Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy
遁甲日用涓吉奇門五總龜 (卷一 · 陰陽二遁上中下圖 · 三元甲子上中下局圖 · 八卦九宮五行所屬圖)
Tác giả: Trì Kỷ (池紀) đời Minh gom chép; gốc là sách Kỳ Môn Yếu Lược (奇門要略) có bài tựa của Quách Tử Thịnh (郭子晟) năm Thuần Hựu Tân Sửu (1241, Nam Tống)
Bản gốc: bản khắc gỗ đời Minh, hai quyển thượng, hạ, mỗi trang 14 dòng, mỗi dòng 24 chữ; đối chiếu bản in năm Dân Quốc 14 (1925) do Tần Thận An (秦慎安) hiệu khám, chia bốn quyển.
Sau bài Kỳ Môn tổng yếu ca, quyển một của Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy đặt liền bốn bức đồ: Âm dương nhị độn thượng trung hạ đồ (陰陽二遁上中下圖), Dương độn và Âm độn Giáp Tý khởi lệ (陽遁 · 陰遁甲子起例), Tam nguyên Giáp Tý thượng trung hạ cục đồ (三元甲子上中下局圖) và Bát quái cửu cung ngũ hành sở thuộc đồ (八卦九宮五行所屬圖). Chữ trong bốn đồ rất ít, phần lớn là con số và tên gọi, nhưng đây là bốn chiếc chìa khoá để mở bảng giờ in sẵn ở các quyển sau. Bài ca nói "tiết khí suy di thời hậu định", "tam nguyên siêu độn du lục giáp"; bốn đồ này biến hai câu ấy thành bảng tra. Bài này chép lại nguyên văn, dịch, dựng lại từng đồ thành sơ đồ, rồi chỉ cách dùng cả bốn để biết một ngày bất kỳ thuộc dương độn hay âm độn, cục mấy.
Trả lời nhanh: Bốn đồ đầu quyển Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy dạy cách định cục. Đồ âm dương nhị độn ghi ba cục của 24 tiết khí: từ Đông chí đến Mang chủng là dương độn (Đông chí 1, 7, 4; Tiểu hàn 2, 8, 5…), từ Hạ chí đến Đại tuyết là âm độn (Hạ chí 9, 3, 6; Tiểu thử 8, 2, 5…). Giáp Tý khởi lệ cho biết tám tiết lớn khởi ở tám cung: Đông chí 1, Lập xuân 8, Xuân phân 3, Lập hạ 4, Hạ chí 9, Lập thu 2, Thu phân 7, Lập đông 6. Đồ tam nguyên chia 60 Giáp Tý thành 12 nhóm năm ngày, lần lượt thượng, trung, hạ nguyên; nhóm nào bắt đầu bằng ngày Giáp hoặc Kỷ có chi Tý Ngọ Mão Dậu là thượng, Dần Thân Tỵ Hợi là trung, Thìn Tuất Sửu Mùi là hạ. Đồ bát quái cửu cung ghi cho mỗi cung: khí tử bạch, sao Kỳ Môn, cửa, ngũ hành, sao Bắc Đẩu và phương.
Thầy Vũ Giới giảng: "Người mới học Kỳ Môn hay sợ bảng số. Thật ra bốn đồ này chỉ trả lời một câu hỏi: hôm nay dùng cục nào. Biết tiết khí là biết dương hay âm, biết phù đầu là biết thượng, trung hay hạ, ghép lại là ra cục. Cục đúng thì cả bàn mới đúng."

