Phong thủy sân trước nhà: khoảng sân nhỏ quyết định khí vào nhà

Phong thủy nhà ở coi khoảng sân trước là nơi căn nhà đón và giữ khí trước khi khí vào cửa, nên một khoảng sân dù chỉ vài mét vuông cũng đáng được sắp xếp cẩn thận. Nhiều nhà phố lát kín sân để xe, chất đồ, dựng mái che tối om, rồi thắc mắc vì sao nhà lúc nào cũng bí. Cái sân trước là hơi thở đầu tiên của căn nhà.

Trả lời nhanh: Sân trước nhà nên thoáng, sạch, sáng và hơi thấp hơn nền nhà, có lối đi rõ dẫn vào cửa mà không đâm thẳng một mạch từ cổng. Không chất đồ, không trồng cây lớn chắn chính giữa cửa, không để nước đọng. Theo Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa), không có Hình thì Khí không tụ; khoảng sân trước chính là cái "hình" để khí dừng lại trước khi vào nhà, nên phải xét trước khi bàn tới hướng cửa.

"Không có Hình thì Khí không tụ. Không có Cục tốt thì hướng tốt cũng chẳng để làm gì." — Thầy Vũ Giới

Bài này bàn riêng về khoảng sân trước của nhà ở: vai trò, kích thước, cổng, lối đi, cây và nước, rồi tới trường hợp nhà phố không có sân.

Sân trước nhà có vai trò gì trong phong thuỷ?

Sân trước nhà là minh đường của căn nhà: khoảng trống phía trước, nơi khí và ánh sáng hội lại rồi mới vào cửa. Có minh đường thì nhà có chỗ "thở"; không có thì cửa mở ra là đụng ngay đường.

Minh đường là thuật ngữ phong thuỷ chỉ khoảng trống phía trước một công trình. Cổ nhân xét một cuộc đất bằng bốn yếu tố long, huyệt, sa, thuỷ; minh đường nằm ngay trước huyệt, là chỗ nước và khí dừng. Với nhà ở, cái sân trước làm đúng vai trò ấy ở quy mô nhỏ.

Thầy Vũ Giới dùng hình ảnh khí "chạy như nước – xoắn như gió". Nước muốn dừng thì cần chỗ trũng, chỗ rộng ra. Khí từ đường vào nhà cũng vậy. Đường là nơi khí chạy. Sân là nơi khí chậm lại. Cửa là nơi khí vào. Thiếu khâu giữa thì khí từ đường xộc thẳng vào cửa, hoặc lướt qua mà không vào.

Về đời sống, sân trước còn là khoảng đệm: cách bụi, cách ồn, cho ánh sáng vào phòng khách, cho người trong nhà một chỗ bước ra mà chưa phải ra đường.

Sân trước rộng hẹp, cao thấp thế nào là hợp?

Sân trước hợp là sân cân xứng với ngôi nhà, bằng phẳng, hơi thấp hơn nền nhà và hơi cao hơn mặt đường. Không có một con số chung cho mọi nhà.

Yếu tố	Nên	Nên tránh
Độ rộng	Cân xứng với bề ngang và chiều cao nhà	Quá hẹp như cái khe; quá rộng trống trải không có gì giữ
Hình dạng	Vuông vức, gọn	Méo, nhọn, đầu to đuôi nhỏ
Cao độ	Thấp hơn nền nhà, cao hơn mặt đường	Cao hơn nền nhà; thấp hơn đường khiến nước tràn vào
Mặt sân	Phẳng, thoát nước tốt, dốc nhẹ ra ngoài	Lồi lõm, đọng nước, dốc ngược vào nhà
Ánh sáng	Có nắng, có trời	Mái che kín tối quanh năm

Vì sao sân nên thấp hơn nền nhà? Nhà đứng cao hơn sân thì vững, nước mưa không vào nhà, và từ trong nhìn ra có thế bao quát. Vì sao sân nên cao hơn đường? Để nước từ đường không tràn vào. Thứ tự đường thấp, sân vừa, nhà cao là thứ tự tự nhiên của nước, và cũng là thứ tự của khí.

Sân quá rộng mà trống thì sao? Khí vào nhưng không có gì giữ. Khi đó hàng rào, cây thấp hai bên, bậc thềm có vai trò ôm lại. Thầy Vũ Giới nói: "Định cục là dựa vào hình, còn lý khí thì dựa vào số." Những điều trên đều là hình, nhìn bằng mắt được.

Cổng và lối đi vào nhà nên bố trí ra sao?

Cổng và lối đi nên dẫn người và khí vào nhà một cách êm: cổng ngay ngắn, cân xứng với nhà, lối đi rõ ràng và có một nhịp chuyển trước khi tới cửa chính.

