Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy
遁甲日用涓吉奇門五總龜 (卷三 · 陰遁三局 · 陰遁二局 · 陰遁一局)
Tác giả: Trì Kỷ (池紀) đời Minh gom chép; gốc là sách Kỳ Môn Yếu Lược (奇門要略) có bài tựa của Quách Tử Thịnh (郭子晟) năm Thuần Hựu Tân Sửu (1241, Nam Tống)
Bản gốc: bản khắc gỗ đời Minh, hai quyển thượng, hạ, mỗi trang 14 dòng, mỗi dòng 24 chữ; đối chiếu bản in năm Dân Quốc 14 (1925) do Tần Thận An (秦慎安) hiệu khám, chia bốn quyển.
Bài này khép lại quyển ba với ba cục cuối cùng của âm độn: cục 3, cục 2, cục 1. Ba cục này dùng cho trung nguyên của Hạ chí, Tiểu thử, Đại thử, Bạch lộ, Thu phân, cho thượng nguyên của Lập thu, Xử thử và hạ nguyên của Hàn lộ, Sương giáng, Lập đông, Tiểu tuyết, Đại tuyết. Nói gọn, đó là những ngày giữa hè, đầu thu và cuối đông, đúng quãng năm cũ sắp hết, Đông chí sắp tới. Như các bài trước, Kho Sách Quý dựng lại trọn sáu mươi giờ của mỗi cục bằng phép xoay của sách, đối chiếu với các cột gốc, rồi ghi giờ nào có kỳ gặp cửa cát, ở cung nào, dưới vị thần nào. Xong ba cục này, bộ đã có đủ mười tám cục, nên cuối bài có bảng tổng kết cả 1.080 giờ.
Trả lời nhanh: Theo Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy, âm độn cục 3 (Hạ chí trung, Bạch lộ trung, Hàn lộ hạ, Lập đông hạ) có Thiên Xung, Thương môn đầu tuần; 53 giờ có kỳ gặp cửa cát, sáu giờ Giáp đều có Đinh gặp Khai môn ở Càn, cặp Đinh với Khai gặp 15 lần. Âm độn cục 2 (Tiểu thử trung, Lập thu thượng, Sương giáng hạ, Tiểu tuyết hạ) có Thiên Nhuế, Tử môn; 39 giờ gặp cửa, 19 giờ song kỳ, sáu giờ Giáp trống. Âm độn cục 1 (Đại thử trung, Xử thử thượng, Thu phân trung, Đại tuyết hạ) có Thiên Bồng, Hưu môn; chỉ 36 giờ gặp cửa, ít nhất trong mười tám cục, nhưng 21 giờ trong số đó là song kỳ. Cả mười tám cục có 888 trên 1.080 giờ có kỳ gặp cửa, 291 giờ song kỳ và 13 giờ tam kỳ.
Thầy Vũ Giới giảng: "Cuối năm, trời đất thu lại, giờ tốt cũng ít đi. Nhưng ít mà đủ: giờ nào đã tốt thì thường tốt đôi. Người biết chờ sẽ có giờ, người vội vàng chỉ gặp giờ trống."

Ba cục cuối của âm độn dùng cho những ngày nào – 陰遁三二一局用日
陰遁三局 甲己日半夜起甲子時。甲申、己巳、甲寅、己亥(夏至中);己丑、甲戌、甲辰、己未(寒露下);甲申、己巳、甲寅、己亥(白露中);己丑、甲戌、甲辰、己未(立冬下)。衝直符,傷直使。甲子時:開與星合六西北。乙丑時:生與日合九正南。丙寅時:休與日合七正西。丁卯時:休與月合三正東。陰遁二局 甲寅、己巳、甲申、己亥(小暑中);己丑、甲戌、甲辰、己未(霜降下);甲子、己卯、甲午、己酉(立秋上);己丑、甲戌、甲辰、己未(小雪下)。芮直符,死直使。甲子時:無奇門。乙丑時:開與星合三正東,丁下有乙。丙寅時:生與日合一正北。丁卯時:生與星合二西南,丁下有丁;開與月合四東南。陰遁一局 甲寅、己巳、甲申、己亥(大暑中、秋分中);甲子、己卯、甲午、己酉(處暑上);己丑、甲辰、甲戌、己未(大雪下)。蓬直符,休直使。甲子時、乙丑時、丙寅時:無奇門。丁卯時:開與月合二西南,丙下有乙;休與星合七正西。
