Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy
遁甲日用涓吉奇門五總龜 (卷四 · 九星吉凶詩斷 · 九星反吟 · 九星伏吟)
Tác giả: Trì Kỷ (池紀) đời Minh gom chép; gốc là sách Kỳ Môn Yếu Lược (奇門要略) có bài tựa của Quách Tử Thịnh (郭子晟) năm Thuần Hựu Tân Sửu (1241, Nam Tống)
Bản gốc: bản khắc gỗ đời Minh, hai quyển thượng, hạ, mỗi trang 14 dòng, mỗi dòng 24 chữ; đối chiếu bản in năm Dân Quốc 14 (1925) do Tần Thận An (秦慎安) hiệu khám, chia bốn quyển.
Bài trước giảng tám cửa. Bài này giảng tầng thứ hai của bàn Kỳ Môn: chín sao. Mục Cửu tinh cát hung thi đoán (九星吉凶詩斷) ở quyển bốn đi theo một khuôn rất đều: mỗi sao có một dòng giới thiệu (hành, tên tự, cung nhà), một bài thơ bảy chữ bốn hoặc tám câu, rồi một câu văn xuôi "giờ của sao này nên làm gì, không nên làm gì". Cuối mục là hai dòng phản ngâm, phục ngâm của sao. Đọc chín sao xong, người dùng có thể ghép với tám cửa để biết một cung tốt hay xấu ở cả hai tầng.
Trả lời nhanh: Theo Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy quyển bốn, bốn sao cát là Thiên Phụ (đi xa, an táng, xây dựng, cưới hỏi), Thiên Cầm (đi xa, buôn bán, cầu kiến), Thiên Tâm (chữa bệnh, hợp thuốc, cải táng; thu đông cát) và Thiên Nhậm (tế tự, cầu phúc, cưới hỏi; bốn mùa đều cát). Ba sao hung là Thiên Nhuế (chỉ hợp truyền đạo, kết giao), Thiên Xung (kỵ gần như mọi việc) và Thiên Trụ (nên giữ mình, chỉ hợp sửa nhà, cưới, tế). Thiên Bồng tốt ở xuân hạ, nửa hung ở thu đông; Thiên Anh kỵ cưới hỏi, cầu tài nhưng hợp dạy học, cầm quân. Phục ngâm của sao (sao trên trùng sao dưới) "chủ hiếu phục, tổn nhân khẩu".
Thầy Vũ Giới giảng: "Cửa là đường em đi, sao là trời trên đầu em lúc đi. Cửa tốt mà sao xấu thì như đi đường bằng dưới trời mưa; cửa xấu mà sao tốt thì như leo dốc lúc trời quang. Hai tầng cùng tốt mới là giờ đáng chờ."

Thiên Bồng và Thiên Nhuế: Khảm và Khôn – 天蓬 · 天芮
九星吉凶詩斷。天蓬水星,字子禽,居一坎宮。訟庭爭競遇天蓬,勝挺威名萬事同。春夏用之皆大吉,秋冬用此半為凶。嫁娶遠行應少利,埋葬修造亦閑空。須得生門同丙乙,用之萬事得昌隆。天蓬時不宜嫁娶、移徙、鬪爭、入室及修宮室。天芮土星,字子成,居二坤宮。授道結交宜芮星,行方值此最難明。出行用事當先退,修造安墳發禍刑。盜賊驚惶憂小口,更宜因事被官嗔。縱得奇門從此位,求其吉事也虛名。天芮時宜授道結交,不可嫁娶、詞訟、移徙、築室。秋冬吉,春夏凶。
Dịch: Thiên Bồng, sao Thuỷ, tên tự Tử Cầm, ở cung 1 Khảm. Nơi công đường tranh kiện mà gặp Thiên Bồng thì thắng, nổi uy danh, mọi việc cũng vậy. Xuân hạ dùng đều đại cát, thu đông dùng thì nửa hung. Cưới hỏi, đi xa thì ít lợi; an táng, sửa sang cũng uổng công. Phải được Sinh môn cùng Bính, Ất, dùng thì muôn việc hưng thịnh. Giờ Thiên Bồng không nên cưới hỏi, dời nhà, đánh nhau, vào nhà mới và sửa cung thất. Thiên Nhuế, sao Thổ, tên tự Tử Thành, ở cung 2 Khôn. Truyền đạo, kết giao nên dùng sao Nhuế; đi phương này khó mà sáng sủa. Ra đi làm việc nên lùi trước; sửa nhà, an mộ thì sinh hoạ hình. Trộm cướp, kinh hoảng, lo cho trẻ nhỏ, lại vì việc mà bị quan quở. Dù có kỳ, có cửa ở cung này, cầu việc tốt cũng chỉ hư danh. Giờ Thiên Nhuế nên truyền đạo, kết giao; không được cưới hỏi, kiện tụng, dời nhà, xây nhà. Thu đông cát, xuân hạ hung.
