Dương Trạch Đại Thành
陽宅大成 (修方卻病 · 卷一 · 閉經不調 · 崩漏 · 陰蝕 · 奶花乳癰 · 孩無乳汁)
Tác giả: Nguỵ Thanh Giang (魏青江, hiệu Thanh Giang Tử 青江子, người Kinh Hương 荊鄉, đời Thanh); con cháu họ Nguỵ cùng biên, hiệu
Bản gốc: bản khắc đời Thanh, Càn Long năm thứ 6 Tân Dậu (1741), 16 tập.
Phong thuỷ nhà ở và các bệnh của phụ nữ được sách cổ chép thế nào? Sau bốn mục ôn dịch, kiết lỵ, hen suyễn, lao, quyển một Tu Phương Khước Bệnh của bộ Dương Trạch Đại Thành chuyển sang nhóm bệnh riêng của phụ nữ: kinh nguyệt không đều, bế kinh (閉經不調), băng lậu (崩漏), một chứng ngứa kín mà tác giả gọi là âm thực trùng (陰蝕虫), nhọt vú (奶花乳癰) và sinh con mà không có sữa (孩無乳汁). Mỗi mục là một danh sách hình thế nhà cửa người xưa cho là ứng với chứng ấy. Bài này dịch, xếp lại và giảng các danh sách đó như tư liệu học thuật cổ.
Trả lời nhanh: Dương Trạch Đại Thành gán bế kinh, khó có thai cho phương Khảm (bắc) bị phá, phòng tối, nhà ẩm mất khí, đá lạ chắn cửa; gán băng lậu cho nhà thiếu nắng, giếng trời vỡ nát, nước đục đọng trước nhà; gán nhọt vú cho cây mục rỗng, hố xí đôi trước nhà; gán thiếu sữa cho rễ cây lớn ăn vào phòng sinh, đá ba cạnh trong nhà. Đây là học thuật cổ; bệnh phụ khoa phải khám và chữa theo bác sĩ.
Thầy Vũ Giới giảng: "Thuật phong thuỷ là tạo ra một căn nhà có sự sống." Phòng của người mẹ càng phải sáng, khô, kín đáo mà thông thoáng.
Đoạn cuối mục đờm hoả, lao nói gì? – 痰火勞瘵 (續)
Đoạn cuối mục đờm hoả, lao (痰火勞瘵) nối từ bài trước gồm mấy câu hình thế và hai án chứng. Các câu hình thế là: "hai nước một lửa, bệnh lao truyền đời"; "núi trước như cung ngược, bệnh nặng rồi thành lao"; "giếng trời như hố nhỏ, nước bẩn ứ đọng". Hai án kể chuyện sửa cổng lầu sai ngày và chuyện ao hình mày ngài trước cửa bị lở hai góc.
Nguyên văn – 原文
一黃姓坎宅犯離,闔家老少男女皆痰火勞病。……形家謂塋地所致,遷葬高曾祖考,盡遷改而痰勞傷者滋甚。不知是門前蛾眉塘兩角崩斜,周圍牛馬踏濫數處,……塘如口吐鮮火,且前修門樓時犯煞……役政塘整方,舉家病止,永斷失紅之根。
Dịch: Nhà họ Hoàng toạ Khảm, phạm phương Ly; cả nhà già trẻ trai gái đều mắc bệnh đờm hoả, lao. Thầy hình gia bảo do đất mộ, bèn dời mộ cả mấy đời ông cha, dời hết mà người lao lại càng nhiều. Không biết rằng cái ao hình mày ngài trước cửa lở xiên hai góc, quanh bờ trâu bò giẫm nát nhiều chỗ, ao như cái miệng phun lửa đỏ; lại thêm lúc trước sửa cổng lầu phạm sát. Sai người sửa ao, chỉnh lại phương ấy, cả nhà hết bệnh, dứt hẳn gốc ho ra máu.