Âm dương nhị độn thượng trung hạ đồ: ba cục của 24 tiết khí – 陰陽二遁上中下圖
陰陽二遁上中下圖:冬至、驚蟄一七四;小寒二八五;大寒、春分三九六;立春八五二;雨水九六三;清明、立夏四一七;穀雨、小滿五二八;芒種六三九。夏至、白露九三六;小暑八二五;大暑、秋分七一四;立秋二五八;處暑一四七;霜降、小雪五八二;寒露、立冬六九三;大雪四七一。
Dịch: Đồ thượng, trung, hạ của hai độn âm dương. Đông chí, Kinh trập: 1, 7, 4. Tiểu hàn: 2, 8, 5. Đại hàn, Xuân phân: 3, 9, 6. Lập xuân: 8, 5, 2. Vũ thuỷ: 9, 6, 3. Thanh minh, Lập hạ: 4, 1, 7. Cốc vũ, Tiểu mãn: 5, 2, 8. Mang chủng: 6, 3, 9. Hạ chí, Bạch lộ: 9, 3, 6. Tiểu thử: 8, 2, 5. Đại thử, Thu phân: 7, 1, 4. Lập thu: 2, 5, 8. Xử thử: 1, 4, 7. Sương giáng, Tiểu tuyết: 5, 8, 2. Hàn lộ, Lập đông: 6, 9, 3. Đại tuyết: 4, 7, 1.
Giảng: Trong sách, đồ này vẽ thành một vòng tròn: hai mươi bốn tiết khí xếp quanh, mỗi khí ghi ba con số. Số thứ nhất là cục của thượng nguyên, số thứ hai là cục của trung nguyên, số thứ ba là cục của hạ nguyên. Mười hai khí từ Đông chí đến Mang chủng thuộc dương độn, mười hai khí từ Hạ chí đến Đại tuyết thuộc âm độn. Đó chính là câu mở đầu của bài ca đã giảng ở bài trước: "nhị chí hoàn hương nhất cửu cung", hai chí trở về quê ở cung 1 và cung 9.

Nhìn kỹ ba con số sẽ thấy một quy luật đơn giản. Ở dương độn, số sau bằng số trước cộng thêm 6 rồi bỏ đi 9 nếu vượt quá: 1 → 7 → 4 (7 + 6 = 13, bỏ 9 còn 4). Ở âm độn thì trừ đi 6: 9 → 3 → 6. Lý do là mỗi nguyên dài 5 ngày, tức 60 giờ, đúng một vòng sáu Giáp; sau một vòng, Giáp Tý Mậu đã đi qua sáu cung, nên nguyên sau khởi ở cung cách nguyên trước 6 bước. Biết quy luật này thì chỉ cần nhớ số thượng nguyên của mỗi khí là suy ra hai số còn lại.
Quy luật thứ hai: trong cùng một nhóm ba khí, số thượng nguyên tăng dần một bậc ở dương độn (Đông chí 1, Tiểu hàn 2, Đại hàn 3) và giảm dần một bậc ở âm độn (Hạ chí 9, Tiểu thử 8, Đại thử 7). Vì vậy đồ có nhiều cặp khí dùng chung ba số: Đông chí với Kinh trập, Đại hàn với Xuân phân, Thanh minh với Lập hạ, Cốc vũ với Tiểu mãn; bên âm có Hạ chí với Bạch lộ, Đại thử với Thu phân, Hàn lộ với Lập đông, Sương giáng với Tiểu tuyết. Người học thuộc lòng thường đọc thành câu: "Đông chí Kinh trập nhất thất tứ, Tiểu hàn nhị bát ngũ…"
Dương độn Giáp Tý khởi lệ: Đông chí 1, Lập xuân 8, Xuân phân 3, Lập hạ 4 – 陽遁甲子起例
陽遁甲子起例:冬至坎上起甲子,一宮;立春艮上起甲子,八宮;春分震上起甲子,三宮;立夏巽上起甲子,四宮。
Dịch: Lệ khởi Giáp Tý của dương độn: Đông chí khởi Giáp Tý trên Khảm, cung 1; Lập xuân khởi Giáp Tý trên Cấn, cung 8; Xuân phân khởi Giáp Tý trên Chấn, cung 3; Lập hạ khởi Giáp Tý trên Tốn, cung 4.