Giảng: Thiên Bồng là sao đứng đầu, ở Khảm, hành Thuỷ. Thơ chia làm hai nửa: nửa đầu nói uy, nói thắng kiện; nửa sau nói cưới hỏi, an táng, sửa sang đều kém. Mấu chốt là câu cuối: "tu đắc Sinh môn đồng Bính Ất", phải có Sinh môn và kỳ đi cùng thì Thiên Bồng mới thành tốt. Mùa cũng quan trọng: xuân hạ là lúc Thuỷ tiết khí ra nuôi Mộc, Hoả, sao Bồng dịu; thu đông là lúc Thuỷ vượng, sao Bồng hung hăng, nên "bán vi hung".
Thiên Nhuế ở Khôn, hành Thổ, là sao "bệnh" trong Kỳ Môn. Câu đáng nhớ là câu cuối: "túng đắc kỳ môn tòng thử vị, cầu kỳ cát sự dã hư danh", dù có kỳ gặp cửa ở cung Thiên Nhuế, việc tốt cũng chỉ là tiếng. Đây là chỗ thơ Cửu tinh bổ cho bảng giờ ở quyển ba: bảng chỉ nói kỳ gặp cửa, thơ nhắc phải xem sao đang ở cung ấy. Việc hợp duy nhất của Thiên Nhuế là truyền đạo, kết giao, học hỏi.

Thiên Xung và Thiên Phụ: hai sao Mộc – 天衝 · 天輔
天衝木星,字子翹,居三震宮。嫁娶安營產女驚,出行移徙遇災迍。修造葬埋皆不利,萬般作事且逡巡。天衝星不宜嫁娶、移徙、入官、築室、祠祀、市賈。天輔木星,字子卿,居四巽宮。天輔之星遠行良,葬埋起造福祿昌。上官移徙皆吉利,喜溢人財萬事祥。天輔時宜請謁、通財,四時吉。嫁娶多子孫,入宅宜徙、築室,吉。
Dịch: Thiên Xung, sao Mộc, tên tự Tử Kiều, ở cung 3 Chấn. Cưới hỏi, đóng trại thì sinh con gái kinh sợ; xuất hành, dời nhà gặp tai ương khốn đốn. Sửa nhà, an táng đều không lợi; mọi việc nên chần chừ chờ đợi. Sao Thiên Xung không nên cưới hỏi, dời nhà, nhậm chức, xây nhà, cúng tế, buôn bán. Thiên Phụ, sao Mộc, tên tự Tử Khanh, ở cung 4 Tốn. Sao Thiên Phụ đi xa tốt, an táng, dựng nhà thì phúc lộc thịnh. Nhậm chức, dời nhà đều cát lợi, vui tràn người và của, muôn việc tốt lành. Giờ Thiên Phụ nên cầu kiến, thông tài, bốn mùa đều cát. Cưới hỏi thì nhiều con cháu; vào nhà mới nên dời đến, xây nhà, cát.
