💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy (16): Tam kỳ lục nghi và các cách cát hung

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy (16): Tam kỳ lục nghi và các cách cát hung

Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy
遁甲日用涓吉奇門五總龜 (卷四 · 三奇六儀吉凶總斷 · 三奇入墓 · 六丙悖格 · 六甲總斷 · 直符總斷)
Tác giả: Trì Kỷ (池紀) đời Minh gom chép; gốc là sách Kỳ Môn Yếu Lược (奇門要略) có bài tựa của Quách Tử Thịnh (郭子晟) năm Thuần Hựu Tân Sửu (1241, Nam Tống)
Bản gốc: bản khắc gỗ đời Minh, hai quyển thượng, hạ, mỗi trang 14 dòng, mỗi dòng 24 chữ; đối chiếu bản in năm Dân Quốc 14 (1925) do Tần Thận An (秦慎安) hiệu khám, chia bốn quyển.

Hai bài trước giảng tám cửa và chín sao. Bài này giảng tầng thứ ba của bàn Kỳ Môn: mười can, tức ba kỳ Ất, Bính, Đinh và sáu nghi Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý, cùng các cách sinh ra khi can bàn trời chồng lên can bàn đất. Quyển bốn gom phần này trong năm mục liền nhau: Tam kỳ lục nghi cát hung tổng đoán, Tam kỳ nhập mộ, Lục Bính bội cách, Lục Giáp tổng đoán và Trực phù tổng đoán. Đây là phần mà người học Kỳ Môn đời sau hay gọi là "cách cục", và cũng là phần dễ đọc sai nhất nếu chỉ thuộc tên mà không hiểu vì sao.

Trả lời nhanh: Theo Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy quyển bốn, ba kỳ là Ất (Nhật kỳ), Bính (Nguyệt kỳ), Đinh (Tinh kỳ), đều cát: Ất hợp đi lại, dời nhà, cưới hỏi; Bính hợp đánh dẹp, nhậm chức, ban lệnh; Đinh hợp an táng, cất giấu, cầu kiến. Sáu nghi thì Mậu (Thiên Võ) cát cho đi xa; Kỷ (Địa Hộ) chỉ hợp việc kín; Canh (Thiên Ngục), Tân (Thiên Đình), Nhâm (Thiên Lao) đều hung; Quý (Thiên Tàng) chỉ hợp ẩn mình. Hai cách cát lớn là Thanh long phản thủ (Giáp trên Bính) và Phi điểu điệt huyệt (Bính trên Giáp). Ba kỳ nhập mộ, lục nghi kích hình, Thái bạch nhập Huỳnh, Long đào tẩu, Hổ xương cuồng, Tước đầu giang, Xà yêu kiểu và các cách của Canh đều là giờ nên tránh.

Thầy Vũ Giới giảng: "Cửa là đường, sao là trời, can là người đi cùng em. Đi đường tốt, trời đẹp mà người đi cùng là kẻ gây gổ thì vẫn hỏng việc. Học Kỳ Môn mà bỏ phần can là chỉ đọc được hai phần ba lá bàn."

Đoạn tranh thuỷ mặc vẽ rồng uốn mình giữa mây nước, mực đen đậm nhạt, góc phải có ấn triện
Cửu long đồ (九龍圖) của Trần Dung (陳容) đời Nam Tống, đoạn chi tiết: rồng quay đầu giữa mây, như cách Thanh long phản thủ mà sách xếp vào hàng cát nhất. Ảnh: Trần Dung (Chen Rong), Wikimedia Commons, phạm vi công cộng.

Tam kỳ lục nghi là gì? Vì sao Giáp phải ẩn – 三奇六儀

三奇六儀吉凶總斷(乙丙丁三奇,與開休生三吉門,其中各加臨之方,為三奇之靈。此時此方,百事皆吉。)三奇六儀,天地之機,陰陽順逆,至理玄微。三奇者,乙日、丙月、丁星也;六儀者,戊己庚辛壬癸也。受甲者為儀,不受甲者為奇。時加六甲,一開一闔,上下交接。時下得甲申為伏吟也,加陽星為開時,百事吉;加陰星為闔時,百事凶。

Dịch: Tổng đoán cát hung của ba kỳ, sáu nghi (ba kỳ Ất, Bính, Đinh cùng ba cửa cát Khai, Hưu, Sinh, phương nào chúng cùng đến là chỗ linh của ba kỳ; giờ ấy, phương ấy trăm việc đều cát). Ba kỳ sáu nghi là then máy của trời đất, âm dương thuận nghịch, lẽ rất sâu kín. Ba kỳ là Ất là mặt trời, Bính là mặt trăng, Đinh là sao; sáu nghi là Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý. Can nào chịu Giáp ẩn vào là nghi, can nào không chịu Giáp là kỳ. Giờ gặp sáu Giáp thì một mở một đóng, trên dưới giao nhau. Giờ gặp Giáp mà là phục ngâm; gặp sao dương là giờ mở, trăm việc cát; gặp sao âm là giờ đóng, trăm việc hung.