Giảng: Án họ Hoàng đáng đọc vì nó cho thấy chính tác giả cũng phản đối thói "đổ cho mộ". Người ta dời mộ mấy đời mà bệnh không bớt; Nguỵ Thanh Giang quay về nhìn cái ao ngay trước cửa. Ao lở, bờ nát, nước đục bùn lầy sát cổng là hình xấu thật trong mắt người làm hình pháp. Án thứ hai kể người tuổi Ngọ sửa cổng lầu phương Ly vào ngày Bính Ngọ tháng Tuất, tác giả cho là "Ngọ tự hình" nên cả nhà sinh bệnh hoả. Phần tính can chi ấy là lý luận của sách, bài chỉ tóm ý.
Sách cổ nói nhà thế nào thì kinh nguyệt không đều? – 閉經不調氣化
Dương Trạch Đại Thành cho rằng kinh nguyệt không đều, bế kinh và khó có thai ứng với phương Khảm (chính bắc) của nhà bị phá, có hố ứ đọng; phòng ngủ tối, nhà ẩm làm khí tán; đá lạ chắn cửa; cối giã chĩa vào bếp; cây đào vươn lên mái. Cuối mục, tác giả nói phải sửa hết những chỗ ấy thì mới mong có thai.
Nguyên văn – 原文
問閉經不調氣化。曰:坎方破損,瘀滯血,不懷胎。……不行經,多發昏暈,非堂房黑暗,必屋潤氣散;小肚寒冷,胎神零落,非房戶閉室,必怪石攔門。碓向灶,火閉經。……桃樹搭簷,昏迷不展。……天井種花,月前月後;井頭崩破,閉經痰嗽,必盡改整方得娠男。
Dịch: Hỏi khí hoá của chứng bế kinh, kinh không đều. Đáp: phương Khảm bị phá, huyết ứ đọng, không có thai. Không hành kinh, hay choáng váng: nếu không phải nhà và phòng tối tăm thì ắt là nhà ẩm mà khí tán. Bụng dưới lạnh, thai thần tản mát: nếu không phải phòng đóng kín bít thì ắt có đá lạ chắn cửa. Cối giã hướng vào bếp thì hoả làm bế kinh. Cây đào gác lên mái hiên thì u mê không thư thái. Trồng hoa trong giếng trời thì kinh khi sớm khi muộn. Miệng giếng sụt lở thì bế kinh, ho đờm. Phải sửa hết mới có thai.

Giảng: Lý do sách chọn phương Khảm là vì Khảm thuộc Thuỷ, chủ huyết, chủ thận, chủ việc sinh nở trong học thuyết ngũ hành cổ. Câu chú nhỏ trong sách còn phân biệt "vị trí thai của nước" với "vị trí thai của mạch" theo tam hợp, một phép tính chỉ người học sâu mới dùng. Phần dễ hiểu hơn là các hình thế: phòng tối, nhà ẩm, phòng bít kín không thông gió, giếng trời trồng cây um tùm làm ẩm và tối. Đọc theo hình pháp, đó đều là những căn phòng mà người ở không khoẻ được, chứ không riêng gì người phụ nữ.
| Hình thế sách ghi | Chứng sách gán | Đọc theo hình pháp hôm nay |
|---|---|---|
| Phương Khảm (bắc) bị phá, có hố ứ | Huyết ứ, khó có thai | Góc nhà ẩm, nước đọng |
| Nhà, phòng tối tăm | Không hành kinh, choáng váng | Thiếu sáng, thiếu nắng |
| Phòng đóng kín bít | Bụng dưới lạnh | Không thông gió, ẩm mốc |
| Đá lạ chắn cửa | Thai thần tản mát | Lối vào vướng, nguy hiểm vấp ngã |
| Cây đào gác mái, cây trồng trong giếng trời | U mê, kinh khi sớm khi muộn | Cây sát nhà làm tối, ẩm |
Băng lậu được sách cổ gán cho hình thế nào? – 崩漏氣化
Dương Trạch Đại Thành gán băng lậu (ra huyết bất thường) cho nhà mà "ba dương không chiếu", tức thiếu nắng; nền ẩm thấp; giếng trời vỡ nát; trước nhà thấy đất đỏ vàng sạt lở; trước sảnh có hố nước đục; nước đọng chảy rỉ không thoát; giếng có thành đá vỡ; và cửa phòng phía dưới quá rộng.
