Mẫu nhà đẹp cho đất méo, nở hậu, thóp hậu: cách chọn và bố trí

Mẫu nhà đẹp trên mạng hầu hết được vẽ cho lô đất vuông vức, trong khi đất thật ở phố và ở quê rất hay méo: nở hậu, thóp hậu, vát góc, hình thang, hình chữ L. Mang một mẫu nhà vẽ cho đất vuông đặt lên đất méo thì hoặc phải cắt xén mẫu, hoặc để thừa những góc nhọn không dùng được. Chọn mẫu cho đất méo cần một cách nghĩ khác.

Trả lời nhanh: Với đất méo, nên chọn mẫu nhà theo nguyên tắc "vuông nhà, méo sân": khối nhà chính giữ hình vuông vức, đặt ngay ngắn trên phần đất đẹp nhất; phần đất thừa, góc nhọn để làm sân, vườn, chỗ để xe, kho, giếng trời. Không vặn khối nhà theo ranh đất và không cố xây kín hết đất. Theo Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa), nhà ở cần đoan chính, định cục dựa vào hình; một khối nhà cân đối trên lô đất méo tốt hơn một khối nhà méo theo đất.

"Định cục là dựa vào hình, còn lý khí thì dựa vào số." — Thầy Vũ Giới

Hình của lô đất mình không chọn lại được. Hình của ngôi nhà thì chọn được. Bài này nói về cách chọn ấy.

Đất méo có những dạng nào và mỗi dạng khó ở đâu?

Đất méo thường gặp năm dạng: nở hậu, thóp hậu, vát góc, hình thang lệch và hình chữ L. Mỗi dạng có một chỗ khó riêng khi đặt mẫu nhà.

Dạng đất	Đặc điểm	Chỗ khó khi chọn mẫu
Nở hậu	Mặt tiền hẹp, phía sau rộng dần	Mặt tiền hẹp, khó lấy sáng và bố trí cửa, chỗ để xe
Thóp hậu	Mặt tiền rộng, phía sau hẹp dần	Các phòng phía sau bị bóp, dễ sinh góc nhọn
Vát góc	Một góc bị cắt chéo (thường ở ngã ba, ngã tư)	Cửa chính dễ bị kéo ra góc vát, mặt đứng lệch
Hình thang lệch	Hai cạnh bên không song song	Tường bên xiên, phòng nào cũng méo nếu xây theo ranh
Chữ L, đất khuyết	Khuyết một mảng, hoặc hai mảnh ghép	Khó định trung tâm, dễ thành hai khối rời

Dân gian thường nói đất nở hậu là tốt, thóp hậu là xấu. Nhận định ấy có phần đúng về thế: đất càng vào càng rộng thì có chỗ chứa. Nhưng không nên dừng ở đó. Một lô nở hậu mà mặt tiền chỉ vừa cánh cửa thì nhà vẫn bí. Một lô thóp hậu được chọn mẫu khéo vẫn ở tốt. Hình Pháp Liên Hoa là cách xem phong thuỷ lấy hình thế của đất và công trình làm gốc; xét hình là xét cả lô đất lẫn khối nhà đặt trên nó.

Vì sao nên giữ khối nhà vuông trên lô đất méo?

Nên giữ khối nhà vuông vì người ở sống trong nhà, không sống trong ranh đất; nhà vuông thì phòng vuông, dễ kê đồ, dễ định tâm và khí lưu thông đều.

Phòng có góc nhọn thì góc đó không kê được gì, tối, bụi, và ai nằm ngồi gần cũng thấy khó chịu. Một căn nhà xây kín theo ranh đất hình thang sẽ có cả chục phòng méo như vậy. Thêm được vài mét vuông sàn nhưng mất sự ngay ngắn của toàn bộ ngôi nhà.

Thầy Vũ Giới dạy định đúng tâm rồi mới lập sơn hướng, và phân biệt tâm biểu kiến với tâm thực. Khối nhà méo thì tâm nhìn bằng mắt và tâm thật lệch nhau nhiều, việc bố trí bếp, thờ, ngủ theo phương vị đều khó. Khối nhà vuông thì tâm rõ.

Phong Thuỷ Liên Hoa không chủ trương nắn cửa, xoay hướng; lập cục trọng trung chính. Áp vào đất méo: không vặn khối nhà xiên đi để "ăn" theo cạnh đất. Chọn một cạnh chuẩn, thường là mặt tiền hoặc cạnh dài và thẳng nhất, đặt khối nhà song song với cạnh ấy.

Thầy Vũ Giới có ví dụ về trái sầu riêng bị eo: chỗ eo là chỗ múi không đầy. Ngôi nhà cũng vậy, chỗ bị bóp méo là chỗ khí không đầy.