Giảng: Câu then chốt của cả mục là "thụ Giáp giả vi nghi, bất thụ Giáp giả vi kỳ". Trong Kỳ Môn, Giáp là tướng soái, không bao giờ lộ mặt trên bàn mà nấp dưới một trong sáu nghi: tuần Giáp Tý nấp dưới Mậu, Giáp Tuất dưới Kỷ, Giáp Thân dưới Canh, Giáp Ngọ dưới Tân, Giáp Thìn dưới Nhâm, Giáp Dần dưới Quý. Sáu can ấy che cho Giáp nên gọi là "nghi", nghĩa là nghi trượng, đội hộ vệ. Ba can Ất, Bính, Đinh không phải che cho ai, lại là ba thứ sáng trên trời: mặt trời, mặt trăng, sao, nên gọi là "kỳ", cái lạ, cái quý.

Câu mở đầu trong ngoặc cũng rất quan trọng: chỗ "linh" của ba kỳ là khi kỳ gặp một trong ba cửa cát Khai, Hưu, Sinh. Đây chính là tiêu chuẩn mà bảng giờ ở các bài 8 đến 13 dùng để đếm giờ tốt. Phần lục Giáp nói "nhất khai nhất hạp": giờ Giáp thì Trực phù đứng yên chỗ cũ, tốt hay xấu tuỳ sao đi cùng là dương tinh (mở) hay âm tinh (đóng). Câu "thời hạ đắc Giáp Thân vi phục ngâm" trong bản in có lẽ là chữ "Giáp" chung cho cả sáu Giáp, vì giờ Giáp nào cũng là lúc can trời trùng can đất.

Mười can trong Kỳ Môn: Giáp ẩn làm tướng, ba kỳ Ất, Bính, Đinh là mặt trời, mặt trăng, sao; sáu nghi Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý mỗi nghi che một tuần Giáp
Theo câu mở đầu mục “Tam kỳ lục nghi cát hung tổng đoán”. Vẽ lại theo Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy – Phong Thuỷ Liên Hoa

Ba kỳ Ất, Bính, Đinh: mặt trời, mặt trăng và sao – 乙丙丁三奇

時加六乙,往來恍惚,與神俱出。時下得乙,乙為日奇。凡攻擊、往來者、逃亡者,宜從天上六乙出,為與日奇相隨,恍惚如神,人無見者,故曰與神俱出。六乙為蓬星,又為天德,百事宜利,求利得,聞喜,有移徙、入官、市賈、嫁娶吉。若將兵大勝,所獲有功。人君宜施恩賞,不可遣怒行鞭扑之事。時加六丙,萬兵莫往,王侯之象。時下得丙,丙為月奇也,又為威火之象。火能燔烘,伏兵不起。凡攻伐,宜從天上六丙出,與月奇相遇,又挾威火,此類王侯。又丙為明堂,此時用事,逢憂不憂,聞喜則喜,入官得遷,商賈有利,將兵大勝。又丙為天威,宜上號令。時加六丁,出入幽冥,到老不刑。時下得丁,為星奇,又為玉女,宜安葬、藏匿之事。若隨星奇,挾玉女,從天上六丁而輿入太陰而藏,則敵人自不能見也。可請謁、利娶婦、入官、商賈,百事皆吉無凶。若用兵主大勝。六丁為三奇之靈,行動出入,宜從天上六丁所臨之方出,百事吉利。

Dịch: Giờ gặp lục Ất: đi lại mờ mịt, cùng thần mà ra. Ất là Nhật kỳ. Phàm đánh, đi lại, trốn chạy nên ra theo phương có Ất ở bàn trời, đi cùng Nhật kỳ, mờ mịt như thần, không ai thấy, nên gọi là cùng thần mà ra. Lục Ất còn gọi là Bồng tinh, lại là Thiên đức, trăm việc lợi, cầu lợi được, nghe tin vui; dời nhà, nhậm chức, buôn bán, cưới hỏi đều cát. Cầm quân đại thắng, thu được có công. Vua nên ban ơn thưởng, không được nổi giận dùng roi vọt. Giờ gặp lục Bính: muôn quân không dám đến, là tượng vương hầu. Bính là Nguyệt kỳ, lại là tượng lửa uy; lửa đốt được nên phục binh không dậy nổi. Phàm đánh dẹp nên ra theo phương có Bính ở bàn trời, gặp Nguyệt kỳ, lại mang lửa uy, như bậc vương hầu. Bính còn là Minh đường: giờ này làm việc thì gặp lo hoá không lo, nghe vui thì vui thật, nhậm chức được thăng, buôn bán có lợi, cầm quân đại thắng. Bính còn là Thiên uy, nên ban hiệu lệnh. Giờ gặp lục Đinh: ra vào cõi u minh, đến già không bị hình. Đinh là Tinh kỳ, lại là Ngọc nữ, nên an táng, cất giấu. Nếu theo Tinh kỳ, dựa Ngọc nữ, đi theo Đinh ở bàn trời mà vào chỗ Thái âm ẩn mình thì giặc tự không thấy được. Có thể cầu kiến, lợi cưới vợ, nhậm chức, buôn bán, trăm việc cát không hung. Dùng binh thì bên chủ đại thắng. Lục Đinh là chỗ linh của ba kỳ, đi lại ra vào nên ra theo phương Đinh ở bàn trời đến, trăm việc cát lợi.