• Cổng: kích thước vừa với nhà. Cổng to hơn hẳn cửa chính thì khí vào sân nhiều mà vào nhà ít; cổng quá nhỏ thì nhà như bị bóp nghẹt.
• Cổng và cửa: không nhất thiết phải lệch nhau, nhưng nên tránh một đường thẳng tắp từ đường, qua cổng, qua cửa chính, xuyên ra cửa sau. Khí đi thẳng một mạch là khí không dừng.
• Lối đi: rộng vừa đủ hai người, mặt phẳng, không trơn. Lối uốn nhẹ hoặc có bậc thềm, có hiên là một nhịp chuyển tốt.
• Bậc thềm và hiên: là khoảng đệm cuối cùng trước cửa. Hiên đủ sâu để đứng tránh mưa nắng, không quá sâu làm tối cửa.
• Ngay ngắn: Phong Thuỷ Liên Hoa không chủ trương nắn cửa, xoay hướng. Cổng và cửa nên vuông vức với khối nhà; nhà ở cần đoan chính.

Kích thước thông thuỷ của cổng và cửa có thể tra theo thước Lỗ Ban 52,2 cm. Đây là bước tinh chỉnh sau khi vị trí đã ổn.

Cây, nước và đồ đạc trong sân trước cần chú ý gì?

Cây, nước và đồ đạc trong sân trước cần theo một nguyên tắc: không che cửa, không làm tối, không làm bẩn. Sân trước là mặt tiền của khí, càng gọn càng tốt.

Cây. Cây thấp, cây vừa trồng hai bên làm thế ôm. Tránh trồng cây lớn ngay chính giữa trước cửa: che sáng, chắn lối, rễ phá nền. Tránh cây khô, cây chết, dây leo phủ kín mặt tiền. Cây cần được cắt tỉa; cây um tùm bỏ mặc làm sân âm và ẩm.

Nước. Một mặt nước nhỏ, sạch, có nước chuyển động nhẹ là điểm cộng. Nước tù, nước xanh rêu, bể cạn bỏ khô là điểm trừ. Hồ nước không nên sát chân tường nhà gây thấm, và không nên lớn quá so với sân. Vị trí cụ thể của nước theo phương vị là phần tính toán, nên có người có chuyên môn xem.

Đồ đạc. Sân trước không phải kho. Xe hỏng, vật liệu thừa, thùng rác, chậu vỡ chất ở sân là thứ đầu tiên nên dọn. Thùng rác đặt khuất bên hông, có nắp. Giày dép gọn vào kệ.

Để xe. Nhà phố thường phải để xe ở sân. Nên dành riêng một bên cho xe, giữ trống phần trước cửa chính, để mở cửa ra còn thấy một khoảng thoáng.

Ánh sáng ban đêm. Một ngọn đèn ấm ở cổng và ở hiên giúp sân không tối, vừa an toàn vừa giữ cho mặt trước nhà có sinh khí.

Những gì đối diện sân và cổng cần xem xét?

Những gì đối diện sân và cổng cần xem là đường, nhà đối diện và các vật lớn chĩa vào: chúng là hình thế bên ngoài mà sân trước phải ứng xử.

• Đường đâm thẳng vào cổng: xe và gió chạy thẳng vào nhà. Sân trước lúc này càng quan trọng, vì nó là khoảng đệm.
• Góc nhọn của nhà đối diện, cột điện, gốc cây lớn ngay trước cổng.
• Khe hẹp giữa hai nhà cao nhìn thẳng vào cửa.
• Đường cao hơn sân: nước và bụi dồn vào.

Hình Pháp Liên Hoa là cách xem phong thuỷ lấy hình thế của đất và công trình làm gốc, rồi mới tính lý khí. Những vật đối diện kể trên thuộc về hình sát, thế sát mà Hình Pháp xét đầu tiên. Cách xử lý thường bắt đầu từ chính cái sân: hàng rào, cây, bình phong, đổi vị trí cổng trong phạm vi cho phép. Mức độ ảnh hưởng và cách làm cụ thể tuỳ từng nhà, cần xem tại chỗ. Vật phẩm, trấn yểm là phần bổ cứu sau cùng, không phải việc đầu tiên.

Nhà phố không có sân trước thì làm thế nào?

Nhà phố không có sân trước vẫn tạo được một khoảng đệm bằng cách lùi cửa, dùng hiên, dùng vỉa hè hợp lý và làm một tiền sảnh nhỏ bên trong.