Dịch: Âm độn cục 3: ngày Giáp, Kỷ, nửa đêm khởi giờ Giáp Tý. Các ngày Giáp Thân, Kỷ Tỵ, Giáp Dần, Kỷ Hợi (trung nguyên Hạ chí, trung nguyên Bạch lộ); Kỷ Sửu, Giáp Tuất, Giáp Thìn, Kỷ Mùi (hạ nguyên Hàn lộ, hạ nguyên Lập đông). Xung làm Trực phù, Thương làm Trực sử. Giờ Giáp Tý: Khai môn cùng Tinh kỳ ở cung 6, Tây Bắc. Giờ Ất Sửu: Sinh môn cùng Nhật kỳ ở cung 9, chính Nam. Giờ Bính Dần: Hưu môn cùng Nhật kỳ ở cung 7, chính Tây. Giờ Đinh Mão: Hưu môn cùng Nguyệt kỳ ở cung 3, chính Đông. Âm độn cục 2: Giáp Dần, Kỷ Tỵ, Giáp Thân, Kỷ Hợi (trung nguyên Tiểu thử); Kỷ Sửu, Giáp Tuất, Giáp Thìn, Kỷ Mùi (hạ nguyên Sương giáng, hạ nguyên Tiểu tuyết); Giáp Tý, Kỷ Mão, Giáp Ngọ, Kỷ Dậu (thượng nguyên Lập thu). Nhuế làm Trực phù, Tử làm Trực sử. Giờ Giáp Tý: không có kỳ gặp cửa. Giờ Ất Sửu: Khai môn cùng Tinh kỳ ở cung 3, chính Đông, dưới Đinh có Ất. Giờ Bính Dần: Sinh môn cùng Nhật kỳ ở cung 1, chính Bắc. Giờ Đinh Mão: Sinh môn cùng Tinh kỳ ở cung 2, Tây Nam, dưới Đinh có Đinh; Khai môn cùng Nguyệt kỳ ở cung 4, Đông Nam. Âm độn cục 1: Giáp Dần, Kỷ Tỵ, Giáp Thân, Kỷ Hợi (trung nguyên Đại thử, trung nguyên Thu phân); Giáp Tý, Kỷ Mão, Giáp Ngọ, Kỷ Dậu (thượng nguyên Xử thử); Kỷ Sửu, Giáp Thìn, Giáp Tuất, Kỷ Mùi (hạ nguyên Đại tuyết). Bồng làm Trực phù, Hưu làm Trực sử. Giờ Giáp Tý, Ất Sửu, Bính Dần: không có kỳ gặp cửa. Giờ Đinh Mão: Khai môn cùng Nguyệt kỳ ở cung 2, Tây Nam, dưới Bính có Ất; Hưu môn cùng Tinh kỳ ở cung 7, chính Tây.
Giảng: Ba cục cuối có một loại câu mới mà các bài trước ít gặp: "Đinh hạ hữu Ất", "Đinh hạ hữu Đinh", "Bính hạ hữu Ất", nghĩa là "dưới Đinh có Ất", "dưới Đinh có Đinh", "dưới Bính có Ất". Kỳ Môn có hai tầng bàn: bàn trời xoay theo giờ, bàn đất đứng yên theo cục. Khi một kỳ của bàn trời rơi vào cung mà bàn đất bên dưới cũng là một kỳ, sách ghi thêm câu này để người đọc biết cung ấy được hai lớp kỳ chồng lên nhau, sức tốt dày hơn giờ chỉ có một kỳ.
Lấy giờ Ất Sửu cục 2 làm ví dụ. Bàn đất cục 2 có Ất ở cung 3 Chấn. Đến giờ Ất Sửu, Đinh của bàn trời xoay tới cung 3, lại gặp Khai môn ở đó. Vậy trên là Đinh, dưới là Ất, cửa là Khai: sách ghi "Khai dữ Tinh hợp tam chính Đông, Đinh hạ hữu Ất". Giờ Đinh Mão cục 2 còn lạ hơn: Đinh của bàn đất nằm ở cung giữa, gửi về Khôn; Đinh của bàn trời cũng tới Khôn. Hai Đinh chồng lên nhau, nên sách ghi "Đinh hạ hữu Đinh". Còn giờ Đinh Mão cục 1, Bính bàn trời đến Khôn, đúng chỗ Ất bàn đất đang đứng, nên ghi "Bính hạ hữu Ất".
Ba chữ "vô kỳ môn" liền nhau ở đầu cục 1 cũng đáng ghi nhớ: giờ Giáp Tý, Ất Sửu, Bính Dần đều trống. Đây là mở đầu "nghèo" nhất trong cả mười tám cục, và cả cục 1 rốt cuộc cũng là cục ít giờ tốt nhất.
Âm độn cục 3: Thiên Xung, Thương môn, Đinh giữ cửa Càn – 陰遁三局
Bàn đất của âm độn cục 3: Mậu 3, Kỷ 2, Canh 1, Tân 9, Nhâm 8, Quý 7, Đinh 6, Bính 5, Ất 4. Tuần thủ Giáp Tý ẩn dưới Mậu ở Chấn, nên Trực phù là Thiên Xung, Trực sử là Thương môn. Bính rơi vào cung giữa, khi xoay đi theo Thiên Nhuế từ Khôn.

Chìa khoá của cục 3 là Đinh ở cung 6 Càn, đúng nhà gốc của Khai môn. Lúc phục ngâm, Đinh ngồi cùng Khai môn, nên cả sáu giờ Giáp Tý, Giáp Tuất, Giáp Thân, Giáp Ngọ, Giáp Thìn, Giáp Dần đều có "Khai dữ Tinh hợp lục Tây Bắc". Cặp Đinh với Khai môn vì thế gặp nhiều nhất cục: 15 lần.