Giảng: Mỗi kỳ có một câu thơ bốn chữ và một đoạn giải. Đọc kỹ sẽ thấy ba kỳ có ba "tính" khác nhau. Ất là mặt trời nhưng lời giải lại nhấn vào chữ "hoảng hốt", mờ mịt: Ất hợp việc di chuyển, đi lại, dời chỗ, cưới hỏi (người con gái về nhà chồng cũng là một cuộc dời). Ất còn là Thiên đức, nên vua nên ban ơn chứ không trừng phạt. Bính là lửa, là uy: hợp việc cần khí thế, nhậm chức, ban lệnh, thi cử, mở hàng. Câu "phùng ưu bất ưu, văn hỷ tắc hỷ" là câu đáng nhớ: giờ Bính, tin xấu nhẹ đi, tin tốt thành thật. Đinh là sao, là Ngọc nữ, hợp việc kín đáo: an táng, cất giữ, ẩn mình. Sách gọi Đinh là "linh của ba kỳ", tức kỳ mạnh nhất cho việc ra đi.

Với người làm phong thuỷ, Đinh là kỳ của mộ phần và kho tàng, Bính là kỳ của khai trương, nhập trạch có tính "ra mắt", Ất là kỳ của dời nhà, cưới hỏi. Chọn giờ theo việc như vậy sát hơn là chỉ hỏi "giờ này có kỳ không".

Bảng ba kỳ: Ất là Nhật kỳ, còn gọi Bồng tinh, Thiên đức; Bính là Nguyệt kỳ, còn gọi Uy hoả, Minh đường, Thiên uy; Đinh là Tinh kỳ, còn gọi Ngọc nữ; kèm câu thơ bốn chữ và việc nên làm của mỗi kỳ
Tóm từ lời giải ba kỳ trong mục “Tam kỳ lục nghi cát hung tổng đoán”. Vẽ lại theo Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy – Phong Thuỷ Liên Hoa

Lục Mậu, lục Kỷ, lục Canh: Thiên Võ, Địa Hộ, Thiên Ngục – 戊己庚

時加六戊,乘龍萬里,莫敢呵止。戊為天武,從天上六戊而出,挾天武,入天門,百事皆吉。逃走亡命,遠行萬里,無所拘止。又宜發施號令,誅惡伐罪,圖遠謀大事也。時加六己,如神所使,出被凶咎。己為地戶,又為六合,宜隱謀私密之事,不可表暴彰露,強為之者必獲凶咎。入官、嫁娶、遠行、造作大故用事,皆凶。只宜市賣。將兵必弱。時加六庚,抱木而行,強而出者,必有鬬爭。庚為天獄,出被凌辱,市賈無利,入官、嫁娶百事皆凶。將兵客死主勝。

Dịch: Giờ gặp lục Mậu: cưỡi rồng muôn dặm, không ai dám quát ngăn. Mậu là Thiên Võ; ra theo Mậu ở bàn trời, mang Thiên Võ, vào cửa trời, trăm việc đều cát. Trốn đi lánh nạn, đi xa muôn dặm không gì ngăn trở. Lại nên ban hiệu lệnh, giết kẻ ác, đánh kẻ có tội, mưu việc lớn việc xa. Giờ gặp lục Kỷ: như thần sai khiến, ra thì gặp hung hoạ. Kỷ là Địa hộ, lại là Lục hợp, nên mưu việc kín, việc riêng, không được phô bày; cố làm thì ắt gặp hung. Nhậm chức, cưới hỏi, đi xa, xây dựng việc lớn đều hung, chỉ nên mua bán. Cầm quân ắt yếu. Giờ gặp lục Canh: ôm gỗ mà đi, cố ra thì ắt có đánh nhau. Canh là Thiên ngục; ra thì bị lăng nhục, buôn bán không lợi, nhậm chức, cưới hỏi, trăm việc đều hung. Cầm quân thì khách chết, chủ thắng.

Giảng: Mậu là nghi duy nhất được sách khen trọn: Mậu che tuần Giáp Tý, tuần đầu tiên, nên mang khí của chính tướng soái. Câu "thừa long vạn lý" hợp với việc đi xa, xuất ngoại, mở rộng việc làm ăn ra nơi khác. Kỷ là "cửa đất", che tuần Giáp Tuất, chủ việc kín: hợp bàn bạc riêng, ký kết chưa công bố, cất giữ, nhưng không hợp việc cần ra mắt. Câu "chỉ nghi thị mại" cho thấy Kỷ vẫn dùng được cho mua bán nhỏ.

Canh là nghi hung nhất. "Bão mộc nhi hành", ôm gỗ mà đi, là hình ảnh người mang gông. Canh là Thiên ngục, chủ tranh chấp, kiện tụng, tù tội. Câu "khách tử chủ thắng" là quy tắc binh pháp: giờ Canh, bên chủ động tấn công thua, bên giữ thắng. Áp vào đời thường, giờ Canh không nên chủ động đi đòi nợ, đi kiện, đi đàm phán; nếu bị người khác tìm đến thì giữ vững là được.