Nguyên văn – 原文
問崩漏氣化。曰:三陽不照,單下污濕,天井破碎,背主生崩漏紅。坐土向木,崩漏痰病。前見赤黃崩漏血光。……堂前水坑帶濁,崩傾宅內芭蕉,赤白漏消。停水溜澀漏紅下濕。……明堂破礫,崩漏帶白。井欄石破,漏紅……。胎方破碎,血崩淋漓。……房門下寬,漏胎發癲。
Dịch: Hỏi khí hoá của chứng băng lậu. Đáp: ba dương không chiếu, dưới thấp bẩn ẩm, giếng trời vỡ nát thì sinh băng lậu ra huyết. Toạ Thổ hướng Mộc thì băng lậu, đờm. Trước mặt thấy đất đỏ vàng thì băng lậu, huyết quang. Trước sảnh có hố nước đục, chuối trong nhà đổ nghiêng thì ra khí hư đỏ trắng. Nước đọng rỉ rả thì ra huyết, dưới ẩm. Minh đường sỏi đá vỡ nát thì băng lậu, khí hư trắng. Thành giếng bằng đá vỡ thì ra huyết. Phương thai bị phá thì huyết băng rỉ rả. Cửa phòng phía dưới rộng hở thì sảy thai.

Giảng: "Ba dương" (三陽) trong sách là ánh mặt trời buổi sáng, trưa và chiều; "ba dương không chiếu" là nhà quanh năm không có nắng. Cả danh sách băng lậu xoay quanh hai chữ: ẩm và vỡ. Nền ẩm, nước đọng, giếng vỡ, sân sỏi nát, đất đỏ sạt lở là những thứ người làm hình pháp đều coi là hình hỏng, khí rò rỉ. Lối liên tưởng của sách là "nhà rò thì thân người rò". Người đọc hôm nay giữ lại được phần thứ nhất: nhà phải có nắng, sân và giếng phải lành lặn, nước phải thoát. Phần thứ hai là học thuật cổ.
Chứng ngứa kín và nhọt vú sách cổ gán cho gì? – 陰蝕 · 奶花乳癰
Dương Trạch Đại Thành gán chứng ngứa kín ở phụ nữ (sách gọi là âm thực trùng, cho là có trùng nhỏ) cho cây mục rỗng có lỗ thối và hố bẩn ở phương Khảm; gán nhọt vú cho cây vỡ, chỗ thối mục ở hai bên trước nhà, hố xí đôi trước nhà và phương Tốn bị sụt. Sách nói bệnh bên trái thì hình ở bên trái, bệnh bên phải thì hình ở bên phải.
Nguyên văn – 原文
問婦人陰蝕虫,難以對父母丈夫言,亦非醫家所能治者……只因怪樹空洞與陰相等之處爛眼生蟲,遇本命歲煞臨方,氣感形召,遂應此怪疾。擇吉扶命,掘除之,則方位無是形氣,而陰蝕即因之而絕患。……問奶花乳癰。曰:前之左右破樹,與奶腋高處爛眼,主應奶花乳癰。在左應左乳,右應右乳。……前有雙廁坑,兩乳俱癰。巽方有破陷,乳生奶花。
Dịch: Hỏi: chứng âm thực trùng của phụ nữ, khó nói với cha mẹ chồng con, thầy thuốc cũng không chữa được, chẳng biết phạm khí hoá gì? Đáp: chỉ vì cây lạ rỗng ruột, chỗ ngang tầm ấy có lỗ thối sinh sâu; gặp năm sát của tuổi mình đến phương ấy, khí cảm hình gọi, bèn ứng bệnh lạ. Chọn ngày tốt, phù mệnh, đào bỏ đi, phương ấy không còn hình khí đó thì bệnh dứt. Hỏi về nhọt vú. Đáp: cây vỡ ở hai bên phía trước, chỗ cao ngang ngực có lỗ thối, chủ ứng nhọt vú; bên trái ứng vú trái, bên phải ứng vú phải. Trước nhà có hai hố xí thì cả hai vú đều nhọt. Phương Tốn sụt lở thì vú sinh nhọt.

