💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Nhân Tử Tu Tri: long trú tất, hành chỉ, phân phách, bối diện

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Nhân Tử Tu Tri: long trú tất, hành chỉ, phân phách, bối diện

Nhân Tử Tu Tri
人子須知 (論龍背面 · 分擘 · 行止)
Tác giả: Từ Thiện Kế 徐善繼 và Từ Thiện Thuật 徐善述 (anh em sinh đôi, người Đức Hưng, Giang Tây, đời Minh) soạn
Bản gốc: Trùng san Nhân Tử Tu Tri Tư Hiếu Địa Lý Tâm Học Thống Tông 重刊人子須知資孝地理心學統宗, 39 quyển, đời Minh; tự tựa năm Gia Tĩnh Giáp Tý (1564), bản trùng khắc ở Dĩnh Trung năm Vạn Lịch Quý Mùi (1583).

Bài trước khép quyển tám với long chân giả và quý tiện. Bài này mở quyển chín của Nhân Tử Tu Tri. Quyển chín chuyên bàn những chỗ phải phân biệt khi xem long: trú tất, hành chỉ, phân phách, bối diện, tân chủ, nô tòng và dư khí. Bài chép bốn mục đầu: trú tất, hành chỉ, phân phách và bối diện.

Trả lời nhanh: Núi trú tất là chỗ long đang đi tạm dừng, như vua dừng xe giữa đường: núi cao lớn, nhiều đỉnh tụ, từ đó chia ra nhiều long, nên là thái tổ của các long ấy, nhưng không phải thiếu tổ vì long lớn còn đi. Long còn đi thì không cầu huyệt; long dừng thì huyền vũ tôn trọng, núi hai bên cùng dừng, triều sơn đến như lạy, các nguồn nước tụ hội. Long chia nhánh kéo quá nặng thì khí tán, ngắn ít là quỷ, dài nhiều là kiếp, chỉ làm được chùa miếu. Mặt long sáng sủa ngay ngắn như người quay mặt có tình mới tìm đất; lưng long lởm chởm thô xấu thì không cần để mắt.

Lời dẫn quyển chín – 卷之九

Lời dẫn nói: quyển này chuyên bàn những chỗ phải phân biệt của long là trú tất, hành chỉ, phân phách, dư khí và bối diện. Đó là chỗ sâu kín của nhà kham dư, không thể không biết, nên chép cái cốt yếu để giải chỗ ngờ.

Trang mở đầu quyển chín
Trang sách: lời dẫn quyển chín và mục luận long trú tất. Trang gốc bản khắc đời Minh.

Núi trú tất – 論龍駐蹕

Núi trú tất là chỗ long đang đi tạm dừng, như vua đi đường dừng xe, cũng gọi là trụ cước tinh thần. Ở đây long chia ra nhiều, mà long chính nổi lên núi cao lớn, tạm nghỉ ở đó, vẫn còn đi chứ chưa dừng; các long chia ra thì lấy núi này làm thái tổ. Vì vậy có trú tất lớn, trú tất nhỏ: lớn thì kéo dài vài trăm dặm, vắt qua châu quận, có hàng trăm nguồn nước nhỏ chia dòng, hàng trăm nhánh long từ đây khởi đi; nhỏ thì cũng đứng đầu một châu một quận, nhỏ hơn nữa đứng đầu một ấp một làng, cũng có vài chục nguồn nước, vài chục nhánh long từ đây đi.

Núi trú tất đều cao vời, nhiều đỉnh tụ, muôn núi theo hầu. Lớn nhỏ tuy khác nhau nhưng không thể nhận là thiếu tổ, vì long lớn còn đi chưa dừng nên gọi là trú tất; các long từ đây chia ra nên gọi là thái tổ. Như vua ngồi ngôi, văn võ bá quan đều tụ, muôn họ trông vào; sức các long chia ra nặng nhẹ thế nào thì như triều đình tôn ti xếp hàng, nhìn ở đây là thấy đại khái. Người xem long quý ở chỗ thấy núi trú tất thì xét nhánh nào là long chính chia ra, nhánh nào là long theo hầu chia ra; chỗ kết đẹp xấu, quý tiện, lớn nhỏ, cát hung phía trước đều ở trước mắt. Tác giả than người đời ngại lên cao đi xa, có sức mắt mà không có sức chân, chỉ tìm đất ở chân núi nên đã mất chỗ cốt yếu.