Bảng sáu nghi: Mậu là Thiên Võ, Kỷ là Địa Hộ (Lục Hợp), Canh là Thiên Ngục, Tân là Thiên Đình, Nhâm là Thiên Lao, Quý là Thiên Tàng; mỗi nghi kèm câu thơ, việc nên và việc kỵ theo sách
Tóm từ lời giải sáu nghi trong mục “Tam kỳ lục nghi cát hung tổng đoán”. Vẽ lại theo Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy – Phong Thuỷ Liên Hoa

Lục Tân, lục Nhâm, lục Quý: Thiên Đình, Thiên Lao, Thiên Tàng – 辛壬癸

時加六辛,行逢死人,強有所作,殃罰纏身。辛為天庭,不宜遠行、訴訟、決刑獄、嫁娶、市賈、入官,不可問疾,諸事不利。將兵主勝客死。時加六壬,為吏所禁,強有出入,非禍相臨。壬為天牢,不可遠行、入官、問疾病者,進退、移徙、嫁娶、逃亡百事皆凶。此時用事,必有仇怨,為吏所污。不可舉兵,只宜嚴折獄、平訴訟。時加六癸,眾人莫視,不知六癸,出門即死。癸為天藏,宜求仙、遠遁、絕迹,從天上六癸而出,則眾人莫見。不宜市賈、入官、遷除、嫁娶、移徙、入室、問疾病皆重。又宜揚鞭扑之事。

Dịch: Giờ gặp lục Tân: đi gặp người chết, cố làm thì tai phạt quấn thân. Tân là Thiên đình; không nên đi xa, kiện tụng, xử án, cưới hỏi, buôn bán, nhậm chức, không được thăm bệnh, mọi việc không lợi. Cầm quân thì chủ thắng, khách chết. Giờ gặp lục Nhâm: bị quan lại giam giữ, cố ra vào thì tai hoạ bất ngờ ập tới. Nhâm là Thiên lao; không được đi xa, nhậm chức, thăm người bệnh; tiến lui, dời nhà, cưới hỏi, trốn đi, trăm việc đều hung. Giờ này làm việc ắt có thù oán, bị quan lại làm nhơ. Không được cất binh, chỉ nên xử án nghiêm, phân xử kiện tụng cho công bằng. Giờ gặp lục Quý: mọi người không thấy; không biết lục Quý thì ra cửa là chết. Quý là Thiên tàng, nên cầu tiên, trốn xa, giấu dấu vết; ra theo Quý ở bàn trời thì mọi người không thấy. Không nên buôn bán, nhậm chức, thăng bổ, cưới hỏi, dời nhà, vào nhà, thăm bệnh đều nặng thêm. Lại hợp việc dùng roi vọt.

Giảng: Ba nghi cuối đều mang tên một cơ quan hình pháp trên trời: Thiên đình (sân xử án), Thiên lao (nhà ngục), Thiên tàng (kho giấu). Tân chủ tang sự, gặp người chết, kỵ thăm bệnh. Nhâm chủ bị giam giữ, bị quan làm khó; nhưng nhờ tính "lao ngục" mà lại hợp việc xử kiện, phân xử, tức việc của người cầm cân. Quý là nghi cuối, che tuần Giáp Dần, chủ ẩn giấu: hợp tu hành, lánh đời, rút lui, không hợp việc gì cần người khác nhìn thấy.

Đọc chung sáu nghi, ta thấy một trật tự: Mậu là đầu, khí mạnh, ra ngoài được; càng về sau càng thu vào trong, đến Quý là giấu hẳn. Canh, Tân, Nhâm ở giữa là ba nghi của hình ngục. Chính vì vậy, khi bảng giờ ở các bài trước chỉ đếm "kỳ gặp cửa", người dùng vẫn cần nhìn thêm can bàn đất dưới kỳ: kỳ đậu trên Canh, Nhâm thì sức tốt giảm đi nhiều.

Cổng vòm nhà tù Hoả Lò ở Hà Nội với dòng chữ MAISON CENTRALE trên nền tường vàng
Cổng nhà tù Hoả Lò (Maison Centrale) ở Hà Nội: Nhâm là Thiên Lao, Canh là Thiên Ngục, hai nghi mà sách dặn tránh khi cầu việc lớn. Ảnh: Kjd35uk, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Ba kỳ nhập mộ và lục Bính bội cách – 三奇入墓 · 六丙悖格

三奇入墓。乙奇臨二宮,木歸未也;丙丁臨六宮,火歸戌也。乙奇未時及坤上,木入墓;丙丁戌時及乾上,火入墓。縱吉宿臨門,不可舉百事。六丙悖格。天上六丙加年月日時干,其直符值使悖,不可用,必主紊亂。

Dịch: Ba kỳ nhập mộ. Ất kỳ đến cung 2, ấy là Mộc về Mùi; Bính, Đinh đến cung 6, ấy là Hoả về Tuất. Ất kỳ gặp giờ Mùi hoặc ở trên Khôn là Mộc vào mộ; Bính, Đinh gặp giờ Tuất hoặc ở trên Càn là Hoả vào mộ. Dù có sao tốt đến cửa cũng không được làm việc gì. Lục Bính bội cách: Bính ở bàn trời chồng lên can của năm, tháng, ngày, giờ thì Trực phù, Trực sứ trái nghịch, không dùng được, ắt chủ rối loạn.