Cục 3 là cục "rộng rãi" cuối cùng của âm độn: 53 trên 60 giờ có kỳ gặp cửa, chỉ 7 giờ trống là Kỷ Tỵ, Tân Mùi (ngày thứ 1), Nhâm Ngọ, Ất Dậu (ngày thứ 2), Bính Thân (ngày thứ 3), Tân Sửu, Mậu Thân (ngày thứ 4). Mười hai giờ song kỳ là Quý Dậu (ngày thứ 1), Mậu Dần, Bính Tuất (ngày thứ 2), Tân Mão, Nhâm Thìn, Ất Mùi, Kỷ Hợi (ngày thứ 3), Quý Mão, Đinh Mùi, Tân Hợi (ngày thứ 4), Ất Mão, Đinh Tỵ (ngày thứ 5). Có một điều rất đều: cả mười hai giờ song kỳ đều là một kỳ gặp Khai, kỳ kế tiếp gặp Sinh (Ất Khai đi với Bính Sinh, hoặc Bính Khai đi với Đinh Sinh). Không giờ song kỳ nào có Hưu môn.
Về thần, cục 3 nghiêng về Cửu thiên (15 lần), sau đó là Lục hợp và Cửu địa (mỗi thần 9 lần). Ngày thứ 5 của nguyên rất đặc biệt: từ giờ Giáp Dần đến Quý Hợi, có tám giờ Đinh gặp Khai môn dưới Cửu thiên (Giáp Dần, Bính Thìn, Mậu Ngọ, Kỷ Mùi, Canh Thân, Tân Dậu, Nhâm Tuất, Quý Hợi), xen giữa là hai giờ Ất Mão, Đinh Tỵ có Ất gặp Khai dưới Lục hợp. Ngày ấy hợp xuất hành, khai trương, nhận việc mới.
| Giờ | Ngày 1 (Giáp/Kỷ) | Ngày 2 (Ất/Canh) | Ngày 3 (Bính/Tân) | Ngày 4 (Đinh/Nhâm) | Ngày 5 (Mậu/Quý) |
|---|---|---|---|---|---|
| Giờ Tý | 甲子 Đinh + Khai (6 Càn) | 丙子 Đinh + Hưu (6 Càn) | 戊子 Bính + Hưu (6 Càn) | 庚子 Ất + Sinh (6 Càn) | 壬子 Ất + Hưu (4 Tốn) |
| Giờ Sửu | 乙丑 Ất + Sinh (9 Ly) | 丁丑 Ất + Sinh (2 Khôn) | 己丑 Đinh + Khai (9 Ly) | 辛丑 – | 癸丑 Ất + Hưu (1 Khảm) |
| Giờ Dần | 丙寅 Ất + Hưu (7 Đoài) | 戊寅 Ất + Khai (1 Khảm) Bính + Sinh (3 Chấn) | 庚寅 Ất + Hưu (4 Tốn) | 壬寅 Đinh + Hưu (9 Ly) | 甲寅 Đinh + Khai (6 Càn) |
| Giờ Mão | 丁卯 Bính + Hưu (3 Chấn) | 己卯 Ất + Sinh (4 Tốn) | 辛卯 Bính + Khai (8 Cấn) Đinh + Sinh (4 Tốn) | 癸卯 Bính + Khai (6 Càn) Đinh + Sinh (8 Cấn) | 乙卯 Ất + Khai (1 Khảm) Bính + Sinh (3 Chấn) |
| Giờ Thìn | 戊辰 Đinh + Hưu (6 Càn) | 庚辰 Bính + Hưu (1 Khảm) | 壬辰 Ất + Khai (9 Ly) Bính + Sinh (7 Đoài) | 甲辰 Đinh + Khai (6 Càn) | 丙辰 Đinh + Khai (7 Đoài) |
| Giờ Tỵ | 己巳 – | 辛巳 Đinh + Hưu (7 Đoài) | 癸巳 Ất + Sinh (8 Cấn) | 乙巳 Ất + Hưu (2 Khôn) | 丁巳 Ất + Khai (9 Ly) Bính + Sinh (7 Đoài) |
| Giờ Ngọ | 庚午 Đinh + Hưu (2 Khôn) | 壬午 – | 甲午 Đinh + Khai (6 Càn) | 丙午 Ất + Sinh (6 Càn) | 戊午 Đinh + Khai (4 Tốn) |
| Giờ Mùi | 辛未 – | 癸未 Đinh + Hưu (1 Khảm) | 乙未 Bính + Khai (9 Ly) Đinh + Sinh (7 Đoài) | 丁未 Bính + Khai (4 Tốn) Đinh + Sinh (2 Khôn) | 己未 Đinh + Khai (7 Đoài) |
| Giờ Thân | 壬申 Ất + Sinh (3 Chấn) | 甲申 Đinh + Khai (6 Càn) | 丙申 – | 戊申 – | 庚申 Đinh + Khai (8 Cấn) |
| Giờ Dậu | 癸酉 Ất + Khai (6 Càn) Bính + Sinh (8 Cấn) | 乙酉 – | 丁酉 Đinh + Khai (3 Chấn) | 己酉 Bính + Hưu (8 Cấn) | 辛酉 Đinh + Khai (2 Khôn) |
| Giờ Tuất | 甲戌 Đinh + Khai (6 Càn) | 丙戌 Ất + Khai (1 Khảm) Bính + Sinh (3 Chấn) | 戊戌 Ất + Hưu (8 Cấn) | 庚戌 Bính + Hưu (9 Ly) | 壬戌 Đinh + Khai (3 Chấn) |
| Giờ Hợi | 乙亥 Bính + Hưu (4 Tốn) | 丁亥 Đinh + Hưu (7 Đoài) | 己亥 Bính + Khai (7 Đoài) Đinh + Sinh (1 Khảm) | 辛亥 Ất + Khai (7 Đoài) Bính + Sinh (1 Khảm) | 癸亥 Đinh + Khai (6 Càn) |
Cách đọc bảng như các bài trước: hàng là chi giờ, cột là ngày thứ mấy trong nguyên, mỗi ô ghi kỳ gặp cửa và cung, chữ đậm là giờ song kỳ, dấu gạch là giờ không có kỳ nào gặp Hưu, Sinh, Khai.