Phần đất thừa, góc nhọn nên dùng làm gì?

Phần đất thừa và góc nhọn nên dùng cho những công năng không cần hình vuông và không có người ở lâu: sân, vườn, chỗ để xe, kho, khu giặt phơi, giếng trời, bồn cây.

• Góc nhọn phía trước: làm bồn cây, tiểu cảnh, chỗ để xe máy. Cây ở góc nhọn làm mềm cái nhọn.
• Dải đất xiên bên hông: làm lối đi bên, vườn hẹp, khoảng lấy sáng và thông gió cho các phòng giữa nhà.
• Phần nở ra phía sau: làm sân sau, vườn, khu bếp phụ, giặt phơi. Đây là phần quý của đất nở hậu.
• Phần thóp phía sau: làm sân nhỏ, giếng trời, kho. Không cố nhét phòng ngủ vào.
• Mảng khuyết của đất chữ L: làm sân trong, để hai cánh nhà nhìn ra cùng một khoảng trống.

Phần đất không xây không phải là đất bỏ. Sân và vườn cho nhà ánh sáng, gió và một chỗ để khí dừng. Một ngôi nhà vuông vức có sân vườn hình méo bao quanh thường dễ ở hơn nhiều so với ngôi nhà méo xây kín đất.

Nếu buộc phải xây vào phần méo vì đất quá nhỏ, nên dồn phần méo vào cầu thang, vệ sinh, kho, tủ âm tường, để các phòng ở chính vẫn vuông.

Chọn mẫu nhà cho từng dạng đất méo như thế nào?

Mỗi dạng đất méo hợp với một cách đặt khối nhà; dưới đây là gợi ý cho bốn dạng hay gặp nhất.

Đất nở hậu. Chọn mẫu nhà có mặt tiền gọn, khối chính vuông theo bề ngang phía trước, lùi vào một khoảng làm sân. Phần rộng phía sau để sân vườn hoặc một khối phụ thấp. Tránh làm nhà hình phễu mở rộng dần theo đất.

Đất thóp hậu. Chọn mẫu có khối chính nằm ở phần trước rộng rãi, phòng khách và các phòng lớn ở trước. Phía sau thu lại bằng bếp phụ, vệ sinh, sân sau. Cũng có thể lùi cả khối nhà về phía sau một chút để có sân trước rộng, dùng sân trước làm chỗ tụ.

Đất vát góc. Giữ cửa chính trên mặt tiền chính, ngay ngắn với khối nhà. Góc vát làm bồn cây, ban công bo tròn, hoặc cửa sổ lớn. Không đưa cửa chính ra đúng góc vát chỉ vì ở đó dễ nhìn.

Đất hình thang lệch. Chọn một cạnh bên làm chuẩn, đặt khối nhà chữ nhật song song với cạnh đó. Cạnh bên kia để dải vườn hẹp dần. Mẫu nhà ống có sân bên rất hợp trường hợp này.

Đất chữ L. Chọn mẫu nhà chữ L có khối chính rõ ràng, khối phụ thấp hơn, hoặc một khối chữ nhật trên mảng lớn và để mảng nhỏ làm sân, gara. Cần xác định rõ đâu là khối chính để đặt cửa chính, phòng thờ, phòng ngủ chính.

Các gợi ý trên là nguyên tắc về hình. Kích thước cụ thể, số tầng, khoảng lùi còn phải theo quy định xây dựng của địa phương và nhu cầu gia đình.

Cửa chính, cổng và mặt tiền trên đất méo cần chú ý gì?

Trên đất méo, cửa chính và cổng cần ngay ngắn với khối nhà, không chạy theo cạnh xiên của đất; mặt tiền nên cân đối dù ranh đất lệch.

• Cửa chính: vuông góc với trục nhà, nằm trên mặt đứng chính. Kích thước thông thuỷ có thể tra theo thước Lỗ Ban 52,2 cm.
• Cổng: có thể đặt theo ranh đất, nhưng lối từ cổng vào cửa nên dẫn êm, không tạo góc nhọn chĩa vào cửa.
• Hàng rào xiên: dùng cây, bồn hoa để che cạnh xiên, tạo cảm giác vuông cho khoảng sân.
• Mặt tiền hẹp của đất nở hậu: ưu tiên cửa và ô lấy sáng, không cố làm thêm chi tiết.
• Góc nhọn chĩa ra đường hoặc sang nhà bên: bo tròn hoặc trồng cây, vừa an toàn vừa tránh gây khó chịu cho hàng xóm.

Phía ngoài lô đất méo thường có đường xiên, ngã ba, nhà bên cạnh lệch. Những thứ đó là hình thế bên ngoài mà Hình Pháp xét đầu tiên. Mức độ ảnh hưởng và cách ứng xử cụ thể tuỳ từng lô, cần xem tại chỗ.

