Khí sắc và giọng nói trong nhân tướng: thần sắc, thần thanh

Khí sắc và giọng nói trong nhân tướng là hai tầng mà người học tướng hay bỏ qua, dù đây lại là hai tầng thay đổi theo thời vận rõ nhất. Bộ vị trên mặt cho biết cái khung tương đối cố định; còn sắc và thanh cho biết con người đang ở giai đoạn thịnh hay suy. Bài này giải thích "sắc và thần sắc", "thanh và thần thanh" theo hệ năm tầng phân tích nhân tướng mà Thầy Vũ Giới giảng, cùng các giới hạn cần biết khi đọc.

"Kết tinh của một con người là nghĩ – nói – làm – và làm đến cùng." — Thầy Vũ Giới

Khí sắc và thanh âm đứng ở đâu trong nhân tướng?

Khí sắc và thanh âm là hai tầng cuối trong năm tầng phân tích nhân tướng của Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa): tướng bì, nhục và cốt; khí và thần khí; tướng và thần tướng; sắc và thần sắc; thanh và thần thanh. Hai tầng cuối là phần "động" nhất, thay đổi theo ngày tháng.

Năm tầng này đi từ thô đến tinh. Cốt nhục là khung, gần như cố định. Tướng là hình dáng, thay đổi chậm theo năm tháng. Sắc và thanh thì có thể đổi chỉ sau một trận ốm, một chuyện buồn hay một giai đoạn làm ăn thuận lợi. Vì vậy, người xưa dùng sắc để xem vận ngắn hạn, dùng cốt và tướng để xem khuynh hướng dài hạn.

Điểm chung của cả năm tầng là mỗi tầng đều có hai mặt: phần hình và phần thần. Sắc có "sắc" và "thần sắc"; thanh có "thanh" và "thần thanh". Thầy Vũ Giới tóm gọn: "Tướng mạo là hình, mà thần mới là cốt tuỷ của việc xem tướng." Đọc sắc mà chỉ thấy màu, nghe thanh mà chỉ nghe to nhỏ, là mới đọc được nửa hình.

Ứng dụng của cách nhìn này rất rộng. Trong phong thuỷ, Liên Hoa cũng xét một ngôi nhà theo hình và thần: hình là kết cấu, bố cục; thần là khí kết tinh cuối cùng của cục. Con người và ngôi nhà được đọc bằng cùng một nguyên lý.

Khí sắc là gì và khác thần sắc thế nào?

Khí sắc là màu da và độ tươi của da mặt tại một thời điểm; thần sắc là ánh sáng, độ "sống" toát ra từ màu da đó. Hai người cùng da ngăm có thể khác hẳn nhau: một người ngăm mà sáng, một người ngăm mà tối xỉn. Cái khác đó là thần sắc.

Tướng pháp cổ phân sắc theo ngũ hành, như sau:

Sắc	Ngũ hành	Mùa vượng theo lệ cổ	Khi có thần	Khi mất thần
Xanh	Mộc	Xuân	Xanh trong, tươi	Xanh tái, xám
Đỏ	Hoả	Hạ	Hồng nhuận	Đỏ bầm, đỏ khô
Vàng	Thổ	Cuối mỗi mùa (tứ quý)	Vàng sáng, ấm	Vàng úa, sạm
Trắng	Kim	Thu	Trắng trong, mịn	Trắng bệch
Đen	Thuỷ	Đông	Đen bóng, chắc	Đen tối, khô

Bảng trên là khung tham chiếu cổ điển, không phải bảng tra để phán. Ý chính của nó là: sắc hợp mùa, hợp bản mệnh và có thần thì tốt; sắc trái mùa, khô, tối thì cần lưu tâm. Phong Thuỷ Liên Hoa luôn đọc ngũ hành trong quan hệ sinh khắc và thời vận, không đọc một màu đứng riêng.

Quan trọng hơn màu là độ sáng. Có thể ví thần sắc như ánh sáng sau lớp giấy dó: màu gì cũng được, miễn là có ánh sáng bên trong. Sắc có thần thì dù đang khó khăn vẫn còn đường lên. Sắc mất thần thì dù đang thuận vẫn nên giữ mình.

Đọc khí sắc theo thời vận như thế nào?

Đọc khí sắc theo thời vận nghĩa là xem sắc như "thời tiết" của một người: nó cho biết giai đoạn hiện tại đang thịnh, bình hay suy, chứ không nói về cả đời. Cách đọc đúng là so sánh sắc của một người với chính họ ở các thời điểm khác nhau.