Giảng: "Khởi Giáp Tý trên cung nào" nghĩa là đặt Giáp Tý (tức nghi Mậu) ở cung ấy làm điểm đầu để bày sáu nghi, ba kỳ. Đem so với đồ ở trên thì thấy ngay: số thượng nguyên của Đông chí là 1, của Lập xuân là 8, của Xuân phân là 3, của Lập hạ là 4. Bốn cung này là bốn quẻ đứng ở nửa năm khí dương lên: Khảm chính bắc ứng Đông chí, Cấn đông bắc ứng Lập xuân, Chấn chính đông ứng Xuân phân, Tốn đông nam ứng Lập hạ. Đồ khởi lệ chỉ ghi bốn tiết lớn; các khí xen giữa thì theo quy luật tăng dần một bậc đã nói.

Nói cách khác, bốn dòng ngắn này là phần "lý" của đồ vòng tròn. Đồ vòng tròn cho biết kết quả, còn lệ khởi Giáp Tý cho biết vì sao Đông chí lại là 1, Lập xuân lại là 8: vì tiết ấy đứng ở cung ấy trong vòng tám quẻ.

Âm độn Giáp Tý khởi lệ: Hạ chí 9, Lập thu 2, Thu phân 7, Lập đông 6 – 陰遁甲子起例
陰遁甲子起例:夏至離上起甲子,九宮;立秋坤上起甲子,二宮;秋分兌上起甲子,七宮;立冬乾上起甲子,六宮。
Dịch: Lệ khởi Giáp Tý của âm độn: Hạ chí khởi Giáp Tý trên Ly, cung 9; Lập thu khởi Giáp Tý trên Khôn, cung 2; Thu phân khởi Giáp Tý trên Đoài, cung 7; Lập đông khởi Giáp Tý trên Càn, cung 6.
Giảng: Nửa năm âm cũng làm y như vậy: Ly chính nam ứng Hạ chí, Khôn tây nam ứng Lập thu, Đoài chính tây ứng Thu phân, Càn tây bắc ứng Lập đông. Ghép tám dòng của hai lệ lại thì được một vòng tám tiết đi qua tám cung theo thứ tự 1, 8, 3, 4, 9, 2, 7, 6. Đây là đúng vòng tám cung mà Trực phù, tám thần và tám cửa đi trong bàn Kỳ Môn, cũng là thứ tự "hậu thiên bát quái" quanh năm. Câu kết của bài ca "bát quái chu lưu biến cửu cung" chính là vòng này.

Mỗi tiết lớn quản ba khí, tức khoảng 45 ngày. Tám tiết nhân 45 ngày là 360 ngày, khớp với con số 4.320 khoá (360 ngày × 12 giờ) mà mục tân kiềm khởi lệ đã nêu. Từ đây có thể hiểu vì sao người xưa nói Kỳ Môn là "lịch pháp đặt lên Lạc thư": lịch cho biết đang ở tiết nào, Lạc thư cho biết tiết ấy đứng ở cung nào.