Giảng: Hai sao Mộc ở cạnh nhau mà tính cách trái ngược. Thiên Xung ở Chấn, cung sấm động, chủ xung đột: thơ chỉ toàn kỵ, văn xuôi kể sáu việc kỵ mà không nêu việc nào nên làm. Các sách đời sau cho Thiên Xung hợp việc võ, báo thù; sách này không nói, nên khi chọn giờ cho nhà cửa, mộ phần thì coi Thiên Xung là sao cần tránh.
Thiên Phụ ở Tốn là sao văn, sao của thầy giáo, quý nhân. Đây là một trong hai sao mà sách ghi "tứ thời cát", bốn mùa đều tốt. Việc hợp rất rộng: đi xa, an táng, dựng nhà, nhậm chức, dời nhà, cưới hỏi, cầu kiến, thông tài. Với người làm phong thuỷ dương trạch, giờ có Thiên Phụ đến cung cửa chính là giờ nhập trạch đẹp.

Thiên Cầm và Thiên Tâm: trung cung và Càn – 天禽 · 天心
天禽土星,字子公,居五中宮,附二坤宮。天禽遠行偏宜利,坐賈行商俱稱意。投謁貴人合心懷,更兼造葬皆豐遂。天禽時宜遠行、商賈、投謁、見貴、造葬,並吉。天心金星,字子襄,居六乾宮。求仙合藥見天心,商塗旅福又還新。更將遷葬皆宜利,萬事逢之福祿深。天心時宜療病、合藥;不宜嫁娶、入官、築室、祠祀、商賈。秋冬吉,春夏凶。利見君子,不利見小人。
Dịch: Thiên Cầm, sao Thổ, tên tự Tử Công, ở cung 5 trung cung, gửi cung 2 Khôn. Thiên Cầm đi xa rất lợi, ngồi buôn hay đi buôn đều vừa ý. Đến cầu kiến quý nhân thì hợp lòng, lại thêm xây dựng, an táng đều được như ý. Giờ Thiên Cầm nên đi xa, buôn bán, cầu kiến, gặp quý nhân, xây dựng, an táng, đều cát. Thiên Tâm, sao Kim, tên tự Tử Tương, ở cung 6 Càn. Cầu tiên, hợp thuốc thì gặp Thiên Tâm; đường buôn, phúc đi đường lại đổi mới. Lại thêm dời mộ đều lợi, muôn việc gặp nó phúc lộc sâu dày. Giờ Thiên Tâm nên chữa bệnh, hợp thuốc; không nên cưới hỏi, nhậm chức, xây nhà, cúng tế, buôn bán. Thu đông cát, xuân hạ hung. Lợi gặp quân tử, không lợi gặp tiểu nhân.
Giảng: Thiên Cầm là sao của trung cung, nên sách ghi rõ "phụ nhị Khôn cung", gửi về Khôn, đúng phép gửi Khôn đã gặp nhiều lần ở các bảng giờ quyển ba. Thiên Cầm là sao cát toàn diện: đi xa, buôn bán, cầu kiến, xây dựng, an táng đều được.

Thiên Tâm ở Càn, hành Kim, là sao của thầy thuốc: "cầu tiên hợp dược kiến Thiên Tâm". Thơ thì khen cả buôn bán, dời mộ, nhưng văn xuôi lại liệt kê nhiều việc kỵ (cưới hỏi, nhậm chức, xây nhà, cúng tế, buôn bán) và thêm điều kiện mùa: thu đông cát, xuân hạ hung. Cách hiểu hợp lý là: việc chuyên của Thiên Tâm là chữa bệnh, bốc thuốc, dời mộ; các việc khác thì chỉ dùng được ở thu đông, khi Kim vượng. Câu "lợi kiến quân tử, bất lợi kiến tiểu nhân" nhắc rằng giờ này hợp gặp người đứng đắn, có chức phận.