Quy trình quan sát khí sắc theo nguyên lý gồm:

1. Chọn thời điểm bình thường: buổi sáng, sau khi nghỉ ngơi đủ, không vừa uống rượu, không vừa vận động mạnh, không trang điểm đậm.
2. Chọn ánh sáng tự nhiên: ánh sáng ban ngày gián tiếp. Đèn vàng, đèn màu làm sai sắc.
3. Nhìn tổng thể trước, bộ vị sau: xem toàn mặt sáng hay tối, rồi mới xem từng vùng trán, mũi, gò má, cằm.
4. Nhìn độ sáng trước, màu sau: có thần hay không là chính; màu là phụ.
5. So với chính người đó: sắc hôm nay so với sắc ngày thường của họ, không so với người khác.

Trong hệ Liên Hoa, mũi được xem là điểm lập cực của diện tướng, tức Trung nhạc. Vùng trung tâm này thường được quan sát đầu tiên, vì sắc ở trung tâm phản ánh trạng thái chung. Đây là cùng một tư duy với việc định tâm một ngôi nhà trước khi phân cung.

Giới hạn cần nói rõ: khí sắc chịu ảnh hưởng rất lớn của sức khoẻ, giấc ngủ, ăn uống, thời tiết và mỹ phẩm. Sắc mặt xấu kéo dài là lý do để đi khám bác sĩ, không phải lý do để lo về vận hạn. Tướng học không thay thế chẩn đoán y khoa.

Giọng nói (thanh) nói lên điều gì trong nhân tướng?

Giọng nói trong nhân tướng phản ánh độ đầy của khí trong thân và tâm tính bên trong. Giọng phát ra từ đan điền, vang mà không gắt, chậm mà không đứt, được coi là thanh có thần. Giọng chỉ phát ra ở cổ họng, to mà rỗng, nhanh mà vấp, là thanh thiếu thần.

Tướng pháp cổ cũng phân thanh theo ngũ âm ứng ngũ hành: Giốc (Mộc), Chuỷ (Hoả), Cung (Thổ), Thương (Kim), Vũ (Thuỷ). Mỗi âm có một khí chất riêng: giọng Mộc thường cao và thẳng, giọng Hoả nhanh và nóng, giọng Thổ trầm và dày, giọng Kim vang và trong, giọng Thuỷ mềm và trôi. Đây là khung cổ để tham chiếu; người học không nên ép giọng của ai vào một ô cứng.

Ba tiêu chí dễ quan sát của thần thanh:

• Có gốc: tiếng nói như phát ra từ bụng, không lơ lửng ở cổ.
• Có vận: nói dài vẫn đều hơi, không hụt ở cuối câu.
• Có định: nói xong một ý thì dừng, không lặp, không vội chen.

Thầy Vũ Giới nói về bốn tầng tu dưỡng của tướng học: dám nghĩ, dám nói, dám làm và làm đến cùng. Thanh chính là chỗ "dám nói" lộ ra. Có người nói hay mà làm dở, có người dám nghĩ mà không dám nói. Nghe giọng và đối chiếu với việc làm, người đọc tướng thấy được thần của người đó có thống nhất hay không.

Vì sao "tâm sinh tướng" quan trọng khi đọc sắc và thanh?

"Tâm sinh tướng" quan trọng vì sắc và thanh là hai tầng chịu ảnh hưởng của tâm nhanh nhất. Người đang lo âu thì sắc tối, tiếng gấp; người an định thì sắc sáng, tiếng chậm. Đọc sắc và thanh thực chất là đọc trạng thái của tâm qua hình.

Thầy Vũ Giới dùng nguyên lý "Tâm sinh tướng – hình nào khí đó" cả trong Hình Pháp thiết kế: nghề nào thì hình phải tương thông với nghề đó. Áp vào con người, tâm thế nào thì tướng, sắc, thanh sẽ theo thế ấy. Đây là lý do tướng học không phải là bản án: tâm đổi thì tướng đổi, và sắc, thanh đổi trước tiên.

Một tình huống thường gặp: người trải qua giai đoạn khó khăn dài, sắc mặt tối, giọng nhỏ. Sau khi ổn định công việc, tập luyện đều, ngủ đủ, sắc mặt sáng lên rõ rệt. Cốt và bộ vị không đổi, nhưng sắc và thanh đã đổi. Người đọc tướng giỏi nhìn ra sự đổi này và luận theo hướng mở, không luận theo hướng khép.