Âm độn cục 2: Thiên Nhuế, Tử môn, giờ Giáp trống – 陰遁二局
Bàn đất của âm độn cục 2: Mậu 2, Kỷ 1, Canh 9, Tân 8, Nhâm 7, Quý 6, Đinh 5, Bính 4, Ất 3. Tuần thủ Giáp Tý ở Khôn nên Trực phù là Thiên Nhuế, Trực sử là Tử môn. Đinh nằm ở cung giữa, gửi Khôn, chính là chữ "Đinh" bên dưới trong câu "Đinh hạ hữu Đinh".

Ba kỳ của cục 2 đứng ở Chấn, Tốn và giữa (gửi Khôn): không kỳ nào ở Khảm, Cấn hay Càn, là nhà gốc của Hưu, Sinh, Khai. Vì thế lúc phục ngâm không kỳ nào gặp cửa cát, sáu giờ Giáp đều trống, đúng chữ "vô kỳ môn" ở cột Giáp Tý. Cả cục có 39 giờ gặp cửa và 21 giờ trống.
Đặc điểm lớn nhất của cục 2 là ngày thứ 5 gần như trống trơn: chỉ ba giờ Nhâm Tý, Ất Mão, Đinh Tỵ có kỳ gặp cửa, còn từ Mậu Ngọ đến Quý Hợi sáu giờ liền nhau đều trống. Ngược lại, ngày thứ 3 và ngày thứ 4 dày giờ tốt: ngày thứ 3 có sáu giờ song kỳ (Kỷ Sửu, Tân Mão, Nhâm Thìn, Ất Mùi, Bính Thân, Kỷ Hợi), ngày thứ 4 có bốn (Quý Mão, Bính Ngọ, Canh Tuất, Tân Hợi). Tổng cộng cục 2 có 19 giờ song kỳ, gần một nửa số giờ gặp cửa.
Hai cặp gặp nhiều nhất là Ất với Hưu môn và Bính với Sinh môn (mỗi cặp 8 lần). Thần nổi bật là Lục hợp (10 lần), rồi Cửu địa 9, Thái âm 8. Lục hợp chủ hoà hợp, giao kết, nên những giờ song kỳ dưới Lục hợp như Bính Ngọ, Canh Tuất, Tân Hợi, Nhâm Tý rất hợp cưới hỏi, ký kết, gặp người làm ăn.