Tam nguyên Giáp Tý thượng trung hạ cục đồ: chia 60 ngày thành ba nguyên – 三元甲子上中下局圖
三元甲子上中下局圖:上局甲子乙丑丙寅丁卯戊辰;中局己巳庚午辛未壬申癸酉;下局甲戌乙亥丙子丁丑戊寅;上局己卯庚辰辛巳壬午癸未;中局甲申乙酉丙戌丁亥戊子;下局己丑庚寅辛卯壬辰癸巳;上局甲午乙未丙申丁酉戊戌;中局己亥庚子辛丑壬寅癸卯;下局甲辰乙巳丙午丁未戊申;上局己酉庚戌辛亥壬子癸丑;中局甲寅乙卯丙辰丁巳戊午;下局己未庚申辛酉壬戌癸亥。
Dịch: Đồ thượng, trung, hạ cục của tam nguyên Giáp Tý. Thượng cục: Giáp Tý, Ất Sửu, Bính Dần, Đinh Mão, Mậu Thìn. Trung cục: Kỷ Tỵ, Canh Ngọ, Tân Mùi, Nhâm Thân, Quý Dậu. Hạ cục: Giáp Tuất, Ất Hợi, Bính Tý, Đinh Sửu, Mậu Dần. Thượng cục: Kỷ Mão đến Quý Mùi. Trung cục: Giáp Thân đến Mậu Tý. Hạ cục: Kỷ Sửu đến Quý Tỵ. Thượng cục: Giáp Ngọ đến Mậu Tuất. Trung cục: Kỷ Hợi đến Quý Mão. Hạ cục: Giáp Thìn đến Mậu Thân. Thượng cục: Kỷ Dậu đến Quý Sửu. Trung cục: Giáp Dần đến Mậu Ngọ. Hạ cục: Kỷ Mùi đến Quý Hợi.
Giảng: Sáu mươi ngày Giáp Tý được cắt thành mười hai nhóm, mỗi nhóm năm ngày, xếp lần lượt thượng, trung, hạ rồi lặp lại bốn vòng. Sách gọi là "cục", nhưng đúng nghĩa là "nguyên": nhóm thượng dùng số thứ nhất, nhóm trung dùng số thứ hai, nhóm hạ dùng số thứ ba trong ba con số của tiết khí. Một khí dài khoảng 15 ngày, vừa đủ một vòng ba nguyên, nên mỗi khí có ba cục.

Ngày đứng đầu mỗi nhóm luôn là ngày Giáp hoặc ngày Kỷ, gọi là "phù đầu" (符頭). Đọc cột phù đầu của bảng sẽ thấy một quy tắc dễ nhớ hơn cả bảng: phù đầu có chi Tý, Ngọ, Mão, Dậu (Giáp Tý, Kỷ Mão, Giáp Ngọ, Kỷ Dậu) là thượng nguyên; chi Dần, Thân, Tỵ, Hợi (Kỷ Tỵ, Giáp Thân, Kỷ Hợi, Giáp Dần) là trung nguyên; chi Thìn, Tuất, Sửu, Mùi (Giáp Tuất, Kỷ Sửu, Giáp Thìn, Kỷ Mùi) là hạ nguyên. Người dùng chỉ cần từ ngày đang xem lùi về ngày Giáp hoặc Kỷ gần nhất là biết nguyên.

Vì sao lại là Tý Ngọ Mão Dậu? Đó là bốn chi "tứ chính", đứng ở bốn phương chính, khí đang mạnh nhất, nên làm đầu. Dần Thân Tỵ Hợi là "tứ sinh", Thìn Tuất Sửu Mùi là "tứ mộ". Thứ tự chính, sinh, mộ ứng với đầu, giữa, cuối, cũng là thượng, trung, hạ. Đây là cách giải thích quen dùng trong các sách lịch pháp; Ngũ Tổng Quy không viết ra mà chỉ bày bảng.
Ví dụ của sách: Ất Sửu, Canh Ngọ, Ất Hợi sau Đông chí – 假如冬至節後
假如冬至節後所用乙丑日,係上局,冬至一七四,便是陽遁一局;庚午日係中局,便是陽遁七局;乙亥日係下局,便是陽遁四局。每每如此。如小寒二八五,係陽遁二局、陽遁五局、陽遁八局也。餘倣此。
Dịch: Giả như sau tiết Đông chí dùng ngày Ất Sửu, ngày ấy thuộc thượng cục; Đông chí là 1, 7, 4, vậy là dương độn cục 1. Ngày Canh Ngọ thuộc trung cục, là dương độn cục 7. Ngày Ất Hợi thuộc hạ cục, là dương độn cục 4. Lần nào cũng như thế. Như Tiểu hàn là 2, 8, 5, thì là dương độn cục 2, dương độn cục 5, dương độn cục 8. Các khí khác theo đó mà làm.