Giảng: Đây là đoạn thể hiện rõ nhất lối "tượng hình" của sách: cây rỗng có lỗ ở độ cao nào thì ứng bộ phận ấy trên thân người. Phương Tốn được chọn cho vú vì Tốn là trưởng nữ trong bát quái. Câu "thầy thuốc không chữa được" là lời người xưa trong hoàn cảnh y học thời Thanh; ngày nay các chứng ngứa, viêm, nhọt vú đều có cách khám và chữa rõ ràng, phải đến bác sĩ phụ khoa. Phần còn dùng được trong mắt hình pháp là: cây mục rỗng sát nhà là chỗ sâu bọ, mối mọt sinh sôi, có thể đổ gãy; hố xí đặt ngay trước nhà là chỗ bẩn. Dọn chúng là việc nên làm vì sạch sẽ và an toàn.
Sinh con mà không có sữa, sách cổ nói do đâu? – 孩無乳汁
Dương Trạch Đại Thành cho rằng sinh con mà không có sữa là do rễ cây lớn ngoài nhà ăn vào phòng sinh; trong nhà có đá ba cạnh như sao La hầu "nung đốt"; phương Càn có giếng vỡ; sườn trái nhà bị khuyết; sao La, Kế, Thổ "đè ngực"; phương Tý có hố vỡ.
Nguyên văn – 原文
問生孩兒無乳汁因何?奶竟乾澀。曰:宅外大樹行根入於分娩之方,主無乳汁。宅內有三角怪石似羅睺火星煎熬,沃焦安得生坎癸之血。乾方破井。左脇破缺。羅計土星壓胸膛。子方坑穽破碎。
Dịch: Hỏi: sinh con mà không có sữa, vú khô rít là do đâu? Đáp: rễ cây lớn ngoài nhà ăn vào phương phòng sinh thì không có sữa. Trong nhà có đá lạ ba cạnh như hoả tinh La hầu nung đốt, đã khô cháy thì lấy đâu ra huyết Khảm Quý. Phương Càn có giếng vỡ. Sườn trái khuyết. Sao La, Kế, Thổ đè lên ngực. Phương Tý có hố vỡ nát.

Giảng: Sữa trong lý luận cổ là huyết hoá ra, mà huyết thuộc Khảm Thuỷ, nên mọi thứ "làm khô" Thuỷ đều bị coi là cản sữa: đá ba cạnh là hình Hoả, rễ cây hút nước. Ở đây có một điểm thực tế: rễ cây lớn ăn vào nền nhà làm nứt nền, nứt tường, hút ẩm không đều, là lỗi kết cấu thật. Thiếu sữa sau sinh thì nguyên nhân có nhiều; người mẹ cần được bác sĩ, nữ hộ sinh hướng dẫn, ăn uống, nghỉ ngơi đầy đủ. Một căn phòng ấm, sạch, yên tĩnh giúp người mẹ nghỉ ngơi, chỉ thế thôi.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Năm mục bệnh phụ nữ này dễ bị đọc sai thành "phong thuỷ chữa hiếm muộn", "phong thuỷ chữa bệnh phụ khoa". Phong Thuỷ Liên Hoa không dạy như vậy. Bỏ lớp quẻ vị và tên sao, các danh sách chỉ về một kiểu phòng: tối, ẩm, bít kín hoặc hở gió, sát cây mục, sát hố bẩn, nền nứt. Kiểu phòng ấy không lành cho bất kỳ ai, càng không lành cho người mẹ và đứa trẻ mới sinh.
Theo Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa), "Không có Hình thì Khí không tụ"; khí tụ phải là khí sống. Phòng của người mẹ nên ở chỗ kín đáo nhưng có nắng sớm, có gió nhẹ, khô ráo, cách xa nhà vệ sinh và hố nước. Theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, khí phải "chạy như nước, xoắn như gió": phòng bít kín là khí chết, phòng hở cửa đối cửa là khí xộc. Sửa là sắp lại cửa, mở sáng, dọn bẩn, không phải đặt vật trấn.
Giới hạn phải nói thẳng: Phong Thuỷ Liên Hoa không chữa kinh nguyệt không đều, băng huyết, viêm nhiễm, nhọt vú hay thiếu sữa. Những chứng ấy phải khám và điều trị theo bác sĩ sản phụ khoa; băng huyết là cấp cứu. Phong thuỷ chỉ góp phần làm nơi ở sạch, khô, sáng, yên.