Giảng: Ất hành Mộc, mộ của Mộc ở Mùi, Mùi thuộc cung Khôn. Bính, Đinh hành Hoả, mộ của Hoả ở Tuất, Tuất thuộc cung Càn. Kỳ vào mộ như ngọn đèn bị úp chụp, ánh sáng không ra ngoài được, nên dù cửa tốt, sao tốt cũng "bất khả cử bách sự". Sách gộp Bính và Đinh chung một mộ Tuất; các sách đời sau có nơi tách Đinh về mộ ở Sửu, nhưng ở đây ta theo đúng lời sách. Điều này giải thích vì sao trong bảng giờ, có những giờ "kỳ gặp cửa" mà người xưa vẫn không chọn: kỳ ấy đang nằm ở Khôn hoặc Càn.

Lục Bính bội cách là khi Bính bàn trời đè lên can của năm, tháng, ngày hoặc giờ đang dùng. Bính là lửa uy; lửa đè lên chủ thể thì trật tự đảo lộn, kẻ dưới lấn người trên. Sách chỉ nói một câu "tất chủ văn loạn". Trong thực hành, giờ có Bính bội không nên làm việc cần kỷ cương như ký hợp đồng, nhận chức, lập quy định.

Hai bàn đặt cạnh nhau: bên trái Ất kỳ đến cung Khôn, Mộc về mộ ở Mùi; bên phải Bính, Đinh đến cung Càn, Hoả về mộ ở Tuất; sách dặn gặp vậy thì dù có sao tốt, cửa tốt cũng không làm việc gì
Theo mục “Tam kỳ nhập mộ” quyển bốn. Vẽ lại theo Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy – Phong Thuỷ Liên Hoa

Sáu Giáp tổng đoán và ba kỳ đắc sứ – 六甲總斷

六甲總斷。甲子、甲午為仲甲,不可出入,利逃亡。甲辰、甲戌為季甲,百事吉。甲寅、甲申為孟甲,宜守家,不可出入,凶。令日是甲,直符與時皆是甲,名為三甲合,吉。甲戌、甲午乙奇臨之,甲子、甲申丙奇臨之,甲辰、甲寅丁奇臨之,亦名曰三奇得使。

Dịch: Tổng đoán sáu Giáp. Giáp Tý, Giáp Ngọ là Trọng Giáp, không được ra vào, lợi cho việc trốn đi. Giáp Thìn, Giáp Tuất là Quý Giáp, trăm việc cát. Giáp Dần, Giáp Thân là Mạnh Giáp, nên giữ nhà, không được ra vào, hung. Nếu ngày là Giáp, Trực phù và giờ đều là Giáp, gọi là Tam Giáp hợp, cát. Tuần Giáp Tuất, Giáp Ngọ có Ất kỳ đến; tuần Giáp Tý, Giáp Thân có Bính kỳ đến; tuần Giáp Thìn, Giáp Dần có Đinh kỳ đến, cũng gọi là Ba kỳ đắc sứ.

Giảng: Sáu Giáp chia ba nhóm theo chi: Tý Ngọ là "trọng" (giữa mùa), Thìn Tuất là "quý" (cuối mùa), Dần Thân là "mạnh" (đầu mùa). Chỉ nhóm Thìn Tuất là trăm việc cát; Tý Ngọ chỉ hợp việc rút lui; Dần Thân nên ở nhà. Đây là cách xét nhanh khi không có thời gian lập bàn: giờ Giáp Thìn, Giáp Tuất thì yên tâm hơn.

Ba kỳ đắc sứ là khi kỳ đi cùng đúng tuần Giáp hợp với nó: Ất hợp Giáp Tuất, Giáp Ngọ; Bính hợp Giáp Tý, Giáp Thân; Đinh hợp Giáp Thìn, Giáp Dần. Lúc ấy kỳ như người được giao ấn, sức tốt tăng lên. Tam Giáp hợp (ngày Giáp, giờ Giáp, Trực phù cũng Giáp) là trường hợp hiếm, sách cho là cát vì tướng soái hiện đủ ba lớp.