Giảng: Đây là đoạn văn duy nhất trong bốn đồ, và nó ghép ba bảng lại thành một phép tính hai bước. Bước một: xem ngày thuộc tiết khí nào để biết dương hay âm độn và ba con số. Bước hai: xem ngày thuộc nguyên nào để chọn một trong ba số. Ất Sửu nằm trong nhóm Giáp Tý đến Mậu Thìn, là thượng nguyên, lấy số đầu là 1. Canh Ngọ nằm trong nhóm Kỷ Tỵ đến Quý Dậu, trung nguyên, lấy số giữa là 7. Ất Hợi nằm trong nhóm Giáp Tuất đến Mậu Dần, hạ nguyên, lấy số cuối là 4.

Câu về Tiểu hàn cần đọc cẩn thận. Sách viết "dương độn cục 2, cục 5, cục 8", tức chỉ liệt kê ba cục theo thứ tự số, không phải theo thứ tự nguyên. Theo đồ vòng tròn, thứ tự đúng của Tiểu hàn là thượng nguyên cục 2, trung nguyên cục 8, hạ nguyên cục 5. Người dùng bảng giờ phải theo đồ vòng tròn, không theo thứ tự trong câu ví dụ.
Ví dụ của sách giả định một trường hợp đẹp: phù đầu Giáp Tý rơi đúng ngày Đông chí, nên mười lăm ngày Đông chí đi trọn một vòng thượng, trung, hạ. Trong lịch thật, ngày giao tiết và ngày phù đầu thường lệch nhau vài ngày. Bài ca gọi chỗ ấy là "tam nguyên siêu độn" và "tiết khí siêu tiếp": khi phù đầu đến trước ngày giao tiết thì gọi là siêu, đến sau thì gọi là tiếp, và có phép nhuận để kéo hai bên khớp lại. Bốn đồ đầu sách không giảng phép này; phần dưới khi gặp lại trong sách, Kho Sách Quý sẽ giảng riêng.

Bát quái cửu cung ngũ hành sở thuộc đồ: mỗi cung một bộ thuộc tính – 八卦九宮五行所屬圖
八卦九宮五行所屬圖:乾,六白,天心,開門,金,武曲,西北。兌,七赤,天柱,驚門,金,破軍,正西。艮,八白,天任,生門,土,左輔,東北。離,九紫,天英,景門,火,右弼,正南。坎,一白,天蓬,休門,水,貪狼,正北。坤,二黑,天芮,死門,土,巨門,西南。震,三碧,天衝,傷門,木,祿存,正東。巽,四綠,天輔,杜門,木,文曲,東南。中央,五黃,天禽,死門,土,廉貞,中宮。
Dịch: Đồ ngũ hành thuộc về của bát quái cửu cung. Càn: lục bạch, sao Thiên Tâm, cửa Khai, hành Kim, sao Vũ khúc, phương tây bắc. Đoài: thất xích, Thiên Trụ, cửa Kinh, Kim, Phá quân, chính tây. Cấn: bát bạch, Thiên Nhậm, cửa Sinh, Thổ, Tả phụ, đông bắc. Ly: cửu tử, Thiên Anh, cửa Cảnh, Hoả, Hữu bật, chính nam. Khảm: nhất bạch, Thiên Bồng, cửa Hưu, Thuỷ, Tham lang, chính bắc. Khôn: nhị hắc, Thiên Nhuế, cửa Tử, Thổ, Cự môn, tây nam. Chấn: tam bích, Thiên Xung, cửa Thương, Mộc, Lộc tồn, chính đông. Tốn: tứ lục, Thiên Phụ, cửa Đỗ, Mộc, Văn khúc, đông nam. Trung ương: ngũ hoàng, Thiên Cầm, cửa Tử, Thổ, Liêm trinh, cung giữa.