Các bước chọn mẫu nhà đẹp cho đất méo là gì?

Chọn mẫu nhà đẹp cho đất méo đi theo sáu bước, từ đo đất tới dự toán.

1. Đo vẽ lô đất chính xác. Đủ các cạnh và ít nhất một đường chéo. Đất méo mà chỉ có số đo cạnh thì chưa vẽ được hình.
2. Tìm hình chữ nhật lớn nhất nằm gọn trong lô đất. Đây là chỗ của khối nhà chính. Thử vài vị trí, vài hướng đặt.
3. Chọn mẫu theo kích thước hình chữ nhật đó, không theo diện tích cả lô. Lô 120 m² méo có khi chỉ đặt vừa mẫu nhà cho đất 80 m² vuông.
4. Phân công phần đất còn lại: sân trước, vườn bên, sân sau, chỗ để xe.
5. Kiểm tra phong thuỷ trên bản vẽ: tâm nhà, cửa chính, cầu thang, bếp, phòng thờ. Nên làm trước khi kiến trúc sư triển khai chi tiết.
6. Dự toán. Ước tính chi phí theo công cụ Dự toán Liên Hoa, rồi trao đổi với đơn vị thiết kế, thi công.

Bước 2 là bước quyết định. Gia chủ có thể tự làm trên giấy kẻ ô hoặc bằng công cụ vẽ mặt bằng: vẽ lô đất, rồi trượt một hình chữ nhật bên trong cho tới khi thấy vị trí hợp lý nhất.

Mẫu nhà tham khảo là điểm xuất phát. Với đất méo, gần như mẫu nào cũng cần kiến trúc sư điều chỉnh lại cho khớp lô đất, và nên có người xem phong thuỷ cùng lúc để không phải sửa hai lần. Bài này nêu nguyên tắc chung; phương án cụ thể phải dựa trên số đo thật, quy định xây dựng và khảo sát tại chỗ.

Tóm lại: đất méo thì nhà vẫn vuông. Vuông nhà, méo sân; giữ khối chính đoan chính, để phần lệch cho cây và khoảng trống. Đại đạo chí giản.

— Vũ Giới —

Phong Thuỷ Liên Hoa biên soạn.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

• Mẫu nhà Liên Hoa: xem các mẫu nhà theo kích thước để chọn mẫu khớp với hình chữ nhật trong lô đất.
• Thư viện nhà đẹp: tham khảo mặt bằng và mặt đứng các công trình.
• Vẽ Mặt Bằng: vẽ lô đất méo và thử đặt khối nhà. MIỄN PHÍ.
• Dự toán Liên Hoa: ước tính chi phí xây theo công cụ Dự toán Liên Hoa. MIỄN PHÍ.

Bài liên quan

• Chọn mẫu nhà ở dân dụng theo lô đất, ngân sách
• Lô góc, lô đầu hồi trong phong thuỷ
• Định tâm nhà trong phong thuỷ
• Phong thuỷ sân trước nhà

Câu hỏi thường gặp

Đất thóp hậu có nên mua để xây nhà ở không?

Mua được nếu phần đất phía trước đủ đặt một khối nhà vuông vức và giá hợp lý. Mức thóp ít thì xử lý bằng sân sau, giếng trời. Thóp nhiều tới mức phía sau thành mũi nhọn thì nên cân nhắc, và cần xem tận nơi.

Xây nhà vuông trên đất méo có phí đất không?

Diện tích sàn ít hơn một chút, nhưng phòng nào cũng dùng trọn. Phần đất không xây trở thành sân, vườn, khoảng lấy sáng. Tính theo diện tích dùng được thật sự thì thường không thiệt.

Đất nở hậu có chắc chắn tốt không?

Không chắc chắn. Nở hậu là một điểm cộng về thế đất, nhưng còn phải xét mặt tiền, đường xá, xung quanh và cách đặt nhà. Nở hậu mà mặt tiền quá hẹp, nhà tối và bí thì vẫn chưa tốt.

Có mẫu nhà vẽ sẵn cho đất méo không?

Mỗi lô đất méo có số đo riêng nên hiếm có mẫu vẽ sẵn khớp hoàn toàn. Cách làm là chọn mẫu theo hình chữ nhật đặt vừa trong lô, rồi nhờ kiến trúc sư điều chỉnh sân vườn và chi tiết cho khớp.

Chi phí xây nhà trên đất méo có cao hơn không?

Khối nhà vuông trên đất méo có chi phí tương đương nhà trên đất vuông; phần tăng thêm thường nằm ở hàng rào, sân vườn. Gia chủ có thể ước tính theo công cụ Dự toán Liên Hoa rồi hỏi đơn vị thi công để có con số sát thực tế.