Trú tất và hành chỉ
Núi trú tất là chỗ long tạm dừng để chia nhánh; dấu hiệu long đi và long dừng theo quyển chín. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.
Dãy Côn Lôn
Dãy núi Côn Lôn ở miền tây Trung Quốc; núi cao lớn, nhiều đỉnh, từ đó chia ra nhiều dãy. Ảnh: Preston Rhea, Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0.
Vạn hác tùng phong đồ của Lý Đường
Tranh Vạn hác tùng phong đồ của Lý Đường đời Tống: núi chủ cao lớn, ngàn khe nước tụ dưới chân. Ảnh: Lý Đường (李唐), Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Long đi và long dừng – 論龍行止

Sách dẫn lời: núi đi nước đi, theo nhau mà đi, ấy là long còn đi chưa dừng; núi chạy bay xiên, nước không dừng, không phải chỗ chân long làm huyệt. Long còn đi chưa dừng thì không thể tìm huyệt, gọi là hành long, cũng gọi là quá long. Táng thư nói khí theo thế mà dừng, núi đi qua thì không táng được. Long thì xét chỗ khởi, huyệt thì cưỡi chỗ dừng, nên phải nhận ra chỗ long dừng mới tìm huyệt; Thanh nang áo ngữ nói nghĩa thứ nhất là biết thân long đi hay dừng.

Phàm thế núi chạy không dừng, thế nước gấp không vòng, cửa nước không khoá, la thành không giữ, núi nước không tụ, đều là chỗ long đi, dù có hình huyệt khéo lạ mà núi nước vô tình cũng không nên đoái. Long dừng thì đỉnh huyền vũ tự tôn trọng không động; núi hạ thủ tự nghịch nước mà chặn; núi hai bên theo hầu tự từng đôi cùng dừng, không dám đi chỗ khác; triều sơn từ xa đến tự dừng trước huyệt như lạy như phục. Sách nói trong cái dừng có cái dừng lớn, là các núi các nước đều dừng cả: nước tất nhiều nguồn cùng hội, hoặc thành đầm sâu, hoặc uốn như chữ chi, hoặc cong như dải lụa, hoặc tụ như đáy nồi lòng bàn tay, đọng lại không tán, không có lỗi chảy dốc kéo thẳng đi. Thấy muôn núi đều dừng, các nước đều tụ, ấy là chỗ núi nước hội lớn, tất có chân long kết.

Trang luận long bối diện
Trang sách: cuối mục phân phách và đầu mục luận long bối diện. Trang gốc bản khắc đời Minh.

Long chia nhánh – 論龍分擘

Long lấy chính mà đến, khí tụ là tốt; chân nhánh của long tuy nhiều nhưng tự có bàng chính, tôn ti khác nhau. Long tốt thì chính khí tự tôn; nếu chia nhánh tách mạch kéo quá nặng thì tinh linh tán đi, sức nhẹ khí yếu, không kết được. Tạ Tử Kỳ nói mạch long bày ra kiếp tán loạn, hoặc đi hoặc đến, chia giành không định thì sinh khí bị hao mà huyệt tốt không thành. Nhánh chia ngắn mà ít là quỷ, dài mà nhiều là kiếp; Long kinh gọi là rò thai tiết khí. Vì vậy long quỷ kiếp khí yếu sức suy, không kết huyệt tốt, chỉ làm được chùa quán am miếu. Khôn giám ca nói tách mạch chia nhánh là quỷ long, thẳng như cổ cò, cong như cánh cung, nhỏ gọi là quỷ, lớn là kiếp, chỉ làm thần miếu có linh. Nếu long chia đi lại quay về hộ mình, làm dụng cho mình, thì không sợ nó chia đi.