Giảng: Bảng này là "căn cước" của chín cung. Mỗi cung mang bảy thuộc tính: tên quẻ, khí tử bạch (số Lạc thư gọi theo màu), sao Kỳ Môn ở cung gốc, cửa ở cung gốc, ngũ hành, sao Bắc Đẩu và phương. Khi bảng giờ ghi "Thiên Bồng đến Khôn" hay "Hưu môn ở Chấn", người đọc phải biết Thiên Bồng vốn ở Khảm, thuộc Thuỷ, Hưu môn vốn ở Khảm, thì mới luận được sinh khắc giữa sao, cửa với cung đến.

Có một chỗ cần lưu ý: cung giữa không có cửa riêng, nhưng sách vẫn ghi "Tử môn". Lý do là sao Thiên Cầm ở cung giữa theo lệ gửi sang Khôn (cung 2), mà cửa gốc ở Khôn là Tử môn. Đây là chỗ các sách Kỳ Môn đều thống nhất: trung cung "ký Khôn", nên khi Trực phù là Thiên Cầm thì Trực sử là Tử môn. Ba cửa lành Khai, Hưu, Sinh nằm ở ba cung Càn 6, Khảm 1, Cấn 8, tức ba cung phía bắc của bàn; đó cũng là ba cung mang ba khí "bạch": lục bạch, nhất bạch, bát bạch.

Sự trùng hợp ba cửa lành với ba khí bạch không phải ngẫu nhiên. Trong phép tử bạch, nhất bạch, lục bạch, bát bạch là ba sao cát; trong Kỳ Môn, Hưu, Khai, Sinh là ba cửa cát. Cả hai hệ đều lấy cùng một bàn Lạc thư làm gốc, nên chỗ tốt của bên này khớp với chỗ tốt của bên kia.
Hai bộ chín sao trên cùng chín cung – 奇門九星 · 北斗九星
Bảng của sách ghi hai bộ sao song song. Bộ thứ nhất là chín sao Kỳ Môn: Thiên Bồng, Thiên Nhuế, Thiên Xung, Thiên Phụ, Thiên Cầm, Thiên Tâm, Thiên Trụ, Thiên Nhậm, Thiên Anh, dùng trong bàn trời của Kỳ Môn, xoay theo giờ. Bộ thứ hai là chín sao Bắc Đẩu: Tham lang, Cự môn, Lộc tồn, Văn khúc, Liêm trinh, Vũ khúc, Phá quân, Tả phụ, Hữu bật, tức bảy sao Bắc Đẩu cộng hai sao phụ. Bộ này là bộ sao mà phong thuỷ Huyền không và phép du niên dùng để gọi tên chín khí.

Hai bộ cùng số, cùng cung: cung 1 là Thiên Bồng và cũng là Tham lang, cung 2 là Thiên Nhuế và cũng là Cự môn, cứ thế đến cung 9 là Thiên Anh và Hữu bật. Việc sách đặt hai bộ cạnh nhau cho thấy người đời Minh đã coi Kỳ Môn chọn giờ và phong thuỷ phi tinh là hai nhánh của cùng một gốc Lạc thư. Khi đọc các sách phong thuỷ dương trạch có nhắc "Tham lang", "Vũ khúc", người học Kỳ Môn có thể đối chiếu ngay sang Thiên Bồng, Thiên Tâm và ngược lại.

Cách dùng bốn đồ để định cục một ngày bất kỳ – 定局之法
Gom lại, bốn đồ cho một quy trình ba bước, dùng được cho mọi ngày trong năm.
Bước 1, xem tiết khí. Tra lịch xem ngày cần dùng đã qua khí nào. Từ sau Đông chí đến trước Hạ chí là dương độn, từ sau Hạ chí đến trước Đông chí là âm độn. Lấy ba con số của khí ấy trong đồ vòng tròn.
