Nhà phố là loại hình nhà ở phổ biến nhất ở các đô thị Việt Nam: mặt tiền hẹp, chiều sâu lớn, nhiều tầng, hai bên giáp nhà khác. Đặc điểm này khiến việc thiết kế khó hơn nhà vườn rất nhiều, cả về kiến trúc lẫn phong thủy: thiếu sáng, bí gió, cửa chính dễ thẳng ra đường, cầu thang dễ rơi vào giữa nhà. Kiến trúc phong thủy nhà phố là cách giải quyết những khó khăn đó ngay từ bản vẽ, để ngôi nhà vừa đẹp, vừa tiện, vừa hợp khí. Bài viết này đi lần lượt từ mặt tiền, cửa chính đến mặt bằng các tầng.
Nguyên tắc chung có trong bài trụ cột kiến trúc phong thủy; phần phong thủy nhà phố từ góc nhìn gia chủ có trong bài phong thủy nhà phố, nhà ống.
Đặc điểm của nhà phố và những thách thức
- Mặt tiền hẹp: thường 3,5 đến 6 mét, chỉ một mặt đón sáng, đón khí.
- Chiều sâu lớn: 15 đến 25 mét, phần giữa và cuối nhà dễ tối, bí.
- Hai bên giáp nhà: gần như không mở được cửa sổ hai bên.
- Nhiều tầng: cầu thang chiếm diện tích lớn, vị trí cầu thang ảnh hưởng mạnh đến bố cục.
- Kết hợp ở và kinh doanh: tầng trệt thường làm cửa hàng, văn phòng.
- Chịu tác động trực tiếp của đường: tiếng ồn, bụi, xe cộ, đường đâm, nhà đối diện.
Mặt tiền nhà phố theo phong thủy
Hình khối và tỷ lệ
Mặt tiền nên cân đối, vững chãi, không quá nhiều góc nhọn hoặc mảng nghiêng gây cảm giác bất an. Các tầng trên không nên đua ra quá nhiều so với tầng dưới, tạo cảm giác "đầu to chân nhỏ". Ban công, lô gia, lam chắn nên được tổ chức thành nhịp rõ ràng.
Che nắng và lấy sáng
Mặt tiền là nơi duy nhất đón sáng trực tiếp, nhưng cũng hứng nắng và bụi. Giải pháp mặt tiền hai lớp (lớp ngoài là lam, cây xanh, lớp trong là cửa kính) giúp vừa lấy sáng vừa giảm nắng, bụi, tiếng ồn. Với nhà hướng Tây, lớp che nắng càng quan trọng.
Màu sắc và vật liệu
Màu sơn, đá ốp, vật liệu mặt tiền có thể chọn theo mệnh gia chủ, nhưng cần hài hòa với dãy phố. Tham khảo nguyên tắc phối màu trong bài màu sắc nội thất phong thủy.
Cửa chính và sảnh
- Vị trí cửa: nên đặt ở cung tốt của gia chủ theo Bát Trạch nếu mặt tiền cho phép; với mặt tiền hẹp, có thể chọn đặt cửa lệch trái hoặc lệch phải.
- Kích thước: chọn theo thước Lỗ Ban, cân đối với mặt tiền.
- Sảnh đệm: một khoảng sảnh nhỏ, có thể kết hợp tủ giày, vách lam, giúp khí vào chậm lại và tạo sự riêng tư.
- Tránh: cửa đối diện thẳng cầu thang, cửa sau, nhà vệ sinh; cửa bị cột điện, góc nhọn nhà đối diện chiếu thẳng.
Xem bài phong thủy cửa chính và bài cửa chính đối diện cửa sau.
Cầu thang: xương sống của nhà phố
Trong nhà phố, cầu thang quyết định cách khí và người di chuyển giữa các tầng. Một số nguyên tắc:
- Không đặt cầu thang ở chính giữa nhà (trung cung) theo nhiều trường phái; thường đặt lệch một bên hoặc ở khoảng một phần ba chiều sâu.
- Chân cầu thang không đổ thẳng ra cửa chính.
- Kết hợp cầu thang với giếng trời để lấy sáng và thông gió theo chiều đứng.
- Bậc thang chắc chắn, có lan can an toàn; mặt bậc thoáng giúp ánh sáng đi qua.
- Số bậc thường được tính theo quan niệm "Sinh – Lão – Bệnh – Tử", nhiều gia chủ chọn số bậc rơi vào cung Sinh.
Giếng trời và ánh sáng
Giếng trời là giải pháp gần như bắt buộc với nhà phố sâu. Vị trí phổ biến là giữa nhà, cạnh cầu thang, hoặc giữa khối trước và khối sau. Giếng trời giúp đưa ánh sáng xuống các tầng, tạo luồng gió đối lưu, và có thể đặt cây xanh, tiểu cảnh nước nhỏ để tăng sinh khí. Cần có mái che mưa, lưới an toàn và hệ thoát nước tốt. Xem bài ánh sáng và thông gió theo phong thủy.
Bố trí mặt bằng theo tầng
Tầng trệt
Thường gồm sảnh, phòng khách hoặc khu kinh doanh, bếp và phòng ăn ở phía sau. Nếu kinh doanh, nên tách lối đi riêng cho gia đình khi có thể. Bếp đặt ở phía sau, hướng bếp và vị trí bếp theo tuổi gia chủ, không đối diện nhà vệ sinh, không sát bồn rửa quá gần.