Lưng và mặt của long – 論龍背面

Bối diện là chỗ phân long có tình hay vô tình. Chỗ mở mặt thì tự nhiên sáng sủa, ngay ngắn, đẹp đẽ dễ nhìn, như người quay mặt có tình, chỗ ấy mới tìm đất; chỗ quay lưng thì tự nhiên lởm chởm vỡ nát, thô xấu không đẹp, như người quay lưng vô tình, chỗ ấy không cần để mắt. Vì vậy phân bối diện là một việc then chốt của nhà kham dư; sai ở đây thì muôn việc khác không dùng được. Ngọc tủy kinh nói người có lưng có mặt, đất cũng vậy, phải nhận kỹ mới điểm huyệt. Trong mục này sách vẽ đồ đất ở Trường Đường phía nam ấp của tác giả, nơi nhiều họ có mộ danh, để làm chứng.

Đồ đất Trường Đường
Trang sách: đồ đất ở Trường Đường phía nam ấp của tác giả, nơi các họ có mộ danh, dẫn trong mục bối diện. Trang gốc bản khắc đời Minh.
Phân phách và bối diện
Long chia nhánh quá nặng thì khí yếu; mặt long có tình, lưng long vô tình. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.
Một phần dãy Tần Lĩnh
Một phần dãy Tần Lĩnh, Thiểm Tây; các sống núi chia nhánh như long chia phách. Ảnh: Charlie439753, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
Tiêu Tương đồ của Đổng Nguyên
Tranh Tiêu Tương đồ của Đổng Nguyên đời Nam Đường: núi thấp nước rộng, dáng núi mềm mại. Ảnh: Đổng Nguyên (董源), Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Nguyên văn – 原文

此一卷專論龍有駐蹕行止分擘及餘氣背面之所當辨蓋堪輿中奧旨不可不知故著其要以決疑云
論龍駐蹕
駐蹕山者乃行龍暫止如王者之駐蹕也亦謂之住腳星辰蓋此處分龍雖多而正龍特起高大之山暫爾停息猶去未住其分龍則以此山為太祖耳故有大駐蹕小駐蹕大者延袤數百里跨州連郡須數百源小水於此分派數百枝分龍於此發軔小者亦冠一州一郡或數十里又小者冠一邑一鄉不過數里亦必有數十源水數十枝龍從此去也然皆巍峨高大群峰攢聚萬山從龍又為分龍之太祖其大小雖有不同不可認為少祖山也以其大龍尚去未住故曰駐蹕以其自此分出眾龍故曰太祖如王者尊居帝座而文武百執事咸集萬姓觀瞻其分出力量輕重猶之朝廷尊卑並列不必遠求已於此可得其槩矣所貴於觀龍者見此駐蹕之山察其枝係正龍分派其枝係從龍分派前去結作美惡貴賤大小吉凶俱在目前楊公畫筴圖所謂原派者是也……
論龍行止
黎[?]璦云山去水去隨送去此是龍行猶未住山走斜飛水不停不是真龍作穴處誠以龍行未止不可尋穴謂之行龍又謂之過龍葬書云氣以勢止而過山不可葬也蓋龍原其所起穴乘其所止必須辨認龍止處方可求穴青囊奧語云第一義要識龍身行與止故凡山勢奔走不停水勢峻急不環門戶不關羅城不衛山水不團聚皆是龍行之處未有止息雖有奇巧形穴而山水無情亦不可顧若其龍之止者則玄武頂自尊重不動葬書云其止如尸下手山則自逆水田攔左右隨從之山則自隻隻齊止不敢他往前朝山迢迢遠來則自止於穴前如拜如伏訣云止之中有大止者謂諸山諸水皆無不止也其水必數源齊會或滙為深潭或揖如之玄或彎如逸帶或聚如鍋底掌心溶注不散無瀉漏傾倒牽拽直去之患葬書云洋洋悠悠顧我欲留是也見眾山咸止諸水咸聚是山水大會處必有真龍融結……
論龍分擘
龍以正來氣聚為吉其枝腳雖□□衍而自有旁正尊卑之不同故好龍正氣自尊若分枝擘脈拖拽太重則分散精靈力輕氣弱不能融結謝子期云龍脈擺劫散亂或去或來分奪不定則生氣為其所耗而吉穴不能成也分擘短而少者為鬼長而多者為劫龍經又謂之漏胎泄氣故凡鬼劫之龍氣弱力衰不結吉穴但能為寺觀庵廟而已坤鑑歌云擘脈分枝是鬼龍直如鷺頸曲如弓小名為鬼大為劫只為神廟有靈通若分去之龍又回轉護我作我用神則又不畏其分擘去也……
論龍背面
夫背面者山龍有情無情之分也蓋開面處自然光彩齊整秀媚好看如人面向有情此處始可尋地背立處自然巉巖破碎粗醜不美如人背向無情此處不必著目故辨背面乃堪輿家一件緊關於此一失萬無一用玉髓經云人有背面地亦然要須細認乃可扦……