| Giờ | Ngày 1 (Giáp/Kỷ) | Ngày 2 (Ất/Canh) | Ngày 3 (Bính/Tân) | Ngày 4 (Đinh/Nhâm) | Ngày 5 (Mậu/Quý) |
|---|---|---|---|---|---|
| Giờ Tý | 甲子 – | 丙子 Đinh + Khai (1 Khảm) | 戊子 – | 庚子 Ất + Sinh (2 Khôn) | 壬子 Ất + Khai (3 Chấn) Bính + Hưu (4 Tốn) |
| Giờ Sửu | 乙丑 Đinh + Khai (3 Chấn) | 丁丑 Ất + Sinh (6 Càn) | 己丑 Ất + Khai (7 Đoài) Bính + Hưu (6 Càn) | 辛丑 – | 癸丑 – |
| Giờ Dần | 丙寅 Ất + Sinh (1 Khảm) | 戊寅 Ất + Hưu (6 Càn) Bính + Sinh (1 Khảm) | 庚寅 Đinh + Khai (2 Khôn) | 壬寅 Đinh + Khai (3 Chấn) | 甲寅 – |
| Giờ Mão | 丁卯 Bính + Khai (4 Tốn) Đinh + Sinh (2 Khôn) | 己卯 Đinh + Hưu (2 Khôn) | 辛卯 Bính + Khai (1 Khảm) Đinh + Sinh (3 Chấn) | 癸卯 Ất + Hưu (1 Khảm) Bính + Sinh (8 Cấn) | 乙卯 Ất + Khai (2 Khôn) Bính + Hưu (7 Đoài) |
| Giờ Thìn | 戊辰 Ất + Sinh (3 Chấn) | 庚辰 – | 壬辰 Ất + Hưu (9 Ly) Bính + Sinh (2 Khôn) | 甲辰 – | 丙辰 – |
| Giờ Tỵ | 己巳 – | 辛巳 Ất + Sinh (4 Tốn) | 癸巳 Đinh + Hưu (1 Khảm) | 乙巳 Đinh + Hưu (8 Cấn) | 丁巳 Đinh + Hưu (4 Tốn) |
| Giờ Ngọ | 庚午 Ất + Sinh (8 Cấn) | 壬午 – | 甲午 – | 丙午 Ất + Hưu (6 Càn) Bính + Sinh (1 Khảm) | 戊午 – |
| Giờ Mùi | 辛未 Ất + Hưu (7 Đoài) Bính + Sinh (6 Càn) | 癸未 Ất + Sinh (8 Cấn) | 乙未 Bính + Khai (9 Ly) Đinh + Sinh (7 Đoài) | 丁未 Đinh + Khai (9 Ly) | 己未 – |
| Giờ Thân | 壬申 Bính + Khai (9 Ly) Đinh + Sinh (7 Đoài) | 甲申 – | 丙申 Bính + Khai (2 Khôn) Đinh + Sinh (6 Càn) | 戊申 Đinh + Hưu (9 Ly) | 庚申 – |
| Giờ Dậu | 癸酉 Đinh + Khai (6 Càn) | 乙酉 – | 丁酉 – | 己酉 Đinh + Hưu (6 Càn) | 辛酉 – |
| Giờ Tuất | 甲戌 – | 丙戌 Ất + Khai (8 Cấn) Bính + Hưu (3 Chấn) | 戊戌 Đinh + Khai (8 Cấn) | 庚戌 Bính + Khai (8 Cấn) Đinh + Sinh (4 Tốn) | 壬戌 – |
| Giờ Hợi | 乙亥 Ất + Hưu (9 Ly) Bính + Sinh (2 Khôn) | 丁亥 Ất + Hưu (4 Tốn) Bính + Sinh (9 Ly) | 己亥 Ất + Hưu (8 Cấn) Bính + Sinh (3 Chấn) | 辛亥 Ất + Khai (2 Khôn) Bính + Hưu (7 Đoài) | 癸亥 – |
Âm độn cục 1: Thiên Bồng, Hưu môn, ít giờ mà tốt đôi – 陰遁一局
Bàn đất của âm độn cục 1: Mậu 1, Kỷ 9, Canh 8, Tân 7, Nhâm 6, Quý 5, Đinh 4, Bính 3, Ất 2. Tuần thủ Giáp Tý ở Khảm, Trực phù là Thiên Bồng, Trực sử là Hưu môn. Ba kỳ đứng liền nhau ở Khôn, Chấn, Tốn.

Cục 1 là cục ít giờ tốt nhất trong mười tám cục: chỉ 36 giờ có kỳ gặp cửa, 24 giờ trống. Giờ Giáp đều trống vì ba kỳ không ở nhà của cửa cát nào. Ngày thứ 1 mở đầu bằng ba giờ trống liền nhau, đúng ba chữ "vô kỳ môn" của bảng gốc; ngày thứ 5 cũng như cục 2, chỉ còn ba giờ Quý Sửu, Ất Mão, Đinh Tỵ có kỳ gặp cửa.

Nhưng trong 36 giờ ấy có tới 21 giờ song kỳ, tức hơn một nửa. Không cục nào khác có tỉ lệ ấy. Ngày thứ 3 là ngày đẹp nhất: mười giờ có kỳ gặp cửa, bảy giờ song kỳ (Mậu Tý, Canh Dần, Tân Mão, Quý Tỵ, Ất Mùi, Bính Thân, Mậu Tuất). Ngày thứ 1 cũng có năm giờ song kỳ dồn vào nửa sau: Đinh Mão, Canh Ngọ, Tân Mùi, Quý Dậu, Ất Hợi. Giờ Đinh Mão là ví dụ trong sơ đồ: Bính gặp Khai môn ở Khôn ngay trên Ất của bàn đất, Đinh gặp Hưu môn ở Đoài.