Sáu Giáp chia ba nhóm: Trọng Giáp (Tý, Ngọ) không nên ra vào, Quý Giáp (Thìn, Tuất) trăm việc cát, Mạnh Giáp (Dần, Thân) nên giữ nhà; bên phải là ba kỳ đắc sứ, mỗi kỳ gặp hai tuần Giáp
Theo mục “Lục Giáp tổng đoán”. Vẽ lại theo Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy – Phong Thuỷ Liên Hoa

Thanh long phản thủ và Phi điểu điệt huyệt: hai cách cát – 青龍反首 · 飛鳥跌穴

直符總斷。甲加丙,名青龍反首,造舉百事皆吉;若得奇門,則出行最良。丙加甲,名飛鳥跌穴,利為百事。六癸亦為九地之下,逃亡絕迹,從天上六癸所臨之方出入,無人見者。

Dịch: Tổng đoán Trực phù. Giáp chồng lên Bính gọi là Thanh long phản thủ (rồng xanh quay đầu), làm trăm việc đều cát; nếu được thêm kỳ, cửa thì xuất hành tốt nhất. Bính chồng lên Giáp gọi là Phi điểu điệt huyệt (chim bay sà xuống tổ), lợi cho trăm việc. Lục Quý cũng là dưới Cửu địa, trốn đi giấu dấu, ra vào theo phương có Quý ở bàn trời thì không ai thấy.

Giảng: Trong thực hành, "Giáp" ở đây là Mậu, vì Giáp nấp dưới Mậu. Mậu (Giáp) ở bàn trời đè lên Bính ở bàn đất là rồng quay đầu nhìn mặt trăng, tượng người có quyền lại có uy, nên "tạo cử bách sự giai cát". Đảo lại, Bính trên Mậu là chim lửa sà xuống đúng tổ, tượng của việc đến nơi, thành tựu. Đây là hai cách cát nổi tiếng nhất của Kỳ Môn, và sách xếp chúng ngay đầu mục Trực phù.

Câu xen vào về lục Quý nhắc lại ý ở trên: Quý là "dưới Cửu địa", phương hợp cho việc ẩn. Với dương trạch, cách Thanh long phản thủ rơi vào cung cửa chính hoặc cung chủ nhà là giờ nhập trạch, khai trương rất đẹp. Với âm trạch, Phi điểu điệt huyệt rơi vào cung hướng mộ là giờ hạ huyệt tốt, đúng như tên gọi "chim về tổ".

Hai ô bàn đặt cạnh nhau: bên trái Thanh long phản thủ, Giáp (ẩn trong Mậu) ở bàn trời trên Bính ở bàn đất; bên phải Phi điểu điệt huyệt, Bính ở trên Giáp ở dưới; cả hai đều là cách cát, sách nói được thêm kỳ môn thì xuất hành tốt nhất
Theo mục “Trực phù tổng đoán”. Vẽ lại theo Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy – Phong Thuỷ Liên Hoa

Lục nghi kích hình và Trực phù phản ngâm, phục ngâm – 六儀擊刑

直符以甲子臨三宮,子刑卯也;甲戌臨二宮,戌刑未也;甲申臨八宮,申刑寅也;甲午臨九宮,午自刑也;甲辰臨三宮,辰自刑也;甲寅臨四宮,寅刑巳也。六儀擊刑,皆凶。值符反吟(遇奇門蓋之,不至凶害;不然災禍立至。)上盤甲子加下盤甲午。上盤甲戌加下盤甲辰。值符伏吟。上盤甲子加地盤甲子。(六儀准此。)

Dịch: Trực phù là Giáp Tý đến cung 3, ấy là Tý hình Mão; Giáp Tuất đến cung 2, Tuất hình Mùi; Giáp Thân đến cung 8, Thân hình Dần; Giáp Ngọ đến cung 9, Ngọ tự hình; Giáp Thìn đến cung 3 (đúng ra là cung 4), Thìn tự hình; Giáp Dần đến cung 4, Dần hình Tỵ. Sáu nghi kích hình đều hung. Trực phù phản ngâm (gặp kỳ, cửa che thì không đến nỗi hại; không thì tai hoạ đến ngay): bàn trên Giáp Tý trên bàn dưới Giáp Ngọ; bàn trên Giáp Tuất trên bàn dưới Giáp Thìn. Trực phù phục ngâm: bàn trên Giáp Tý trên bàn đất Giáp Tý (sáu nghi theo đó mà suy).

Giảng: Kích hình là khi tướng soái (Giáp) đi vào cung chứa địa chi hình với chính chi của tuần mình. Chấn có Mão, Tý hình Mão; Khôn có Mùi, Tuất hình Mùi; Cấn có Dần, Thân hình Dần; Ly có Ngọ, Ngọ tự hình; Tốn có Thìn và Tỵ, nên Giáp Thìn tự hình và Giáp Dần hình Tỵ đều xảy ra ở Tốn. Bản in ghi Giáp Thìn ở "cung 3", có lẽ là khắc lầm, vì Thìn thuộc cung 4 Tốn; sơ đồ dưới vẽ theo cung 4. Tướng soái bị hình là chủ tướng tự chuốc hoạ, nên mọi việc lớn đều nên tránh.

Phản ngâm của Trực phù là Giáp sang cung đối xung với chính nó (Tý đối Ngọ, Tuất đối Thìn); phục ngâm là Giáp đứng yên ở chỗ cũ. Lời chú trong ngoặc rất đáng quý: phản ngâm mà có kỳ, có cửa che thì không đến nỗi hại. Nghĩa là cách hung không phải án tử, chỉ là sức xấu, cần có sức tốt đủ lớn để bù lại.