Thiên Trụ, Thiên Nhậm, Thiên Anh: Đoài, Cấn, Ly – 天柱 · 天任 · 天英
天柱金星,字子申,居七兌宮。天柱藏形謹守宜,不須遠出及營為。萬種所謀皆不遂,遠行從此見凶危。天柱時不宜入官、市賈,惟宜修造、嫁娶、祭祀。天任土星,字子韋,居八艮宮。天任吉宿事皆通,祭祀求官嫁娶同。斷滅群凶移徙事,商賈造葬喜重重。天任時宜祭祀、求福、斷滅群凶,四時皆吉。又移徙、入官、祠祀、商賈、嫁娶,吉。天英火星,字子威,居九離宮。天英之星嫁娶凶,遠行移徙不宜逢。上官文武皆宜失,商賈求財總是空。天英時宜蘊身守道、設教、修禮、將兵,春夏勝。嫁娶無子孫;移徙、上官、修營皆吉,春夏用之有喜。
Dịch: Thiên Trụ, sao Kim, tên tự Tử Thân, ở cung 7 Đoài. Thiên Trụ nên giấu hình, cẩn thận giữ mình, không nên đi xa và bày việc. Muôn việc mưu tính đều không thành, đi xa từ đây gặp nguy. Giờ Thiên Trụ không nên nhậm chức, buôn bán, chỉ nên sửa nhà, cưới hỏi, cúng tế. Thiên Nhậm, sao Thổ, tên tự Tử Vi, ở cung 8 Cấn. Thiên Nhậm là sao lành, việc gì cũng thông; cúng tế, cầu quan, cưới hỏi cũng vậy. Dẹp bỏ mọi điều hung, việc dời nhà, buôn bán, xây dựng, an táng vui mừng lớp lớp. Giờ Thiên Nhậm nên cúng tế, cầu phúc, dẹp điều hung, bốn mùa đều cát. Lại dời nhà, nhậm chức, cúng tế, buôn bán, cưới hỏi đều cát. Thiên Anh, sao Hoả, tên tự Tử Uy, ở cung 9 Ly. Sao Thiên Anh cưới hỏi thì hung, đi xa, dời nhà không nên gặp. Nhậm chức văn hay võ đều dễ mất, buôn bán cầu tài thảy đều rỗng. Giờ Thiên Anh nên ẩn mình giữ đạo, mở dạy, sửa lễ, cầm quân, xuân hạ thì thắng. Cưới hỏi thì không con cháu; dời nhà, nhậm chức, sửa sang đều cát, xuân hạ dùng thì có tin vui.

Giảng: Thiên Trụ ở Đoài là sao "đóng cửa": giữ mình, không bày việc, không đi xa. Lạ là văn xuôi vẫn cho sửa nhà, cưới hỏi, cúng tế: đều là việc trong nhà, không phải việc ra ngoài. Nhớ một chữ "nội" là dùng đúng Thiên Trụ.
Thiên Nhậm ở Cấn là sao cát nhất trong lời sách: thơ nói "sự giai thông", văn xuôi nói "tứ thời giai cát" và kể gần như mọi việc. Thiên Nhậm đặc biệt hợp tế tự, cầu phúc, trừ hung: an vị bàn thờ, lễ cầu an, trấn trạch nên ưu tiên giờ có Thiên Nhậm ở cung đặt bàn thờ.
Thiên Anh ở Ly có lời thơ và lời văn xuôi lệch nhau: thơ nói đi xa, dời nhà, nhậm chức đều không nên; văn xuôi lại nói dời nhà, nhậm chức, sửa sang đều cát nếu dùng xuân hạ. Điểm chung của hai lời là kỵ cưới hỏi và cầu tài, hợp dạy học, giữ lễ, việc binh. Khi chọn giờ, gặp Thiên Anh thì tránh cưới hỏi, khai trương; các việc khác xét thêm mùa.
Sao đổi cát hung theo mùa – 九星四時
Sáu trong chín sao có lời nói rõ về mùa. Gom lại thành bảng dưới đây.

