Tủ bếp là món đồ gỗ lớn nhất, dùng nhiều nhất và khó sửa nhất trong nhà. Làm sai chiều cao vài centimét, người nấu phải khom lưng hoặc kiễng chân mỗi ngày trong mười, hai mươi năm. Vì thế khi gia chủ hỏi "kích thước tủ bếp theo thước Lỗ Ban là bao nhiêu", câu trả lời của Phong Thuỷ Liên Hoa luôn bắt đầu bằng một câu hỏi ngược: người nấu chính trong nhà cao bao nhiêu?
Thước Lỗ Ban không thay thế được công năng. Thứ tự đúng là: chốt kích thước thuận tay người dùng trước, rồi tinh chỉnh vài centimét để rơi vào cung đẹp trên thang 42,9 dương trạch. Bài này hướng dẫn cả hai bước, cho tủ bếp trên, tủ bếp dưới, khoảng cách giữa hai tầng tủ và những chi tiết hay bị đo sai.
Dùng thước nào để đo tủ bếp
Tủ bếp là đồ nội thất phục vụ người sống nên dùng thang 42,9 cm dương trạch, đo phủ bì (kích thước bao ngoài của khối tủ). Không dùng thang 52,2 – thang này dành cho lọt lòng cửa và ô thoáng. Càng không dùng thang 38,8 âm phần, vốn chỉ cho bàn thờ và phần mộ.
Riêng bếp có một ngoại lệ đáng chú ý: nếu khu bếp có ô cửa sổ lấy sáng hoặc ô thoáng trên tủ bếp, phần lọt lòng ô đó đo bằng thang 52,2. Còn chiều dài, chiều cao, chiều sâu của bản thân tủ vẫn là 42,9. Để tra đúng cung cho từng số, hãy dùng phần mềm thước Lỗ Ban Liên Hoa; bài này cố ý không chép bảng số vì các bảng lan truyền trên mạng thường lẫn thang hoặc lệch gốc.
Chiều cao tủ bếp theo Lỗ Ban: bắt đầu từ người nấu
Chiều cao mặt bếp (từ sàn hoàn thiện lên mặt đá) quyết định tư thế đứng nấu. Nguyên tắc nhân trắc thông dụng: mặt bếp ngang hoặc thấp hơn khuỷu tay người nấu khoảng một bàn tay, để cổ tay thẳng khi thái, khuấy. Từ đó suy ra:
| Chiều cao người nấu chính | Chiều cao mặt bếp thường gặp | Ghi chú |
|---|---|---|
| Dưới 1,55 m | Khoảng 78–82 cm | Hay gặp ở nhà có mẹ, bà là người nấu chính |
| 1,55–1,65 m | Khoảng 82–86 cm | Phổ biến nhất tại Việt Nam |
| 1,65–1,75 m | Khoảng 86–90 cm | Thường chọn khi vợ chồng cùng nấu |
| Trên 1,75 m | Khoảng 90–95 cm | Cân nhắc khu rửa cao hơn khu nấu vài cm |
Sau khi có khoảng chiều cao công năng, mở thước 42,9 và chọn số rơi vào cung tốt nằm trong khoảng đó. Vì mỗi cung trên thang 42,9 rộng vài centimét nên trong bất kỳ dải 5 cm nào cũng luôn có ít nhất một số đẹp; bạn không bao giờ phải hy sinh tư thế nấu để lấy cung.
Chiều cao mặt bếp gồm những gì
- Chân tủ (chân nhựa hoặc chân gỗ, phần lùi vào để đặt mũi chân).
- Thùng tủ bếp dưới.
- Mặt đá hoặc mặt gỗ (dày khoảng 2 cm).
Kích thước Lỗ Ban nên lấy ở tổng chiều cao từ sàn hoàn thiện đến mặt đá, vì đó là "phủ bì" thực sự mà người dùng tiếp xúc. Nhiều xưởng chỉ đo chiều cao thùng tủ rồi báo "đẹp theo Lỗ Ban", lắp xong cộng mặt đá vào lại thành số khác.
Kích thước tủ bếp dưới
Tủ bếp dưới gánh bếp nấu, chậu rửa, lò nướng, máy rửa bát, nên kích thước bị ràng buộc bởi thiết bị. Ba thông số cần chốt:
| Thông số | Khoảng thường gặp | Ràng buộc |
|---|---|---|
| Chiều cao tổng (tới mặt đá) | 80–92 cm | Theo người nấu, xem bảng trên |
| Chiều sâu phủ bì (kể cả mặt đá) | 58–62 cm | Mặt đá nhô ra 1–3 cm so với cánh tủ; bếp âm, chậu âm cần lòng tủ đủ sâu |
| Chiều dài mỗi mô-đun | 30, 40, 45, 60, 80, 90 cm | Theo thiết bị và lối ray, ngăn kéo |
Với tổng chiều dài dãy tủ dưới (ví dụ 3,2 m cho một dãy chữ I), bạn cũng có thể tra thước 42,9; nhưng đây là số bị khống chế bởi tường nhà, nên nếu không rơi vào cung đẹp, Liên Hoa khuyên chấp nhận và tập trung tinh chỉnh chiều cao, chiều sâu, là hai số bạn thực sự kiểm soát được.
Khu nấu và khu rửa có nên khác chiều cao
Nhiều thiết kế hiện đại làm khu rửa cao hơn khu nấu 3–5 cm, vì khi rửa tay vươn xuống đáy chậu, còn khi nấu tay đặt lên nồi đã cao thêm. Về Hình Pháp không có gì cấm; chỉ cần mỗi đoạn tự nó là một số đẹp và mối nối hai đoạn làm sạch, không gờ bẩn.