Lạc thư tô đỏ các cung xảy ra lục nghi kích hình: Giáp Tý (Mậu) ở Chấn, Giáp Tuất (Kỷ) ở Khôn, Giáp Thân (Canh) ở Cấn, Giáp Ngọ (Tân) ở Ly, Giáp Thìn (Nhâm) và Giáp Dần (Quý) ở Tốn
Theo câu “Trực phù dĩ Giáp Tý lâm tam cung…” trong mục “Trực phù tổng đoán”; Giáp Thìn sách in cung 3, vẽ theo cung 4. Vẽ lại theo Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy – Phong Thuỷ Liên Hoa

Sáu hung cách và các cách của Canh – 六凶格 · 庚格

庚加丙,名太白入火位。丙加庚,名熒惑入太白,百事凶。乙加辛,名青龍逃走。辛加乙,名白虎猖狂。丁加癸,名朱雀入江。癸加丁,名螣蛇夭矯。此時忌為百事。庚加太歲之幹,名歲格。加月建之幹,名月格。加本日之幹,名日格。加本時之幹,名時格,亦名伏吟,百事不可用。庚加直符,名伏宮格。值符加庚,名飛宮格,百事凶。庚加日幹,名伏干格。日幹加庚,名飛干格,凶。庚加癸,名大格,不可舉百事。加己,名刑格。時下得癸,名天綱四張,不可造百事。

Dịch: Canh chồng lên Bính gọi là Thái bạch nhập hoả vị (sao Kim vào chỗ lửa). Bính chồng lên Canh gọi là Huỳnh hoặc nhập Thái bạch (sao Hoả vào sao Kim), trăm việc hung. Ất chồng lên Tân gọi là Thanh long đào tẩu (rồng xanh bỏ chạy). Tân chồng lên Ất gọi là Bạch hổ xương cuồng (hổ trắng hung hăng). Đinh chồng lên Quý gọi là Chu tước nhập giang (chim đỏ lao xuống sông). Quý chồng lên Đinh gọi là Đằng xà yêu kiểu (rắn bay uốn éo). Giờ ấy kỵ làm mọi việc. Canh chồng lên can năm gọi là Tuế cách; lên can tháng là Nguyệt cách; lên can ngày là Nhật cách; lên can giờ là Thời cách, cũng gọi là phục ngâm, trăm việc không dùng được. Canh chồng lên Trực phù gọi là Phục cung cách; Trực phù chồng lên Canh gọi là Phi cung cách, trăm việc hung. Canh chồng lên can ngày gọi là Phục can cách; can ngày chồng lên Canh gọi là Phi can cách, hung. Canh chồng lên Quý gọi là Đại cách, không được làm việc gì; chồng lên Kỷ gọi là Hình cách. Giờ gặp Quý gọi là Thiên cương tứ trương (lưới trời giăng bốn phía), không được làm việc gì.

Giảng: Sáu hung cách đi thành ba cặp đảo nhau. Cặp Canh và Bính là Kim với Hoả đánh nhau, chủ giặc cướp, tranh đoạt. Cặp Ất và Tân là Mộc bị Kim khắc: Ất trên Tân là rồng chạy, chủ mất của, người bỏ đi; Tân trên Ất là hổ dữ, chủ tai hoạ, thương tích. Cặp Đinh và Quý là Hoả bị Thuỷ dập: Đinh trên Quý là văn thư, giấy tờ rơi xuống nước, chủ kiện cáo; Quý trên Đinh là rắn quấn, chủ chuyện rắc rối, lo sợ.

Các cách của Canh đều theo một ý: Canh là Thái bạch, sao của binh đao, đè lên cái gì thì cái ấy bị hại. Đè lên can năm là hại cả năm, can ngày là hại người cầu việc trong ngày ấy, đè lên Trực phù là hại tướng soái. Khi xem cho một người cụ thể, Phục can cách và Phi can cách (Canh với can ngày) là hai cách cần dò trước tiên. Thiên cương tứ trương là giờ Quý: lưới giăng khắp nơi, đi đâu cũng vướng, cho nên đầu mục sáu nghi mới có câu "bất tri lục Quý, xuất môn tức tử".

Sáu hung cách xếp thành ba cặp đảo nhau: Canh trên Bính là Thái bạch nhập Huỳnh, Bính trên Canh là Huỳnh hoặc nhập Bạch; Ất trên Tân là Thanh long đào tẩu, Tân trên Ất là Bạch hổ xương cuồng; Đinh trên Quý là Chu tước đầu giang, Quý trên Đinh là Đằng xà yêu kiểu
Theo mục “Trực phù tổng đoán”. Vẽ lại theo Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy – Phong Thuỷ Liên Hoa
Cặp hai bức tranh thuỷ mặc cổ treo cạnh nhau, một bên rồng trong mây, một bên hổ dưới cây
Cặp tranh Long, Hổ tương truyền của Mục Khê Pháp Thường (牧谿法常) đời Tống: rồng và hổ là hai linh vật mà Kỳ Môn đặt tên cho các cách Thanh long đào tẩu, Bạch hổ xương cuồng. Ảnh: Mục Khê Pháp Thường (Muqi Fachang), Wikimedia Commons, CC0.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Năm mục can và cách ở quyển bốn để lại mấy bài học thực hành.

