Một ngôi nhà hợp phong thủy trước hết phải là một ngôi nhà dễ chịu: đủ sáng, thoáng gió, không ẩm mốc, không bí bách. Trong phong thủy, ánh sáng gắn với dương khí, gió gắn với sự lưu chuyển của khí. Thiếu sáng thì âm khí nặng, thiếu gió thì khí tù đọng; nhưng gió lùa quá mạnh, nắng gắt quá nhiều lại khiến khí tán, nhà nóng, người mệt. Bài viết này giải thích ánh sáng và thông gió theo phong thủy, các nguyên tắc cân bằng và giải pháp cụ thể cho nhà phố, căn hộ, nhà vườn ở Việt Nam.
Nguyên tắc kết hợp kiến trúc với phong thủy có trong bài trụ cột kiến trúc phong thủy; nguyên tắc chung của nhà ở có trong bài phong thủy nhà ở.
Ánh sáng, gió và khí trong phong thủy
Ánh sáng là dương khí
Phong thủy coi ánh sáng mặt trời là nguồn dương khí quan trọng nhất. Ngôi nhà đủ sáng thường được cảm nhận là ấm áp, sinh động, người ở có tinh thần tốt. Ngược lại, những góc tối, phòng không cửa sổ, hành lang dài thiếu sáng mang tính âm, dễ ẩm mốc và tạo cảm giác nặng nề.
Gió là sự vận động của khí
Chữ "phong" trong phong thủy chính là gió. Sách xưa nói khí gặp gió thì tán, gặp nước thì dừng. Điều này không có nghĩa là phải tránh gió, mà là gió cần vào nhà một cách êm ả, đủ để làm mới không khí nhưng không mạnh đến mức cuốn khí đi. Nhà kín gió hoàn toàn thì khí tù; nhà gió lùa thẳng từ trước ra sau thì khí tán.
Cân bằng âm dương
Mục tiêu không phải là càng sáng càng tốt hay càng thoáng càng tốt, mà là cân bằng. Phòng khách, bếp cần nhiều dương khí; phòng ngủ cần tĩnh, ánh sáng dịu hơn; phòng thờ cần trang nghiêm, sáng vừa phải, không bị nắng chiếu thẳng vào ban thờ.
Nguyên tắc ánh sáng theo phong thủy
- Ưu tiên ánh sáng tự nhiên: cửa sổ, giếng trời, mái kính lấy sáng hơn là chỉ dùng đèn.
- Tránh nắng gắt chiếu thẳng: nhất là nắng chiều hướng Tây vào phòng ngủ, ban thờ, bàn làm việc.
- Phân bố đều: không để nhà có chỗ quá chói, chỗ quá tối.
- Ánh sáng nhân tạo bổ sung: đèn ấm cho phòng ngủ, phòng khách; đèn trung tính cho bếp, bàn làm việc; tránh đèn chiếu thẳng vào đầu giường.
- Không để góc chết tối: góc cầu thang, gầm cầu thang, hành lang cuối nhà cần có đèn hoặc ánh sáng phản xạ.
Nguyên tắc thông gió theo phong thủy
- Thông gió đối lưu: có cửa đón gió và cửa thoát gió, nhưng không thẳng hàng tạo thành đường thông xuyên nhà.
- Gió vào êm: dùng sảnh, hiên, lam chắn, cây xanh để giảm tốc gió trước khi vào nhà.
- Thông gió theo chiều đứng: giếng trời, cầu thang thông tầng giúp khí nóng bốc lên và thoát ra trên mái.
- Không để phòng kín hoàn toàn: nhà vệ sinh, kho, phòng ngủ đều cần ô thoáng hoặc quạt hút.
- Tránh cửa chính đối diện cửa sau: xem bài cửa chính đối diện cửa sau.
Giải pháp cho nhà phố, nhà ống
Nhà ống hẹp, sâu, hai bên giáp nhà khác là kiểu nhà dễ thiếu sáng và bí gió nhất. Một số giải pháp thường dùng:
- Giếng trời giữa nhà: đưa ánh sáng xuống các tầng, tạo luồng gió theo chiều đứng. Có thể kết hợp cây xanh, tiểu cảnh nước nhỏ.
- Cầu thang thông tầng: mặt bậc thoáng, lan can mảnh để ánh sáng đi xuyên qua.
- Mặt tiền hai lớp: lớp lam hoặc cây xanh phía ngoài che nắng, lớp cửa kính phía trong lấy sáng.
- Vách ngăn nhẹ: kính mờ, lam gỗ thay cho tường kín giữa các không gian.
- Sân sau nhỏ: tạo khoảng thoát gió phía cuối nhà, đặt bếp hoặc phòng ăn hướng ra sân.
Xem thêm bài phong thủy nhà phố, nhà ống.
Giải pháp cho căn hộ chung cư
- Giữ khoảng ban công thông thoáng, không bịt kín làm kho.
- Hạn chế vách ngăn kín giữa phòng khách và bếp để ánh sáng lan sâu.
- Dùng rèm hai lớp: lớp voan mỏng lấy sáng ban ngày, lớp dày cho phòng ngủ.
- Phòng không có cửa sổ nên dùng quạt hút, đèn ấm và màu sơn sáng.
- Cửa ra vào thẳng ban công nên có vách tủ giày hoặc kệ để gió không đi thẳng.