Kích thước tủ bếp trên
Tủ bếp trên treo tường, ít chịu tải nhưng ảnh hưởng mạnh tới cảm giác không gian và an toàn (va đầu). Ba thông số:
- Chiều cao thùng tủ trên: thường 70–90 cm; nhà trần cao có thể làm kịch trần để không đọng bụi, khi đó chia thành hai tầng cánh.
- Chiều sâu: 30–35 cm phủ bì; sâu hơn dễ va đầu khi cúi xuống bếp.
- Khoảng cách từ mặt đá lên đáy tủ trên: 60–75 cm. Nhỏ hơn 60 cm thì nồi lớn khó đặt, máy hút mùi gần lửa; lớn hơn 75 cm người thấp với không tới ngăn trên.
Kích thước Lỗ Ban cho tủ trên nên tra ở chiều cao phủ bì thùng tủ và chiều cao mép dưới tủ tính từ sàn (tức mặt bếp cộng khoảng hở). Số thứ hai quan trọng hơn vì nó quyết định "đường chân trời" của bếp, mắt người nấu chạm vào mỗi ngày.
Khoảng cách tủ trên và tủ dưới: con số dễ bị bỏ quên
Khoảng hở giữa mặt đá và đáy tủ trên vừa là chỗ đặt ốp kính, ổ điện, vừa là vùng thao tác. Về Hình Pháp, đây là "ô thoáng" của bếp, nơi hơi nóng, mùi và ánh sáng từ đèn tủ đi qua, nên Liên Hoa coi nó là một kích thước cần tra. Chọn khoảng hở trong dải 60–75 cm, rồi tra thước; nếu dùng máy hút mùi âm tủ, kiểm tra thêm khoảng cách tối thiểu từ mặt bếp lên máy theo tài liệu của nhà sản xuất, con số này ưu tiên hơn cung đẹp vì liên quan đến cháy nổ.
Các lỗi đo tủ bếp hay gặp
- Đo khi chưa có sàn hoàn thiện. Sàn lát thêm gạch, đá dày 1,5–3 cm làm chiều cao tủ "rớt cung". Luôn đo từ cốt sàn hoàn thiện.
- Báo số thùng tủ, bỏ quên mặt đá và chân tủ. Yêu cầu xưởng ghi rõ tổng chiều cao tới mặt đá trên bản vẽ.
- Dùng thang 52,2 cho tủ. Tủ là khối, không phải lỗ trống; dùng 42,9.
- Cố ép dãy tủ theo cung đẹp nên để khe hở với tường. Khe hở tích bụi, gián; thà chấp nhận số không đẹp còn hơn bếp bẩn.
- Bỏ qua chiều cao người nấu chính. Chọn số theo người thiết kế chứ không theo người dùng.
Tủ bếp trong tổng thể Hình Pháp phòng bếp
Kích thước chỉ là một phần. Tủ bếp còn phải đặt đúng chỗ: bếp nấu không đối diện thẳng cửa chính hay cửa nhà vệ sinh, không nằm dưới cửa sổ gió lùa, có lưng tựa tường đặc; chậu rửa và bếp nấu không kề sát nhau không có khoảng đệm. Những điểm này đã trình bày trong bài phong thuỷ phòng bếp theo Liên Hoa và sẽ được nói kỹ hơn ở bài hướng tủ bếp và bếp nấu trong cùng cụm chủ đề này.
Về chất liệu, tủ bếp chịu hơi nước và nhiệt nên gỗ công nghiệp lõi chống ẩm hoặc gỗ tự nhiên sấy kỹ đều dùng được; so sánh ở bài gỗ tự nhiên hay gỗ công nghiệp. Màu tủ theo mệnh là yếu tố phụ, chỉ tinh chỉnh sau khi kích thước và vị trí đã ổn.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- Phần mềm thước Lỗ Ban Liên Hoa – tra cung cho chiều cao, chiều sâu, chiều dài tủ bếp trên thang 42,9.
- Vẽ mặt bằng 2D–3D – dựng dãy tủ bếp theo tỷ lệ, kiểm tra lối đi và vị trí bếp nấu.
- Dự toán xây nhà – ước chi phí phần xây thô khu bếp khi cải tạo.
Bài liên quan
- Nội thất gỗ phong thuỷ: chọn gỗ, kích thước và bố trí theo Liên Hoa
- Cách sử dụng thước Lỗ Ban phong thuỷ Liên Hoa
- Bếp căn hộ chung cư
Câu hỏi thường gặp
Chiều cao tủ bếp theo Lỗ Ban chuẩn là bao nhiêu?
Không có một con số chuẩn cho mọi nhà. Chọn chiều cao mặt bếp theo chiều cao người nấu chính (thường 80–92 cm tính tới mặt đá), rồi tra thước 42,9 để lấy số đẹp gần nhất trong khoảng đó.
Đo tủ bếp bằng thước 52,2 hay 42,9?
Tủ bếp là khối đồ dùng cho người sống nên đo phủ bì bằng thang 42,9 dương trạch. Thang 52,2 chỉ dùng cho lọt lòng cửa và ô thoáng, kể cả ô cửa sổ bếp.
Tủ bếp trên và tủ bếp dưới có phải cùng số đẹp không?
Mỗi khối tra riêng: tủ dưới tra tổng chiều cao tới mặt đá và chiều sâu; tủ trên tra chiều cao thùng và chiều cao mép dưới tính từ sàn. Khoảng hở giữa hai tầng cũng nên tra.
Chiều dài dãy tủ không rơi vào cung đẹp thì sao?
Chiều dài bị tường nhà khống chế, chấp nhận được. Không nên để khe hở với tường để ép số, vì bếp bẩn và gián mối là điều xấu thực tế hơn nhiều so với một cung chưa đẹp.