Ghi chú: Nguyên văn chép lời dẫn quyển chín và trích bốn mục trú tất, hành chỉ, phân phách, bối diện; hai chữ in mờ trong mục phân phách để □; chữ ghi [?] là đọc theo nghĩa. Lời giải dưới đồ đất Trường Đường chỉ dịch ý.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa

Thầy Vũ Giới dặn người học: muốn biết long thì phải chịu lên cao. Đứng trên núi trú tất mới thấy nhánh nào chính, nhánh nào phụ, nước chia đi đâu. Xuống tới chân núi rồi thì phải hỏi ba câu: long ở đây còn đi hay đã dừng, nhánh này có bị chia kéo hao khí không, mình đang đứng ở mặt hay ở lưng long. Ba câu ấy sai một thì huyệt đẹp mấy cũng không dùng được.

Tóm lại

Quyển chín mở bằng bốn chỗ phân biệt: trú tất là chỗ long tạm dừng để chia nhánh, là thái tổ chứ không phải thiếu tổ; long đi thì không cầu huyệt, long dừng thì núi nước đều dừng tụ; long chia nhánh quá nặng thì thành quỷ kiếp; mặt long có tình mới tìm đất. Bài sau chép tiếp tân chủ, nô tòng và dư khí.

Bài sau: Nhân Tử Tu Tri: long tân chủ, nô tòng và dư khí.

Bài trước: Nhân Tử Tu Tri: long chân giả và long quý tiện.

Nguồn: Nhân Tử Tu Tri Tư Hiếu Địa Lý Tâm Học Thống Tông (人子須知資孝地理心學統宗), Từ Thiện Kế, Từ Thiện Thuật soạn, bản trùng san đời Minh: quyển chín, luận long trú tất, hành chỉ, phân phách và bối diện (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
  • Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Núi trú tất là gì? – 駐蹕

Là chỗ long đang đi tạm dừng, như vua dừng xe giữa đường; núi cao lớn, nhiều đỉnh tụ, từ đó chia ra nhiều long.

Vì sao trú tất không phải thiếu tổ? – 太祖

Vì long lớn còn đi chưa dừng; các long chia ra lấy núi này làm thái tổ.

Làm sao biết long đã dừng? – 行止

Huyền vũ tôn trọng, núi hai bên cùng dừng, triều sơn đến như lạy, các nguồn nước tụ hội không tán.

Quỷ và kiếp là gì? – 鬼劫

Nhánh long chia ra ngắn ít là quỷ, dài nhiều là kiếp; long quỷ kiếp khí yếu, chỉ làm chùa miếu.

Mặt long và lưng long khác nhau thế nào? – 背面

Mặt sáng sủa, ngay ngắn, đẹp như người quay mặt có tình; lưng lởm chởm, vỡ nát, thô như người quay lưng vô tình.

Từ khoá: ["Nhân Tử Tu Tri" · "trú tất" · "long hành chỉ" · "phân phách" · "bối diện" · "long pháp"]

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…