Các cặp gặp nhiều nhất là Bính với Hưu môn và Đinh với Sinh môn (mỗi cặp 8 lần). Thần phân bố khá đều: Cửu địa 9, Cửu thiên 8, Lục hợp 7, Thái âm 5. Cửu địa chủ giữ gìn, ẩn tàng, chôn cất; đó cũng là việc hay làm cuối năm: tảo mộ, sửa mộ, cất kho.
| Giờ | Ngày 1 (Giáp/Kỷ) | Ngày 2 (Ất/Canh) | Ngày 3 (Bính/Tân) | Ngày 4 (Đinh/Nhâm) | Ngày 5 (Mậu/Quý) |
|---|---|---|---|---|---|
| Giờ Tý | 甲子 – | 丙子 Ất + Sinh (4 Tốn) Đinh + Khai (8 Cấn) | 戊子 Bính + Khai (8 Cấn) Đinh + Hưu (3 Chấn) | 庚子 – | 壬子 – |
| Giờ Sửu | 乙丑 – | 丁丑 Ất + Sinh (9 Ly) Đinh + Khai (3 Chấn) | 己丑 Ất + Khai (1 Khảm) | 辛丑 Ất + Khai (2 Khôn) | 癸丑 Bính + Hưu (1 Khảm) Đinh + Sinh (8 Cấn) |
| Giờ Dần | 丙寅 – | 戊寅 Ất + Hưu (8 Cấn) | 庚寅 Ất + Sinh (2 Khôn) Đinh + Khai (4 Tốn) | 壬寅 Bính + Hưu (4 Tốn) Đinh + Sinh (9 Ly) | 甲寅 – |
| Giờ Mão | 丁卯 Bính + Khai (2 Khôn) Đinh + Hưu (7 Đoài) | 己卯 – | 辛卯 Bính + Hưu (6 Càn) Đinh + Sinh (1 Khảm) | 癸卯 Bính + Sinh (8 Cấn) | 乙卯 Ất + Khai (2 Khôn) |
| Giờ Thìn | 戊辰 – | 庚辰 Bính + Sinh (6 Càn) | 壬辰 Ất + Hưu (4 Tốn) | 甲辰 – | 丙辰 – |
| Giờ Tỵ | 己巳 Bính + Sinh (7 Đoài) | 辛巳 – | 癸巳 Ất + Sinh (8 Cấn) Đinh + Khai (6 Càn) | 乙巳 – | 丁巳 Bính + Hưu (1 Khảm) Đinh + Sinh (8 Cấn) |
| Giờ Ngọ | 庚午 Bính + Hưu (4 Tốn) Đinh + Sinh (9 Ly) | 壬午 Bính + Sinh (2 Khôn) | 甲午 – | 丙午 Bính + Sinh (2 Khôn) | 戊午 – |
| Giờ Mùi | 辛未 Ất + Sinh (4 Tốn) Đinh + Khai (8 Cấn) | 癸未 – | 乙未 Bính + Hưu (8 Cấn) Đinh + Sinh (3 Chấn) | 丁未 – | 己未 – |
| Giờ Thân | 壬申 Ất + Khai (9 Ly) | 甲申 – | 丙申 Bính + Khai (7 Đoài) Đinh + Hưu (6 Càn) | 戊申 Ất + Hưu (7 Đoài) | 庚申 – |
| Giờ Dậu | 癸酉 Bính + Khai (6 Càn) Đinh + Hưu (1 Khảm) | 乙酉 Bính + Sinh (7 Đoài) | 丁酉 – | 己酉 Ất + Sinh (3 Chấn) Đinh + Khai (1 Khảm) | 辛酉 – |
| Giờ Tuất | 甲戌 – | 丙戌 Ất + Hưu (7 Đoài) | 戊戌 Bính + Hưu (9 Ly) Đinh + Sinh (2 Khôn) | 庚戌 Bính + Khai (9 Ly) Đinh + Hưu (2 Khôn) | 壬戌 – |
| Giờ Hợi | 乙亥 Ất + Sinh (7 Đoài) Đinh + Khai (9 Ly) | 丁亥 Bính + Hưu (9 Ly) Đinh + Sinh (2 Khôn) | 己亥 Bính + Sinh (1 Khảm) | 辛亥 Bính + Khai (8 Cấn) Đinh + Hưu (3 Chấn) | 癸亥 – |
Đủ mười tám cục: 1.080 giờ nhìn chung – 十八局總覽
Với ba cục này, bộ đã dựng xong cả mười tám cục ở quyển ba. Biểu đồ dưới đây đặt mười lăm cục đã có cạnh ba cục mới.

Con số chung của cả quyển ba như sau:
- 888 trên 1.080 giờ (khoảng 82%) có ít nhất một kỳ gặp Hưu, Sinh hoặc Khai.
- 291 giờ song kỳ, tức khoảng một phần tư số giờ.
- 13 giờ tam kỳ đắc môn, chỉ ở hai cục: dương độn cục 8 (8 giờ) và âm độn cục 4 (5 giờ).
- Bốn cục đủ 60 giờ gặp cửa: dương độn cục 1, dương độn cục 4, âm độn cục 6, âm độn cục 9.
- Bốn cục ít nhất: âm độn cục 1 (36 giờ), dương độn cục 5 và cục 6 (38 giờ), âm độn cục 2 và cục 4 (39 giờ).
- Cục nhiều song kỳ nhất là dương độn cục 9 (31 giờ); ít nhất là dương độn cục 1 (5 giờ).
