Nhân Tử Tu Tri
人子須知 (出脈三格 · 受穴三等 · 入首五格 · 結局三聚)
Tác giả: Từ Thiện Kế 徐善繼 và Từ Thiện Thuật 徐善述 (anh em sinh đôi, người Đức Hưng, Giang Tây, đời Minh) soạn
Bản gốc: Trùng san Nhân Tử Tu Tri Tư Hiếu Địa Lý Tâm Học Thống Tông 重刊人子須知資孝地理心學統宗, 39 quyển, đời Minh; tự tựa năm Gia Tĩnh Giáp Tý (1564), bản trùng khắc ở Dĩnh Trung năm Vạn Lịch Quý Mùi (1583).
Bài trước chép ba thế, ba lạc và mười hai cách long. Bài này chép phần còn lại của quyển mười trong Nhân Tử Tu Tri: xuất mạch ba cách, thụ huyệt ba bậc, nhập thủ năm cách, nhập huyệt mười hai mạch, kết huyệt năm cục và kết cục ba tụ. Hết quyển mười là hết phần long pháp.
Trả lời nhanh: Mạch xuất ra có ba cách: trung xuất là cát, tả xuất nhẹ hơn, hữu xuất nhẹ hơn nữa; thật giả, đẹp xấu, hoạ phúc đều thai nghén ở đây. Thụ huyệt có ba bậc: chính thụ sức rất lớn, phát phúc lâu; phân thụ kém hơn; bàng thụ thấp nhất, nhưng kết thật thì cả ba đều cát. Nhập thủ có năm cách trực, hoành, hồi, phi, tiềm, sách thêm thiểm long nhập thủ. Mạch nhập huyệt có mười hai cách: chính, thiên, đại, tiểu, đoản, trường, cao, đê, khúc, trực, đoạn, tục. Kết huyệt có năm cục, lấy nước làm chuẩn. Kết cục có ba tụ: đại tụ làm đô hội, trung tụ làm thành thị, tiểu tụ làm làng và mộ phú quý.
Xuất mạch ba cách – 論龍出脈三格
Long xuyên rơi truyền biến đều có xuất mạch, cách có ba: trung xuất, tả xuất, hữu xuất; sức kết lớn nhỏ nặng nhẹ đều quyết ở đây. Liêu thị nói mạch sau huyệt cần trung xuất, trung xuất mới cát, tả xuất là nhẹ, hữu xuất càng nhẹ hơn. Thật giả, đẹp xấu, hoạ phúc, cát hung đều thai nghén ở chỗ này, là then chốt của địa học, không thể không xét. Trung xuất mạch là long nhận huyệt từ lúc rời tổ, xuất thân, rơi mạch, qua hiệp, vào huyệt đều có mạch từ giữa ra, hai bên đều đặn như cánh ve, có hộ vệ ngay ngắn.


Thụ huyệt ba bậc – 論龍受穴三等
Ngoài sơ lạc, trung lạc, mạt lạc, long nhận huyệt còn chia ba bậc, sức nặng nhẹ khác nhau: chính thụ, phân thụ, bàng thụ. Huyệt chính thụ sức rất lớn, phát phúc lâu dài; phân thụ kém hơn; bàng thụ là thấp nhất. Đó là lấy sức lớn nhỏ mà xếp hơn kém; nhưng nếu kết thật thì cả ba đều cát, không thể vì bàng thụ sức nhỏ mà bỏ. Người thợ dùng gỗ, to làm cột, nhỏ làm rui, đều có chỗ dùng. Đất lớn thành việc lớn, đất nhỏ thành việc nhỏ, mỗi bậc có chỗ dùng.
Nhập thủ năm cách – 論龍入首五格
Long nhập thủ có năm cách: trực, hoành, hồi, phi, tiềm. Trực long là long đâm lưng nhập thủ, đỉnh đối thẳng mạch đến mà kết huyệt, phát phúc rất nhanh. Hoành long là long ngang nhập thủ, phải có núi lạc chống sau. Hồi long là long quay đầu nhìn tổ mà kết. Phi long là huyệt kết trên cao, phải có bốn phía cao ứng mới tốt. Tiềm long là khí long rơi xuống đất phẳng mà kết, mạch ẩn trong ruộng, cao một tấc là núi, thấp một tấc là nước. Sau năm cách, sách nói long có lúc giấu dấu, nhập thủ nghiêng tránh mà ra ngoài năm cách, nên thêm một cách thiểm long nhập thủ.