1. Lùi cửa chính vào trong. Chỉ cần lùi một khoảng bằng chiều sâu của hiên là đã có chỗ khí dừng.
2. Giữ trống trước cửa. Không dựng xe, không đặt biển, không chất hàng kín mặt tiền. Vỉa hè trước nhà sạch và thoáng chính là minh đường mượn.
3. Tiền sảnh bên trong. Một khoảng nhỏ sau cửa, có tủ giày, có vách hoặc bình phong, để mở cửa không thấy ngay toàn bộ nhà.
4. Ánh sáng. Mặt tiền sáng, cửa kính hoặc ô thoáng phía trên giúp phần trước nhà không bí.
5. Cây chậu. Một, hai chậu cây khoẻ ở hai bên cửa thay cho hàng cây của sân.

Nhà ống thường dùng phần trước làm chỗ để xe. Khi đó nên coi khu để xe là "sân trong nhà": giữ gọn, sáng, có lối đi riêng cho người, và có vách ngăn với phòng khách phía sau.

Sân trước đang lộn xộn thì sửa từ đâu?

Sân trước đang lộn xộn thì sửa theo thứ tự: dọn, thoát nước, lấy sáng, sắp lối đi, rồi mới tới cây và trang trí. Phần lớn việc này gia đình tự làm được.

1. Dọn. Bỏ đồ hỏng, đồ thừa. Chỉ riêng việc này đã đổi khác nhiều.
2. Thoát nước. Xử lý chỗ đọng nước, chỉnh độ dốc, thông cống.
3. Lấy sáng. Tỉa cây che cửa, bỏ bớt mái che tối, thêm đèn.
4. Sắp lối đi và chỗ để xe. Giữ trống phần trước cửa chính.
5. Cây và nước. Thêm sau cùng, ít mà khoẻ.

Thầy Vũ Giới ví phong thuỷ là y học dành cho đất đai: chữa cái hỏng trước, rồi mới bồi bổ. Việc đổi vị trí cổng, nâng hạ cốt sân, làm hồ nước là việc lớn hơn, nên có người có chuyên môn khảo sát trước khi làm. Bài này nêu nguyên tắc chung; mỗi căn nhà có thế đất, đường và hàng xóm riêng nên kết luận cụ thể cần xem thực tế.

Tóm lại: đường để khí chạy, sân để khí dừng, cửa để khí vào. Giữ sân thoáng, sạch, sáng là việc phong thuỷ dễ làm nhất. Đại đạo chí giản.

— Vũ Giới —

Phong Thuỷ Liên Hoa biên soạn.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

• Vẽ Mặt Bằng: vẽ sân, cổng và lối đi để thử các cách sắp xếp. MIỄN PHÍ.
• Thước Lỗ Ban: tra kích thước thông thuỷ của cổng và cửa theo thước 52,2 cm. MIỄN PHÍ.
• La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến để xem phương vị cổng, sân. MIỄN PHÍ.
• Mẫu nhà Liên Hoa: tham khảo cách bố trí sân trước ở các mẫu nhà.

Bài liên quan

• Phòng khách nhà phố hẹp: phong thuỷ minh đường
• Phong thuỷ nhà ở ba thế hệ
• Ánh sáng và thông gió theo phong thuỷ
• Sai lầm khi áp dụng nguyên tắc phong thuỷ nhà ở

Câu hỏi thường gặp

Sân trước nên lát gạch kín hay để đất trồng cỏ?

Cả hai đều được, miễn là thoát nước tốt và sạch. Sân lát kín hoàn toàn dễ nóng và đọng nước nếu thiếu độ dốc. Nên chừa một phần đất cho cây và cho nước mưa thấm.

Trồng cây to trước cửa nhà có sao không?

Cây to ngay chính giữa trước cửa thì nên tránh vì che sáng và chắn lối. Cây to ở lệch một bên, cách nhà một khoảng, tán cao không che cửa thì lại cho bóng mát tốt.

Làm mái che kín sân để xe có ảnh hưởng không?

Mái che kín làm phần trước nhà tối và bí. Nếu cần che xe, nên che một phần, dùng vật liệu lấy sáng và giữ thoáng phần trước cửa chính.

Cổng có cần lệch với cửa chính không?

Không bắt buộc. Điều cần tránh là một đường thẳng thông suốt từ đường qua cổng, cửa chính tới cửa sau. Có sân, có bậc thềm, có tiền sảnh làm nhịp chuyển thì cổng và cửa thẳng nhau vẫn ổn trong nhiều trường hợp; cụ thể cần xem tại chỗ.

Đặt hồ cá ở sân trước có tốt không?

Mặt nước nhỏ, sạch, được chăm sóc là điểm cộng cho sân trước. Vị trí, kích thước nên cân xứng với sân và không gây thấm cho nhà. Phần phương vị đặt nước nên có người có chuyên môn xem theo từng nhà.