Quy luật đã nêu từ bài 10 nay đứng vững cho cả mười tám cục: giờ Giáp có kỳ gặp cửa hay không tuỳ ở chỗ có kỳ nào nằm ở Khảm 1, Cấn 8 hay Càn 6, là nhà gốc của Hưu, Sinh, Khai. Âm độn cục 3 có Đinh ở Càn nên giờ Giáp có Đinh gặp Khai; âm độn cục 2 và cục 1 không kỳ nào ở ba cung ấy nên giờ Giáp trống. Quy luật thứ hai cũng rõ: số giờ gặp cửa và số giờ song kỳ không đi cùng nhau. Dương độn cục 1 đủ 60 giờ mà chỉ 5 giờ song kỳ; âm độn cục 1 chỉ 36 giờ mà có 21 giờ song kỳ.
Hết âm độn là Đông chí: vòng mười tám cục khép lại – 冬至陽生
Âm độn cục 1 dùng cho hạ nguyên Đại tuyết, là năm ngày cuối cùng trước Đông chí. Qua Đông chí, thượng nguyên dùng dương độn cục 1, tức cục đủ 60 giờ gặp cửa nhưng ít song kỳ nhất. Vòng mười tám cục khép lại đúng ở chỗ "âm cực dương sinh": cục nghèo giờ nhất đứng ngay trước cục đủ giờ nhất.

Người xưa rất coi trọng việc định đúng ngày Đông chí, vì cả phép độn Kỳ Môn đều tính từ mốc ấy. Ở Đăng Phong, đài quan tinh đời Nguyên có một thước đo bóng nắng dài nằm trên mặt đất: ngày bóng nắng giữa trưa dài nhất là Đông chí. Sai một ngày Đông chí thì cả nguyên đầu của dương độn lệch theo, giờ tốt tra theo bảng cũng sai. Đây là lý do người dùng sách phải tra tiết khí, nguyên cho đúng trước khi mở bảng giờ.
Ba cục cuối âm độn còn liên quan tới một phép mà sách gọi là siêu thần, tiếp khí: khi ngày Giáp, Kỷ đầu nguyên không trùng với ngày giao tiết, người dùng phải quyết định dùng cục của tiết cũ hay tiết mới. Quãng Đại tuyết, Đông chí là chỗ hay phải xét việc này nhất. Ở đây chỉ nhắc rằng trước khi tra bảng âm độn cục 1 hay dương độn cục 1, phải xác định đúng mình đang ở cục nào.
Ghép giờ với việc cuối năm – 歲末擇時
Những ngày dùng âm độn cục 3, 2, 1 rơi vào cuối thu và cuối đông, quãng nhiều lễ tạ, tảo mộ, dọn nhà đón năm mới. Bảng giờ của ba cục giúp chọn giờ cho mấy việc ấy.

Ví dụ ngày thuộc hạ nguyên Lập đông, dùng âm độn cục 3. Gia chủ muốn làm lễ tạ cuối năm ở bàn thờ đặt phía Tây Bắc: sáu giờ Giáp của nguyên đều có Đinh gặp Khai môn ở Càn, là cung Tây Bắc, nên chọn một trong các giờ ấy. Nếu bàn thờ ở phía Nam, xem giờ Ất Sửu: Ất gặp Sinh môn ở cung 9 Ly.
Ngày thuộc hạ nguyên Đại tuyết, dùng âm độn cục 1, muốn sửa mộ hay xây lại bia: nên tránh ba giờ đầu ngày thứ 1 và phần lớn ngày thứ 5 vì trống; chọn ngày thứ 3, nơi có bảy giờ song kỳ. Giờ Bính Thân ngày ấy có Bính gặp Khai ở Đoài, Đinh gặp Hưu ở Càn, Đinh lại ở dưới Lục hợp, hợp việc đoàn tụ họ hàng tảo mộ.
Với những ngày dùng âm độn cục 2, nhớ rằng giờ Giáp trống và ngày thứ 5 gần như không có giờ tốt. Nếu việc buộc phải làm vào ngày thứ 5 của nguyên, chỉ còn ba giờ Nhâm Tý, Ất Mão, Đinh Tỵ để chọn.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Ba cục cuối âm độn và cả mười tám cục để lại mấy bài học cho người dùng bảng giờ.
Thứ nhất, đọc cả bàn đất chứ không chỉ bàn trời. Câu "Bính hạ hữu Ất", "Đinh hạ hữu Đinh" nhắc rằng một cung có kỳ chồng kỳ thì sức tốt dày hơn. Khi có nhiều giờ cùng có kỳ gặp cửa ở cùng cung, nên ưu tiên giờ có kỳ chồng kỳ.
Thứ hai, đếm giờ tốt không bằng xem giờ nào tốt đôi. Âm độn cục 1 ít giờ nhất nhưng hơn một nửa là song kỳ. Với việc lớn như nhập trạch, an táng, khai trương, một giờ song kỳ ở đúng cung của cửa chính hay huyệt mộ đáng giá hơn nhiều giờ chỉ có một kỳ ở cung không liên quan.