Thứ nhất, chọn kỳ theo việc. Dời nhà, cưới hỏi tìm Ất; khai trương, nhận chức tìm Bính; an táng, cất giữ tìm Đinh. Một giờ có kỳ chưa đủ, phải là kỳ hợp với việc.

Thứ hai, nhìn can bàn đất dưới kỳ. Kỳ đậu trên Canh, Tân, Nhâm thì sức tốt giảm; kỳ vào mộ (Ất ở Khôn, Bính Đinh ở Càn) thì gần như mất hết. Bảng giờ đếm "kỳ gặp cửa" chỉ là bước lọc đầu.

Thứ ba, dò hung cách trước khi mừng vì cát cách. Có Thanh long phản thủ mà Trực phù đang kích hình thì vẫn phải cân nhắc. Ngược lại, như lời chú về phản ngâm, cách hung có kỳ, cửa che thì nhẹ đi.

Thứ tư, như mọi bài trong bộ này, can, sao, cửa đều phụ vào hình thế và hướng: nhà, mộ phải đúng thế, đúng hướng trước, rồi giờ tốt mới thêm phần tốt.

Tóm lại – 總結: Ba kỳ Ất, Bính, Đinh là mặt trời, mặt trăng, sao, không chịu Giáp; sáu nghi Mậu đến Quý che sáu tuần Giáp. Ất hợp đi lại, cưới hỏi; Bính hợp ra oai, nhậm chức; Đinh hợp an táng, ẩn giấu. Mậu cát cho đi xa; Kỷ chỉ hợp việc kín; Canh, Tân, Nhâm hung; Quý chỉ hợp ẩn. Kỳ vào mộ, Bính bội, kích hình, sáu hung cách và các cách Canh đều là giờ nên tránh; Thanh long phản thủ và Phi điểu điệt huyệt là hai cách cát lớn nhất.

Bài sau: Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy (17) – Giờ đặc biệt: tam độn, Thiên phụ, ngũ bất ngộ.

Nguồn: Độn Giáp Nhật Dụng Quyên Cát Kỳ Môn Ngũ Tổng Quy (遁甲日用涓吉奇門五總龜), quyển bốn, các mục "Tam kỳ lục nghi cát hung tổng đoán", "Tam kỳ nhập mộ", "Lục Bính bội cách", "Lục Giáp tổng đoán", "Trực phù tổng đoán"; theo bản in năm 1925 do Tần Thận An hiệu khám, đối chiếu bản khắc đời Minh. Chữ Hán ở trên chép trọn các mục ấy. Các bảng, sơ đồ là phần Kho Sách Quý dựng lại từ lời sách. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • Độn Pháp Liên Hoa: dựng bàn Kỳ Môn theo giờ để xem can bàn trời, can bàn đất ở từng cung và nhận ra cách.
  • Trạch Cát Liên Hoa: tra can chi năm, tháng, ngày, giờ để dò Tuế cách, Nhật cách, Phục can cách.
  • La Kinh Liên Hoa: đo hướng cửa chính, huyệt mộ để biết cung nào cần cách cát.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Đọc được can, sao, cửa và nhận ra cách là đọc trọn bàn Kỳ Môn. Mời bạn tham khảo Khoá học xem ngày tốt Trạch Cát hoặc Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Tam kỳ lục nghi là gì? – 三奇六儀

Ba kỳ là Ất, Bính, Đinh (mặt trời, mặt trăng, sao); sáu nghi là Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý. Sách định nghĩa: "thụ Giáp giả vi nghi, bất thụ Giáp giả vi kỳ", can che Giáp là nghi, can không che Giáp là kỳ.

Thanh long phản thủ và Phi điểu điệt huyệt khác nhau thế nào? – 青龍反首 · 飛鳥跌穴

Thanh long phản thủ là Giáp (Mậu) ở bàn trời trên Bính ở bàn đất; Phi điểu điệt huyệt là Bính trên Giáp. Cả hai đều cát; sách nói Thanh long phản thủ mà được thêm kỳ, cửa thì xuất hành tốt nhất.

Tam kỳ nhập mộ là gì? – 三奇入墓

Ất (Mộc) đến cung Khôn hoặc gặp giờ Mùi; Bính, Đinh (Hoả) đến cung Càn hoặc gặp giờ Tuất. Sách dặn dù có sao tốt đến cửa cũng không làm việc gì.

Giờ Canh có đáng sợ không? – 庚

Canh là Thiên ngục, chủ tranh chấp. Canh đè lên can năm, tháng, ngày, giờ, lên Trực phù, lên Quý, lên Kỷ đều thành cách hung. Giờ Canh nên giữ thế thủ, không chủ động đi kiện, đi đòi.

Từ khoá: tam kỳ lục nghi · ba kỳ kỳ môn · sáu nghi · thanh long phản thủ · phi điểu điệt huyệt · tam kỳ nhập mộ · lục nghi kích hình · kỳ môn ngũ tổng quy · Thầy Vũ Giới

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…