Các tầng giữa
Thường bố trí phòng ngủ. Phòng ngủ chính của vợ chồng gia chủ nên ở vị trí yên tĩnh, đầu giường tựa tường chắc, không đặt dưới xà ngang, không đối diện cửa vệ sinh. Phòng ngủ con cái, người già bố trí theo nhu cầu đi lại; người cao tuổi nên ở tầng thấp.
Tầng trên cùng
Phòng thờ thường đặt ở tầng trên cùng, phía trên không có nhà vệ sinh hay không gian sinh hoạt. Kết hợp sân thượng có cây xanh, khu giặt phơi phía sau. Mái nên có lớp cách nhiệt để tầng trên không quá nóng.
Nhà vệ sinh
Các nhà vệ sinh nên xếp chồng thẳng hàng giữa các tầng để thuận tiện kỹ thuật, không đặt ở trung tâm nhà, không đặt phía trên bếp, phòng thờ, giường ngủ.
Nhà phố kết hợp kinh doanh
- Mặt tiền tầng trệt nên mở rộng, sáng sủa, biển hiệu rõ ràng nhưng không che hết cửa.
- Quầy thu ngân đặt ở vị trí quan sát được cửa, lưng có chỗ dựa.
- Lối vào nhà ở riêng (nếu có) không đi xuyên qua kho, bếp.
- Kho hàng ở phía sau, khô ráo, thông thoáng.
Kích thước nhà phố thường gặp
Mỗi kích thước có cách bố trí khác nhau. Tham khảo các bài phân tích cụ thể: nhà phố 4x16 phong thủy, nhà phố 5x20 phong thủy, và các mẫu nhà ống đẹp.
Xử lý nhà phố có lô đất méo, thóp hậu
Không ít lô đất phố có hình thang, méo góc hoặc thóp hậu (phía sau hẹp hơn phía trước). Khi thiết kế, có thể dùng phần đất lệch làm giếng trời, kho, nhà vệ sinh, cầu thang phụ để khối chính của ngôi nhà vẫn vuông vức. Với đất thóp hậu, nên tránh đặt phòng ngủ chính và phòng thờ ở phần đất hẹp nhất phía sau.
Những lỗi thiết kế nhà phố thường gặp
- Cầu thang ở chính giữa, đổ thẳng ra cửa chính.
- Không có giếng trời, phần giữa và cuối nhà tối, bí.
- Cửa chính, cửa sau thẳng hàng.
- Nhà vệ sinh đặt giữa nhà hoặc trên phòng thờ.
- Mặt tiền kính lớn không che nắng.
- Phòng ngủ không có cửa sổ, chỉ có quạt và điều hòa.
- Bịt kín sân sau, giếng trời để lấy thêm diện tích.
Quy trình thiết kế nhà phố có phong thủy
- Khảo sát lô đất, đo hướng, xem đường và nhà xung quanh.
- Xác định tuổi gia chủ, hướng tốt, vị trí cửa, bếp, phòng thờ.
- Lên phương án mặt bằng, định vị cầu thang, giếng trời.
- Thiết kế mặt tiền, chọn vật liệu, màu sắc.
- Chốt kích thước theo thước Lỗ Ban, lập dự toán.
- Chọn ngày khởi công, đổ mái, nhập trạch.
Phong Thuỷ Liên Hoa có phong thủy sư đồng thời là kiến trúc sư, nhận tư vấn thiết kế nhà phố kết hợp phong thủy. Quý vị có thể liên hệ qua trang Liên hệ; phần chi phí tham khảo bài dự toán xây dựng và phong thủy mẫu nhà đẹp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa 2D – 3D: thử bố trí cầu thang, giếng trời, phòng.
- App Lập Cục Pháp: đặt la kinh lên mặt bằng, xem cung từng phòng.
- La kinh web: đo hướng lô đất trên điện thoại.
- Thư viện mẫu nhà: mẫu nhà phố đã kết hợp phong thủy.
Câu hỏi thường gặp về kiến trúc phong thủy nhà phố
Cầu thang nhà phố nên đặt ở đâu?
Thường đặt lệch một bên, không ở chính giữa nhà và không đổ thẳng ra cửa chính; kết hợp với giếng trời để lấy sáng.
Nhà phố có cần giếng trời không?
Với nhà sâu từ khoảng 15 mét trở lên, giếng trời gần như cần thiết để lấy sáng, thông gió và tăng sinh khí cho phần giữa nhà.
Phòng thờ nhà phố đặt tầng nào?
Thường đặt ở tầng trên cùng, phía trên không có nhà vệ sinh hay không gian sinh hoạt, vị trí trang nghiêm, yên tĩnh.
Nhà phố mặt tiền hẹp đặt cửa chính thế nào?
Có thể đặt cửa lệch trái hoặc phải để rơi vào cung tốt của gia chủ, kết hợp sảnh đệm nhỏ để khí vào chậm lại.
Nhà phố kinh doanh cần lưu ý gì?
Mặt tiền sáng, biển hiệu không che hết cửa, quầy thu ngân có chỗ dựa, kho ở phía sau và lối vào nhà ở riêng nếu có thể.