Giải pháp cho nhà vườn, biệt thự
Nhà vườn có lợi thế không gian, nên tận dụng hướng gió chủ đạo theo mùa. Ở miền Bắc, gió mùa hè thường thổi từ hướng Đông Nam và Nam, gió mùa đông lạnh từ hướng Bắc, Đông Bắc; nhà nên mở nhiều về phía Nam, Đông Nam và che chắn phía Bắc. Cây xanh, hàng rào cây, mặt nước giúp làm mát và điều hòa gió trước khi vào nhà.
Ánh sáng, gió và hướng nhà
- Hướng Nam, Đông Nam: thường đón gió mát, nắng dịu, thuận lợi cho thông gió và ánh sáng.
- Hướng Tây: nắng chiều gắt, cần ban công sâu, lam đứng, cây xanh, kính cách nhiệt.
- Hướng Đông: nắng sáng tốt cho phòng ngủ, phòng ăn; cần che nắng nhẹ vào mùa hè.
- Hướng Bắc: ánh sáng ổn định, ít nắng trực tiếp; ở miền Bắc cần che gió lạnh mùa đông.
Khi hướng nhà theo tuổi gia chủ rơi vào hướng nắng gắt, vẫn có thể giữ hướng đó và xử lý bằng giải pháp kiến trúc. Xem bài chọn hướng nhà: 5 bước.
Xử lý phòng tối, phòng bí
- Mở thêm cửa sổ, ô thoáng nếu kết cấu cho phép.
- Dùng gạch kính, kính mờ trên vách để mượn sáng từ phòng bên.
- Sơn tường màu sáng, dùng gương nhỏ phản sáng ở vị trí hợp lý (không đối diện cửa chính, giường).
- Bổ sung đèn ấm, đèn hắt trần để giảm cảm giác tối.
- Thêm quạt hút, máy hút ẩm cho phòng kín.
- Đặt cây chịu bóng để tăng sinh khí.
Những lỗi thường gặp
- Bịt kín giếng trời, ban công để tăng diện tích sử dụng.
- Mặt tiền kính lớn hướng Tây không có che nắng.
- Cửa trước và cửa sau thẳng hàng, gió lùa xuyên nhà.
- Phòng ngủ không có cửa sổ, chỉ dùng điều hòa.
- Dùng quá nhiều đèn trắng lạnh trong phòng ngủ, phòng khách.
- Ban thờ đặt nơi nắng chiếu thẳng hoặc góc tối ẩm thấp.
Ánh sáng và thông gió cho từng phòng
- Phòng khách: nhiều ánh sáng tự nhiên nhất nhà, cửa sổ lớn có rèm điều chỉnh.
- Bếp: cần thoát khói, mùi; có cửa sổ hoặc máy hút mùi tốt, không để khói tràn sang phòng khác.
- Phòng ngủ: ánh sáng dịu, cửa sổ không đối diện giường, có rèm che khi ngủ.
- Phòng thờ: sáng vừa đủ, thông thoáng nhẹ, tránh gió lùa làm tắt hương, tránh nắng chiếu thẳng ban thờ.
- Nhà vệ sinh: luôn có ô thoáng hoặc quạt hút để khô ráo, không để mùi lan vào nhà.
Kết hợp với kiến trúc sư từ đầu
Ánh sáng và thông gió là phần mà phong thủy và kiến trúc gần nhau nhất. Khi thiết kế, kiến trúc sư có thể mô phỏng hướng nắng, hướng gió theo mùa, còn người xem phong thủy định vị cửa, phòng, ban thờ. Làm cùng nhau từ phương án đầu giúp ngôi nhà vừa đẹp, vừa mát, vừa hợp khí. Phong Thuỷ Liên Hoa có phong thủy sư đồng thời là kiến trúc sư; quý vị có thể liên hệ qua trang Liên hệ.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- La kinh web: đo hướng để biết mặt nào đón nắng gió.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa 2D – 3D: thử vị trí giếng trời, cửa sổ, vách ngăn.
- App Lập Cục Pháp: xem cung các phòng trên mặt bằng.
- Thư viện mẫu nhà: mẫu nhà đã xử lý ánh sáng, thông gió.
Câu hỏi thường gặp về ánh sáng và thông gió theo phong thủy
Vì sao phong thủy coi trọng ánh sáng?
Ánh sáng tự nhiên là nguồn dương khí, giúp không gian ấm áp, khô ráo, người ở có tinh thần tốt. Nhà thiếu sáng dễ ẩm mốc và nặng nề.
Nhà thoáng gió có làm khí tán không?
Gió vào êm và lưu chuyển qua các không gian là tốt. Chỉ khi gió lùa thẳng, mạnh từ cửa trước ra cửa sau mới khiến khí tán.
Nhà ống thiếu sáng nên làm gì?
Làm giếng trời giữa nhà, cầu thang thông tầng, vách ngăn nhẹ, mặt tiền hai lớp và sân sau nhỏ để lấy sáng và thông gió.
Nhà hướng Tây có xấu không?
Không hẳn. Vấn đề chính là nắng chiều, có thể xử lý bằng ban công sâu, lam chắn, cây xanh và kính cách nhiệt.
Phòng ngủ cần ánh sáng thế nào?
Phòng ngủ nên có cửa sổ lấy sáng và thông gió, ánh sáng dịu, đèn ấm, tránh nắng gắt và đèn chiếu thẳng vào đầu giường.