Bước 2, xem phù đầu. Từ ngày ấy lùi về ngày Giáp hoặc ngày Kỷ gần nhất. Chi của phù đầu là Tý Ngọ Mão Dậu thì lấy số thứ nhất, Dần Thân Tỵ Hợi lấy số thứ hai, Thìn Tuất Sửu Mùi lấy số thứ ba.
Bước 3, mở bảng. Có độn và có cục rồi thì mở bảng giờ của cục ấy ở quyển sau, tìm nhóm ngày theo can ngày (Giáp Kỷ, Ất Canh, Bính Tân, Đinh Nhâm, Mậu Quý), tìm giờ, đọc phương được cửa, được kỳ. Muốn hiểu bảng thì dùng đồ bát quái cửu cung để biết mỗi sao, mỗi cửa thuộc hành gì, gốc ở đâu.
Ví dụ giả định: một ngày Bính Thân sau Lập thu. Lập thu là âm độn, ba số 2, 5, 8. Lùi từ Bính Thân về phù đầu gần nhất là Giáp Ngọ, chi Ngọ thuộc tứ chính, là thượng nguyên. Vậy ngày ấy dùng âm độn cục 2. Nếu ngày giao tiết và phù đầu lệch nhau thì còn phải xét phép siêu tiếp, nhưng với phần lớn các ngày trong năm, ba bước trên là đủ.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Bốn đồ này khô về chữ nhưng giàu về ứng dụng. Phong Thuỷ Liên Hoa rút ra ba điều cho người làm phong thuỷ nhà ở và mộ phần.
Thứ nhất, định cục là việc của lịch, phải chính xác đến ngày giao tiết. Một ngày giao tiết tính sai là cả 60 giờ dùng sai cục. Liên Hoa luôn tra giờ giao tiết theo lịch thiên văn hiện đại rồi mới định độn, không tính nhẩm theo ngày dương lịch cố định.
Thứ hai, chín cung của bàn giờ cũng là chín cung của căn nhà. Bảng bát quái cửu cung cho thấy cung Khảm vừa là phương bắc, vừa là nhất bạch, vừa là Thiên Bồng, Hưu môn. Khi chia mặt bằng căn nhà thành chín cung bằng la kinh, mỗi cung của nhà có thể đối chiếu với cùng cung ấy trên bàn Kỳ Môn của giờ khởi công. Giờ có Sinh môn ở đông bắc thì việc khởi công ở góc đông bắc mới được hưởng cửa ấy.
Thứ ba, đừng tách Kỳ Môn khỏi phong thuỷ. Việc sách đặt chín sao Kỳ Môn cạnh chín sao Bắc Đẩu là lời nhắc rằng chọn giờ và xem hướng dùng chung một bàn Lạc thư. Liên Hoa xem hình thế và hướng của căn nhà trước, rồi mới dùng Kỳ Môn để chọn giờ cho đúng cung, đúng phương.
Như các bài trước đã nói, thời là phần phụ của hình: cục có đúng, giờ có đẹp cũng chỉ phát huy khi căn nhà, ngôi mộ đã đúng hình thế.
Tóm lại – 總結: Bốn đồ đầu quyển Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy là bộ chìa khoá định cục. Đồ âm dương nhị độn ghi ba cục thượng, trung, hạ của 24 tiết khí, dương độn từ Đông chí, âm độn từ Hạ chí, ba số cách nhau 6. Giáp Tý khởi lệ đặt tám tiết lớn vào tám cung theo vòng 1, 8, 3, 4, 9, 2, 7, 6. Đồ tam nguyên chia 60 Giáp Tý thành 12 nhóm năm ngày, phù đầu Tý Ngọ Mão Dậu là thượng, Dần Thân Tỵ Hợi là trung, Thìn Tuất Sửu Mùi là hạ. Đồ bát quái cửu cung ghi cho mỗi cung khí tử bạch, sao Kỳ Môn, cửa, ngũ hành, sao Bắc Đẩu và phương. Biết tiết khí và phù đầu là biết cục.