Quy luật dễ nhận ra: sao nào hành vượng ở mùa nào thì mùa ấy tính sao bộc lộ mạnh. Thiên Nhuế (Thổ) và Thiên Tâm (Kim) tốt ở thu đông, lúc Kim vượng và Thổ sinh Kim; Thiên Bồng (Thuỷ) dịu ở xuân hạ, lúc Thuỷ đã tiết khí. Thiên Anh (Hoả) thắng ở xuân hạ, mùa của Mộc, Hoả. Thiên Phụ và Thiên Nhậm thì bốn mùa đều tốt. Người chọn ngày nên ghi nhớ bảng này, vì cùng một giờ có kỳ gặp cửa, đổi mùa là sức tốt của sao đã khác.
Phản ngâm và phục ngâm của sao – 九星反吟 · 伏吟
九星反吟:上盤天蓬加地盤天英。上盤天芮加地盤天任。九星伏吟:上盤同地盤,主孝服,損人口。
Dịch: Cửu tinh phản ngâm: Thiên Bồng bàn trên đến chỗ Thiên Anh bàn đất; Thiên Nhuế bàn trên đến chỗ Thiên Nhậm bàn đất. Cửu tinh phục ngâm: bàn trên giống bàn đất, chủ có tang, hao người trong nhà.

Giảng: Hai dòng phản ngâm nêu ví dụ cho cả nhóm: Thiên Bồng (Khảm) sang chỗ Thiên Anh (Ly), Thiên Nhuế (Khôn) sang chỗ Thiên Nhậm (Cấn), tức sao sang cung đối xung. Hai dòng này cũng đã xuất hiện, có lẽ do chép lẫn, dưới tên "Bát môn phục ngâm" ở bài 14; đặt ở đây thì đúng nghĩa. Phục ngâm của sao là lúc bàn trời đứng yên như bàn đất, gặp ở giờ Giáp trong các bảng giờ. Sách đoán "chủ hiếu phục, tổn nhân khẩu": giờ phục ngâm không nên dùng cho việc lớn của người sống như cưới hỏi, nhập trạch.
Ghép sao với cửa: hai tầng cùng tốt – 星門合參
Mỗi cung có một sao và một cửa ở nhà gốc. Đặt thơ Cửu tinh cạnh thơ Bát môn, ta thấy chỉ có hai cung mà sao lẫn cửa đều cát.

Càn 6 có Thiên Tâm và Khai môn, Cấn 8 có Thiên Nhậm và Sinh môn. Ba cung Khôn, Chấn, Đoài có sao lẫn cửa cùng hung. Khảm có Thiên Bồng nửa cát đi với Hưu môn cát; Tốn có Thiên Phụ cát đi với Đỗ môn hung; Ly có Thiên Anh nửa hung đi với Cảnh môn nửa cát. Khi bàn trời xoay, sao và cửa tách nhau, nên một giờ có thể gặp Sinh môn đi cùng Thiên Phụ, hay Khai môn đi cùng Thiên Nhuế. Cách đọc là: cửa quyết định việc có đi tới được không, sao quyết định việc tới rồi có thành không.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Thơ Cửu tinh để lại mấy bài học cho người dùng Kỳ Môn trong nhà, mộ.
Thứ nhất, kỳ gặp cửa vẫn phải xem sao. Câu "túng đắc kỳ môn tòng thử vị, cầu kỳ cát sự dã hư danh" của Thiên Nhuế là lời cảnh báo rõ nhất: bảng giờ chỉ là bước đầu.
Thứ hai, mỗi việc có sao riêng. Chữa bệnh tìm Thiên Tâm; tế tự, trấn trạch tìm Thiên Nhậm; nhập trạch, cưới hỏi tìm Thiên Phụ, Thiên Nhậm; cầu kiến, buôn bán tìm Thiên Cầm. Tránh Thiên Anh cho cưới hỏi, tránh Thiên Xung cho gần như mọi việc lớn.