Đây cũng là chỗ tướng học gặp con đường tu dưỡng. Theo Thầy Vũ Giới, phong thuỷ là đạo, phải học, nghiên cứu và tu tập song hành. Giữ tâm an thì thần khí đầy; thần khí đầy thì sắc sáng, thanh vang. Không cần "cải tướng" bằng cách nào khác.

Những sai lầm khi đọc khí sắc và giọng nói

Sai lầm phổ biến nhất khi đọc khí sắc là nhìn một lần rồi phán vận cả năm. Khí sắc là tầng động, chỉ phản ánh giai đoạn ngắn; muốn luận dài hạn phải quay về cốt, tướng và thần khí.

1. Nhầm sắc bệnh với sắc vận: sắc vàng có thể do mệt gan, sắc trắng bệch có thể do thiếu máu. Gặp sắc bất thường kéo dài thì khuyên đi khám bác sĩ trước.
2. Đọc sắc dưới đèn: ánh sáng nhân tạo và màn hình điện thoại làm sai lệch màu da rất nhiều.
3. Đọc sắc qua ảnh đã chỉnh: ảnh làm đẹp xoá gần hết khí sắc thật. Không nên luận tướng qua ảnh lọc.
4. Lấy to nhỏ làm thần thanh: người nói to chưa chắc khí đầy; người nói nhỏ mà chắc, rõ vẫn là thanh có thần.
5. Bỏ qua văn hoá vùng miền: giọng mỗi vùng có cao độ, tốc độ khác nhau. Phải so trong cùng nền mới công bằng.
6. Nói điều xấu cho người đang yếu: người sắc kém thường đang mệt hoặc buồn. Lời luận nặng lúc ấy làm hại thêm. Đạo đức nghề đặt lên trước kỹ thuật.

Dùng App Nhân Tướng để học sắc và thanh thế nào?

App Nhân Tướng và công cụ Tướng Mệnh của Phong Thuỷ Liên Hoa giúp hệ thống hoá các khái niệm, bộ vị và ngũ hành để người học tra cứu có trình tự. Sắc và thanh là hai tầng cần quan sát người thật, nên công cụ chỉ là bảng đối chiếu, không thay được mắt nhìn và tai nghe.

Cách học hiệu quả là kết hợp ba việc: tra khái niệm trên công cụ, quan sát người thật trong điều kiện chuẩn, ghi chép và đối chiếu theo thời gian. Mỗi tuần quan sát lại cùng một người quen, ghi sắc mặt và giọng nói, sau vài tháng sẽ thấy rõ sắc và thanh đi theo hoàn cảnh ra sao.

Xem thêm chuyên mục App Nhân Tướng để học tiếp các tầng cốt nhục, bộ vị và thần khí.

Tóm lại, sắc là thời tiết, cốt là khí hậu. Sắc và thanh cho biết hiện tại; cốt và tướng cho biết khuynh hướng. Cả năm tầng đều quy về một chữ thần. Đọc tướng mà không thấy thần thì như cầm la bàn mà không thấy hình. Hiểu vậy là đủ!

Biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới – Phong Thuỷ Liên Hoa.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

Bài liên quan

• App Nhân Tướng: học nhân tướng theo cốt và thần
• Nhân tướng học là gì? Nhập môn
• Cái đẹp của thần khác cái đẹp của đời
• Ngũ hành tứ thời: vượng, tướng, hưu, tù, tử

Câu hỏi thường gặp

Sắc mặt xấu có phải sắp gặp vận xui không?

Không nên kết luận vậy. Sắc mặt xấu trước hết thường do mệt, thiếu ngủ hoặc sức khoẻ; nếu kéo dài thì nên đi khám bác sĩ. Tướng học chỉ coi khí sắc là dấu hiệu của giai đoạn, không phải lời phán.

Có thể xem khí sắc qua ảnh hoặc video call không?

Rất hạn chế. Ánh sáng, máy ảnh và bộ lọc làm sai màu da, nên ảnh chỉ dùng để xem hình dáng; khí sắc cần quan sát trực tiếp dưới ánh sáng tự nhiên.

Giọng nói có thay đổi được không?

Có. Giọng nói đổi theo sức khoẻ, hơi thở và tâm trạng. Tập thở sâu, nói chậm và giữ tâm an giúp giọng có gốc hơn; đây cũng là ý "tâm sinh tướng" trong tướng học.

Sắc và thanh quan trọng hơn hay cốt quan trọng hơn?

Cốt là căn bản vì cốt sinh thần; sắc và thanh cho biết trạng thái hiện tại. Đọc đúng là xét cốt để thấy khuynh hướng, xét sắc và thanh để thấy giai đoạn.