Thứ ba, đầu nguyên, cuối nguyên khác nhau. Ở cục 2 và cục 1, ngày thứ 5 gần như trống; ở cục 3, ngày thứ 5 lại dày giờ tốt dưới Cửu thiên. Người chọn ngày nên xem cả bảng của nguyên trước khi chốt ngày, đừng chỉ nhìn tiết khí.
Thứ tư, như mọi bài trong bộ này, giờ tốt là phần phụ của hình thế và hướng: nhà, mộ, bàn thờ phải đúng thế, đúng hướng trước; giờ chỉ là chỗ "đẩy thêm" cho việc khởi đầu thuận lợi.
Tóm lại – 總結: Âm độn cục 3 (Hạ chí trung, Bạch lộ trung, Hàn lộ hạ, Lập đông hạ; Thiên Xung, Thương môn) có 53 giờ gặp cửa, 12 giờ song kỳ, sáu giờ Giáp có Đinh gặp Khai ở Càn. Âm độn cục 2 (Tiểu thử trung, Lập thu thượng, Sương giáng hạ, Tiểu tuyết hạ; Thiên Nhuế, Tử môn) có 39 giờ gặp cửa, 19 giờ song kỳ, giờ Giáp trống, ngày thứ 5 gần như trống. Âm độn cục 1 (Đại thử trung, Xử thử thượng, Thu phân trung, Đại tuyết hạ; Thiên Bồng, Hưu môn) có 36 giờ gặp cửa, ít nhất mười tám cục, nhưng 21 giờ song kỳ. Cả quyển ba có 888 trên 1.080 giờ gặp cửa, 291 giờ song kỳ, 13 giờ tam kỳ.
Bài sau: Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy (14) – Bát môn: thơ cát hung, khắc ứng, phản ngâm, phục ngâm (sắp đăng).
Nguồn: Độn Giáp Nhật Dụng Quyên Cát Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy (遁甲日用涓吉奇門五總龜), quyển ba, các bảng "Âm độn tam cục", "Âm độn nhị cục", "Âm độn nhất cục"; theo bản in năm 1925 do Tần Thận An hiệu khám, đối chiếu bản khắc đời Minh. Chữ Hán ở trên chép dòng tiêu đề của ba cục và lời bàn của bốn cột giờ đầu. Bảng sáu mươi giờ, bảng màu, biểu đồ mười tám cục và các con số thống kê là phần Kho Sách Quý dựng lại theo phép xoay của sách và đã đối chiếu với các cột trong bảng gốc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- Trạch Cát Liên Hoa: tra tiết khí, nguyên và ngày thứ mấy trong nguyên, nhất là quãng giao Đại tuyết, Đông chí.
- Độn Pháp Liên Hoa: dựng bàn âm độn đầy đủ hai tầng trời, đất để thấy kỳ chồng kỳ.
- La Kinh Liên Hoa: đo phương thật của bàn thờ, cửa chính, huyệt mộ để ghép với cung có kỳ gặp cửa.
Bài liên quan – 相關文章
- Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy (12): Bảng giờ tốt âm độn cục 6, 5, 4
- Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy (11): Bảng giờ tốt âm độn cục 9, 8, 7
- Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy (10): Bảng giờ tốt dương độn cục 7, 8, 9
- Độn Giáp Diễn Nghĩa: sách Kỳ Môn đời Minh bốn quyển
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Đọc được bảng giờ đủ mười tám cục là bước đầu; ghép giờ với hướng nhà, hướng mộ cho đúng mới là phần nghề. Mời bạn tham khảo Khoá học xem ngày tốt Trạch Cát hoặc Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Âm độn cục 3, 2, 1 dùng cho tiết khí nào? – 陰遁三二一局
Cục 3: Hạ chí trung, Bạch lộ trung, Hàn lộ hạ, Lập đông hạ. Cục 2: Tiểu thử trung, Lập thu thượng, Sương giáng hạ, Tiểu tuyết hạ. Cục 1: Đại thử trung, Xử thử thượng, Thu phân trung, Đại tuyết hạ.
"Bính hạ hữu Ất" nghĩa là gì? – 丙下有乙
Nghĩa là Bính của bàn trời xoay tới cung mà bàn đất bên dưới là Ất. Hai kỳ chồng lên nhau ở cùng một cung, lại gặp cửa cát, nên cung ấy tốt dày hơn. "Đinh hạ hữu Ất", "Đinh hạ hữu Đinh" cũng hiểu như vậy.
Cục nào ít giờ tốt nhất trong mười tám cục? – 最少吉時
Âm độn cục 1, chỉ 36 trên 60 giờ có kỳ gặp cửa cát. Nhưng 21 giờ trong số đó là song kỳ, tỉ lệ cao nhất trong mười tám cục.
Cả mười tám cục có bao nhiêu giờ tốt? – 十八局吉時
Theo bảng dựng lại của Kho Sách Quý, 888 trên 1.080 giờ có kỳ gặp Hưu, Sinh hoặc Khai; 291 giờ song kỳ; 13 giờ tam kỳ đắc môn, nằm ở dương độn cục 8 và âm độn cục 4.









