ. Đó là lối liên tưởng "khí bị nghẽn thì người tức ngực". Trong hình pháp, cửa và minh đường phải thoáng, giếng trời phải đủ rộng để lấy sáng và gió; nghẽn trước cửa thì khí không vào, người ra vào cũng vướng. Phần ấy dùng được. Còn đau ngực, đau thượng vị là triệu chứng phải đi khám ngay, có khi là bệnh tim mạch cấp.

Kinh phong, co giật trẻ nhỏ được sách cổ gán cho gì? – 搐筋急驚慢驚

Dương Trạch Đại Thành gán chứng co giật, kinh phong trẻ nhỏ cho: sa (gò thấp) hình móng hạc co quắp; đường ngoằn ngoèo như con sên; ngọn cây cong như móc; lối cửa phụ buổi trưa đi về phương Càn; gốc cây khô bên rãnh; đá to nhỏ lổn nhổn chắn cửa. Sách còn chia kinh phong cấp (急驚) và kinh phong mạn (慢驚), ghi chú loại nào "thuộc âm, khó cứu", loại nào "cứu được".

Nguyên văn – 原文

問小兒搐筋急驚慢驚何以分指破敗之,亦救弊之一端。曰:鶴爪砂太拳縮,小兒搐筋。蚰蜒路搐筋,早晚發驚風。樹頭鉤,水心主急驚。朝午便門走乾,主慢驚。溝邊枯樹椿,主急驚。當門大小石磊磊,主慢驚搐筋。孛計同行金羅背去,驚風。白虎煞無制,坐凶多瘸症。

Dịch: Hỏi: chứng co gân, kinh phong cấp và mạn của trẻ nhỏ, chỉ ra chỗ hư hỏng để sửa được không? Đáp: sa hình móng hạc co quắp quá thì trẻ co gân. Đường như con sên ngoằn ngoèo thì co gân, sớm tối phát kinh phong. Ngọn cây cong móc, giữa dòng nước thì kinh phong cấp. Cửa phụ hướng Ngọ đi ra phương Càn thì kinh phong mạn. Gốc cây khô bên rãnh thì kinh phong cấp. Đá to nhỏ lổn nhổn trước cửa thì kinh phong mạn, co gân. Sao Bột, Kế đi cùng, Kim, La quay lưng thì kinh phong. Bạch hổ sát không chế hoá, toạ chỗ hung thì nhiều chứng què.

Tranh Lý Đường vẽ người hái thuốc trên núi, đời Tống
Tranh "Hái thuốc" (傳 Lý Đường, đời Tống): bệnh phải chữa bằng thuốc, như người xưa vẫn lên núi tìm dược liệu. Nguồn: Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Giảng: Lối tượng hình lại hiện rõ: móng hạc co quắp, đường ngoằn ngoèo, ngọn cây cong móc đều là "hình co giật", nên bị gán cho chứng co giật. Phần dùng được trong mắt hình pháp: lối đi ngoằn ngoèo, đá lổn nhổn trước cửa, gốc cây khô sát rãnh nước đều là chỗ trẻ con dễ vấp ngã, trượt chân xuống rãnh. Dọn sạch lối đi, rào rãnh nước là việc nên làm cho nhà có trẻ nhỏ. Còn trẻ sốt cao co giật là cấp cứu: phải đưa ngay đến cơ sở y tế, không chần chừ xem hướng nhà.

Đọc bốn mục này hôm nay thế nào? – 今讀

Bốn mục trong bài có chung một cách viết: câu hỏi mở đầu bằng "nói ra cho người biết mà sửa cũng là một cách cứu tệ" (道破使知改整,亦救弊之一端). Tác giả tự coi phần này là việc phụ trợ, "cứu tệ", không phải thay thầy thuốc. Đó là thái độ đáng ghi nhận của một sách phong thuỷ đời Thanh.

Có ba lớp trong các danh sách. Lớp thứ nhất là hình thế thật: hố trũng đọng nước, gò chắn cửa, giếng trời hẹp, đá lổn nhổn, cây rỗng, đường ngoằn ngoèo. Lớp thứ hai là quẻ vị và ngũ hành: Khôn là bụng, quẻ nữ gặp cửa khắc. Lớp thứ ba là tên sao La hầu, Kế đô, Bột, Bạch hổ, những thứ thuộc phép chọn ngày và tinh mệnh. Người đọc hôm nay giữ lớp một để làm nhà lành, học lớp hai như hệ thống học thuật, và coi lớp ba là tư liệu.