Mười hai mạch nhập huyệt – 論龍入穴十二脈
Long kết huyệt thì ở chỗ nhập thủ, qua mạch thắt cổ thúc khí mà vào huyệt; mạch ấy có mười hai cách, đều xét ở sau huyệt: chính, thiên, đại, tiểu, đoản, trường, cao, đê, khúc, trực, đoạn, tục. Liêu thị nói khi làm huyệt phải xem mạch ra vốn có mười hai cách; chính thiên, đại tiểu, đoản trường, cao đê phải xét kỹ, lại có khúc trực và đoạn tục, cát hung đều ở trước mắt. Chính mạch là mạch ra giữa, sao ngay ngắn, hai bên đều, rất cát.

Kết huyệt năm cục – 論龍結穴五局
Long kết huyệt thành cục có năm cách, đều lấy nước làm chuẩn. Một là triều thuỷ cục, nước chầu thẳng trước mặt. Hai là hoành thuỷ cục, nước vòng ngang, không câu nệ đến từ trái hay phải. Ba là nước trước huyệt tụ lại thành hồ. Bốn là khứ thuỷ cục, nước từ trước huyệt chảy đi. Năm là vô thuỷ cục, cũng gọi can long, trước huyệt không thấy nước. Năm cục kết khác nhau, nhưng long thật huyệt đúng thì đều chủ phú quý; chỉ khứ thuỷ cục là không lợi những năm đầu. Sách cũng nói huyệt vô thuỷ phần nhiều kết ở sườn núi, trong núi lấy tàng phong làm quý, người đời không biết lại cho rằng có núi không có nước thì không tốt.

Kết cục ba tụ – 論龍結局分三聚
Long kết cục có ba tụ: đại tụ, trung tụ, tiểu tụ. Liêu thị nói núi nước đế đô tất là đại tụ, trung tụ làm thành thị, mộ nhà nên ở tiểu tụ. Vì vậy long trăm dặm đến thì có quy mô trăm dặm, long nghìn dặm đến thì có khí tượng nghìn dặm. Đại tụ làm đô hội, núi nước vài nghìn vạn dặm hội lại, kém hơn làm tỉnh thành, cũng không dưới hai ba nghìn dặm; cục ấy càng rộng càng lớn càng đẹp. Trung tụ làm quận lớn, núi nước nghìn dặm hội lại, kém hơn làm châu ấp năm bảy trăm hoặc hai ba trăm dặm, kém nữa trăm dặm, bảy tám chục dặm; cục lấy rộng vừa phải làm đẹp. Tiểu tụ làm làng xóm dương trạch và âm địa phú quý, lớn thì trăm dặm, sáu bảy chục dặm núi nước hội, nhỏ thì vài chục dặm, năm bảy dặm núi nước vây tụ; cục lấy kín chắc làm tốt, âm địa càng kín càng tốt.