Bài sau: Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy (6) – Kỳ Môn khởi lệ thi, đồ cửu cục Dương độn và Âm độn.
Nguồn: Độn Giáp Nhật Dụng Quyên Cát Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy (遁甲日用涓吉奇門五總龜), quyển một, các mục "Âm dương nhị độn thượng trung hạ đồ", "Dương độn Giáp Tý khởi lệ", "Âm độn Giáp Tý khởi lệ", "Tam nguyên Giáp Tý thượng trung hạ cục đồ", "Bát quái cửu cung ngũ hành sở thuộc đồ"; theo bản in năm 1925 do Tần Thận An hiệu khám, đối chiếu bản khắc đời Minh. Đồ vòng tròn trong sách là hình vẽ, chữ Hán ở trên được chép lại thành dòng theo thứ tự khí. Quy luật "cách 6", quy tắc phù đầu, ví dụ ngày Bính Thân và quy trình ba bước là phần giảng của Kho Sách Quý. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- Độn Pháp Liên Hoa: tự định độn, định cục theo giờ giao tiết, dựng bàn Kỳ Môn cho giờ cần xem.
- Trạch Cát Liên Hoa: tra tiết khí, can chi ngày để tìm phù đầu và nguyên.
- La Kinh Liên Hoa: chia căn nhà thành chín cung theo phương, đối chiếu với bàn giờ.
Bài liên quan – 相關文章
- Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy (4): Kỳ Môn tổng yếu ca, có chú giải
- Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy (2): Kỳ Môn bố cục pháp, cách dựng bàn ba tầng
- Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy (1): giới thiệu sách và bài tựa Kỳ Môn Yếu Lược
- Độn Giáp Diễn Nghĩa: sách Kỳ Môn đời Minh bốn quyển
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Định cục là bước đầu tiên và cũng là bước hay sai nhất khi tự học Kỳ Môn. Mời bạn tham khảo Khoá học xem ngày tốt Trạch Cát hoặc Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa để được hướng dẫn trên lịch thật. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Đông chí dùng cục mấy trong Kỳ Môn? – 冬至用局
Đông chí thuộc dương độn, ba cục là 1, 7, 4: thượng nguyên cục 1, trung nguyên cục 7, hạ nguyên cục 4. Hạ chí thuộc âm độn, ba cục là 9, 3, 6.
Thượng nguyên, trung nguyên, hạ nguyên tính thế nào? – 三元
Lùi từ ngày cần xem về ngày Giáp hoặc Kỷ gần nhất (phù đầu). Phù đầu có chi Tý, Ngọ, Mão, Dậu là thượng nguyên; Dần, Thân, Tỵ, Hợi là trung nguyên; Thìn, Tuất, Sửu, Mùi là hạ nguyên.
Vì sao ba con số của mỗi tiết khí cách nhau 6? – 隔六
Mỗi nguyên dài 5 ngày tức 60 giờ, đúng một vòng sáu Giáp; sau một vòng, điểm khởi đã dời sáu cung, nên dương độn cộng 6, âm độn trừ 6 (bỏ 9 khi vượt quá).
Vì sao cung giữa trong bảng lại ghi Tử môn? – 中宮死門
Vì sao Thiên Cầm ở cung giữa gửi sang cung Khôn, mà cửa gốc của Khôn là Tử môn. Khi Trực phù là Thiên Cầm thì Trực sử là Tử môn.
Chín sao Kỳ Môn và chín sao Bắc Đẩu có liên quan gì? – 九星對照
Cùng đặt trên chín cung Lạc thư nên tương ứng một đối một: Thiên Bồng với Tham lang ở cung 1, Thiên Nhuế với Cự môn ở cung 2, cho đến Thiên Anh với Hữu bật ở cung 9. Kỳ Môn dùng bộ thứ nhất để chọn giờ, phong thuỷ phi tinh dùng bộ thứ hai.