Thứ ba, mùa đổi sức sao. Thiên Tâm, Thiên Nhuế tốt thu đông; Thiên Bồng, Thiên Anh hợp xuân hạ. Cùng một bàn, khác mùa, kết luận khác.
Thứ tư, như mọi bài trong bộ này, sao và cửa là phần phụ của hình thế và hướng: nhà, mộ phải đúng thế, đúng hướng trước.
Tóm lại – 總結: Thiên Phụ, Thiên Cầm, Thiên Tâm, Thiên Nhậm là sao cát; Thiên Nhậm và Thiên Phụ cát cả bốn mùa, Thiên Tâm cát thu đông và chuyên chữa bệnh, hợp thuốc. Thiên Nhuế, Thiên Xung, Thiên Trụ là sao hung; Thiên Nhuế chỉ hợp truyền đạo, Thiên Trụ chỉ hợp việc trong nhà. Thiên Bồng tốt xuân hạ, nửa hung thu đông, cần Sinh môn với Bính Ất. Thiên Anh kỵ cưới hỏi, cầu tài. Phục ngâm của sao chủ có tang. Càn (Tâm, Khai) và Cấn (Nhậm, Sinh) là hai cung sao cửa cùng cát.
Bài sau: Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy (16) – Tam kỳ lục nghi tổng đoán.
Nguồn: Độn Giáp Nhật Dụng Quyên Cát Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy (遁甲日用涓吉奇門五總龜), quyển bốn, mục "Cửu tinh cát hung thi đoán", "Cửu tinh phản ngâm", "Cửu tinh phục ngâm"; theo bản in năm 1925 do Tần Thận An hiệu khám, đối chiếu bản khắc đời Minh. Chữ Hán ở trên chép trọn mục ấy. Bảng mùa, bảng nên kỵ và so sánh sao với cửa là phần Kho Sách Quý dựng lại từ lời sách. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- Độn Pháp Liên Hoa: dựng bàn Kỳ Môn theo giờ để xem sao, cửa đang ở cung nào.
- Trạch Cát Liên Hoa: tra tiết khí, mùa, cục cho ngày cần chọn.
- La Kinh Liên Hoa: đo hướng cửa chính, bàn thờ, huyệt mộ để ghép với cung có sao cát.
Bài liên quan – 相關文章
- Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy (14): Thơ cát hung và khắc ứng của Bát môn
- Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy (7): Bát môn cửu tinh theo giờ dời cung và cách đọc bảng giờ tốt
- Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy (13): Bảng giờ tốt âm độn cục 3, 2, 1
- Độn Giáp Diễn Nghĩa: sách Kỳ Môn đời Minh bốn quyển
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Đọc được cả sao lẫn cửa mới là đọc trọn bàn Kỳ Môn. Mời bạn tham khảo Khoá học xem ngày tốt Trạch Cát hoặc Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Chín sao Kỳ Môn sao nào cát, sao nào hung? – 九星吉凶
Theo sách: cát là Thiên Phụ, Thiên Cầm, Thiên Tâm, Thiên Nhậm; hung là Thiên Nhuế, Thiên Xung, Thiên Trụ; Thiên Bồng tốt xuân hạ, nửa hung thu đông; Thiên Anh kỵ cưới hỏi, cầu tài.
Giờ nào hợp chữa bệnh, bốc thuốc? – 天心
Giờ có Thiên Tâm: sách ghi "Thiên Tâm thời nghi liệu bệnh, hợp dược", tốt nhất ở thu đông.
Sao nào bốn mùa đều cát? – 四時吉
Thiên Phụ và Thiên Nhậm. Thiên Nhậm đặc biệt hợp tế tự, cầu phúc, trừ hung.
Phục ngâm của sao là gì? – 九星伏吟
Là khi sao bàn trời đứng đúng chỗ sao bàn đất. Sách đoán "chủ hiếu phục, tổn nhân khẩu", không nên dùng cho việc lớn của người sống.