Nguyên văn – 原文
論龍出脈三格
凡龍之落穿傳變皆有出脈其格有三曰中出曰左出曰右出其融結力量大小輕重皆於此決之廖氏云穴後落脈要中出中出方為吉左出為輕右更輕輕重□中生是真偽美惡禍福吉凶皆胚胎於此實地學之關鍵不可不察也
論龍受穴三等
凡龍之受穴初落中落末落之外又分三等其力量輕重亦有不同所謂三等者曰正受曰分受曰旁受也正受之穴力量極大發福悠久分受次之旁受為下耳此以力量大小品其優劣但結作真實三者皆吉不可以旁受力量之小而棄之……
論龍入首五格
龍之入首其格有五曰直曰橫曰回曰飛曰潛……
直龍者乃撞背入首頂對來脈而結穴者也此等撞背龍結穴發福極快……
論龍入穴十二脈
龍之結穴必於入首之際過脈結咽束氣入穴其脈則有十二格皆於穴後審之所謂十二格者曰正曰偏曰大曰小曰短曰長曰高曰低曰曲曰直曰斷曰續廖氏云欲作穴時看出脈原有十二格正偏大小與短長高低要審詳更有曲直并斷續吉凶皆在目是也
論龍結穴五局
龍之結穴成局有五格皆以水為準一曰朝水局乃水自當面洋朝也二曰橫水局乃水城橫遶不拘左右來去也三曰攄[?]水局乃穴前諸水融聚為湖也四曰去水局乃水自穴前流去也五曰無水局亦曰乾龍乃穴前全不見水也雖有五局結穴不同龍真穴的皆主富貴惟去水局不利初年也
論龍結局分三聚
龍之結局有三聚曰大聚中聚小聚廖氏云帝都山水必大聚中聚為城市墳宅宜居小聚中消息奪神功故以百里來龍則有百里規模千里來龍則有千里氣象……
大聚為都會數千萬里山水大會次者為省城亦不下二三千里大會其局以寬廣愈大愈美中聚為大郡千里山水大會其次為州邑五七百里或二三百里大會又其次者或百里或七八十里大會其局以寬廣適中為美小聚為鄉村陽宅及富貴陰地大者百里或六七十里山水會集次者三四十里或一二十里又其次者十數里或五七里山水團聚其局以緊固為佳陰地愈固愈好
Ghi chú: Nguyên văn trích sáu mục cuối quyển mười; các đồ nhập thủ, mười hai mạch, năm cục và lời giải dưới đồ chỉ dịch ý; một chữ in mờ để □; chữ ghi [?] là đọc theo nghĩa.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa
Thầy Vũ Giới dặn người học: phần cuối long pháp này là cầu nối sang huyệt pháp. Đến gần huyệt thì xét mạch ra giữa hay lệch, huyệt nhận chính hay nhận phụ, long vào đầu theo cách nào, rồi mới xem nước để biết cục. Còn ba tụ thì dạy mình biết lượng sức đất: đất cho một nhà, một họ không cần cục nghìn dặm, chỉ cần kín, chắc, có tình.
Tóm lại
Quyển mười khép phần long pháp bằng xuất mạch ba cách, thụ huyệt ba bậc, nhập thủ năm cách cộng thiểm long, mười hai mạch nhập huyệt, năm cục kết huyệt lấy nước làm chuẩn và ba tụ đại, trung, tiểu. Bài sau sang quyển mười một: tổng luận ngũ tinh.
Bài sau: Nhân Tử Tu Tri: ngũ tinh, hình, tên và thanh trọc.
Bài trước: Nhân Tử Tu Tri: long ba thế, ba lạc và mười hai cách.
Nguồn: Nhân Tử Tu Tri Tư Hiếu Địa Lý Tâm Học Thống Tông (人子須知資孝地理心學統宗), Từ Thiện Kế, Từ Thiện Thuật soạn, bản trùng san đời Minh: quyển mười, luận xuất mạch, thụ huyệt, nhập thủ, nhập huyệt, kết huyệt và kết cục (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
- Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
- Mục lục Nhân Tử Tu Tri 人子須知
- Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 琢玉斧巒頭歌括
- Kệ sách Tam Hợp trong Kho Sách Quý
- Địa Lý Ngũ Quyết 地理五訣
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Xuất mạch ba cách là gì? – 出脈三格
Trung xuất, tả xuất, hữu xuất; Liêu thị nói trung xuất mới cát, tả xuất nhẹ, hữu xuất càng nhẹ.
Bàng thụ có nên bỏ không? – 旁受
Không; sức nhỏ hơn chính thụ, phân thụ, nhưng kết thật thì cả ba đều cát.
Năm cách nhập thủ là gì? – 入首五格
Trực, hoành, hồi, phi, tiềm; sách thêm thiểm long nhập thủ.
Năm cục kết huyệt lấy gì làm chuẩn? – 結穴五局
Lấy nước: triều thuỷ, hoành thuỷ, nước tụ thành hồ, khứ thuỷ, vô thuỷ; khứ thuỷ không lợi năm đầu.
Ba tụ khác nhau thế nào? – 三聚
Đại tụ làm đô hội, trung tụ làm quận, châu, tiểu tụ làm làng xóm và mộ phú quý.