Một hiệu thuốc bắc đông khách
Hiệu thuốc bắc: bệnh hòn cục, kinh phong phải khám bác sĩ, không chờ sửa nhà. Ảnh: Alvinbeta2, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Nếu gom bốn danh sách lại, ta thấy một căn nhà bị "nghẽn" và "trũng": trước cửa có gò, có đá, có gai; giữa nhà có hố; giếng trời bị kẹp; lối đi ngoằn ngoèo. Theo Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa), "Không có Hình thì Khí không tụ", nhưng hình nghẽn thì khí cũng không vào được. Minh đường phải sáng sủa, bằng phẳng, sạch; lối vào phải rõ ràng, an toàn.

Theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, khí phải "chạy như nước, xoắn như gió". Cửa mở sai chỗ so với toạ nhà, theo cách nói của Hình Pháp Liên Hoa, là khí vào sai đường. Nhưng chỉnh cửa là việc của người thầy đứng tại nhà, đo đạc thật, chứ không phải tra bảng "toạ này cửa kia" rồi phán bệnh cho người con gái nào.

Giới hạn phải nói thẳng: Phong Thuỷ Liên Hoa không chữa hòn cục trong bụng, lao, đau ngực hay kinh phong. Những chứng ấy phải khám và điều trị theo bác sĩ; trẻ co giật và người đau ngực dữ dội là cấp cứu. Phong thuỷ chỉ góp phần làm nơi ở thoáng, sạch, an toàn.

Phố cổ Chu Trang, Giang Tô
Phố cổ Chu Trang (Giang Tô): nhà phố sát nhau, lối đi hẹp, nơi người xưa quan sát hình thế quanh nhà. Ảnh: EditQ, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Tóm lại – 總結: Dương Trạch Đại Thành gán hòn cục cho hố trũng ở Khôn, Ly, trung cung; gán bệnh hoả của con gái cho cửa khắc toạ (Tốn cửa Đoài, Ly cửa Hợi, Đoài cửa Tị); gán đau tức ngực cho những thứ chắn và kẹp trước cửa, trong giếng trời; gán kinh phong trẻ nhỏ cho hình co quắp, đường ngoằn ngoèo, đá lổn nhổn. Phần hình thế còn dùng để làm nhà thoáng và an toàn; phần quy bệnh là học thuật cổ.

Bài trước: Dương Trạch Đại Thành (129) 閉經 · 崩漏 · 乳癰 · 無乳: sách cổ gán bệnh phụ nữ cho nhà.

Bài sau: Dương Trạch Đại Thành (131) 食積 · 鼓脹 · 黃腫 · 中風 · 風疾: bếp, ao và gió lùa.

Nguồn: Dương Trạch Đại Thành, phần Tu Phương Khước Bệnh (修方卻病) quyển 1, các mục 痞塊血疸, 婦女火病, 氣痛何由, 小兒搐筋急驚慢驚 (tờ 47–50 quyển), bản khắc Càn Long 6 (1741), tập 15, thuộc công cộng. Các danh sách được trích chọn, xếp nhóm lại; vài chữ khắc mờ không dịch. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Thuộc bảng "toạ Tốn cửa Đoài" là phần Thư; đứng trước một cái cổng mà nhìn ra khí vào thuận hay nghẽn là phần Nhãn, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Đắp gò hay đặt đá to trước cửa có xấu không? – 當門石

Dương Trạch Đại Thành xếp gò đất, đá to chắn cửa vào danh sách nhà sinh bệnh đau khí và kinh phong. Theo hình pháp, vật chắn ngay trước cửa làm khí không vào được và cản lối đi; nên để minh đường trước cửa thoáng, phẳng.

Giếng trời hẹp có ảnh hưởng gì? – 天井狹

Sách cổ gán giếng trời thẳng hẹp, bốn vách kẹp chặt cho chứng đau tức. Theo hình pháp, giếng trời quá hẹp thì thiếu sáng, gió hút mạnh, đáy ẩm; nên đủ rộng so với chiều cao nhà.

Nhà toạ Tốn mở cửa hướng Đoài có sao không? – 巽宅兌門

Sách cổ chép nhà Tốn cửa Đoài thì con gái lớn mắc bệnh hoả, theo lý Kim khắc Mộc. Đó là học thuật cổ; Phong Thuỷ Liên Hoa xét cửa theo hình thế thật của khu đất, không phán bệnh theo một bảng tra.

Trẻ bị co giật có nên xem lại phong thuỷ không? – 小兒驚風

Trẻ co giật phải đưa đi cấp cứu ngay. Sau đó, nếu muốn, có thể dọn lối đi, rào rãnh nước, bỏ đá lổn nhổn quanh nhà cho an toàn; đó là việc sạch sẽ, an toàn chứ không phải chữa bệnh.

Từ khoá: hòn cục trong bụng · bệnh hoả · đau tức tim vị · kinh phong · phong thủy và bệnh tật · khước bệnh · dương trạch đại thành

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…