Tóm lại – 總結: Dương Trạch Đại Thành gán bế kinh cho phương Khảm bị phá, phòng tối, nhà ẩm; gán băng lậu cho nhà thiếu nắng, giếng trời, sân, giếng vỡ nát, nước đọng; gán ngứa kín và nhọt vú cho cây mục rỗng, hố xí trước nhà; gán thiếu sữa cho rễ cây ăn vào phòng sinh, đá nhọn trong nhà. Phần quan sát hình thế còn dùng để làm một căn phòng lành; phần giải thích nguyên nhân bệnh là học thuật cổ, đã được y học thay thế.
Bài trước: Dương Trạch Đại Thành (128) 瘟疫 · 痢疾 · 齁喘 · 勞瘵: hình thế nhà sách cổ gán bệnh.
Bài sau: Dương Trạch Đại Thành (130) 痞塊 · 婦女火病 · 氣痛 · 驚風: hòn cục, bệnh hoả, kinh phong.
Nguồn: Dương Trạch Đại Thành, phần Tu Phương Khước Bệnh (修方卻病) quyển 1, đoạn cuối mục 痰火勞瘵 và các mục 閉經不調氣化, 崩漏氣化, 婦人陰蝕虫, 奶花乳癰, 孩無乳汁 (tờ 42–47 quyển), bản khắc Càn Long 6 (1741), tập 15, thuộc công cộng. Các danh sách được trích chọn, xếp nhóm lại; phần tính can chi trong án được tóm; vài chữ khắc mờ không dịch. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: đặt phòng ngủ người mẹ xa nhà vệ sinh, xa hố nước, có cửa sổ đón nắng sớm.
- La Kinh Liên Hoa: đo phương Khảm, Tốn, Càn khi đối chiếu với sách cổ.
- Lập Cục Pháp: xét minh đường, tả hữu và chỗ tụ khí của nhà.
Bài liên quan – 相關文章
- Dương Trạch Đại Thành (1): tác giả, các bài tựa và mục lục bộ sách
- Huyền Cơ Phú: ứng nghiệm bệnh tật, quan lộc, khoa danh
- Hoàng Đế Trạch Kinh: nhà như thân người, sinh khí và tử khí
- Dương Trạch Đại Thành (130) 痞塊 · 婦女火病 · 氣痛 · 驚風: hòn cục, bệnh hoả, kinh phong
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Đọc danh sách hình thế trong sách cổ là phần Thư; bước vào một căn phòng mà nhận ra chỗ ẩm, chỗ khí đọng, chỗ gió xộc là phần Nhãn, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Phong thuỷ có chữa được hiếm muộn không? – 求嗣
Không. Dương Trạch Đại Thành có chép các hình thế cho là ứng khó có thai, nhưng đó là học thuật cổ. Hiếm muộn phải khám và điều trị theo bác sĩ chuyên khoa; phong thuỷ chỉ góp phần làm phòng ở sạch, khô, sáng, yên.
Phòng ngủ của người mẹ nên đặt ở đâu? – 產房
Theo hình pháp, phòng của người mẹ nên kín đáo, có nắng sớm, có gió nhẹ, khô ráo, xa nhà vệ sinh, hố nước và bếp nóng; cửa không đối thẳng cửa chính. Sách cổ cũng chép "phòng đóng kín bít" và "phòng tối" là xấu.
Cây mục rỗng gần nhà có nên chặt không? – 空心樹
Cây mục rỗng sát nhà dễ đổ gãy, là nơi mối mọt và sâu bọ trú; sách cổ còn gán cho nó nhiều chứng bệnh. Nên nhờ người có chuyên môn kiểm tra, tỉa hoặc hạ cây an toàn, rồi trồng cây mới ở khoảng cách hợp lý.
"Ba dương không chiếu" nghĩa là gì? – 三陽不照
"Ba dương" là nắng sáng, nắng trưa, nắng chiều; "ba dương không chiếu" là nhà quanh năm không có nắng. Dương Trạch Đại Thành xếp kiểu nhà này vào danh sách nhà sinh bệnh băng lậu; theo hình pháp, nhà thiếu nắng thì ẩm, lạnh, khí không sống.







